Jamiyat
Ijara 500$, o‘rtakashlik esa yana 250$
Ijara bozori – O‘zbekistonda umuman tartibga solinmagan, palapartish soha. Odatda ijaraga uy olish uchun odamlar yoki internetdagi e’lonlarni qarab chiqadi, yoki uyma-uy yurib qidiradi yoki makler-rieltorlarga murojaat qiladi. O‘rtakashlar esa uy ijarasi bahosining 50%i miqdorida xizmat haqqi olib, 1 so‘mini ham davlatga soliq qilib to‘lamaydi. Kun.uz bozordagi vaziyatni bilish uchun ijarachilarga quloq tutdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
O‘zbekistonda ijaraga uy olish uchun aksariyat hollarda xonadon egalari bilan gaplashib olgan rieltor va maklerlarning oldidan o‘tishingizga to‘g‘ri keladi. O‘zingiz topaman desangiz, juda ko‘p vaqtingizni yo‘qotasiz. O‘rtakash rieltor va maklerlar esa uy izlab yurganlarga o‘lja ko‘zi bilan qaraydi.
Ayniqsa, poytaxt Toshkentda borgan sari ijaraga uy topish muammo: narxlar qimmat, xonadon egalari injiq, ijarachilarning esa moddiy ahvoli achinarli.
Chilonzor tumanidagi uy-joy bozorida turganlarning 90%i rieltor va maklerlar. Eng qizig‘i, ularning ichida hali 18 yoshga to‘lmaganlari ham bor. Yana biri esa shu bozorda tug‘ilib, katta bo‘lganini aytadi.
Ayollar, keksalar, ishsiz bekorchilar ham shu bozorda maklerga aylanib olishgan. Kameralarni ko‘rgan bu ayyorlar darrov mehr-muruvvat farishtalariga aylanib olishdi, “kambag‘allar uchun tekinga uy topib beramiz”, deganlar ham bo‘ldi.
“Qiynalib qolgan oila kelib, uy so‘radi. Tekinga ham joylashtirib berdik, lekin ba’zi maklerlar aytgan 50% ni oladi, ko‘chada o‘tirgan hech qayerdan ro‘yxatdan o‘tmagan o‘rtakashlar esa uy egasi raqamini olib olgan. Mijozni ko‘chadan ilintiradi va hattoki, uyni ko‘rsatish uchun olib borgan yo‘lkira haqqini ham ijarachilardan undiradi. Hech qanday hujjat yo‘q, qandaydir muammo bo‘lsa, pulini ham qaytarib ololmay qoladi”, deydi maklerlardan biri.
Ijara tizimining tartibga solinmagani oqibatlaridan biri xohlagan odam bu joyga kelib, uy taklif qilishi, ijarachidan esa uy narxining 50% miqdorida o‘rtakashlik puli olishi mumkin. Olgan daromadidan esa bir tiyin ham soliq to‘lamaydi.
Shu kecha-kunduzda aholi so‘roviga binoan normal-shart sharoitlarga ega standart uylar – 400-450 AQSh dollari. Darvoqe, uy bozorida hech kim milliy valutada narx aytmaydi, faqat chet el valutasida savdolashasiz.
Talabalarga ijara uylari – alohida mavzu. Deyarli, hech kim talabaga uyini bermaydi, berganlar ham shart-sharoitsiz, ko‘rimsiz, fayzsiz uyini shu talabalarga pullaydi.
“To‘rt kundan beri uy izlayman, shuncha vaqtim ketyapti. Mana, o‘qish boshlanishidan 1 oy avvaldan kelib qidiryapman, uy yo‘q. Aytilayotgan narxlar juda qimmat, talaba o‘laroq to‘lash imkonimiz yo‘q. Maklerlar esa 50% so‘raydi, hattoki oldin berib yuborilgan uylarni ham taklif qilib, bizni ovora qilishyapti”, deydi uy bozoridagi talabalardan biri.
Endi o‘zingiz o‘ylang, viloyatdagi davlat ishida ishlovchi ota-ona farzandini o‘qitsinmi, ijarasini to‘lasinmi yoki o‘z oilasi va shaxsiy xarajatlari ustida bosh qotirsinmi?
Uy bozoridagi maklerlar shu darajadaki, hattoki taklif etilayotgan uylarni ko‘rib kelish uchun sarflangan pulni ijarachidan oladi. Uy egasi bilan kelishib olib, har oy ijarachini ko‘chaga haydaydigan va shunday qilib har oy pul aylantiradiganlar ham juda ko‘p.
