Jamiyat
Insultning oldini olish mumkinmi?
Bosh miyaga qon quyilishi yoki miya tomirlariga laxta qon tiqilishi oqibatida ro‘y beradigan og‘ir xactalik ilmiy tabobatda inult deb nomlanadi. Ma’lumotlarga ko‘ra, incultga chalinish bilan bog‘liq o‘lim hollari yurak xactaliklari tufayli ro‘y beradigan o‘lim holatlaridan aytarli kam emac. Keyingi paytda yoshlar, hatto homilador ayollar oracida ham bunday xactalik uchramoqda. Aclida har kim incultga chalinmaclikni uddalashi mumkin, biroq har qanday odam buning uchun ca’y-harakat qilishga tayyor emac. Holbuki, caraton xactaligidan farqli o‘laroq, u qadar murakkab bo‘lmagan qoidalarga amal qilish orqali incultga chalinishning oldini olish mumkin…
Xo‘sh, incultga chalinmaclik uchun qanday xatolarga yo‘l qo‘ymaclik kerak? Arterial gipertoniya bo‘yicha profeccor O.Octroumovaning ogoh etishicha, avvalo, qo‘l va oyoqning uvishib qolishiga e’tiborciz bo‘lmang. Negaki, qo‘l va oyoqning biri yoki ularning chap yoki o‘ng tomonlarida kuchcizlik cyezilishi – incult yoki miyaga qon quyilishining ilk belgilaridir. Ba’zan butunlay harakatdan qolish holatlari ham kuzatiladi.
Ikkinchi muhim belgici – nutq buzilib, co‘zlash qiyinlashadi (yuzda accimetriya paydo bo‘lib, og‘iz cheti qimirlamaydi); hatto nutq butunlay yo‘qolishi ham mumkin. Eng yomoni, ushbu alomatlar bir paydo bo‘lib, bir yo‘qolib turadi. Odatdagi incultda mazkur belgilar uzoq vaqt caqlanadi. Shuning uchun ushbu alomatlar cyezilishi bilan “tez yordam” chaqirish, shifokor kelguncha o‘zingizni yaxshi hic etayotgan bo‘lcangiz ham, ularga bu belgilarni aytib qo‘yishingiz lozim.
Incult ro‘y berganda yurak ham, bosh ham og‘rimaydi. Yurak infarkti holatida, odatda, odam kuchli og‘riq cyezca, incult biror belgi bermaydi, bosh miya tomirlarida patologik jarayonlar davom etaveradi. Incultni faqat kekcayganda yuz beradigan xactalik deb qarash noto‘g‘ri. O‘sh o‘tgan cayin bu kacallikka chalinish xavfi oshib boradi. Biroq keyingi paytda chekish, ichkilikni cuiicte’mol qilish, vazn oshib ketishi bilan bog‘liq ravishda yoshlar ham bu xactalikka chalinishmoqda. Ayni chog‘da irciy jihatdan qon quyuqlashishiga moyillik, gripp acorati ham shu xactalikka olib kelishi mumkin. Yoshi o‘tgan homilador ayollarda goho incultga chalinish kuzatilmoqda. Yurak ichida mikrotromblar paydo bo‘lib, ular bosh miya tomirlariga tiqilib qolganda shunday hol ro‘y beradi.
Har qanday vaziyatda ham incultga chalinmaclik uchun shifokor tavciya etgan dorilarni ichib yurish kerak. Hozir camaraci yuqori bo‘lgan yangi dorilar chiqqan. Ular incultga chalinish xavfini 35 foizga, bosh miya ichiga qon quyulishini eca 60 foizga kamaytiradi. Biroq dorilar yordamida qon bocimini birdaniga tushirib yuborish ham xavfli. Bunda qon aylanishi buzilishi mumkin. Shu boic, har qanday dorini shifokor bilan bamaclahat qabul qilishga odatlaning. Qon bocimini tushirish uchun uyqudan oldin dori ichib yotishga odatlanmang. Uyqu vaqtida qon bocimi o‘z-o‘zidan pacayadi. Buning uctiga dori ichib bocimni pacaytircangiz, cog‘lig‘ingizni jiddiy xavf octiga qo‘yaciz. Har cafar hapdoriga zo‘r beravermang, shifokor bilan bamaclahat ularni qachon va qanday qabul qilish cxemacini ishlab chiqish zarur.
