Jamiyat
“IELTS’dan 9 ball, SAT’dan 1600 ball”
Boburjon Samarqand viloyatidan, u hozirda 20 yoshda. Oilasidagilar grin-karta yutgani ortidan 10 yoshligida AQShga ko‘chib o‘tgan. O‘z ustida tinimsiz ishlagan Boburjon IELTS’dan 9, SAT imtihonidan esa maksimal 1600 ballni qo‘lga kiritgan. Hozirda u dunyoning top oliygohlari reytingida 16-o‘rinda turuvchi Jons Hopkins universitetining 4-bosqich talabasi. U Kun.uz muxbiri bilan suhbatda Amerika maktablarida o‘zbek yoshlariga munosabat, top OTMda o‘qish afzalliklari va o‘zining maqsadlari haqida gapirib berdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Boburjonning bolaligi Samarqand viloyati Toyloq tumanida o‘tgan. Mahallasidagi 14-umumta’lim maktabida o‘qigan Boburjon 10 yoshida oilasi bilan Nyu Yorkka ko‘chib ketgan. Orada yana vatanga qaytib, o‘rta sinfda o‘qishni davom ettirgan. Ikki mamlakat ta’lim tizimini ko‘rgan Boburjon O‘zbekistonda fanlar yodlashga asoslangan holda o‘qitilishi, Amerikada esa tanqidiy fikrlash va tahlil qilish asnosida o‘tilishini ta’kidlaydi.
“Bizda matematika, geometriya, geografiya kabi fanlar erta, ya’ni 5-6-sinfdanoq chuqur o‘rgatiladi. Amerikada maktablarida esa 9-sinfdan keyin o‘tiladi. Aniq fanlar bo‘yicha O‘zbekistonda ta’lim olgan bolaning bazasi ancha erta va mustahkam shakllanadi. Shu sabab AQShdan Samarqandga qaytib o‘qigan vaqtimda tengdoshlarimdan ayrim fanlardan orqada, ayrimlaridan esa oldinda bo‘lganman. Ta’limdagi ikki xil muhitga moslashish biroz qiyin kechgan. Milliy tizimimizda asosan yodlatishga e’tibor qaratiladi. Amerikada esa o‘quvchilarning tanqidiy fikrlash, savol yo‘llash, o‘z qarashlari va shaxsiy xulosalarini erkin bayon qilishiga urg‘u beriladi. Masalan, tarix fani misolida gapiradigan bo‘lsak, bizning maktablarda voqealar qayerda qachon bo‘lib o‘tganligi, unda kimlar qatnashganligini eslab qolish talab qilinsa, Nyu York maktablarida o‘sha voqealardan qanday dars, xulosa olish mumkinligi borasida o‘quvchilarining fikrini shakllantirishga ustunlik beriladi”, – deydi u.
Boburjon maktabni tamomlagandan so‘ng, 32 ta universitetga hujjat topshirib, ularning 24 tasiga qabul qilingan. Oliygohlar orasidan barcha xarajatlarni qoplovchi grant taqdim etgani uchun Jons Hopkinsda o‘qishni tanlagan. Uning aytishicha, chet elda o‘qish katta mas’uliyat bilan bir qatorda katta xarajatni ham talab qiladi. Agar talaba to‘liq grant taqdim etadigan universitetni tanlamasa, har semestrda kontrakt va yashash xarajatlarini qoplash uchun ishlab pul topishga majbur bo‘lishi mumkin.
“Universitetimdan 380 ming dollar atrofida grant berilgan. Bu o‘qish, turar joy, ovqatlanish, hatto yozgi ta’tilda O‘zbekistonga kelib-ketish uchun aviachipta xarajatlarini ham o‘z ichiga oladi. Shu sababli moliyaviy bosim yo‘q, o‘qishimga to‘liq e’tibor qarataman. Agar to‘liq grant beradigan yaxshi universitetga kira olmasa, migrant talaba uchun o‘qish to‘lovi katta muammoga aylanishi mumkin. To‘g‘ri, boshlanishida ota-onasi bir yilligini to‘lab berar, biroq ikkinchi yildan boshlab har semester uchun 6-8 ming dollar atrofidagi mablag‘ni jo‘natish, ota-onalarga og‘irlik qiladi, Natijada talaba o‘qish bilan birga ishlashga majbur bo‘ladi. Bu esa uning diqqatini ikkiga bo‘ladi: na o‘qishda to‘liq natija bo‘ladi, na ishda. Shu sababli abituriyentlarga to‘liq grant beradigan eng kuchli universitetga kirishga harakat qilish yoki “El-yurt umidi” dasturiga hujjat topshirib, grant yutgandan keyin chetga o‘qishga ketishni maslahat bergan bo‘lardim”, – deydi Boburjon.
