Jamiyat
Fozil ijodkor tafakkuri: «Bolalik ertagim» haqida
Iste’dodli jurnalist va yozuvchi Fozil Farhodning «Bolalik ertagim» publitsistik maqolalar, esselar, ocherklar, taqrizlar va suhbatlar to‘plami chop etildi.
Kitobdan muallifning 2011-2025 yillarda «Yangi O‘zbekiston», «Xalq so‘zi», «Mohiyat», «Hurriyat», «Ma’rifat», «Vatanparvar», «Kelajak ovozi», «O‘zbekiston adabiyoti va san’ati», «Ishonch», «Kitob dunyosi», «Darakchi», «Soliq plyus» gazetalarida, «Yoshlik» jurnalida, turli ijtimoiy tarmoqlarda chop etilgan ellikka yaqin eng sara maqolalari o‘rin olgan.
Muallifning bolalarcha beg‘ubor qalbi, go‘zal obrazli o‘xshatishlari, pok orzu va umidlari bilan to‘yingan, soxtaliklardan yiroq, yuragida urib turgan uyg‘oq xotiralari yakunda yig‘ilib-yuksalib, «Bolalik ertagim» to‘plamiga aylanadi. Ularda ijodkor jamiyatdagi eng o‘tkir muammolarni xaspo‘shlamay, aniq-lo‘nda o‘rtaga qo‘yadi. Har doim millatga manfaatli masalalar, yurtning origa daxldor mavzularni ko‘tarishdan sira charchamaydi.
Serqirra ijodkor Fozil Farhod bir vaqtning o‘zida amaliyotchi jurnalist o‘laroq ichki ruhiyati va tafakkur kengliklarining ajib dunyosi, betakror tabiatga oshuftaligi, ijtimoiy evrilishlarni yangicha sezimlar-yondashuvlar bilan ifodalashi, barcha chiqishlarida inson-tabiat-jamiyat uchligi halqasi mezonidan turib, muammolarga jiddiy urg‘u berishiga guvoh bo‘lasiz.
Muallif «O‘zbekiston 24» telekanalida ishlab yurgan davridagi xatlar va shikoyatlarni o‘rganish uchun joylarga chiqib, aholini qiynagan ko‘plab masalalar to‘g‘risida jonsarak-bedor yuragi achishib yozadi. Jumladan, u «Hurriyat» gazetasidagi «Mening uyim» maqolasida so‘nggi yillarda tobora yo‘qolib borayotgan milliy me’morchilik an’analari haqida kuyinadi.
O‘lmas san’at asarlari bilan hamon qalblarimizda katta hurmat va ehtirom uyg‘otib kelayotgan buyuk rassom Ro‘zi Choriyev salohiyati va tabiat dunyosi uyg‘unligini juda teran tasvirlaydi: «…ijodxonasiga kirgan inson bir lahza bo‘lsa-da, xayollarga berilib, Surxon vohasi bo‘ylab sayohat qilmasdan ketmaydi. Mening-da xayollarim yiroq-yiroqlarga uloqib ketadi. Ba’zida Boysunning viqorli tog‘larini kezsam, ba’zida buloqdan suv olib kelayotgan kelinchakka ko‘maklashaman. Gohida adir kengliklaridan o‘tib, chirog‘i yoniq qolgan kulba tomon oshiqaman. Kulbada soch-soqoli oppoq musavvir rasm chizib o‘tiradi. Mo‘yqalam bir zumda qog‘ozga aylana chiziqlar qoldirib, ko‘z o‘ngimda anorlar suratini gavdalantiradi. Bu menga tanish. Bobomning bog‘idagi anorlar. Yuzlari qontalosh. Go‘yo ichida dardi bor. Xivchinda kaltaklanganday badaniyam qip-qizil. Anorlarning yurakni ezuvchi tolali ingrashlari qulog‘imga chalinib turibdi. Xuddi nimadandir noroziday, nuqul fig‘on chekaveradi. O‘ksiyveradi. Yig‘layveradi. Qo‘lini umidli cho‘zib, kimdandir najot tilayveradi. Shuncha dard, shuncha alamning boisini bilish uchun musavvirga murojaat qilaman. U ham nimadandir kuyunganday boshini sarak-sarak qiladi. Go‘yo bu mening dardim, Surxonimning dardi deganday».
Fozil Farhod o‘z maqolalarida urush va jaholatni qoralar ekan, olamni yovuzliklardan faqat ilm-ma’rifat, ta’lim va kitobxonlik qutqarishini bot-bot takrorlayveradi: «Urushlar tufayli bolalar ko‘p narsalardan mosuvo bo‘lib ulg‘ayarkan. «Sen yetim emassan» filmini bir eslang! Urush oqibatida dunyodagi qanchadan-qancha bolalar yetimlik dahshatini his qilgan-a! Yarim asr oralig‘ida ikki katta urush. Ikki ulkan jang. Ikki katta talafot. Bu parokandalikdan ko‘proq ular aziyat chekkan. Qorni nonga to‘ymagan. Ota mehriga zoriqib o‘sgan. Maktab nima ekanini unutgan. To‘yib kitob o‘qiyolmagan. Kartinadagi turli millat bolalarining mo‘ltirab qarashlari, jovdirab turishlari menga nuqul bir narsani qayta-qayta uqtirganday bo‘laveradi: «Qolganlarga aytib qo‘ying! Biz to‘yib-to‘yib kitob o‘qishimiz uchun boshqa urishishmasin!» Rostdanam, ularning iltijolari haqqi buyog‘iga urush bo‘lmasin!»
Ayrim maqolalarida Oybek, Erkin A’zam, Sobir O‘nar kabi tan olingan atoqli yozuvchi va shoirlarning ba’zi asarlari, ibratlari va hayotiy kechmishlari misollarida to‘qmag‘izli qaymoq g‘oyalarni, mazmunli falsafiy qarashlarini aytmoqchi bo‘lgan g‘oyasiga singdirib boradi.
Jurnalistikamizning zabardast darg‘alari, muallifning ustozi – Sherzodxon Qudratxo‘ja, shuningdek, taniqli hindshunos, tarjimon Amir Fayzulla haqida ko‘p narsani bilib olish mumkin. Bular haqida bayon etar ekan, bir-birimizga, ustozlarga e’tiborliroq, oqibatliroq va mehr-muhabbatliroq bo‘lishimiz kerakligini eslatishdan aslo charchamaydi.
Muallifning qahramonlari qiyofasi va xarakterlari turfa xil – korrupsiyaga ildizigacha botib ketgan tug‘ruqxonalardagi «kalamush» poraxo‘rlardan tortib, olis o‘rmonlarni bir umr o‘ziga makon qilgan vatansevar o‘g‘lonlar, sevgan kasbiga butun umrini baxshida etgan chin fidoyi insonlar haqida o‘qish mumkin.
Mahorati yil sayin charxlanib borayotgan olovqalb, kuyinchak va millatparvar muallif jurnalistikaning tiriklik daryolari haqida, o‘zbek tiliga e’tiborsizlikning ayanchli oqibatlari, zamonaviy adabiyotimizning eng yaxshi tendensiyalari, millat ruhimizning tashqi ta’sirlar natijasida evrilib borayotgani to‘g‘risida bong uradi.
Jadidlarning qonli taqdirlari, jumladan, millat oydini, zabardast yozuvchimiz Abdulla Qodiriy qismati uni doim og‘riqli titroqqa soladi.
Fozil maqolalarni shunchaki yozmagan, balki ular ichida yashagan, degan xulosaga kelish mumkin. U ijtimoiy majburiyatlarini albatta yaxshi anglaydi, lekin har doim ko‘ngil buyurtmasi-buyurganini yozadi, maddohlikdan holi tarzda qalb ko‘zidan otilayotgan ijod bulog‘i zilolligini saqlashga intiladi, har satrda o‘quvchining reaksiyasini his qilib turadi.
Ko‘plab maqolalarida butun kuchi bilan sog‘lom turmush tarzini targ‘ib etadi, adabiyot va san’atning shaydosi sifatida so‘nggi yillarda ishlangan eng yorqin filmlarni chuqur tahlil qiladi.
Sherobod dostonchilik maktabining og‘a-ini vakillari – Qora baxshi va Chori baxshi Umirovlar, taniqli yozuvchi va shoirlar Erkin A’zam, Xurshid Do‘stmuhammad, cohir tarjimon, mohir muharrir, bolalarning suyukli yozuvchisi Nosir Fozilov, adabiyotshunos olimlar Naim Karimov, Abdulla Ulug‘ov, adiba, tarjimon Ma’suma Ahmedova, tibbiyot fanlari doktori Jumanazar Beknazar, «Mushtum» jurnali bosh rassomi, karikaturachi Husan Sodiqov, korzinka.uz asoschisi Zafar Hoshimov, «O‘zbekiston Prezidenti Mirziyoyev» kitobi muallifi, koreyalik yozuvchisi Cho Chol Hyon bilan sermazmun suhbatlar o‘quvchining diqqatini faol jalb etadi.
Jumladan, Eshqobil Shukur bilan «Adabiyot – barcha san’atning onasi» suhbatidagi quyidagi fikrlar nihoyatda qimmatli: «Ulg‘aygan nigohlar bilan hayotga qarashning o‘z hikmati bo‘ladi. Unda tajriba va bilim bor. Lekin bola nigohi bilan hayotga qarashning go‘zal zavqlari bo‘ladi. Bunda hayrat va ilhom bor. Odamda ushbu ikki nigoh birlashsa, hayotining ikki qutbi muvozanatga keladi…
Menga hamma san’atning onasi adabiyot bo‘lib ko‘rinadi. Inson ruhining enagasi ham adabiyot bo‘lgan. Har qanday san’atning ichida adabiyot yo‘q ekan, uning mohiyati ham bo‘lmaydi. Toshga rasm chizayotgan ibtidoiy odam o‘z ichidagi adabiyotni ifodalagan. Yanayam aniqrog‘i, adabiyot o‘sha odamning ichiga sig‘may ketavergan. Keyin u toshni o‘ygan va surat chizgan».
Fozil Farhod so‘nggi yillarda qo‘shni mamlakatlarga va Koreyaga amalga oshirgan bir nechta ijodiy safarlari ta’sirida o‘zbek-koreys, o‘zbek-qirg‘iz xalqlari o‘rtasida rivojlanib borayotgan ko‘p qirrali do‘stlik, yaqin qo‘shnichilik va strategik sheriklik munosabatlariga o‘z ko‘rganlari, adabiy uchrashuvlaridan olgan unutilmas taassurotlari asosida aniq misollar orqali ochib beradi, ellarimiz qalblariga ma’naviy ko‘prik bo‘ladi.
Hech shubhasiz, tasavvur, taassurot, kuchli ruhiy ehtiyoj, ko‘p yillik izlanishlar mahsuli bo‘lgan ushbu to‘plam o‘quvchilar qalbidan munosib o‘rin egallaydi. Muallif «Ijodkorning baxti» maqolasida aytganiday, «adabiyot – cheksiz ummon. To‘g‘rirog‘i, shoiru yozuvchilarning yurak entikishlariyu iztiroblari, quvonchlariyu dardlaridan hosil bo‘lgan barhayot dengiz. Bu ummonga har kim imkoniyatidan kelib chiqib nimadir qo‘shadi: kimdir o‘n chelak, kimdir bir tomchi».
Tafakkuri ochun kezayotgan fozil ijodkorning badiiy mahorati kelgusida yanada oshib, xalqimizga yangi guldastalar tuhfa etishiga ishonamiz.
Laziz Rahmatov,
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi,
Siyosiy fanlar bo‘yicha falsafa doktori
Jamiyat
Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalaridan himoya kuchaytiriladi
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Foto: Ronstik / Shutterstock
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026 yil 1 noyabrdan boshlab:
mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnoma shaklida tovar va xizmatlarni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxs faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi;
mobil aloqa vositalariga reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarnomalarni jo‘natish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar o‘z axborot tizimlarini Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazgandan keyin tegishli xizmatlarni ko‘rsatishiga yo‘l qo‘yiladi;
reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 9.00 gacha tarqatish taqiqlanadi;
mobil aloqa operatorlariga reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi;
Ushbu talablarga rioya etmaslik reklama hamda shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hisoblanadi va tegishli choralar ko‘rish uchun asos bo‘ladi.
Jamiyat
Prezident 2030 yilgacha 1,5 ming rahbar kadr zaxirasini shakllantirishni buyurdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 2030 yilgacha 1,5 ming nafar yuqori salohiyatli mutaxassisdan iborat milliy rahbar kadrlar zaxirasini shakllantirishni topshirdi. Istiqbolli boshqaruvchilar sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar asosida saralanib, maxsus dasturlar orqali tayyorlanadi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev 15 iyul kuni iqtidorli boshqaruvchilar, liderlar va yangi avlod rahbarlarini aniqlash va tanlash hamda «El-yurt umidi» jamg‘armasi orqali iste’dodli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.
Taqdimotda sun’iy intellekt yordamida tarmoqlar va hududlarning drayver sohalari tahlil qilinib, 50 dan ortiq zamonaviy kasb bo‘yicha boshqaruv kadrlariga ehtiyoj mavjudligi aniqlangani qayd etildi. Ayniqsa, energetika va «yashil» texnologiyalar, qurilish va urbanizatsiya, qishloq va suv xo‘jaligi, raqamlashtirish hamda xizmat ko‘rsatish yo‘nalishlarida malakali mutaxassislarga talab yuqori.
Davlat rahbari tayyor kadrlar bazasi bo‘lmasa, boshqaruv tizimida uzilishlar yuz berishi, ish samaradorligi va qarorlar sifati pasayishini ta’kidladi.
Kadrlarni baholashda eskicha «obektivka» usulidan voz kechib, nomzodning bilimi, kasbiy tajribasi, psixologik xususiyatlari, strategik fikrlashi va liderlik qobiliyatini qamrab oladigan portfolio tizimiga o‘tish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Yangi tartibga ko‘ra, istiqbolli boshqaruvchilar raqamli texnologiyalar asosida 100 ballik mezon bo‘yicha baholanadi. Katta ma’lumotlar va biznes-tahlil vositalari orqali yuqori salohiyatli kadrlar aniqlanib, ular uchun sun’iy intellekt yordamida individual kasbiy rivojlanish rejalari ishlab chiqiladi. Mazkur tizimni dastlab qishloq xo‘jaligi, oliy ta’lim va qurilish sohalarida sinovdan o‘tkazish taklif etildi.
Har ikki yilda 500 nafar istiqbolli boshqaruvchini saralab olish, shu tariqa 2030 yilga qadar 1,5 ming nafar yuqori salohiyatli mutaxassisdan iborat yangi avlod rahbar kadrlar zaxirasini yaratish rejalashtirilgan.
Taqdimotda rahbarlik lavozimlari uchun zaxirani shaffof shakllantirishga qaratilgan «TOP-100» ochiq tanlovini o‘tkazish mexanizmi ham bayon qilindi. Tanlov agrar soha, sog‘liqni saqlash, tadbirkorlik, sud-huquq, ta’lim, axborot texnologiyalari va sun’iy intellekt yo‘nalishlarini qamrab oladi.
Nomzodlar test, kompleks kasbiy baholash va suhbat bosqichlaridan o‘tadi. G‘oliblar maxsus o‘quv kurslarida tayyorlanib, milliy kadrlar zaxirasiga kiritiladi, ularning kasbiy o‘sishi va rahbarlik lavozimlariga tayinlanishi bo‘yicha manzilli choralar ko‘riladi.
Milliy kadrlar zaxirasini shakllantirishda xorijdagi vatandoshlar, shuningdek, dunyoning eng nufuzli 100 ta universitetini tamomlagan va ularda tahsil olayotgan yoshlar salohiyatidan samarali foydalanish muhimligi ta’kidlandi.
Bu borada 2026 yil 1 oktyabrdan career.edu.uz platformasida «Xorijdagi talabalar» modulini ishga tushirish rejalashtirilgan. U orqali chet elda ta’lim olayotgan yoshlar davlat idoralari va xususiy korxonalarga biriktiriladi, ularning amaliyot o‘tashi, ish beruvchilar bilan muloqoti hamda kelgusida ishga jalb qilinishi ta’minlanadi.
Yig‘ilishda «El-yurt umidi» jamg‘armasi faoliyatini takomillashtirish masalalariga ham e’tibor qaratildi. O‘tgan yili jamg‘arma transformatsiya qilingani natijasida dunyoning eng nufuzli 100 ta oliygohi talabasi bo‘lgan stipendiatlar ulushi 30 foizdan 80 foizga yetdi. Keyingi yilda yangi tartib asosida o‘tkazilgan uchta tanlovda 447 nafar iqtidorli yosh stipendiya sohibi bo‘ldi.
Shu bilan birga, jamg‘arma dasturlarini hudud va tarmoqlarning aniq ehtiyojlariga bog‘lash zarurligi ko‘rsatib o‘tildi. Iqtidorli yoshlarni xorijiy universitetlarda manzilli tayyorlash, o‘qish xarajatlarini yirik korxonalar bilan birgalikda moliyalashtirish, nufuzli xorijiy oliygohlar bilan qo‘shma dasturlarni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha takliflar bildirildi.
Shuningdek, bitiruvchilarning ilmiy tadqiqotlari, startaplari va islohotlarga qaratilgan tashabbuslarini kichik grantlar orqali qo‘llab-quvvatlash, yuqori bo‘g‘in rahbarlari uchun Singapur, Malayziya, Buyuk Britaniya va Yaponiya tajribasi asosida liderlik dasturlarini tashkil etish rejalari ko‘rib chiqildi.
Prezident kadrlarni saralashda ochiqlik va xolislikni ta’minlash, iqtidorli mutaxassislarni tizimli ravishda qo‘llab-quvvatlash hamda ularning salohiyatidan mamlakat taraqqiyoti yo‘lida samarali foydalanish bo‘yicha mutasaddilarga topshiriqlar berdi.
Jamiyat
Tadbirkorlarga Belarusdagi sheriklar bilan qo‘shma tashabbuslarni boshlash vazifasi yuklatildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Belarusga tashrif davomida hududlararo hamkorlikni kengaytirish bo‘yicha erishilgan kelishuvlar ijrosiga doir taqdimot bilan tanishdi. Unda har bir hududdan 30 nafardan yetakchi tadbirkorni Belarusga olib borib, mahalliy sheriklar bilan qo‘shma tashabbuslarni boshlash vazifasi qo‘yildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Taqdimotda qayd etilganidek, davlat rahbarining 8-9 iyul kunlari ushbu mamlakatga rasmiy tashrifi chog‘ida o‘zaro savdo hajmini 2 milliard dollarga yetkazish, mashinasozlik, qishloq xo‘jaligi, farmatsevtika, to‘qimachilik, yog‘ochni qayta ishlash va tibbiyot sohalarida umumiy qiymati 2 milliard dollarlik 310 ta loyiha va chora-tadbirni ro‘yobga chiqarish bo‘yicha muhim kelishuvlarga erishildi. Prezident ularni qisqa muddatda amaliy natijaga aylantirish, yangi korxonalar va ish o‘rinlarini tashkil etish, tadbirkorlar uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish muhimligini ta’kidladi.
Belarusda investitsiya loyihalarini joylashtirish uchun taklif etilayotgan sanoat obektlari, davlat mulki va keng qishloq xo‘jaligi yerlari mavjud. Mamlakat hududining 40 foizini yoki 8 million gektarini qishloq xo‘jaligi maydonlari tashkil etadi.
Bu imkoniyatlar qo‘shma ishlab chiqarishlarni yo‘lga qo‘yish, agrar kooperatsiyani rivojlantirish, tadbirkorlik aloqalarini kengaytirish hamda fuqarolarni tashkiliy asosda ish bilan ta’minlash uchun mustahkam zamin yaratadi.
Bunda Belarusda ishlash yoki biznes yuritish istagidagi fuqarolar va tadbirkorlar ro‘yxatini shakllantirib, Belarus bilan oldindan kelishib, ish joyi, yashash sharoiti, loyiha uchun zarur bino va yer masalalarini hal etgan holda ularning borishini tashkil qilish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Taqdimotda Andijon va Vitebsk viloyatlari o‘rtasidagi hamkorlik doirasida bajarilgan ishlar haqida axborot berildi.
Ikki hudud o‘rtasida “yo‘l xaritasi” tasdiqlanib, aniq tashabbuslarni ro‘yobga chiqarish boshlangan. Ta’kidlanishicha, Andijon viloyatida yashovchi 255 kishining tashkiliy asosda Vitebskka borishi va bandligi ta’minlandi.
Shuningdek, 11 ta chorvachilik majmuasi negizida yangi loyihalarni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha kelishuvga erishildi. Ularning har biri 200 boshdan 3 ming boshgacha qoramol parvarishlash imkoniyatiga hamda yetarli ozuqa maydonlariga ega.
“Andijon invest” kompaniyasi ishtirokida yirik chorvachilik kompleksi va sanatoriy majmuasi negizida investitsiya hamda ijtimoiy tashabbuslarni boshlash choralari ko‘rilmoqda.
Umuman, Vitebsk va Belarusning boshqa viloyatlarida chorvachilik, yog‘ochni qayta ishlash, logistika, savdo va xizmat ko‘rsatish yo‘nalishlarida umumiy qiymati 100 million dollardan ziyod bo‘lgan 30 ta yangi loyiha paketi shakllantirildi.
Xususan, Vitebsk viloyatida 3 ming bosh qoramolga mo‘ljallangan yirik sutchilik majmuasi, bir qator o‘rta hajmdagi chorvachilik xo‘jaliklari, yog‘ochni chuqur qayta ishlash va uning chiqindilaridan pellet ishlab chiqarish korxonasini tashkil etish rejalashtirilgan.
Prezident Andijon va Vitebsk viloyatlari o‘rtasida shakllangan hamkorlik modelini boshqa hududlar kesimida ham rivojlantirish bo‘yicha ko‘rsatmalar berdi.
Buxoro, Qashqadaryo, Navoiy, Namangan, Toshkent, Farg‘ona va Samarqand viloyatlari Belarusning Vitebsk, Mogilyov, Grodno, Gomel va Brest viloyatlariga biriktiriladi.
Sanoat va agrar obektlar negizida yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etish, tadbirkorlik loyihalarini joylashtirish hamda aholi bandligini ta’minlash bo‘yicha alohida “yo‘l xaritalari” tasdiqlanadi.
Har bir hududdan 30 nafardan yetakchi tadbirkorni Belarusga olib borib, mahalliy sheriklar bilan qo‘shma tashabbuslarni boshlash vazifasi qo‘yildi.
O‘zaro savdoni jadallashtirish va yuk tashish xarajatlarini kamaytirish maqsadida zamonaviy logistika infratuzilmasini barpo etish masalalari ham ko‘rib chiqildi.
Yil yakuniga qadar “Belarus temir yo‘llari” bilan hamkorlikda Vitebsk viloyatidagi Orsha stansiyasida eksport-import yuklari uchun maqbul tariflar asosida xizmat ko‘rsatadigan intermodal logistika markazini ishga tushirish belgilandi.
Shuningdek, Belarus kompaniyalari bilan hamkorlikda ikki mamlakat o‘rtasida blok-poyezdlar qatnovini yo‘lga qo‘yish vazifasi qo‘yildi.
Fuqarolarni tashkiliy tartibda ishga joylashtirish masalasiga alohida e’tibor qaratildi.
Birinchi bosqichda Vitebsk va boshqa hududlardagi 13 ta korxonaga 1 ming 100 nafar O‘zbekiston fuqarosini tanlov asosida ishga joylashtirish rejalashtirilgan.
Sentabr oyidan boshlab har oyda 500 nafardan, jami 5 ming nafar andijonlikni Vitebsk viloyatida doimiy ish bilan ta’minlash ko‘zda tutilgan. Buning uchun Vitebsk shahrida Migratsiya agentligi vakolatxonasi ochiladi.
Tadbirkorlarga Belarusda hisobvaraq ochish, ustav fondiga mablag‘ o‘tkazish va loyihalariga moliyaviy resurslar olishda ko‘maklashish vazifasi qo‘yildi.
Vitebskda zamonaviy sutchilik majmuasi, yog‘ochni qayta ishlash zavodi va logistika kompaniyasini tashkil etish uchun zarur mablag‘larni qulay shartlarda ajratish bo‘yicha ko‘rsatmalar berildi.
Davlat rahbari har bir kelishuv aniq loyiha, yangi korxona, qo‘shimcha savdo hajmi va munosib ish o‘rniga aylanishi shartligini ta’kidladi.
Mutasaddilarga erishilgan natijalarni tizimli nazorat qilish va “yo‘l xaritalari” ijrosini tanqidiy tahlil qilib borish topshirildi.
Jamiyat
O‘zini o‘zi band qilganlarga ijtimoiy soliq to‘lash majburiy bo‘lishi mumkin
Hozir o‘zini o‘zi band qilgan fuqarolar ixtiyoriy ravishda soliq to‘lamoqda. Keyinchalik bu majburiy bo‘lishi mumkin.
O‘zini o‘zi band qilgan shaxslarga ijtimoiy soliq to‘lashni majburiy qilish rejalashtirilmoqda. Bu haqda Iqtisodiyot va moliya vaziri o‘rinbosari Otabek Fozilkarimov «O‘zbekiston 24» telekanaliga bergan intervyusida ma’lum qildi.
«Hozir 2,8 million nafar o‘zini o‘zi band qilgan fuqarodan 800 mingga yaqini ixtiyoriy ravishda soliq to‘laydi. Pensiya jamg‘armasiga bazaviy hisoblash miqdorida (412 ming so‘m) to‘lov qilsa, ularga bir yillik ish staji avtomatik hisoblanadi. Mana shuni rag‘batlantirish maqsadida majburiy tartibda belgilash tizimini joriy qilmoqchimiz», dedi u.
Unga ko‘ra, fuqarolarning to‘lagan pullaridan Ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasiga ajratmalar joriy qilinadi. Yangi tizimda kelgusida bola parvarishi yoki kasallik sabab nafaqa ta’tiliga chiqqanlarga nafaqa olish imkoniyati yaratiladi.
«Davlat rahbari shu bo‘yicha alohida topshiriqlar berdi, takliflarimizni ma’qulladi», dedi vazirlik rasmiysi.
Ta’kidlanishicha, hozir Pensiya jamg‘armasidan moliyalashtiradigan pensionerlar soni 4,3 milliondan oshgan. Ularga 2026 yilda jami 86 trillion so‘m to‘lash belgilangan. Bu jon boshiga oyiga o‘rtacha 1,66 million so‘mdan to‘g‘ri keladi.
Jamiyat
Toshkentda bekatlar yana almashmoqda: odamlar rozimi?
Poytaxtda avtobus bekatlari buzilib, o‘rniga yangi tipdagilari o‘rnatilmoqda. Yangi bekatlar qishning sovuq, yozning jazirama kunlarida yo‘lovchilarga nima bera oladi? Soyasi yetmaganidan quyoshdan pana izlab o‘zini har yonga urayotgan odamlar bu yangilik haqida qanday fikrda? Kun.uz odamlarga mikrofon tutdi.
Toshkent shahrida jamoat transporti infratuzilmasini yaxshilash maqsadida boshlangan avtobus bekatlarini modernizatsiya qilish ishlari davom etmoqda. Poytaxt hokimligiga ko‘ra, hozirga qadar 1000 dan ortiq bekat yangilangan.
Joriy yil mart oyi boshida Toshkent shahar hokimi barcha bekatlarni yagona standart asosida bosqichma-bosqich modernizatsiya qilish to‘g‘risidagi qarorni imzolagan edi. Hujjatga ko‘ra, poytaxtdagi jami 2717 ta bekatdan 1185 tasi yangilanishi, shuningdek, ulardagi noqonuniy savdo shoxobchalari olib tashlanishi belgilangan.
Loyiha Yo‘l harakatini tashkil etish markazi (YHTeM) tomonidan muvofiqlashtirilib, davlat-xususiy sheriklik mexanizmi asosida amalga oshirilmoqda. Rasmiylarning ta’kidlashicha, yangi bekatlar platformalari tekis va to‘siqsiz bo‘lib, imkoniyati cheklangan fuqarolar uchun ham moslashtiriladi. Shahar bo‘ylab kunlik yo‘lovchilar oqimi hozirda 1,4 million kishini tashkil etmoqda va yil yakuniga qadar bu ko‘rsatkichni 2 million kishiga yetkazish rejalashtirilgan. Bu esa bekatlarning sig‘imi va qulayligiga bo‘lgan talabni yanada oshirmoqda.
Rasmiy ma’lumotlar ortida qanday amaliy holat mavjudligini aniqlash maqsadida Kun.uz muxbiri bir nechta bekatda bo‘lib, yo‘lovchilar fikri bilan qiziqdi.
So‘rovnoma davomida respondentlarning aksariyati yangi bekatlarning “ochiq” va “yupqa” konstruksiyaga ega ekanidan shikoyat qildi. Shuningdek, bekatlarning quyosh, yomg‘ir va boshqa noqulay ob-havo sharoitlaridan yetarli darajada himoya qila olmasligi asosiy muammolardan biri sifatida qayd etildi. Aksariyat yo‘lovchilar bekatlar zamonaviy dizaynga ega bo‘lsa-da, amaliy foydalanish nuqtayi nazaridan yetarlicha qulay emasligini ta’kidladilar. Ayniqsa, yoz oylaridagi yuqori harorat sharoitida soyabon maydonining kichikligi yo‘lovchilarga noqulaylik tug‘dirayotgani ta’kidlandi.
«Quyoshli kun, issiq kunlari quyoshni qop ketayotganligini sababli, sal kengaytirish ham kerak. Naves bo‘lsa yaxshi, odamlarga qulay bo‘ladi-da», — deya izohladi yo‘lovchilardan biri.
Yana bir respondent bekat konstruksiyasining amaliy jihatlariga e’tibor qaratib, shunday dedi:
«Bekatni orqa tarafiga o‘tib, avtobusni kutishga majbur bo‘lyapmiz. Bu ostanovkalar bittasi ham yaramas bo‘ladi, yomg‘ir-qorda odamlar hammasini urib tashlaydi».
So‘rovnoma ishtirokchilari tomonidan ko‘tarilgan yana bir muhim masala — bekatlarning raqamli axborot tizimlari bilan to‘liq jihozlanmaganidir. Xususan, GPS asosidagi real vaqt rejimida avtobuslarning harakatini ko‘rsatuvchi elektron monitorlarning yetishmasligi yo‘lovchilarda noaniqlikni yuzaga keltirib, kutish vaqtining ortishiga sabab bo‘lmoqda. Bu esa jamoat transportidan foydalanish qulayligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
«Bu yerda GPS yo‘q, bu yerda o‘zbekchilik, mana shu yo‘lga qarab, tomosha qilib o‘tirishadi».
Bekatlarda o‘rindiqlar sonining kamligi ham yo‘lovchilar tomonidan dolzarb muammo sifatida tilga olindi. Ayniqsa, yoshi katta fuqarolar, homilador ayollar hamda yosh bolalar bilan harakatlanayotgan yo‘lovchilar uzoq vaqt tik turishga majbur bo‘layotgani qayd etildi. Bu esa bekatlarning inklyuzivlik va qulaylik talablariga to‘liq javob bermayotganini ko‘rsatadi.
«Skameykalar ham ko‘paytirish kerak, chunki bu yerda yoshi katta odamlar qiynaladi, ko‘p oyoqda qolib ketishadi».
Intervyular davomida ayrim bekatlarda sanitariya holati va tozalik masalalari ham ko‘tarildi. Respondentlarning ta’kidlashicha, chiqindi qutilarining o‘z vaqtida bo‘shatilmasligi hamda bekat hududining muntazam tozalanmasligi umumiy muhit sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Bu holat nafaqat estetik ko‘rinishni, balki yo‘lovchilarning jamoat transporti tizimi haqidagi umumiy taassurotini ham yomonlashtirmoqda.
«Birinchidan, hozir bu yerni ko‘rganda holi kayfiyat tushib ketadigan darajada. Musur idishlari yo‘lida qaralmagan, toza emas».
-
Sport5 days agoIspaniya Belgiyani yengib, yarimfinalga chiqdi
-
Sport4 days agoAngliya-Norvegiya bahsi boshlanish vaqti kechiktirilishi mumkin
-
Jamiyat4 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Jamiyat4 days agoDori narxini sun’iy oshirgan yuzlab dorixonalar aniqlandi
-
Jamiyat5 days agoJanubiy Koreya va AQShga noqonuniy migratsiya tashkil etmoqchi bo‘lganlar ushlandi
-
Iqtisodiyot5 days ago
17 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridlaridagi qonunbuzilishlar aniqlandi
-
Dunyodan4 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Sport3 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