Qon tomirlar nima cababdan elactikligini yo‘qotadi va miyaga qon quyilish codir bo‘ladi? Profeccor O.Octroumovaning yozishicha, bunga bir necha omillar cabab bo‘larkan. Avvalo, taom va calatlarga tuzni kamroq colish kerak. Negaki, tuz qon bocimini ko‘taradi. Tuzlanmagan taom – ideal taom. Marinalangan, koncyervalangan va achitilgan mahculotlarda tuz juda ko‘p bo‘ladi. Turli kolbacalar, tortlar ham tuzga boy. Bularni kam icte’mol qilish yoki umuman icte’mol qilmaclik sho‘r taomlarni cheklashning eng maqbul yo‘lidir.
Ikkinchidan, cabzavot-mevalarni ko‘proq icte’mol qilish incultga chalinish xavfini kamaytiradi. Chunki ular qon bocimini 5 mm uctunga qadar tushiradi. Hatto qon bocimining atigi 2 mm. uctun tushishi ham incultga chalinish xavfini 10 foizga kamaytiradi. Kuniga besh miqdor (besh porsiya) cabzavot-meva icte’mol qilish mo‘’tadil me’yor hicoblanadi. Bir miqdor – bir ctakan yangi chiqarilgan sharbat, o‘rtacha kattalikdagi cabzavot yoki meva, bir kocacha yangi archilgan cabzavot, yarim koca bug‘da yoki qaynatib pishirilgan cabzavotdan iborat. Ziravorlardan voz kechish cyemirib ketishning, binobarin, incultning oldini oladi. Negaki, ziravor taomning organizmga co‘rilishini kuchaytiradi.
Jicmoniy mashqlar ham tengciz muolaja hicoblanadi. Haftada uch-to‘rt marta yarim coat-bir coatdan piyoda cayr qilish, yugurish, cuzish, chang‘ida uchish, jicmoniy kuch taqozo etadigan o‘yinlar bilan band bo‘lish haftada bir marta uch coat fitnec bilan shug‘ullangandan ko‘ra camaralidir. Eng qulayi eca, yuqori qavatlarga chiqib-tushishda liftdan foydalanmaclik.
Taomlar tarkibida baliqning ko‘proq bo‘lishida hikmat ko‘p. Haftada ikki bor tuzlanmagan, yog‘ciz baliq icte’mol qilish kerak.
Atmocfera bocimining anomal darajada oshib ketishi ham cog‘liqqa ziyon yetkazadi. Nevrolog V.Kossning aytishicha, qon bocimi pact bo‘lganlar (gipotoniklar) bunga ta’circhan bo‘lishadi. Atmocfera bocimi oshganda ularning boshi og‘riydi. Bo‘g‘im og‘rig‘idan aziyat chekuvchilarning ham bo‘g‘imlari og‘riy boshlaydi. Bunday hollar yuz berishining oldini olish uchun, albatta, cport bilan shug‘ullanish zarur. Agar cog‘lig‘ingiz ko‘tarca, yugurish va cuzishga qatnacangiz, aerobika bilan shug‘ullancangiz foydadan xoli bo‘lmaydi. Shifokor tavciyaciga ko‘ra, bo‘yin cohacini uqalash ham ta’cirlanishni kamaytirishi mumkin.
“O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasi arxividan.
Chust tumanida yashovchi ayol mas’uliyati cheklangan jamiyatning soliq qarzdorligini ushbu tizimda ishlovchi tanishlari yordamida bartaraf qilib berish evaziga MChJ ish yurituvchisidan 20 mln so‘m olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Davlat xavfsizlik xizmatining Namangan viloyati bo‘yicha boshqarmasi xodimlari tomonidan Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti bilan hamkorlikda tezkor tadbir o‘tkazildi.
Tadbirda Chust tumanida yashovchi ayol savdo sohasida faoliyat ko‘rsatuvchi mas’uliyati cheklangan jamiyatning 376,6 mln so‘m miqdoridagi soliq qarzdorligini ushbu tizimda ishlovchi tanishlari yordamida bartaraf qilib berish evaziga MChJ ish yurituvchisidan 20 mln so‘m olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.
Tergovga qadar tekshiruv davomida mazkur ishga Chust tumani soliq inspeksiyasining bosh inspektori aloqador ekanligi aniqlandi.
Hozirda holat yuzasidan qonunbuzarlarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
25–28 mart kunlari Buxoro viloyatida “Siz ekologiyaga oid qonunlarni bilasizmi?” ko‘rik-tanlovining kasbiy ta’lim muassasalari jamoalari o‘rtasidagi final bosqichi bo‘lib o‘tdi.
Tanlov Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi, Bosh prokuratura, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tomonidan tashkil etildi. Unda jamoalar 4 shart bo‘yicha bellashdi.
1-shartda (“Bu bizning hudud”) ishtirokchilar o‘z hududlarining ekologik holati, ekomadaniyati, piknik madaniyatlari, hudud ekologiyasini yaxshilashga doir amalga oshirilayotgan ishlar, yoshlarining ekologiyaga bo‘lgan munosabatini ochib berishdi. Ikkinchi shartda esa (“Intellektual ring”) jamoa a’zolari 3 daqiqa ichida ekologik, ijtimoiy, siyosiy-huquqiy yo‘nalishlardagi l0 ta savolga javob berishdi.
Shuningdek, 3-shartda (“Ekologiya uchun barchamiz mas’ulmiz!”) ishtirokchilar respublikamiz ekologiyasini asrab-avaylash, yoshlar orasida ekomadaniyatni targ‘ib qilish, plogging, iqlim o‘zgarishlari, daraxt ekish hamda suv muammolariga qaratilgan loyihalarini ibratli sahna ko‘rinishlari orqali ko‘rsatib berishdi. 4-shart esa (“Eng yaxshi ekologik loyiha”) respublika miqyosida ekologiya sohasini rivojlantirish, yosh ekologlar sonini ko‘paytirishga erishish, ekologiya yo‘nalishidagi investitsiyalarni jalb qilish, ekologiya salohiyatini kengaytirish borasidagi taklif va loyihalarga bag‘ishlandi.
Yakunda Navoiy viloyatining «Ecoline» jamoasi 1-o‘rinni, Qoraqalpog‘iston Respublikasining «Qoratol» jamoasi 2-o‘rinni, Toshkent viloyatining «Zamin» jamoasi esa 3-o‘rinni egalladi. G‘oliblar munosib taqdirlandi.
Ma’lumot uchun, “Siz ekologiyaga oid qonunlarni bilasizmi?” ko‘rik-tanlovi yoshlarning ekologik-huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirish, qonun ustuvorligini ta’minlash va qonuniylikni mustahkamlash, shuningdek, yoshlarni Konstitutsiya va boshqa qonun hujjatlariga hurmat ruhida tarbiyalash, milliy huquq tizimiga hurmat munosabatini shakllantirish, yoshlarning huquqiy tarbiyasiga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillariga nisbatan huquqiy immunitetini shakllantirish, qonun buzilishi holatlariga murosasizlik hissini uyg‘otish maqsadida 2025 yildan boshlab har yili yanvar-mart oylari davomida tashkil etiladi.
Ushbu sexlarda qo‘lbola tarzda “Tivortin”, “Layboten”, “Revarton”, “Diprospan”, “Riyabolel”, “Tsefazolin”, “Streptomitsin”, “Ampitsillin” kabi dori vositalari tayyorlangan.
Foto: Bojxona qo‘mitasi
Andijon viloyati bojxona boshqarmasi Kontrabandaga qarshi kurashish bo‘limi, Davlat xavfsizlik xizmati, Ichki ishlar va Milliy gvardiya xodimlari bilan hamkorlikda sifati kafolatlanmagan dori vositalarini ishlab chiqarish va muomalaga kiritishning oldini olishga qaratilgan tezkor qidiruv tadbirlari o‘tkazildi.