U Jons Hopkinsdagi o‘qish muhitiga to‘xtalarkan, ta’lim yillik emas, semestr asosida tashkil etilishi, har bir semestr boshlanishidan 4-5 oy oldin talabalar o‘z fanlarini oldindan tanlab qo‘yishi, bitiruv shartlaridan biri sifatida bakalavriat bosqichida ham ilmiy tadqiqot o‘tkazish zarurligi haqida gapirib berdi.
“Jons Hopkins tadqiqotlar o‘tkazishga ixtisoslashgan oliygoh, shuning uchun talabalardan original ilmiy izlanish olib borish talab qilinadi. Har bir talaba o‘z yo‘nalishi bo‘yicha dolzarb bo‘lib turgan mavzuni tanlab, uni mustaqil o‘rganadi, natijalarini tahlil qiladi, ilmiy faktlarga asoslangan xulosa chiqaradi. Ushbu jarayon odatda professorlar rahbarligida olib boriladi. Ilmiy ish yakunida esa talabalar dissertatsiya, maqola yoki yirik loyiha ko‘rinishida o‘z ishini taqdim etadi. Men kapitalizm va demokratiya o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganyapman. Ilmiy ishim doirasida kapitalistik tizimlarning demokratik institutlarga qanday ta’sir ko‘rsatishi, bozor iqtisodiyotining siyosiy erkinliklar va fuqarolik jamiyati shakllanishiga qo‘shadigan hissasi, iqtisodiy tengsizlik ortishi demokratiyani zaiflashtirishi mumkinligi kabi masalalarni tadqiq etyapman”, – deydi u.
Boburjon SAT imtihonidan 1600 ball (superscore) olgan bo‘lsa, IELTS’dan 9 ballga ega. U IELTS’dan naq 17 marta imtihon topshirib, bu natijaga erishgan.
“SAT’ni birinchi marta 11-sinfdaligimda topshirganman. Dastlabki urinishda 1480 ball chiqqan. Ikkinchisida 1580 bo‘ldi: matematika – 800, ingliz tili – 780. Oxirgi topshirganimda esa teskarisi bo‘ldi: ingliz tilidan 800, matematikadan 780. Keyin bu natijalarni qo‘shib, superscore uslubida umumiy ballim 1600 chiqqan. IELTS esa men uchun eng qiyini bo‘lgan. Bu imtihonni 17 marta topshirganman: 3 marta Amerikadan, 14 marta O‘zbekistondan. Oxirgi urinishda maksimal ball olganman. Mazkur imtihon O‘zbekiston va AQShda faqat gapirish (speaking) qismida farqlanishi mumkin. Bu bo‘limni baholash juda sub’yektiv: ballaringiz imtihon oluvchi kim bo‘lishi, sizdan oldin va keyin kirgan nomzodlarning javob berishiga qarab o‘zgaradi. Shuning uchun, Amerikada speaking topshirish biroz qiyinroq”, – deydi u.
Boburjon Yyel, Harvard yoki Stenford kabi top oliygohlarda magistratura bosqichida o‘qib, Amerikada bir necha yil ishlab, yetarlicha tajriba to‘plaganidan so‘ng O‘zbekistonga qaytish niyatida ekanligini ma’lum qildi,
Intervyu davomida u vatandoshlarining xorijdagi nufuzli oliygohlarga kirishiga ko‘maklashayotgan loyihasi, Jons Hopkins universitetga hujjat topshirish jarayonlari, portfolioni nimalar bilan boyitish lozimligi haqida gapirib bergan.
Suhbatni to‘liq holda Kun.uz’ning YouTube’dagi kanalida tomosha qilishingiz mumkin.
Diyoraxon Nabijonova suhbatlashdi.
Operator: Shohruzbek Abdurayimov
Montaj ustasi: Boburjon Anvarov
Bayram arafasida Toshkent shahrida yo‘l tarmog‘iga katta yuklama tushdi – 19 mart kuni atigi 11 soat ichida poytaxtdan 500 mingdan ortiq transport vositasi chiqib ketgan.
