Dunyodan
Estoniya NATOning favqulodda vaziyatlar bo’yicha maslahat izlamoqda Rossiya samolyoti havo maydonini buzadi
Jaroslav Luqiv va
JoIvud
Nazorat: NATO havo tarqalishini buzgan holda, Estoniya tashqi ishlar vaziri
Estoniya boshqa NATOning boshqa a’zolari bilan maslahat so’rab, Rossiya jangchilari juma kuni ertalab havo bo’shlig’ini buzganidan keyin.
Hukumatning so’zlariga ko’ra, Rossiyaning uchta qiruvchi samolyotlari eston osmoniga “Jami 12 daqiqa ruxsatsiz”, “ruxsatsiz” ruxsatsiz ruxsat berildi. ”
Italiya, Finlyandiya va Shvetsiya NATOning sharqiy tomonini kuchaytirish uchun NATOning vazifasi ostida yig’ishgan. NATO vakili “Rossiyaning ehtiyotsizliksiz xatti-harakati va NATOning javob berish qobiliyatining yana bir namunasi” ekanligini aytdi.
Rossiya Estoniya havo maydonini buzishdan bosh tortdi. Biroq, Polsha va Ruminiyadan (NATOga a’zo bo’lgan NATOga a’zo bo’lgan) yaqinda keskinlik kuchaymoqda, deya xabar beradi Rossiya dronlari havo bo’shlig’ini buzgan.
NATO konventsiyasining 4-moddasi rasman 32 kishilik Ittifoq doirasidagi favqulodda maslahatlar o’tkazishni boshladi.
Bu oyda ikkinchi marta NATO a’zolari 4-moddada maslahat so’rashni talab qilishdi. Polsha 10-sentyabr kuni Rossiya dronlari havo maydoniga kirgandan so’ng.
Estoniya Bosh vaziri Kristen Mixal dedi: “NATOning barcha fitnalariga javobi birlashishi va kuchli bo’lishi kerak.”
“Biz ishonamizki, bizning ittifoqchilar bilan kelishuvni ta’minlash va keyingi qo’shma bosqichga rozi bo’lish uchun maslahatlashishimiz kerak”, dedi Mikol.
Prezident Donald Trumpning so’zlariga ko’ra, juma kuni: “Men uni sevmayman. Men buni yoqtirmayman. Bu katta muammo bo’lishi mumkin.”
Rossiya va Sharqiy tomon o’rtasidagi chegarani baham ko’radigan Estoniya bu yil havo maydonidagi beshinchi rus qonunlari bo’lganini aytadi.
Rasmiylarning ta’kidlashicha, Rossiya samolyoti shimoli-sharqdan havo bo’shlig’iga kirib, Finlyandiya ko’rfazidagi Finlyandiya samolyoti tomonidan ushlangan. Estoniyaning Estoniyaning havo maydoniga kirganida, Estoniya shahridagi Italiyaning F-35 regionlari NATOning Boltiqning Boltiqiy aviatashari aviatsiyasiga samolyotni kuzatib borish uchun joylashtirildi.
Hukumatning ta’kidlashicha, rus jetida parvoz rejalari yo’q, transponlar estonani havo harakati nazorati bilan ikki tomonlama radio aloqasi yo’q edi.
Rossiya Mudofaa vazirligining so’zlariga ko’ra, Jet “Rejajilayotgan kuzatuvlar va ob’ektiv kuzatuv tomonidan tasdiqlangan boshqa davlatlarning chegaralaridan bemalol reyslar bilan yaqindan rioya qilinmadi.”
Ular Estoniyaga tegishli Vandlo orolidan neytral Boltiq dengizi dengizlarida uchib ketganliklarini aytishdi.
Watch: Trumpning aytishicha, Rossiyaning Estoniyaga kirishi “katta muammo” bo’lishi mumkin.
Rossiya 2022 yil fevral oyida Ukrainaning to’liq miqyosida bostirib kirishni boshladi.
Prezident Trump mojaroni tugatish uchun katta harakatlarni amalga oshirdi – yaqinda u rossiyalik hamkasbini, Vladimir Putinni sammit uchun Alyaskaga taklif qildi.
Biroq, Putinning qo’shinlari bir necha bor sulhni to’xtatishni rad etishdi. Ular havo hujumlarini kuchaytirmoqdalar va juda yuqori jangovar qurbonlar soni haqida xabarlarga qaramay, rivojlanib bordi.
Mikalning so’zlariga ko’ra, Rossiya bosqug’i Kreml rejalashtirganligi sababli Ukrainadagi tajovuzkorlik rivojlanmasligini ko’rsatdi.
“Maqsad NATO mamlakatlarini o’z hududlarini himoya qilishga majburlash orqali Ukrainadan e’tibor va qo’llab-quvvatlashdir”, deya qo’shimcha qildi u.