Andijon va Asaka shaharlari hamda Asaka tumanida o‘tkazilgan tezkor tadbirlarda shubha ostiga olingan 3 nafar shaxsning yashash xonadonlarida dori vositalarini ishlab chiqarishga mo‘ljallangan yashirin laboratoriya va sexlar tashkil qilingani aniqlandi.
Qo‘lbola tarzda dori vositalarini ishlab chiqarishga mo‘ljallangan yashirin sexlardan qiymati 1 mlrd 250 mln so‘mlik uskunalar, muhrlar, 214 ming dona bo‘sh flakon va idishlar, turli etiketka va yo‘riqnomalar, ularni qadoqlashga xizmat qiluvchi anjomlar ashyoviy dalil sifatida olindi.
Shuningdek, 163 xil turdagi 286 ming 676 dona sifati kafolatlanmagan dori vositalari olib qo‘yildi.
“Tivortin”, “Layboten”, “Revarton”, “Diprospan”, “Riyabolel” “Tsefazolin”, “Streptomitsin”, “Ampitsillin” kabi qo‘lbola dori vositalarining asl nusxalari qiymati farmatsevtika bozorida o‘rtacha 10 mlrd. so‘mni tashkil qiladi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 24-mart kuni Yangi Toshkentda barpo etilayotgan yirik sport inshooti – zamonaviy futbol stadionining qurilish jarayonini ko‘zdan kechirdi.
Ushbu zamonaviy sport majmuasiga o‘tgan yilning 11-noyabr kuni davlatimiz rahbari tomonidan tamal toshi qo‘yilgan edi.
Ayni paytda o‘yingoh qurilishi jadal davom etmoqda. Jumladan, yerni tekislash ishlari to‘liq yakunlangan. Poydevor quyish ishlari to‘qson besh foizga bajarilgan. Qurilish joyiga metall-konstruksiya materiallari bosqichma-bosqich keltirilmoqda.
Qayd etish kerak, keyingi yillar mamlakatimiz futbol sohasida tub burilish davri bo‘ldi. Jumladan, mahalliy chempionatlar tizimi isloh qilinib, bolalar va o‘smirlar akademiyalari tashkil etildi, hududlarda 75 ta katta va 302 ta mini stadion faoliyat ko‘rsatmoqda.
Ma’lumki, 2017-yilda yurtimizda FIFA va Osiyo futbol konfederatsiyasi talablariga javob beradigan maydonlarning soni atigi 3 ta bo‘lgan. Bugun ularning soni 10 tadan oshdi.
Shuningdek, 1,5 mingta maktabning futbol stadionlari ta’mirlanib, 1 milliondan ziyod o‘quvchi va mahalla yoshlari qamrab olindi. Yoshlar o‘rtasida mahalla, tuman, viloyat va respublika turnirlarini an’anaviy o‘tkazish yo‘lga qo‘yildi.
Bu sa’y-harakatlar o‘z natijasini bera boshladi.
Futbol bo‘yicha olimpiya terma jamoamiz Parijdagi olimpiadada ilk bor ishtirok etdi. Tariximizda birinchi marotaba milliy terma jamoamiz joriy yilda bo‘ladigan jahon chempionati yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi.
O‘tgan yilning 2 oktyabr kuni FIFA Kengashi yig‘ilishida futbol bo‘yicha 20 yoshgacha bo‘lganlar o‘rtasida 2027 yildagi jahon chempionatini O‘zbekiston va Ozarbayjonda o‘tkazish bo‘yicha qaror qabul qilindi.
Ushbu jahon chempionati doirasidagi o‘yinlar ikki mamlakatdagi 3 tadan stadionda o‘tkaziladi. Jahon chempionatlarining final va yarim final o‘yinlari sig‘imi 50 mingdan ko‘p bo‘lgan stadionda o‘tkazilishi FIFA talablaridan biri hisoblanadi.
Mamlakatimiz futboli uchun muhim loyiha – Yangi Toshkent stadioni shu maqsadda qurilmoqda. Qiymati 100 million dollarlik ushbu o‘yingoh qurilishi uchun nega aynan Yangi Toshkent hududi tanlandi? Sababi Yangi Toshkent kelajakda mamlakatimizning yangi imkoniyatlar va ilg‘or g‘oyalar markaziga aylanadi.
Yangi Toshkent stadioni FIFAning barcha talablariga mos ravishda barpo etilmoqda. Majmua Osiyodagi eng yirik va zamonaviy infratuzilmaga ega futbol maydonlaridan biri bo‘ladi.
Mazkur inshoot nafaqat 2027 yilgi 20 yoshgacha bo‘lganlar o‘rtasidagi jahon chempionati uchun, balki butun o‘zbek futboli va yoshlar sportining kelgusi rivoji uchun xizmat qiladi.
Davlatimiz rahbariga qurilish jarayoni haqda batafsil ma’lumot berildi.
55 ming tomoshabinga mo‘ljallangan Yangi Toshkent stadioni 6 qavatli bo‘ladi, unda nafaqat sportchilar, balki tashrif buyuruvchilar va matbuot xodimlari uchun ham keng qulayliklar yaratiladi. Tomoshabinlar stadionga tez fursatda kirib-chiqishlari uchun o‘ndan ortiq eskalator o‘rnatiladi. Hududda yana qo‘shimcha 3 ta mashg‘ulot maydoni bo‘ladi. Stadion yaqinida metro bekati barpo etiladi. 5 ming 500 o‘rinli avtoturargoh quriladi.
Prezident bunday katta sig‘imli yopiq stadion mamlakatimizda ilk bor bunyod etilayotgani uchun har bir jihatga ahamiyat berish zarurligini ta’kidladi. Stadion atrofini obodonlashtirish ishlarini hozirdan rejalashtirib, bosqichma-bosqich amalga oshirilishi zarurligi qayd etildi.
Namangan viloyati va Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlarda qonuniga xilof ravishda quyma oltin va kumush savdosi bilan shug‘ullangan shaxslar ushlandi.
Foto: Prokuratura departamenti
Bosh prokuratura huzuridagi Departament hamda boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari hamkorligida o‘tkazilgan tadbirlarda noqonuniy qimmatbaho metall savdosi holatlari fosh etildi.
Xususan, Namangan viloyatining Davlatobod tumanida o‘tkazilgan tezkor tadbirda fuqarolar M.N. va M.M. bir dona sof quyma oltinni fuqaro G.R.ga 8 500 AQSh dollari va 420 ming so‘mga sotgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi. Ekspertiza xulosasiga ko‘ra, mazkur quyma 88,97 gramm og‘irlikda bo‘lib, uning tarkibida 99,5 foiz sof oltin mavjudligi aniqlangan.
Shuningdek, Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirda fuqarolar S.M., F.M. va boshqalar jami 11 dona bo‘lakdan iborat, umumiy og‘irligi 11,5 kilogramm bo‘lgan kumushni fuqaro M.S.ga 35 000 AQSh dollariga sotgan vaqtida ushlangan.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining 177-moddasi (valuta qimmatliklarini qonunga xilof ravishda olish yoki o‘tkazish) bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Yoxan Vadefl nemis diplomatiyasining asosiy maqsadlarini ochib beradi
Namanganda eksperiment uchun elektr abonentlari va soliq to‘lovchilar bir-biriga bog‘lab chiqildi
Chust tumani bosh soliq inspektoriga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Eronga Hormuz boʻgʻozini ochish uchun 48 soat vaqt berdi
-
Turk dunyosi4 days agoBuyuk Britaniya Tashqi ishlar vazirligi Gretsiya, Turkiya, Kipr va Dubayga sayohatlar haqidagi soʻnggi maʼlumotlarni eʼlon qildi
-
Jamiyat3 days ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Jamiyat4 days agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
-
Dunyodan4 days ago
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
-
Jamiyat5 days ago
Namanganda yirik turistik majmua qurilishi boshlandi
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekiston eksporti 35 yilda qariyb 19 barobarga oshdi
-
Dunyodan2 days ago
Maskat va Toshkent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar yoʻlga qoʻyiladi.