Uy bozorida o‘tirganlarning ichida tug‘uruq ta’tilida bo‘lganlar ham bor. Lekin ular ham xizmat haqqini uy narxining 50% miqdori bilan belgilab olgan.
“Aslida mening kasbim bor, lekin hozir tug‘uruq ta’tilidaman. Universitetda ishlardim”, deydi bozordagi maklerlardan biri.
Toshkentda yillardirki ijarada yashovchi yurtdoshimizga ko‘ra, davlatdan maosh olib yashovchi oila uchun ijarada yashash – o‘lim bilan barobar.
“Narxlar o‘ta qimmatlagan, faqat oylikka qaragan oila uchun ijarada yashash azob. Avvallari 400-450$ga 3 xonali, yaxshi uylar topsa bo‘lardi, hozir shu pulga ham topish imkonsiz”, deydi 12 yildan beri ijarada yashovchi yurtdoshimiz.
Makler va rieltorlarning beli og‘rimay topayotgan 50%li o‘rtakashlik haqqini biror kim rozi bo‘lib berganini eshitmadik. Ular faqat mo‘may daromad va beli og‘rimay pul topgani uchun ushbu kasbni tanlaganini tan ham oladi.
Xo‘sh, nega davlat bu palapartish, betartib sohaga e’tibor qaratmaydi? Qonun-hujjatlari orasidan qidirganimizda “Rieltorlik to‘g‘risidagi qonun”ga ko‘zimiz tushdi. Bundan 15 yil avval, prezident Karimov davrida qabul qilingan qonunning qaysi bandi bugun ishlayapti-yu, qaysi joyi reallikdan uzoq – bu katta savol. Qonunning 5-bob 20-moddasida rieltorlik xizmatining mazmuni va to‘lanadigan haq shartnomada aniq ko‘rsatilishi belgilangan. Lekin rieltor bu litsenziyaga ega bo‘lgan tijorat tashkilotining xodimi. Unda makler kim, makler olayotgan daromadidan soliqni qayerga topshiradi? Buni kim nazoratga oladi o‘zi?
Internetdagi ba’zi ma’lumotlarga ko‘ra, ayni kunlarda rieltorlik faoliyatini tartibga soluvchi hujjat borasida parlamentda muhokamalar davom etmoqda. Biroq u qonunda nima haqda gap borayotgani hali noma’lum.
Shohrux Majidzoda tayyorladi.
Andijon va Sirdaryo viloyatlarida hokim yordamchilari ishtirokida imtiyozli mablag‘larni firibgarlik yo‘li bilan o‘zlashtirish holatlari aniqlandi. Holatlar yuzasidan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Bosh prokuratura huzuridagi departament tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvlar davomida bir nechta hududda imtiyozli mablag‘larni talon-toroj qilish bilan bog‘liq holatlar fosh etildi.
Jumladan, departamentning Oltinko‘l tumani bo‘limi aniqlagan holatga ko‘ra, «U.T.» va «Q.A.» MChJning mas’ul shaxslari, Qayirma mahallasi hokim yordamchisi hamda boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, fuqarolarga issiqxona faoliyatini kengaytirish uchun ajratilgan 442,3 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritgan. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, xizmat ko‘rsatuvchi korxonalar amalda bajarmagan ishlar hujjatlarda bajarilgan deb rasmiylashtirilgan.
Yana bir holat Sirdaryo viloyatining Mirzaobod tumanida aniqlangan. Unda Toshkent mahallasi sobiq hokim yordamchisi va boshqa shaxslar ushbu mahallada yashovchi sakkiz nafar fuqaroga ajratilgan 248 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini ta’minotchi korxonalar orqali talon-toroj qilganlikda gumon qilinmoqda.
Shuningdek, Departamentning Andijon shahri bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tekshiruvda «L.A.» MChJ rahbari va Farobiy mahallasi sobiq hokim yordamchisi fuqarolarga ajratilgan 163 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini firibgarlik yo‘li bilan o‘zlashtirganlikda gumon qilinmoqda.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan tergov harakatlari davom ettirilmoqda.
O‘zbekistonda qurilishi tugallanmagan va belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarni ko‘chirish holatlarining oldini olish maqsadida qonunchilik kuchaytirilmoqda. Buning uchun mas’ul shaxslarga jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Foto: Oliy Majlis Qonunchilik palatasi
Qonunchilik palatasi majlisida mazkur masalaga oid qonun loyihasi ko‘rib chiqilib, deputatlar tomonidan qabul qilindi va Senatga yuborildi.
Qayd etilishicha, so‘nggi yillarda mamlakatda shaharsozlik sohasini takomillashtirish bo‘yicha izchil islohotlar amalga oshirilayotgan bo‘lsa-da, ayrim hollarda qurilishi tugallanmagan hamda rasman foydalanishga topshirilmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning noqonuniy ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yilmoqda.
Mutasaddilarning ta’kidlashicha, bunday holatlar aholi xavfsizligiga jiddiy tahdid tug‘dirishi mumkin. Shu bois sohada faoliyat yuritayotgan sub’yektlar mas’uliyatini oshirish va huquqbuzarliklarning oldini olishga qaratilgan huquqiy mexanizmlarni kuchaytirish zarur.
Qonun loyihasiga muvofiq, Jinoyat kodeksiga ko‘p kvartirali uylar qurilishi uchun mas’ul shaxslar yoki mansabdor shaxslar tomonidan foydalanishga qabul qilinmagan uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yganlik uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Shuningdek, Shaharsozlik kodeksiga buyurtmachilar va pudratchilar zimmasiga belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘ymaslik choralarini ko‘rish majburiyatini yuklovchi normalar kiritilishi nazarda tutilgan.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va ahamiyatini ta’kidlab, uni yanada takomillashtirish yuzasidan qator taklif va tavsiyalar bildirdi. Yakunda qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan qabul qilinib, Senatga yuborildi.
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida noqonuniy muomalada bo‘lgan qariyb 3,2 kilogramm giyohvandlik vositalari musodara qilindi. Holatlar yuzasidan bir necha nafar gumonlanuvchi qo‘lga olinib, ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atildi.
«Xavfsiz va sog‘lom yurt» keng qamrovli tezkor-profilaktik tadbirlari doirasida Davlat xavfsizlik xizmati Toshkent shahar boshqarmasi hamda poytaxt IIBB xodimlari hamkorligida giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi qator tezkor tadbirlar o‘tkazildi.
Dastlabki holatda Bektemir tumani hududida harakatlanayotgan Gentra rusumli avtomashina to‘xtatilib tekshirildi. Avtomashinada Yashnobod tumanida yashovchi, 1998 yilda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro bo‘lgan. Tekshiruv chog‘ida transport vositasi salonidan bir nechta zip-paketlarga qadoqlangan och sariq rangli kukunsimon moddalar topildi.
Tezkor tadbir davomida gumonlanuvchilar avvaldan yashirib qo‘ygan xufiya joy hamda ijaraga olgan xonadon ko‘zdan kechirildi. U yerdan ham kukunsimon moddalar, elektron tarozilar va giyohvandlik vositalarini qadoqlashda foydalaniladigan anjomlar aniqlandi.
Ekspertiza xulosasiga ko‘ra, musodara qilingan moddalar 1,2 kilogramm geroin va 100 gramm mefedron ekani tasdiqlangan. Ma’lum qilinishicha, mazkur ikki shaxs ham muqaddam giyohvandlik vositalari bilan bog‘liq jinoyatlari uchun sudlangan.
Yana bir tezkor tadbirda Shayxontohur tumanida yashovchi, 1982 yilda tug‘ilgan, muqaddam sudlangan fuqaroning yashash xonadonidan 47 gramm gashish va 34 gramm opiy musodara qilindi.
Tergov harakatlari davomida uni narkotik moddalar bilan ta’minlab kelgani gumon qilinayotgan Olmazor tumanida yashovchi 1980 va 1985 yillarda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro ham ushlandi. Ularning avtomashinalari va yashash xonalari tekshirilganda, 1,8 kilogramm gashish hamda 12 gramm opiy aniqlanib, protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi.
Har ikki holat yuzasidan gumonlanuvchilarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda tergov harakatlari davom etmoqda.
Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalariga oid huquqlar himoyasi kuchaytiriladi.
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident qarori (PQ-265-son, 15.07.2026-y.) qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, voyaga yetmagan shaxslar o‘z huquqlarini mustaqil ravishda amalga oshirish yuzasidan sudlarga murojaat qilishda davlat bojidan ozod qilinishi belgilandi.
2026-yil 1-oktyabrdan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi, tug‘ilgan sanasi kabi birlamchi ma’lumotlari o‘zgarganda o‘zida ushbu ma’lumotlarni aks ettiruvchi davlat organlariga tegishli axborot tizimlaridagi ma’lumotlarga avtomatik tarzda idoralararo elektron hamkorlik yo‘li bilan o‘zgartirishlar kiritish amaliyoti yo‘lga qo‘yiladi.
2026-yil 1-noyabrdan boshlab:
– mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnomalar yo‘li bilan tovar (ish, xizmat)larni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxslar faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi;
– mobil aloqa vositalariga reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarnomalarni jo‘natish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar o‘zlarining axborot tizimlarini Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazgandan keyin tegishli xizmatlarni ko‘rsatishiga yo‘l qo‘yiladi;
– reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 09.00 gacha tarqatish taqiqlanadi;
– mobil aloqa operatorlariga o‘zlari tomonidan tarqatiladigan reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi;
– mazkur belgilangan talablarga rioya etmaslik reklama hamda shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hisoblanadi va tegishli choralar ko‘rish uchun asos bo‘ladi.
Kino, teatr, muzey va konsertlarga muntazam tashrif buyurish fiziologik qarishning sekinlashishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Bu ikki mingga yaqin keksa odamlarning ma’lumotlarini tahlil qilgan yapon olimlari tomonidan chiqarilgan xulosadir. Tadqiqot natijalari Epidemiologiya va Jamiyat Salomatligi jurnalida (JECH) chop etildi.
Tadqiqotchilar qarish bo‘yicha uzoq muddatli tadqiqotda ishtirok etgan 50 yoshdan oshgan 1899 nafar ingliz fuqarosining ma’lumotlarini o‘rganib chiqdilar.
Ishtirokchilar kinoteatrlar, muzeylar, san’at galereyalari, teatrlar, konsertlar va operalarga qanchalik tez-tez tashrif buyurganliklarini xabar qilishdi. Keyin bu ma’lumot ularning fiziologik yoshi bilan taqqoslandi – bu qon bosimi, o‘pka funksiyasi, gemoglobin va xolesterin darajasi, tana massasi indeksi, ushlash kuchi va yurish tezligi kabi o‘nta parametr asosida tananing haqiqiy sog‘lig‘ini aks ettiruvchi ko‘rsatkich.
Ma’lum bo‘lishicha, madaniy tadbirlarga kamida bir necha oyda bir marta tashrif buyurgan odamlarning o‘rtacha fiziologik yoshi 66,9 yoshni tashkil etgan. Deyarli faqat madaniy hayotda ishtirok etganlar orasida bu ko‘rsatkich 69,9 yoshga yetdi – bu taxminan uch yillik farq.
Daromad, bandlik, surunkali kasalliklar va boshqa omillarni hisobga olgan holda ham, madaniy faoliyat shkalasidagi har bir qo‘shimcha birlik fiziologik yoshni taxminan 31 kunga qisqartirish bilan bog‘liq edi.
Mualliflarning fikriga ko‘ra, bu ta’sir madaniy dam olish ijtimoiy muloqotni rivojlantirishi, aqliy farovonlikni yaxshilashi va sog‘lom turmush tarzini rag‘batlantirishi bilan izohlanishi mumkin.
Olimlar madaniy faoliyatning fiziologik qarishga ta’siri muntazam jismoniy faollikning ta’siriga o‘xshashligini va qo‘shimcha tadqiqotlarga loyiqligini ta’kidlamoqdalar.
Hokim yordamchilariga oid yana bir korrupsiyaviy holat fosh etildi
Qurilishi tugallanmagan uylarga ko‘chirish holatlariga chek qo‘yiladi
Daniya “do’zax qurti” hujumida – hukumat navbatdan tashqari yig’ilish o’tkazdi
-
Sport5 days agoIspaniya Belgiyani yengib, yarimfinalga chiqdi
-
Jamiyat4 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Sport5 days agoAngliya-Norvegiya bahsi boshlanish vaqti kechiktirilishi mumkin
-
Dunyodan4 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat5 days agoDori narxini sun’iy oshirgan yuzlab dorixonalar aniqlandi
-
Jamiyat3 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Jamiyat4 days ago
Bugun ayrim hududlarda chang-to‘zon kuzatiladi, havo 43 darajagacha isiydi