Juma kuni estoniya havo hududining eng jiddiy buzilishi bo’lgan bo’lsa, juma kuni kirib bordi.
Shanba kuni ertalab BBC bilan suhbatda Estoniya tashqi ishlar vaziri Margius Tsakna Rossiyaning xatti-harakati odatining bir qismi bo’lganini aytdi.
U Rossiya strategiyasini tushuntirish uchun qaynab turgan qurbaqa taqqosidan foydalangan. Taklif shundaki, provokatsiyani juda sekin kuchaytirish orqali Rossiya NATOning mudofaasini sinab ko’rishi va oxir-oqibat, bu harbiy javobni talab qilmaydi.
Shuning uchun Buyuk Britaniyaning sobiq mudofaa kotibining chaqirig’i – bu Sir Bent Uolbayanni Kreml bilan qattiq chegaraga ega bo’lish uchun Sir Bent Uolonni o’z ichiga oladi.
U Rossiya “strategik dilemma” ni taqdim etishi kerakligini – provokatsiya qimmatga tushishini ko’rsatadigan javob.
Savol shundaki, u nima? 2015 yilda Turkiya (NATOning yana bir a’zosi) havo maydonida buzilishi rus jetini va uchuvchining o’limidan so’ng yakunlandi.
Natijada diplomatik va iqtisodiy oqibatlarga olib keldi, ammo hech qanday urush yuz bermadi. O’shandan beri shunga o’xshash invaziyalar xabar qilinmagan.
Agar MIG bu safar ishdan bo’shatilgan bo’lsa, xuddi shunday deyish mumkinmi? Buni aytish mumkin emas.
Bir muhim asorat – bu Donald Trumpning javobi.
Ushbu prezident singari, bu qattiq bashorat qilish uchun ahmoqlik o’yini – lekin u NATO havo hududida ham, NATO havo maydonida, hatto NATOning havo maydonlarida ham tanqidiy va keraksiz avj olish.
Natijada, kengroq mojaro bilan u AQShning muhim qo’llab-quvvatlashini ta’minlashi mumkin, chunki u Evropa katta ahamiyatga ega.
Bu bitta voqeadan tashqarida oqibatlarga olib keladi. Ko’plab NATOning 5-moddasiga shubha tug’diradi.
Bu Evropa uchun dahshat stsenariysi va Kreml uchun orzu stsenariysi. Umuman olganda, u Evropa kuchlari uchun noaniq ekstremal strategiyalarning muhitini yaratdi. Ular hali ham javob berishni qaror qilishga harakat qilmoqdalar.
O’tgan hafta Polsha qo’shinlari kamida uchta Rossiya dronini otib yuborganliklarini aytishdi, Bosh vazir Donald Tass, 19 d dona dronlar Polsha havo bo’shlig’iga kirishgan.
Rossiya voqea qasddan emas, balki uning mudofaa vazirligi, Polshaning tuproqidagi ob’ektlarni nishonga olish uchun “reja” yo’qligini ta’kidladi.
Rossiyadagi yaqin atrofdagi ittifoqchi Belarus, uchuvchisiz samolyotdagi navigatsiya tizimi tiqilib qolgandan keyin Polsha Airspace-ni kiritdi.
Bir necha kun o’tgach, Ruminiya Mudofaa vazirligi “Dunyodagi havo hujumiga rus havo hujumi” dan keyin Ukraina bilan chegarani kuzatib borganida, ikkita F-16 samolyotlari Rossiyaning dronlarini aniqladi.
Vazirlikning ta’kidlashicha, samolyot keyinchalik radardan g’oyib bo’ldi.
Rossiya bu masala bo’yicha izoh bermadi.
Rossiyaning Polsha va Ruminiyaga bostirib kirishiga javoban NATO qo’shinlari va qiruvchi samolyotlarini sharqqa ko’chirishga va’da berdi.
Britaniyaliklar, frantsuz, nemis va Daniya samolyoti Polsha aviakompaniyasining ittifoqning sharqiy tomonini kuchaytirish uchun barcha ishtirok etmoqda.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
Prezidentning Toshkent shahri bo‘yicha yig‘ilishi boshlandi
2027-yildan 1-sinf darsliklari yangi alifboda chop etiladi
Asadjon Xodjayev Raqamli texnologiyalar vaziri o‘rinbosari etib tayinlandi
-
Jamiyat3 days ago
Prezidentning xususiylashtirishga oid farmoni e’lon qilindi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Sport3 days ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat2 days ago
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi
-
Jamiyat3 days ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Iqtisodiyot3 days agoDollar qimmatladi, yevroda ham ko‘tarilish kuzatildi
-
Siyosat2 days ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi