Afg‘onistonda zilzila: u O‘zbekistonga ham ta’sir qildi



Source link

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yilning 1 yanvar holatiga O‘zbekistonda ayollar soni 18 mln 979 ming nafarni tashkil etgan. Bu esa mamlakat doimiy aholisining 49,6 foiziga teng.

Statistikaga ko‘ra, ayollar soni bo‘yicha hududlar orasida Samarqand viloyati yetakchilik qilmoqda. Mazkur hududda 2 mln 172,4 ming nafar ayol istiqomat qiladi.

Ikkinchi o‘rinni Farg‘ona viloyati egallagan bo‘lib, bu yerda 2 mln 91,2 ming nafar ayol yashaydi. Uchinchi o‘rinda esa 1 mln 831,6 ming nafar ko‘rsatkich bilan Qashqadaryo viloyati qayd etilgan.

Shuningdek, Andijon viloyatida 1 mln 737,4 ming nafar, Toshkent shahrida 1 mln 616,9 ming nafar, Toshkent viloyatida 1 mln 574,3 ming nafar va Namangan viloyatida 1 mln 568,5 ming nafar ayol istiqomat qiladi.

Bundan tashqari, Surxondaryo viloyatida 1 mln 486,6 ming nafar, Buxoro viloyatida 1 mln 50,4 ming nafar, Xorazm viloyatida 1 mln 32,3 ming nafar hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasida 1 mln 21,7 ming nafar ayol ro‘yxatga olingan.

Qolgan hududlarda ayollar soni quyidagicha: Jizzax viloyatida 776,0 ming nafar, Navoiy viloyatida 548,7 ming nafar va Sirdaryo viloyatida 471,0 ming nafar.

Mutaxassislar qayd etishicha, ayollar sonining hududlar kesimida turlicha bo‘lishi aholi soni, demografik holat va urbanizatsiya darajasi bilan bog‘liq.

Source link

O‘zbekistonning Misrdagi elchixonasi tomonidan Mavritaniya hududida ikki yoshli farzandi bilan qiyin ahvolga tushib qolgan va hujjatlarsiz qolgan O‘zbekiston fuqarosiga tezkor konsullik-huquqiy yordam ko‘rsatildi.

O‘zbekistonning Misrdagi elchixonasi tomonidan ikki yoshli farzandi bilan Mavritaniya hududida qiyin ahvolga tushib qolgan va hujjatlarsiz qolgan O‘zbekiston fuqarolariga yordam ko‘rsatildi. Bu haqda “Dunyo” axborot agentligi xabar berdi.

Fuqaroning murojaati bo‘yicha elchixona xodimlari tomonidan tezkor choralar ko‘rildi. Qisqa vaqt ichida konsullik-huquqiy yordam ko‘rsatilib, ona va bolani vatanga qaytarish uchun barcha zarur hujjatlar rasmiylashtirildi.

Shuningdek, elchixona tomonidan Misrdan Mavritaniyaga hujjatlarni yetkazib berish ishlari tashkil etildi. Bu esa ona va bolaning O‘zbekistonga xavfsiz qaytishiga imkon berdi.

Source link

Inson ming yillar davomida ochlikdan qo‘rqib kelgan. Ammo zamonaviy tibbiyot va biologiya shunday xulosaga kelmoqdaki, to‘g‘ri tashkil etilgan ochlik (ya’ni, vaqtinchalik ovqatlanmaslik) organizm uchun kutilmagan darajada foydali bo‘lishi mumkin. So‘nggi o‘n yilliklarda dunyoning mashhur olimlari ochlik va oraliq ochlik haqida yuzlab tadqiqotlar o‘tkazishdi. Natijalar shunchalik hayratlanarli bo‘ldiki, bu jarayonni hatto “biologik qayta tug‘ilish” deb atadilar. Quyida ochlikning ilmiy tadqiqotlarda tasdiqlangan 11 ta mo‘’jizaviy foydasi bilan tanishamiz.

1. Hujayralar yangilanadi

2016-yilda yapon biologi Yosinori Osumi tibbiyot bo‘yicha Nobel mukofotini oldi. U autofagiya deb ataladigan jarayonni tadqiq qildi. Autofagiya – organizm och qolganda hujayralar eski va zararlangan qismlarini “yo‘q qilib”, o‘zini tozalash jarayonidir. Ya’ni, ochlik organizmni ichki ta’mirlash rejimiga o‘tkazadi.

2. Qarish jarayoni sekinlashadi

Gerontologiya sohasidagi mashhur olim Valter Longo uzoq yillik tadqiqotlardan so‘ng shunday xulosaga keldi: muvaqqat ochlik organizmda yasharish mexanizmlarini faollashtiradi. Longo tadqiqotlariga ko‘ra, ochlik organizmdagi qarish bilan bog‘liq genlarni pasaytiradi.

3. Qandli diabet xavfi kamayadi

Amerika endokrinologi Jeyson Fang oraliq ochlik orqali diabetni nazorat qilish bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazgan. Uning ta’kidlashicha, bu jarayonda insulin darajasi pasayadi, organizm glyukozani yaxshiroq ishlatadi, diabet xavfi esa kamayadi.

4. Ortiqcha yog‘lar tez eriydi

Ochlik paytida organizm glyukozani emas, yog‘ zaxiralarini eritishga o‘tadi. Shvetsiyalik neyrobiolog Mark Mattson bu haqda shunday deydi: “Ochlik organizmni “yog‘ni eritish rejimi”ga o‘tkazadi”.

5. Miya faoliyati kuchayadi

Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, ochlik paytida miyada BDNF nomli modda ko‘payadi. Ushbu modda xotirani yaxshilab, diqqatni kuchaytiradi, shuningdek, yangi neyronlar paydo bo‘lishiga yordam beradi.

6. Yallig‘lanish kamayadi

Ko‘plab kasalliklar – atrit, yurak xastaliklari, hatto ba’zi saratonlar yallig‘lanish bilan bog‘liq bo‘ladi. Olimlar ochlik yallig‘lanishni kamaytirishini, immun tizimni tartibga solishini aniqlashgan.

7. Immun tizimi “qayta yuklanadi”

Kaliforniya universiteti tadqiqotchilari ochlik immun tizimiga ta’sirini o‘rganib, yakdil xulosaga kelgan. Bunda eski immun hujayralari yo‘qolib, yangi hujayralar hosil bo‘ladi.

8. Yurak himoya qilinadi

Tadqiqotlar ochlik xolesterinni kamaytirishi, qon bosimini pasaytirishi va yurak kasalliklari xavfini kamaytirishini ham ko‘rsatdi.

9. Miya Alsgeymerdan xalos bo‘lishi mumkin

Neyrobiolog Mark Mattsonning tadqiqotlariga ko‘ra, oraliq ochlik miya hujayralarini stressga chidamli qiladi. Shuningdek, neyrodegenerativ kasalliklar xavfini kamaytiradi.

10. Hazm tizimini dam oldiradi

Inson deyarli doimo ovqat yeydi. Bu hazm tizimiga uzluksiz ish yuklaydi. Ochlik esa, eng avvalo, oshqozonga dam beradi, ichak mikroflorasini tiklaydi va hazmni yaxshilaydi.

11. Ruhiy ravshanlik oshadi

Ko‘plab tadqiqotlar ko‘rsatishicha, ochlik paytida odamlar fikrlashni ravshanroq his qiladi, diqqatini yaxshiroq jamlaydi. Yana bir muhim omil shuki, inson quvvati oshganini sezadi. Shu bois tarixda ko‘plab mutafakkirlar va olimlar vaqtinchalik ochlikni aqliy faoliyatni kuchaytirish usuli deb hisoblashgan.

Alxusus, to‘g‘ri tashkil etilgan ochlik, bu – shunchaki parhez emas. Mazkur jarayon organizmning o‘zini tozalash, tiklash va yoshartirish mexanizmi hisoblanadi. Albatta, mutaxassislar bir muhim ogohlantirishni ham aytadilar: uzoq yoki noto‘g‘ri ochlik salomatlikka zarar keltirishi mumkin.

A.Fathullayev

Source link

O‘zbekiston eng ko‘p qaysi davlatlarga mahsulot eksport qilmoqda?

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar oyida O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasida eksport hajmi 1,7 mlrd AQSh dollarini tashkil etdi.

Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 26,7 % ga yuqori.

Mazkur davrda O‘zbekiston eksportida yuqori ulushga ega bo‘lgan TOP-10 davlatlar (AQSh dollarida):

Rossiya – 325,8 mln

Xitoy – 178,1 mln

Afg‘oniston – 136,7 mln

Fransiya – 103,6 mln

Turkiya – 84,3 mln

Qozog‘iston – 81,6 mln

Qirg‘iz R. – 46,5 mln

Tojikiston – 45,7 mln

BAA – 41,4 mln

AQSh – 32,1 mln. 

Source link