Dunyodan
Grenlandiya AQShni emas, Daniyani tanladi, deydi orol bosh vaziri Yens Frederik Nilsen
Grenlandiya bosh vazirining aytishicha, agar uning xalqi hozir shunday tanlov qilishga majbur bo’lsa, ular AQShni emas, Daniyani tanlashadi.
Yens Frederik Nilsenning Daniya bosh vaziri bilan qo‘shma matbuot anjumanidagi izohlari AQSh prezidenti Donald Tramp Daniyani anneksiya qilish rejalarini yana bir bor takrorlaganidan beri yarim avtonom Daniya hududi vakilining eng kuchli bayonoti bo‘ldi.
Prezident Trampning aytishicha, AQSh Grenlandiyani Rossiya va Xitoydan himoya qilish uchun unga “egalik qilishi” kerak. Oq uy orolni sotib olishga shama qilgan, biroq uni anneksiya qilish uchun kuch ishlatishni istisno etmagan.
Daniya ham NATO a’zosidir va Bosh vazir Mette Frederiksen harbiy kuch transatlantik mudofaa ittifoqining tugashi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Grenlandiyaning Shimoliy Amerika va Shimoliy qutb oʻrtasida joylashgani aholi soni eng kam hudud boʻlishiga qaramay, uni raketa hujumi sodir boʻlganda erta ogohlantirish tizimlari va mintaqadagi kemalarni kuzatish uchun qulay qiladi.
Prezident Trump bir necha bor Grenlandiya AQSh milliy xavfsizligi uchun juda muhim ekanligini aytdi va u “butun Rossiya va Xitoy kemalari bilan qoplangan” deb dalilsiz da’vo qildi.
Amerika Qo’shma Shtatlarida allaqachon Grenlandiyaning shimoli-g’arbiy uchidagi Pitufik bazasida doimiy ravishda joylashgan 100 dan ortiq harbiy xizmatchilar mavjud bo’lib, u Ikkinchi Jahon urushidan beri Qo’shma Shtatlar tomonidan boshqariladi.
Daniya bilan amaldagi kelishuvlarga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar Grenlandiyaga xohlagancha qo‘shin olib kirish huquqiga ega.
Ammo prezident Tramp o‘tgan hafta Vashingtonda jurnalistlarga ijara yetarli emasligini aytdi. Qo’shma Shtatlar “o’z mulkini olishi kerak” va “NATO buni tushunishi kerak”.
Daniya poytaxti Kopengagenda bo’lib o’tgan matbuot anjumanida Bosh vazir Frederiksen “yaqin ittifoqchilarimiz tomonidan mutlaqo qabul qilib bo’lmaydigan bosim”ni qoralamadi.
U “oldinda eng qiyin qismi turganini ko’rsatadigan ko’plab belgilar bor” deb ogohlantirdi.
Grenlandiya Bosh vaziri Grenlandiya “geosiyosiy inqirozga yuz tutayotganini” aytdi va Grenlandiyaning pozitsiyasi aniq.
“Agar biz hozir Qo’shma Shtatlar va Daniya o’rtasida tanlov qilishimiz kerak bo’lsa, biz Daniyani tanlardik.”
“Barchaga bir narsa ayon: Grenlandiya Qo’shma Shtatlarga tegishli bo’lishni istamaydi. Grenlandiya Qo’shma Shtatlar tomonidan boshqarilishini istamaydi. Grenlandiya AQShning bir qismi bo’lishni istamaydi”.
Kopengagendagi matbuot anjumani Daniya tashqi ishlar vaziri Lars Lökke Rasmussen va Grenlandiya tashqi ishlar vaziri Vivian Motzfeldt vitse-prezident J.D.Vens va Davlat kotibi Marko Rubio bilan uchrashish uchun AQShga borishidan bir kun oldin bo‘lib o‘tdi.
Daniyaning NATO ittifoqchilari, Yevropaning yirik davlatlari va Kanada bu hafta Daniyani qo’llab-quvvatlab, “Faqat Daniya va Grenlandiya ikki tomonlama munosabatlarga oid masalalarni hal qilishlari mumkin” degan bayonot bilan chiqdi.
U AQSh kabi Arktika xavfsizligiga ishtiyoqi borligini ta’kidladi va bunga ittifoqchilar, jumladan, Qo‘shma Shtatlar “birlashish” orqali erishish kerakligini aytdi.
Shuningdek, “Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi tamoyillarini, jumladan, suverenitet, hududiy yaxlitlik va milliy chegaralar daxlsizligini qo‘llab-quvvatlash”ga chaqirdi.
Shanba kuni prezident Tramp Venesuelaga qarshi harbiy kuch ishlatib, prezident Nikolas Maduroni hibsga olganidan keyin hududning kelajagi haqidagi xavotirlar yana paydo bo‘ldi.
Avvalroq Tramp orolni 2019-yilda prezident sifatidagi birinchi muddatida sotib olishni taklif qilgan, faqat u sotilmasligini aytishgan.
Soʻnggi yillarda Grenlandiyaning tabiiy resurslariga (noyob yer minerallari, uran, temir va boshqalar) qiziqish kuchaygan va iqlim oʻzgarishi muzlar erishi bilan ularni qulayroq qilish imkonini yaratgan. Olimlarning fikricha, bu yerda katta miqdorda neft va gaz zaxiralari bo‘lishi mumkin.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Dunyodan
Yaponiyada 7,1 magnitudali zilzila yuz berdi
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Dunyodan
Isroil falastinlik mahbuslarni himoya qilish uchun timsohlardan foydalanmoqchi
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Dunyodan
Yaponiyalik ayollar 41 marta rekord o’rnatdilar
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Dunyodan
Suriya prezidenti: “Biz Isroil bilan ziddiyatni istamaymiz…”
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
-
Sport2 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat2 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport2 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Siyosat3 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Jamiyat22 hours ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat1 day ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
-
Siyosat21 hours ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Sport11 hours ago
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi
