Dunyodan
Estoniya NATOning favqulodda vaziyatlar bo’yicha maslahat izlamoqda Rossiya samolyoti havo maydonini buzadi
Jaroslav Luqiv va
JoIvud
Nazorat: NATO havo tarqalishini buzgan holda, Estoniya tashqi ishlar vaziri
Estoniya boshqa NATOning boshqa a’zolari bilan maslahat so’rab, Rossiya jangchilari juma kuni ertalab havo bo’shlig’ini buzganidan keyin.
Hukumatning so’zlariga ko’ra, Rossiyaning uchta qiruvchi samolyotlari eston osmoniga “Jami 12 daqiqa ruxsatsiz”, “ruxsatsiz” ruxsatsiz ruxsat berildi. ”
Italiya, Finlyandiya va Shvetsiya NATOning sharqiy tomonini kuchaytirish uchun NATOning vazifasi ostida yig’ishgan. NATO vakili “Rossiyaning ehtiyotsizliksiz xatti-harakati va NATOning javob berish qobiliyatining yana bir namunasi” ekanligini aytdi.
Rossiya Estoniya havo maydonini buzishdan bosh tortdi. Biroq, Polsha va Ruminiyadan (NATOga a’zo bo’lgan NATOga a’zo bo’lgan) yaqinda keskinlik kuchaymoqda, deya xabar beradi Rossiya dronlari havo bo’shlig’ini buzgan.
NATO konventsiyasining 4-moddasi rasman 32 kishilik Ittifoq doirasidagi favqulodda maslahatlar o’tkazishni boshladi.
Bu oyda ikkinchi marta NATO a’zolari 4-moddada maslahat so’rashni talab qilishdi. Polsha 10-sentyabr kuni Rossiya dronlari havo maydoniga kirgandan so’ng.
Estoniya Bosh vaziri Kristen Mixal dedi: “NATOning barcha fitnalariga javobi birlashishi va kuchli bo’lishi kerak.”
“Biz ishonamizki, bizning ittifoqchilar bilan kelishuvni ta’minlash va keyingi qo’shma bosqichga rozi bo’lish uchun maslahatlashishimiz kerak”, dedi Mikol.
Prezident Donald Trumpning so’zlariga ko’ra, juma kuni: “Men uni sevmayman. Men buni yoqtirmayman. Bu katta muammo bo’lishi mumkin.”
Rossiya va Sharqiy tomon o’rtasidagi chegarani baham ko’radigan Estoniya bu yil havo maydonidagi beshinchi rus qonunlari bo’lganini aytadi.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, Rossiya samolyoti shimoli-sharqdan havo bo’shlig’iga kirib, Finlyandiya ko’rfazidagi Finlyandiya samolyoti tomonidan ushlangan. Estoniyaning Estoniyaning havo maydoniga kirganida, Estoniya shahridagi Italiyaning F-35 regionlari NATOning Boltiqning Boltiqiy aviatashari aviatsiyasiga samolyotni kuzatib borish uchun joylashtirildi.
Hukumatning ta’kidlashicha, rus jetida parvoz rejalari yo’q, transponlar estonani havo harakati nazorati bilan ikki tomonlama radio aloqasi yo’q edi.
Rossiya Mudofaa vazirligining so’zlariga ko’ra, Jet “Rejajilayotgan kuzatuvlar va ob’ektiv kuzatuv tomonidan tasdiqlangan boshqa davlatlarning chegaralaridan bemalol reyslar bilan yaqindan rioya qilinmadi.”
Ular Estoniyaga tegishli Vandlo orolidan neytral Boltiq dengizi dengizlarida uchib ketganliklarini aytishdi.
Watch: Trumpning aytishicha, Rossiyaning Estoniyaga kirishi “katta muammo” bo’lishi mumkin.
Rossiya 2022 yil fevral oyida Ukrainaning to’liq miqyosida bostirib kirishni boshladi.
Prezident Trump mojaroni tugatish uchun katta harakatlarni amalga oshirdi – yaqinda u rossiyalik hamkasbini, Vladimir Putinni sammit uchun Alyaskaga taklif qildi.
Biroq, Putinning qo’shinlari bir necha bor sulhni to’xtatishni rad etishdi. Ular havo hujumlarini kuchaytirmoqdalar va juda yuqori jangovar qurbonlar soni haqida xabarlarga qaramay, rivojlanib bordi.
Mikalning so’zlariga ko’ra, Rossiya bosqug’i Kreml rejalashtirganligi sababli Ukrainadagi tajovuzkorlik rivojlanmasligini ko’rsatdi.
“Maqsad NATO mamlakatlarini o’z hududlarini himoya qilishga majburlash orqali Ukrainadan e’tibor va qo’llab-quvvatlashdir”, deya qo’shimcha qildi u.
Juma kuni estoniya havo hududining eng jiddiy buzilishi bo’lgan bo’lsa, juma kuni kirib bordi.
Shanba kuni ertalab BBC bilan suhbatda Estoniya tashqi ishlar vaziri Margius Tsakna Rossiyaning xatti-harakati odatining bir qismi bo’lganini aytdi.
U Rossiya strategiyasini tushuntirish uchun qaynab turgan qurbaqa taqqosidan foydalangan. Taklif shundaki, provokatsiyani juda sekin kuchaytirish orqali Rossiya NATOning mudofaasini sinab ko’rishi va oxir-oqibat, bu harbiy javobni talab qilmaydi.
Shuning uchun Buyuk Britaniyaning sobiq mudofaa kotibining chaqirig’i – bu Sir Bent Uolbayanni Kreml bilan qattiq chegaraga ega bo’lish uchun Sir Bent Uolonni o’z ichiga oladi.
U Rossiya “strategik dilemma” ni taqdim etishi kerakligini – provokatsiya qimmatga tushishini ko’rsatadigan javob.
Savol shundaki, u nima? 2015 yilda Turkiya (NATOning yana bir a’zosi) havo maydonida buzilishi rus jetini va uchuvchining o’limidan so’ng yakunlandi.
Natijada diplomatik va iqtisodiy oqibatlarga olib keldi, ammo hech qanday urush yuz bermadi. O’shandan beri shunga o’xshash invaziyalar xabar qilinmagan.
Agar MIG bu safar ishdan bo’shatilgan bo’lsa, xuddi shunday deyish mumkinmi? Buni aytish mumkin emas.
Bir muhim asorat – bu Donald Trumpning javobi.
Ushbu prezident singari, bu qattiq bashorat qilish uchun ahmoqlik o’yini – lekin u NATO havo hududida ham, NATO havo maydonida, hatto NATOning havo maydonlarida ham tanqidiy va keraksiz avj olish.
Natijada, kengroq mojaro bilan u AQShning muhim qo’llab-quvvatlashini ta’minlashi mumkin, chunki u Evropa katta ahamiyatga ega.
Bu bitta voqeadan tashqarida oqibatlarga olib keladi. Ko’plab NATOning 5-moddasiga shubha tug’diradi.
Bu Evropa uchun dahshat stsenariysi va Kreml uchun orzu stsenariysi. Umuman olganda, u Evropa kuchlari uchun noaniq ekstremal strategiyalarning muhitini yaratdi. Ular hali ham javob berishni qaror qilishga harakat qilmoqdalar.
O’tgan hafta Polsha qo’shinlari kamida uchta Rossiya dronini otib yuborganliklarini aytishdi, Bosh vazir Donald Tass, 19 d dona dronlar Polsha havo bo’shlig’iga kirishgan.
Rossiya voqea qasddan emas, balki uning mudofaa vazirligi, Polshaning tuproqidagi ob’ektlarni nishonga olish uchun “reja” yo’qligini ta’kidladi.
Rossiyadagi yaqin atrofdagi ittifoqchi Belarus, uchuvchisiz samolyotdagi navigatsiya tizimi tiqilib qolgandan keyin Polsha Airspace-ni kiritdi.
Bir necha kun o’tgach, Ruminiya Mudofaa vazirligi “Dunyodagi havo hujumiga rus havo hujumi” dan keyin Ukraina bilan chegarani kuzatib borganida, ikkita F-16 samolyotlari Rossiyaning dronlarini aniqladi.
Vazirlikning ta’kidlashicha, samolyot keyinchalik radardan g’oyib bo’ldi.
Rossiya bu masala bo’yicha izoh bermadi.
Rossiyaning Polsha va Ruminiyaga bostirib kirishiga javoban NATO qo’shinlari va qiruvchi samolyotlarini sharqqa ko’chirishga va’da berdi.
Britaniyaliklar, frantsuz, nemis va Daniya samolyoti Polsha aviakompaniyasining ittifoqning sharqiy tomonini kuchaytirish uchun barcha ishtirok etmoqda.
AQSh prezidenti Donald Trampning reytingi eng past darajaga tushib ketdi. So‘rov natijalariga ko‘ra, uning reytingi 35 foizgacha tushib ketgan.
Yuqori narxlar, iqtisodiy noaniqlik, qattiq tariflar va xorijiy harbiy harakatlar so’nggi oylarda jamoatchilik kayfiyatiga ta’sir qildi.
Shu bilan birga, amerikaliklarning atigi 38 foizi prezident saylovoldi va’dalarini bajarishiga ishonadi. Amerikaliklarning uchdan ikki qismidan ko‘prog‘i narxlarni pasaytirishning o‘zi yetarli emas deb hisoblaydi. Jamiyatning 61 foizi prezident Trampni “oʻz qarorlarini oldindan aniq aytish qiyin” deb baholagan.
Siyosiy tahlilchilarga ko‘ra, noyabrda bo‘lib o‘tadigan parlament saylovlarida vaziyat respublikachilar uchun jiddiy xavf tug‘diradi.
Ayrim xabarlarga ko‘ra, Oq uyda mag‘lubiyat stsenariysiga tayyorgarlik boshlangan. Agar demokratlar Vakillar palatasida ko‘pchilikni qo‘lga kiritsa, tergov yoki impichment jarayoni ehtimolini inkor etib bo‘lmaydi.
Qo’shma Shtatlar va Eron o’rtasidagi urushni tugatish bo’yicha muzokaralar muhim bosqichga yetdi.
Axiosning so‘zlariga ko‘ra, ikki davlat o‘t ochishni to‘xtatish va keyingi keng qamrovli muzokaralar uchun asos yaratishi mumkin bo‘lgan bir sahifalik anglashuv memorandumi loyihasi bo‘yicha kelishib olishga yaqin turibdi.
Xabar qilinishicha, manfaatdor tomonlar ayni paytda bir qator asosiy masalalar bo‘yicha yakuniy javoblarni kutishmoqda. Rasmiy kelishuv hali imzolanmagan bo’lsa-da, bu holat muzokaralar boshlanganidan beri natijaga eng yaqin holat sifatida ko’rilmoqda.
Memorandum Eronning yadroviy boyitishiga moratoriy qo‘yish, AQSh sanksiyalarini bosqichma-bosqich olib tashlash va muzlatilgan mablag‘larni qaytarish kabi shartlarni o‘z ichiga oladi. Ormuz bo‘g‘ozi orqali kemalar harakatiga cheklovlarni yumshatish ham kelishuvning asosiy qismidir.
Hujjat imzolangandan keyin 30 kunlik muzokaralar davri boshlanadi. Bu davr mobaynida tomonlar yadroviy dasturlar, sanksiyalar va bo‘g‘oz bo‘ylab faoliyatlar bo‘yicha batafsil kelishuvlarni yakunlashi kutilmoqda. Muzokaralar Islomobod yoki Jenevada bo’lishi mumkin.
Eng munozarali masalalardan biri yadroviy boyitish davri bo’lib qolmoqda. AQSh uzoq muddatli taqiqni talab qildi, Eron esa qisqaroq muddatga taqiqlashni taklif qildi. Hozirda 12-15 yillik variantlar muhokama qilinmoqda.
Shu bilan birga, Eronning yadroviy qurol ishlab chiqmaslik majburiyati, xalqaro tekshiruvlarni kuchaytirish, boyitilgan uranni Erondan olib chiqish kabi masalalar ham kun tartibida.
Ayni paytda muzokaralarga siyosiy omillar ta’sir o‘tkazmoqda. AQSh rasmiylarining ta’kidlashicha, Eron rahbariyatida yagona pozitsiya shakllanmagan. Shu sababli, hatto dastlabki kelishuvga erishish ham oson bo’lmasligi mumkin.
Shunga qaramay, kuzatuvchilar muzokaralardagi muvaffaqiyat AQShning Hormuz bo‘g‘ozidagi harbiy bosimini vaqtincha pasaytirganini aytadi.
Umuman olganda, tomonlar o‘rtasidagi ushbu hujjat mintaqada harbiy harakatlarni to‘xtatish yo‘lidagi muhim qadam bo‘lishi mumkin. Biroq mustahkam tinchlikka erishish kelajakdagi muzokaralar natijasiga bog‘liq.
Leyptsig markazidagi Grimaische Strasseda mashina odamlarni bosib ketdi. Dastlabki maʼlumotlarga koʻra, ikki kishi halok boʻlgan, yana bir necha kishi yaralangan, deb Leyptsig meri Burkhard Yungga iqtibos keltirgan holda nemis radiosi BR aytdi.
Leyptsig radiosining xabar berishicha, shikastlangan Volkswagen SUV katta tezlikda trotuarni kesib o’tgan. Guvohlarning radiostansiyaga aytishicha, voqea joyida bir nechta jasadlar choyshab bilan qoplangan. Ba’zi odamlar yaralangan.
Saksoniya politsiyasi haydovchining hibsga olingani haqida ijtimoiy tarmoqlarda ma`lum qildi.
Politsiya tergovni davom ettirmoqda. Huquq-tartibot idoralari vakillari aholini hushyor bo‘lishga, zarurat tug‘ilganda favqulodda vaziyatlar xizmati ko‘rsatmalariga amal qilishga chaqirdi.
Xitoyning markaziy qismidagi Xunan provinsiyasi Lyuyan shahridagi pirotexnika zavodida yuz bergan portlashda 26 kishi halok bo‘ldi, 61 kishi jarohatlandi.
Bu haqda Changsha shahri rasmiylari o‘tkazgan matbuot anjumanida ma’lum qilindi.
Avvalroq Xitoy markaziy televideniyesi kamida 21 kishi halok bo‘lgani va 61 kishi yaralangani haqida xabar bergan edi. Portlash zavoddan 300-400 metr radiusdagi binolarga zarar yetkazgan.
Voqea joyida favqulodda vaziyatlar guruhlari va yong‘in-qutqaruv xizmatlari ishlamoqda. Qutqaruv guruhi 1 kilometrlik asosiy operatsiya hududini va 3 kilometrlik nazorat zonasini tashkil etdi. Aholi zudlik bilan xavfsiz joyga evakuatsiya qilindi. Voqea oqibatlarini bartaraf etish uchun yuzlab odamlar, jumladan robotlar va maxsus texnika safarbar qilingan.
Hodisaga javoban Xitoy rahbari Si Tszinpin butun mamlakat bo‘ylab ishlab chiqarish zavodlariga xavfsizlik choralarini kuchaytirishni buyurdi. Jabrlanganlarga yordam ko‘rsatish, hodisa sabablarini tezroq aniqlash va aybdorlarni javobgarlikka tortish zarurligini ta’kidladi.
Luyang zavodida portlash 16:43 da sodir bo’lgan. Pekin vaqti dushanba. Xitoy jamoat xavfsizligi organlari zavodga egalik qiluvchi kompaniya rahbarlarini hibsga oldi. Hozirda tergov davom etmoqda.
Yaqin Sharqdagi vaziyat yana keskinlashmoqda. Xurmuz bo‘g‘ozida AQSh kuchlari va Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi o‘rtasida to‘qnashuvlar bo‘lgani haqida xabarlar bor.
AQSh ma’lumotlariga ko’ra, himoyalangan kemaga raketalar va dronlar bilan hujum qilgan Eron baliqchi qayiqlariga javob zarbasi berilgan. Oqibatda kamida oltita kichik kema yo‘q qilingani aytilmoqda. Prezident Donald Tramp yettita qayiq vayron bo‘lganini aytdi.
Tasnim agentligi Eron harbiylariga tayangan holda AQSh hujumidan keyin besh kishi halok bo’lganini ma’lum qildi.
Shu bilan birga, BAAda raketa tahdidi e’lon qilingan, Fujayradagi neft inshootiga hujum qilingani xabar qilingan. Isroil kuchlarini shay holatga keltirgan Omon hududida ham hujumlar sodir etilgani xabar qilingan.
AQSh harbiylari o’z harakatlarini savdo kemalarini himoya qilish bilan izohlamoqda. Shu bilan birga, rasmiylar o’t ochishni to’xtatish kelishuvi tugaganmi yoki yo’qmi, aniq baho bermadi.
Shavkat Mirziyoyev Si Szinpinga hamdardlik bildirdi
Toshkent viloyatidagi kafeda 4 mlrd so‘mlik elektr o‘g‘irlangani aniqlandi
Prezident Trumpning ma’qullash reytingi tarixiy eng past darajaga tushdi
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonning ikki qo‘shnisi bilan tutashgan chegarasida «Tinchlik parki» tashkil etilishi mumkin
-
Dunyodan3 days ago
Sudya Terranovaning o’ldirilishi
-
Jamiyat5 days agoJinoiy guruh yetakchisidan 2,7 ming dollar olgan profilaktika inspektori ushlandi
-
Iqtisodiyot4 days agoO‘zbekiston tashqi qarzi 2025 yilda 18 mlrd dollarga oshdi. Bu rekord ko‘rsatkich
-
Jamiyat5 days agoDiyetolog qarishning asosiy «dushmani»ni ma’lum qildi
-
Iqtisodiyot3 days ago
qaysi modellar ko‘p ishlab chiqarilmoqda?
-
Siyosat4 days agoO‘zbekistonda Ikkinchi jahon urushida o‘zbek askarlarini qutqargan britaniyalik er-xotin vafotidan so‘ng sharaflanadi
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp Eronga qarshi harbiy harakatlar toʻxtatilishini eʼlon qildi…