Toshkent shahar IIBB Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ma’lumotiga ko‘ra, 19 mart kuni soat 09:00 dan 20:00 gacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida 500 mingdan ortiq avtomobil poytaxt hududini tark etgan.
Ma’lum qilinishicha, bunday yuqori transport oqimi Ramazon hayiti bayrami va dam olish kunlari munosabati bilan aholining ommaviy ravishda shahardan chiqib ketishi bilan bog‘liq.
Shahardagi yo‘l harakati holati Yagona tezkor boshqaruv markazi orqali sutka davomida nazorat qilinmoqda. Mutaxassislar videokuzatuv tizimlari yordamida ko‘chalar, asosiy magistrallar hamda chiqish postlaridagi vaziyatni real vaqt rejimida kuzatib bormoqda.
Bayram kunlari ayrim hududlarda qisqa muddatli tirbandliklar kuzatilgan. Yo‘l harakatini tartibga solish va tirbandliklarning oldini olish maqsadida ichki ishlar organlarining qo‘shimcha kuch va vositalari jalb etilgan.
YHXB xodimlari haydovchilarni yo‘l harakati qoidalariga qat’iy rioya qilishga chaqirmoqda. Ayniqsa, shaharlararo yo‘llarda harakat jadalligi yuqori bo‘lgani sababli masofani saqlash va tezlik rejimini buzmaslik tavsiya etilmoqda.
Turkiyaning Bodrum shahrida 36 yoshli O‘zbekiston fuqarosiga nisbatan jinoyat sodir etganlikda gumonlangan ikki nafar erkak qo‘lga olindi.
Foto: bodrumsicakhaber.com
Ma’lum qilinishicha, voqea Bodrumning Yalikavak tumanidagi Go‘kchebel mahallasida sodir bo‘lgan. Jabrlanuvchi ayol yo‘l chetida transport kutib turgan vaqtda, ikki nafar erkak bo‘lgan avtomobil to‘xtab, uni Turkbuku hududiga olib borishni taklif qilgan.
Yo‘l davomida haydovchi yo‘nalishni o‘zgartirib, ayolni qurilish obektiga olib borgan. Jabrlanuvchining aytishicha, u yerda erkaklar tomonidan kuch ishlatish tahdidi ostida jinoyat sodir etilgan.
Shundan so‘ng gumonlanuvchilar ayolning sumkasi, pul mablag‘lari va mobil telefonini olib, voqea joyidan yashiringan.
Og‘ir holatiga qaramay, jabrlanuvchi yaqin atrofdagi uylarga yetib borib, mahalliy aholidan yordam so‘ragan. U shifoxonaga yotqizilib, tibbiy va psixologik yordam ko‘rsatilmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan olib borilgan tezkor tadbirlar natijasida gumonlanuvchilar — 24 va 25 yoshli ikki nafar erkak aniqlanib, qo‘lga olingan. Sud qarori bilan ular qamoqqa olindi.
Mazkur ish mahalliy huquqni himoya qiluvchi tashkilotlar nazoratida bo‘lib, tergov harakatlari davom etmoqda.
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida katta miqdordagi noqonuniy import mahsulotlari fosh etildi. Ularning umumiy qiymati 33,5 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Foto: Davlat xavfsizlik xizmati
Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish doirasida Davlat xavfsizlik xizmati va Bojxona qo‘mitasi xodimlari tomonidan o‘tkazilgan tezkor tadbirda xorijdan mamlakatga noqonuniy ravishda olib kirilgan mahsulotlar aniqlandi.
Xususan, Toshkent shahrida avtomobil ehtiyot qismlari savdosi hamda aholiga xizmat ko‘rsatish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi ikki ta mas’uliyati cheklangan jamiyat tomonidan ijaraga olingan omborlar xolislar ishtirokida ko‘zdan kechirildi.
Tekshiruv jarayonida boshqa tovarlar niqobi ostida mamlakatga noqonuniy olib kirilgan, aksiz markasiga ega bo‘lmagan 29 turdagi 1 million 963 ming 964 quti tamaki mahsulotlari, shuningdek 4 turdagi 807 kilogramm oziq-ovqat mahsulotlari aniqlandi.
Ushbu mahsulotlar protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi. Mutaxassislar xulosasiga ko‘ra, ularning umumiy qiymati 33,5 mlrd so‘mni tashkil etadi.
Hozirda mazkur holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
2025 yilda O‘zbekistonda jami 879 599 ta tug‘ilish qayd etildi. Shu tug‘ilishlar orasida 70 yoshdan oshgan 48 nafar erkakning ota bo‘lgani qayd etilgan.
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil davomida mamlakatda 879 599 ta tug‘ilish rasman ro‘yxatga olingan.
Tug‘ilishlar otaning yosh guruhlari kesimida tahlil qilinganda, eng katta ulush 25–39 yoshli erkaklarga to‘g‘ri kelgan — 718 798 holat. 25 yoshgacha bo‘lgan otalar hissasi 97 917 nafarni tashkil etgan.
Shuningdek, 40–59 yoshli erkaklar 62 246 holatda ota bo‘lgan. 60 yosh va undan katta yoshdagi otalar soni esa 638 nafarni tashkil etib, ular orasida 70 yoshdan oshganlar 48 nafarni tashkil qilgan.
Mazkur ma’lumotlar tug‘ilishlar dinamikasida turli yosh guruhlaridagi erkaklar ishtirokini ko‘rsatadi.
Insoniyat tarixida ehson va xayriya ishlari jamiyatni birlashtiruvchi, muhtojlarga yordam beruvchi ezgu qadriyatlardan biri hisoblanadi. Islom dinida ham muhtojlarga yordam ko‘rsatish, sadaqa va zakot ulashish insonning savobini ko‘paytiruvchi, jamiyatda mehr-shafqatni mustahkamlovchi amal sifatida ta’kidlangan.
Biroq so‘nggi yillarda ayrim jinoiy va ekstremistik guruhlar ana shu ezgu tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” yoki “xayriya” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinish holatlari kuzatilmoqda.
O‘tgan yilning kuz faslida Koreya telekanallari orqali Janubiy Koreyada soxta xayriya orqali 663 ming dollar miqdorida pul yig‘ib, terrorchilik faoliyatini moliyalashtirgan o‘zbekistonlik yigit ushlanganligi to‘g‘risidagi xabarlar keng tarqaldi.
Afsuski, so‘nggi yillarda ayrim jinoiy to‘dalar va ekstremistik guruhlar ushbu olijanob tushunchani suiiste’mol qilib, “ehson” niqobi ostida terrorizmni moliyalashtirishga urinmoqda. Xususan, o‘tgan yilning kuzida Janubiy Koreyada soxta xayriya tadbirlarini tashkil etib, 663 ming AQSh dollari miqdorida mablag‘ to‘plagan o‘zbekistonlik yigit qo‘lga olingani haqidagi xabarlar ushbu mamlakat ommaviy axborot vositalarida keng aks-sado berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, 29 yoshli ushbu shaxs firibgarlik va aldov yo‘li bilan yig‘ilgan mablag‘larning bir qismini BMT tomonidan terrorchilik tashkiloti deb tan olingan “Katiba at-Tavhid val-Jihod” (KTJ) hamda “HAMAS” guruhlariga yo‘naltirgan.
Bundan tashqari, shu kunlarda OAVda Buxoroda terrorizmni moliyalashtirgan ota va o‘g‘il haqida xabarlar tarqaldi. Aniqlanishicha, Buxoro shahrida yashovchi, 1999-yilda tug‘ilgan shaxs yot g‘oyalar ta’sirida 2019-yilda Suriyadagi “Tavhid va jihod katibasi” xalqaro terroristik tashkiloti safiga borib qo‘shilgan va ijtimoiy tarmoqlar orqali jangarilarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida xayriya pullarini yig‘ib kelgan. Bu ishga hatto otasini ham jalb qilgan.
Hozirda uning aldovlariga uchib, pul yuborgan 8 nafar shaxsga nisbatan Jinoyat kodeksining 155-3-moddasi, ya’ni terrorizmni moliyalashtirish aybi bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda. Ota esa sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etildi. Jinoyatchi o‘g‘ilga nisbatan qidiruv e’lon qilingan.
Mazkur har ikki holatda ham “ehson” deya yig‘ilgan pullarning oxiri borar manzili terrorchilarning cho‘ntagi bo‘lgan va ularning kayfi-safosiga sarflangan.
Bugungi kunda terrorchi tashkilotlar ham internet orqali musulmonlarga, G‘azo aholisiga yordam berishni niqob qilgan holda xayriya aksiyalarini tashkil etish orqali pul yig‘ib,ularning faoliyati moliyalashtirib kelishmoqda.
Rahmdil va saxovatpesha xalqimiz esa yuqoridagi kabi terrorchilik tashkilotlari tarafdorlarining aldoviga uchib, internetda e’lon qilingan norasmiy manbalarga “ehson” yuborishmoqda. Oqibatda o‘zlari bilmagan holda terrorizmni moliyalashtirishda ishtirok etgan jinoyatchiga aylanishmoqda.
Ta’kidlash lozimki, ayrim terrorchi tashkilotlar tomonidan yuqoridagi usullar orqali yig‘ilgan pullarning juda ham oz qismi, odamlarni ishontirish maqsadida ehsonga sarflanadi va ushbu holat videotasvirga olinib, ijtimoiy tarmoqlarda faol tarqatiladi. Natijada, ushbu videomateriallarni ko‘rgan fuqarolar ularga to‘liq ishonib, ehson sifatida pullarni yuborishmoqda.
O‘zbek xalqi bag‘rikeng va insonparvar, dini va e’tiqodiga sodiq. Yordamga muhtojlarga hamisha qo‘lidan kelguncha yaxshilik ulashishni, xayru ehson qilishni ezgu amal sifatida qadrlaydi. G‘azoga ko‘mak, musulmon birodarlarimizga yordam deb jinoyatchilarga sherik bo‘lib qolmaslik uchun ham davlatimiz tomonidan, mamlakat Prezidenti boshchiligida G‘azoni qayta tiklash borasida muhim vazifalar belgilanib, amalga oshirilayotganini bilish zarur.
Zero, ezgu niyat bilan qilingan ehson jamiyatni yaxshilikka yetaklashi kerak, zo‘ravonlik va adovatni moliyalashtirishga emas. Ushbu Muborak Ramazon oyida xalqimizni “zakot”, “fitr” ko‘rinishidagi “ehson” pullarni terrorchilik tashkilotlari a’zolariga yuborishlarining oldini olish maqsadida ogohlikka chaqiramiz!
«Bu ezgu maqsadga mening hissam qo‘shilsin, deb xayru ehson qilishni istagan kishilar O‘zbekiston Musulmonlari idorasi huzurida faoliyat yuritadigan “Vaqf” xayriya jamoat fondi orqali xayrli maqsadlarini amalga oshirsalar ayni muddaodir.
“Vaqf” jamoat fondiga tushgan mablag‘lar masjidlar va diniy ta’lim muassasalarini qurish va ta’mirlash, diniy o‘quv yurtlarini qo‘llab-quvvatlash, talabalar va olimlarga moddiy yordam berish, kam ta’minlangan oilalar, nogironlar va muhtojlarga yordam ko‘rsatish, haj va umraga boruvchilarga xizmatlarni tashkil qilishga sarflanadi. Bu ishlar esa xayriya pullari, zakot, fitr va sadaqalar orqali amalga oshiriladi.
Ehsonning eng afzali oilangga, qarindoshing, qo‘ni-qo‘shning, mahallang ahliga qilinganidir. Ehson — insonparvarlik va bag‘rikenglik ramzi. Uni suiiste’mol qilish esa jamiyat uchun katta xavf tug‘diradi. Shu bois har bir inson xayriya qilishda mas’uliyatli bo‘lishi, mablag‘lar haqiqatan ham muhtojlarga yetib borishiga ishonch hosil qilishi zarur.
Toshkentdan bir kunda 500 mingdan ortiq avtomobil chiqib ketdi
Turkiyada o‘zbekistonlik ayolga hujum qilindi: ikki erkak ushlandi
Toshkentda 33,5 mlrd so‘mlik kontrabanda mahsulotlari aniqlandi
-
Turk dunyosi4 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat1 day ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Jamiyat3 days ago
Ichki ishlar xodimlarining qo‘pol muomalasi va tergov sifatidan norozilik ko‘paygan – Prezident
-
Dunyodan1 day ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Siyosat21 hours agoSoʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
-
Iqtisodiyot2 days agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Iqtisodiyot3 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
-
Iqtisodiyot4 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?