Dunyodan
Floridadagi Tramp tarafdorlari Maduroning AQSh hukumatini egallashi haqida qanday fikrda?
Bernd Debsman Zirin, Mayami, Florida
Getty Images
Tramp tarafdorlari Doralda (Mayami) Venesueladan kelgan yangiliklarni nishonlashmoqda
“Men cheksiz urushda o’sganman”, dedi Floridalik Dirk Freyzer, Trumpning uzoq vaqtdan beri tarafdori. U bir marta Mar-a-Lagodagi prezident saroyiga olib boruvchi ko’prikda boshqa tarafdorlariga hot-dog sotadigan stend o’rnatgan.
Ammo bu safar boshqacha, deya qo’shimcha qildi u. “Venesuela uyga yaqin.”
Freyzer o’sib ulg’ayganini, prezident Donald Tramp chetlab o’tishga va’da bergan tartibsiz xorijiy chalkashliklarni tomosha qilganini aniq eslaydi.
Iroq va Afg’onistondagi o’sha urushlar minglab amerikaliklarning halok bo’lishiga va o’n minglab odamlarning jarohatlanishiga sabab bo’ldi va millionlab saylovchilar cheklangan natijalar bilan ochiq davlat qurish missiyalaridan qochishni xohlashdi.
Endilikda Venesuela yetakchisi Nikolas Maduroning hibsga olinishi va Prezident Trampning Qo‘shma Shtatlar mamlakatni “boshqarishi” haqidagi va’dasi Qo‘shma Shtatlar yana o‘z vatanidan uzoqda chuqur bo‘linib ketgan mamlakatni qayta tiklash uchun mas’ul bo‘lishidan xavotir uyg‘otdi.
Freyzer va Trampning boshqa tarafdorlari uchun Maduroni ishdan bo’shatish bo’yicha tezkor va amerikalik qurbonlarsiz amalga oshirilgan operatsiya tabiati tartibsizliklarni keltirib chiqargan va amerikaliklarni doimiy ravishda o’ldirgan terrorga qarshi o’nlab yillar davom etgan urushdan “katta farq qiladi”.
“Bu davom etmaydi, uzoq muddatli bo‘lmaydi”, dedi Sankt-Agustinlik fuqaro BBCga. “Biz yana dunyoning super kuchi kabi harakat qilyapmiz. Barcha yomon odamlar hushyor turishadi.”
Mayami ko’chalarida Tramp tarafdorlari Maduroni ag’darishning mumkin bo’lgan oqibatlari haqida gapirishdi. Ba’zilar Kuba va Nikaraguaning so’l hukumatlari hayot chizig’ini yo’qotishi mumkin, deb hisoblashadi.
Ba’zilarning fikricha, iqtisodiy jihatdan mustahkamlangan Venesuela ba’zi muhojirlar uylariga qaytishini ko’radi, bu esa MAGA kengroq kun tartibining muhim qismidir.
“Bu shashka emas, shaxmat”, dedi Florida shtatida yashovchi, avvalroq Respublikachilar milliy qoʻmitasi va Tramp kampaniyasida ishlagan Byanka Rodriges BBCga.
“Bu meni ular (venesuelaliklar) o’z vatanlariga qaytishni xohlashlari mumkin deb o’ylaydi”, deya qo’shimcha qildi u. “Immigratsiyani nazorat qilish uchun siz odamlar uylariga qaytishni xohlashlarini xohlaysiz. Ular bu erda, chunki ularda boshqa tanlov yo’q edi.”
Getty Images
Byanka Rodriges bilan taqdirlash marosimi
Hozircha faqat bir nechta taniqli respublikachilar Venesueladagi missiyani tanqid qilgan.
Misol uchun, sobiq Jorjiya respublikachi Marjori Teylor Grin, bir vaqtlar ishonchli ittifoqchi bo’lib, yaqinda Trampga yomon munosabatda bo’lib, Xga “MAGAdagi ko’p odamlar buni tugatish uchun ovoz bergan deb o’ylashlarini” aytdi.
Kongressdagi Trampning yana bir respublikachi tanqidchisi, Kentukki shtatidan deputat Tomas Massi oddiygina shunday dedi: “Biz ovoz berganimiz bu emas edi”.
Ammo AQSh prezidenti, vazirlar mahkamasi va yuqori martabali amaldorlar Venesuelaga qilingan hujum o‘tmishdagi, jumladan Iroqdagi tanqid qilingan aralashuvlarga o‘xshash degan takliflardan g‘azabda.
“Bu Bush edi… Biz hech qachon Iroqqa bormasligimiz kerak edi”, dedi Tramp The Atlantic nashriga. “Bu Yaqin Sharqdagi falokatning boshlanishi edi”.
Vitse-prezident J.D.Vens ham bu harakatni himoya qilib, Venesueladagi operatsiyani AQShga giyohvand moddalar oqimini to‘xtatish uchun zarur deb ta’rifladi va Venesuela hukumatini o‘zining boyitish maqsadida AQSh neft aktivlarini ekspropriatsiya qilishda aybladi.
“Men harbiy kuch ishlatish qo’rquvini tushunaman, lekin biz kommunistlarga bizning yarim sharimizda bizniki narsalarni o’g’irlashiga va hech narsa qilmasligiga ruxsat berishimiz kerakmi?” u X.ga yozgan edi: «Buyuk kuchlar bunday harakat qilmaydilar».
Kichik Bernd Debsmann/BBC News
Ko’pgina tarafdorlar singari, 2022 yilda Mar-a-Lago yaqinida “Tramp itlarini” sotuvchi Dirk Freyzer Venesueladagi tezkor hujum xorijdagi uzoq urushdan ancha yiroq, deb hisoblaydi.
Bu argumentlar hatto MAGA harakatining eng izolyatsion elementlari bilan ham aks-sado bergan ko’rinadi, masalan, sobiq maslahatchi Stiv Bannon, u missiyani podkastda “jasur va yorqin” deb ta’riflagan.
Ammo u Nyu-York Tayms gazetasiga bergan intervyusida, “potentsial ishg’ol uchun xabar almashish tizimi yo’qligi bazani g’azablantirmasa ham, hayratda qoldiradi” dedi.
Ko’pgina Trump tarafdorlari uchun Venesuela va AQShning boshqa so’nggi urushlari o’rtasidagi asosiy farq ularning yaqinligidir.
“Izolyatsionistlar va reganitlar ko’p narsada kelishmaydi, lekin ular kelishib olgan sohalardan biri G’arbiy yarim shardir”, dedi Tramp ma’muriyatining sobiq amaldori Politico nashriga. “Izolyatsiyachilar bizning hovlimizga kelganda, biroz kosmopolit bo’lishni qulayroq his qilishadi.”
Getty Images
Donald Tramp Qo‘shma Shtatlarni “millat qurilishi” uchun xorijda qimmatga tushadigan harbiy aralashuvdan qochishga chaqirdi.
Trampning 2020 yilgi saylovoldi kampaniyasida ishlagan Floridalik konservativ strategi Jankarlo Sopo Yaqin Sharq va Lotin Amerikasi “butunlay farq qiladi” va hatto Maduro ham “demokratiya qiyofasini yaratishga majbur” his qilishini aytdi.
“Shuningdek, Janubiy Amerikada davom etayotgan harbiy ishg’ol belgilari yo’q… ehtimol, hokimiyat bo’shlig’ining oldini olish uchun barqarorlashtiruvchi mavjudlik saqlanib qolmoqda”, dedi u. “Bu davlat qurishdan uzoqdir.”
Ammo ba’zi respublikachi izolyatsiyachilar farqni tan olsa ham, xalqaro hamjamiyat va Qo’shma Shtatlardagi ko’pchilik prezidentni lavozimidan chetlatish xalqaro huquqning ochiq-oydin buzilishi va xavfli pretsedent o’rnatishini ta’kidlamoqda.
Shuningdek, Maduro endi hokimiyatda emasligi sababli Venesuelada voqealar qanday rivojlanishi ham noma’lum.
Markaziy razvedka boshqarmasi sobiq direktori o‘rinbosari Jon Maklaflin BBCga shunday dedi: “Umuman olganda, harbiy amaliyotlar va maxfiy operatsiyalarda, agar siz zo‘ravonlik ishlatsangiz, rejalaringiz, tahlillaringiz va taxminlaringiz bo‘lsa ham, bundan keyin nima bo‘lishini bilmay qolasiz”.
Uzoq davom etgan tartibsizliklar ko’proq amerikaliklarni aralashuvni qo’llab-quvvatlashdan qaytarishi mumkin. Operatsiyadan oldin dekabr oxirida o‘tkazilgan YouGov so‘rovi shuni ko‘rsatdiki, Maduroni ag‘darish uchun AQSh armiyasidan foydalanishni qo‘llab-quvvatlagan odamlarning atigi 22 foizi, ammo respublikachilarning 44 foizigacha ko‘tarilgan.
Mayami yaqinidagi restoranlardan birida Respublikachilar partiyasidan sobiq nomzod, prezident Trampni tobora tanqidiylashib borayotgan restavrator Irina Vilarino Bi-bi-si bilan suhbatda “agar u Lotin Amerikasidagi shlyapani yecha olsa”, ba’zi amerikaliklar nega “bizning ishimiz ekaniga hayron bo‘lishlarini” tushunishini aytdi.
“Men nima uchun bu mening muammom emasligini tushunaman”, dedi u. “Ammo biz (amerikaliklar) yomon odamlarning ta’siridamiz. Ko’pchilik amerikaliklar buni tushunmaydilar… Ular buni qandaydir darajada qilishlari kerak edi”.
Karakasdagi hujumdan keyin BBC bilan gaplashgan Floridadagi bir qancha Tramp tarafdorlari Venesueladagi hujumni tasvirlash uchun Trampning “kuch orqali tinchlik” degan iborasini qayta-qayta ishlatgan.
“Bu Prezident Trampning doimiy mavzusi edi”, dedi Byanka Rodriges.
“Biz Ronald Reyganning ideallarini tiklayapmiz, amerikalik qurbonlar yo’q. Ular (Venesuela) giyohvand moddalarni ishlatib, biz bilan urushmoqda. Menimcha, adolat o’rnatish vaqti keldi”.
Prezident Tramp Livan va Isroil oʻrtasidagi oʻt ochishni toʻxtatish rejimini uch haftaga uzaytirganini eʼlon qildi.
Oq uyning bildirishicha, bu qaror Oval kabinetda Isroil va Livanning yuqori martabali rasmiylari bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvdan so‘ng qabul qilingan.
“Qo’shma Shtatlar o’zini Hizbullohdan himoya qilish uchun Livan bilan ishlamoqda”, deb yozgan Prezident Tramp o’zining “Truth Social” ijtimoiy tarmog’idagi sahifasida.
Prezident yaqin orada Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu va Livan prezidenti Jozef Aunni Vashingtonda kutib olishini qo‘shimcha qildi.
16 aprel kuni Prezident Tramp Oq uyda Isroil va Livan o‘rtasida 34 yil ichida o‘tkazilgan ilk ikki tomonlama uchrashuvdan so‘ng ikki davlat 10 kunlik sulh imzolaganini e’lon qildi.
Isroil avvalroq Eronni qo‘llab-quvvatlagan va Isroilni o‘qqa tutgan Hizbulloh pozitsiyalariga hujum qilgan edi.
Otashkesim e’lon qilinganiga qaramay, mintaqada zo’ravonlik davom etmoqda. Livan chorshanba kuni jurnalist Amal Xalilning o‘limiga sabab bo‘lgan havo hujumida Isroilni aybladi. Isroil o’z qo’shinlari xavfsizligini ta’minlash uchun harakat qilganini aytadi.
Livanda tinchlik o’rnatilishi Eronning AQSh bilan muzokaralardagi talablaridan biri bo’ldi.
Dunyodan
Prezident Maduroning hibsga olinishiga 400 000 dollar pul tikib qo‘ygan askar hibsga olindi
AQSh Adliya vazirligi Maduroni qo’lga olish uchun harbiy amaliyotlarga oid maxfiy ma’lumotlardan shaxsiy manfaatlar uchun foydalangan harbiy zobitni hibsga oldi.
AQSh maxsus kuchlari a’zosi, 38 yoshli Jenon Ken Van Deyk Venesuela prezidenti Nikolas Maduroni qo‘lga olish bo‘yicha operatsiya natijalariga pul tikib, 400 ming dollardan ortiq foyda ko‘rganlikda ayblanmoqda.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Jenon Ken Van Deyk nafaqat ushbu operatsiyada ishtirok etgan, balki asosiy rejalashtiruvchilardan biri ham bo’lgan. U Polymarket platformasida strategik pul tikish uchun maxfiy ma’lumotlardan foydalangan.
U dekabr oxiri va 2 yanvar oralig’ida umumiy qiymati 33 034 dollar bo’lgan 13 ta pul tikdi. 31-yanvarga kelib janob Van Deyk AQShning Venesuelaga bostirib kirishi va janob Maduroning hokimiyatdan chetlatilishini “bashorat qilgan”.
Maduro hibsga olinganidan keyin foiz stavkalari 1242 foizga oshdi. Bir necha soat ichida siz $404,222 sof foyda olasiz.
Bu shubhali “spektakl” askarlarning jinoiy xatti-harakatlarini fosh qilish uchun asos bo’ldi.
Bolgariyada boʻlib oʻtgan dastlabki parlament saylovlarida (52-chaqiriq) sobiq prezident Rumen Radev boshchiligidagi “Progressiv Bolgariya” koalitsiyasi gʻalaba qozondi.
Markaziy saylov komissiyasining rasmiy ma’lumotlariga ko‘ra, koalitsiya hukumati uchun saylovchilarning 44 676 foizi (1,44 million kishi) ovoz bergan.
Bolgariya parlamentida beshta siyosiy partiya vakillari bor edi.
“Progressiv Bolgariya” koalitsiyasi Bolgariya parlamentidagi 240 o‘rindan 131 tasini (mutlaq ko‘pchilik) qo‘lga kiritdi.
Qolgan o’rindiqlar quyidagicha taqsimlandi:
GERB (Boyko Borisov): 39 o’rin (13,37%).
“Biz o’zgarishni davom ettiramiz – Bolgariya demokratiyasi”: 38 o’rin.
Qolgan mandatlarni Huquq va erkinliklar harakati va tiklanish partiyalari qo’lga kiritdi.
62 yoshli Rumen Radev natijani “umidning ishonchsizlik ustidan, erkinlikning qo‘rquv ustidan g‘alabasi” deb atadi. Parlamentning to‘liq tarkibi 25 aprel kuni rasman e’lon qilinadi.
Dunyodan
Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 20-raundini maʼqulladi (batafsil maʼlumot)
Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi sanksiyalarning 20-raundini tasdiqladi. Bu haqda Yevropa kengashi prezidenti Antoni Koshta X ijtimoiy tarmog‘ida ma’lum qildi.
20-paketga 117 nafar jismoniy va 60 nafar yuridik shaxs kirdi, deya xabar bermoqda “TASS” Estoniya tashqi ishlar vazirligiga tayanib. Shu bilan birga, ilgari taqdim etilgan barcha cheklovlar qabul qilinmadi. Evropa Ittifoqi Rossiya neftini dengiz orqali tashishni butunlay to’xtatmoqchi edi, ammo bu shart kelishib olinmadi. “Qora roʻyxat”ga 46 ta tanker kiritildi, bu bilan hozirda sanktsiyalar qoʻllanilayotgan kemalarning umumiy soni 600 dan oshdi. Yana bir cheklov – Rossiya Federatsiyasida jismoniy shaxslarga tankerlar sotishni butunlay taqiqlash.
Bundan tashqari, sanktsiyalar ro’yxatiga 20 ta Rossiya banki qo’shildi va zavodlar ro’yxati kengaytirildi. Laos, Ozarbayjon, Armaniston va Qirg‘izistonda avvalroq rossiyaliklarga qoidalardan qochishga yordam bergan moliya institutlari bilan operatsiyalar taqiqlangan edi. Yevropa Ittifoqi ham sanksiyalar ostidagi tovarlarni uchinchi davlatlarga eksport qilishni taqiqlash mexanizmini ishlab chiqdi.
Yevroittifoq bayonotida aytilishicha, Rossiyada kriptoaktivlarni uzatish va almashish uchun tashkil etilgan yetkazib beruvchilar va platformalarga sektorga xos taqiq qo‘yiladi. RUBx kriptovalyutasi bilan bog’liq operatsiyalar va raqamli rublni ishlab chiqishda Evropa Ittifoqi tomonidan qo’llab-quvvatlash taqiqlanadi.
Boshqa cheklovlar:
Rossiyaga kiberxavfsizlik sohasida xizmatlar ko’rsatishni taqiqlash. Rossiya Federatsiyasining neft sohasidagi 36 kompaniyasiga nisbatan sanksiyalar. Rossiyaning Murmansk va Tuapse portlari hamda Indoneziyaning Karimun portidagi neft terminallarida operatsiyalar taqiqlangan. Rossiya Federatsiyasida olmos qazib olinmasligi, qayta ishlanmasligi yoki ishlab chiqarilmasligini ta’minlash uchun kuzatuv talablarini kuchaytirish. A7A5 stabilkoinlari sotiladigan birjani nazorat qiluvchi Qirg‘iziston tashkiloti sanksiyalar ro‘yxatiga kiritilgan. 2027 yildan boshlab Rossiya kompaniyalariga STG terminali (suyultirilgan gaz) xizmatlarini ko‘rsatish taqiqlanadi. YeI sanksiyalari nishoniga olinganlar orasida Ermitaj muzeyi direktori Mixail Pitrovskiy, reper va tadbirkor Timati hamda RXBH (Radiologik, kimyoviy va biologik himoya) bo‘limi qo‘mondoni Aleksey Lutishev bor.
Ukrainaning rekord yutuqlari
Sanktsiyalar bilan bir vaqtda Yevropa Ittifoqi vakillari Ukrainaga 90 milliard yevro miqdorida kredit ajratishni ma’qulladi. Kostya Yevropa Ittifoqining tinchlik oʻrnatish strategiyasi “Ukrainani mustahkamlash va Rossiyaga bosimni kuchaytirish”ga asoslanganini va bu qaror har ikki yoʻnalishda ham olgʻa qadam ekanligini aytdi.
Avvalroq Vengriya va Slovakiya Ukrainani moliyalashtirish rejasiga veto qo‘ygan edi, biroq ular 22 aprelda uni qaytarib olishdi. Shu bilan birga, bu davlatlar ushbu rejada ishtirok etishdan bosh tortdilar. Kreditni to’lash va to’lash majburiyati Evropa Ittifoqiga tegishli bo’lib, u Kievga pulni qaytarib bermaslik sharti bilan beriladi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi 20-paket doirasida O‘zbekistondagi ayrim kompaniyalarga nisbatan sanksiyalar kiritgan.
AQShning Alabama shtatida NASA yadro muhandisi Joshua LeBlanning (29) jasadi topildi. U qariyb bir yil davomida bedarak yo’qolgan edi.
New York Post nashrining yozishicha, ekspertning o‘limi 2025-yilning 22-iyulida Xantsvill shahrida sodir bo‘lgan. O‘sha kuni ertalab LeBlanning oilasi uning bedarak yo‘qolganligi haqida rasmiylarga xabar bergan, biroq muhandis ular bilan bog‘lanmagan va uning ofisiga bormagan. Qarindoshlari uni o’g’irlab ketishgan bo’lishi mumkin deb o’ylashgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, LeBlan o‘zining Tesla elektromobilining panjara va daraxt bilan to‘qnashib ketishi oqibatida kelib chiqqan yong‘inda halok bo‘lgan. Alabama sud ekspertizasi departamenti uch kundan keyin marhumning shaxsini tasdiqladi. Uzoq vaqt o’tgach, qarindoshlar LeBlank mashinada bo’lishi mumkinligini tasdiqlashdi.
Joshua LeBlanc NASAda besh yarim yildan ortiq ishlagan. U yadroviy kosmik dvigatellar, jumladan DRACO loyihasi uchun boshqaruv tizimlarini ishlab chiquvchi guruhlarga rahbarlik qildi. Nashrning qayd etishicha, Leblanning o‘limi yadro fani va koinotni o‘rganish sohalarida ishlagan boshqa olimlarning o‘limi yoki yo‘qolishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
E’tiborlisi, so‘nggi ikki yil ichida NUJ (noma’lum uchuvchi jismlar)ni o‘rgangan hamda yadroviy tadqiqotlar sohasida ham faol ishtirok etgan 10 nafar olim halok bo‘lgan yoki bedarak yo‘qolgan. Yaqinda 11-jabrlanuvchining shaxsi aniqlandi va 2022-yilda vafot etdi. Endi Joshua LeBlanning ismi o’lgan, o’ldirilgan yoki bedarak yo’qolgan amerikalik yadro va kosmik olimlar ro’yxatiga qo’shildi.
2 mln dollar – JCh-2026 finaliga chiptalar astronomik narxlarda sotilmoqda
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
O‘zbekiston turizm salohiyati Destination Karakalpakstan 2026 maydonida namoyish etildi
-
Siyosat4 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat5 days agoSamarqandda narkotiklarning transmilliy tahdidlariga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro forum bo‘lib o‘tmoqda
-
Siyosat4 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Tramp Eron rahbariyati bilan uchrashishga tayyorligini ma’lum qildi
-
Jamiyat3 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Iqtisodiyot2 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi