Dunyodan
Eslatib o’tamiz, Isroilda G’azaniyaliklarga Misr orqali chiqishlariga imkon berish uchun Rafah o’tish joyini e’lon qiladi
Isroil G’azo va Misr o’rtasidagi Rafaning muhim chegarasini bir necha kun ichida ochib, Falastinliklar hududdan chiqib ketishiga yo’l qo’yganini ma’lum qildi.
Isroilning Kogatning Koga harbiy agentligi “Misr bilan kelishib, Evropa Ittifoqi delegatsiyasini tasdiqlash va nazorati bilan.” Bu avvalgi sulh paytida kesishni boshlaganida, bu “yanvar oyida boshqariladigan mexanizmga o’xshash”.
Isroil xavfsizligi rasmiylari etti hafta oldin boshlangan Xamas bilan olamning hozirgi sulhini to’xtatishni o’z ifodasi ekanligini aytishdi.
Biroq, Misr Rafah chegarasini qayta ochish uchun Isroil bilan muvofiqlashtirilmaganligini rad etdi.
Misr hukumatining rasmiy vakili “Agar kesishuvni ochish uchun kelishuvga erishilgan bo’lsa, u AQSh prezidenti Donald Trumpning rejasiga binoan G’azo sektoridan kirish va G’azo sektoridan chiqish uchun ikki tomonlama ko’cha bo’ladi.”
Prezident Trumpning 20-chi “Tinchlik rejasi” Ayni paytda “xuddi shu mexanizmlar Rafahning ikkala yo’nalishi ochilishiga” ikki yo’nalishda, ikkala yo’nalishdagi ikkala yo’nalishda ochilishga qo’llaniladi “.
2024 yil may oyidan beri kesishma, Falastin tomoni Isroil kuchlari tomonidan haddan oshib ketgan edi. Ungacha Falastinliklar mojaro paytida mamlakatdan chiqib ketishi va insonparvarlik yordami uchun muhim kirish nuqtasi bo’lgan.
Jahon sog’liqni saqlash tashkiloti xorijda chet elda hayotni tejashni talab qiladigan kamida 16,500 jiddiy kasal yoki jarohatlangan falastinliklar G’azodan evakuatsiya qilishni talab qilmoqda. Faqat 235 bemor, ularning aksariyati bolalari sulh kuchga kirganidan beri Isroil bilan chegarada evakuatsiya qilingan.
Isroilning Haaretz gazetasi, Falastin hukumati (Pa) kuchlar Evropa Ittifoqining chegaradagi vakolatxonasi bilan parallel ravishda qayta tiklangan Rafahni qayta tiklashga yordam beradi.
Gazeta Evropa manbalarini, Falastin vakillari oxirgi sulh paytida ham hamkorlik qilishgan, ammo PA Nasseia, PASning G’azodagi Falastinning Falastin bo’lishiga bag’ishlangan. Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu kelajakda hududiy boshqaruvda istiqbolli hududiy boshqaruvda har qanday rolni rad etdi, bu G’arbiy bankning bir qismini boshqaradi.
Haaretz axborot agentligi, shuningdek, Bosh vazir Netanyaxu shu paytgacha Rafaning ochko’zligini ochib, Xamas va G’azo sektoridagi boshqa qurolli guruhlar tomonidan o’tkazilgan marhumlarning jasadlarini qaytarib berishni to’xtatdi.
10 oktyabr kuni kuchga kirgan sulhning birinchi bosqichi ostida Xamas G’azo paytida bo’lgan 20 soat davomida 20 soat davomida, Isroilning 28 ta va 28 ta va xorijiy jasadlar va xorijiy jasadlar bilan qaytishga rozi bo’ldi.
13 oktyabr kuni Falastin mahbuslari va G’azoning 1718 mahbusi evaziga qilingan barcha yashash joylarida garovga olinganlar.
Hozircha 23 marhum chiqqan Isroilning garovi, uch nafari garovga olinganlar (shu jumladan kaley, bitta Nepal va bitta tanzaniya) qoldiqlari topshirildi. Buning evaziga Isroil urush paytida o’ldirilgan 345 falastinlik tanalarini topshirdi.
Garovda qolgan eriydiganlardan biri 24, Isroil va Suthiak Rintaloq, 43, Tayland edi.
Chorshanba kuni ertalab Isroil Bosh vazirining idorasi, sud ekspertizasi avvalgi kunning ikkalasi ham, Xamasning suyaklari ikki kishiga tegishli bo’lmaganligini aniqladi.
Chorshanba kuni tushdan keyin Xamasning ittifoqchisi Xamasning ittifoqchisi Shimoliy G’azodagi jasadlarni tuzalib yuborganini aytdi. Xamasning harbiy qanoti jasadlar keyinchalik qizil xoch orqali Isroil armiyasiga topshirilishini aytdi.
G’azoda Xamas tomonidan o’g’irlab ketilgan 251 kishi va uning ittifoqchilari tomonidan 7-oktyabrda o’g’irlab ketilgan 251 kishi, taxminan 1200 kishi o’ldirilgan 251 kishi halok bo’ldi.
Xamasning Sog’liqni saqlash vazirligining so’zlariga ko’ra, Isroil G’azo Strealning Sog’liqni saqlash vazirligining so’zlariga ko’ra, G’azoga 70,1 mingdan ortiq odamni o’ldirgan hujumlarga javoban harbiy operatsiya o’tkazdi.
Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Kalibovning aytishicha, Qo’shma Shtatlar Eronga qarshi iqtisodiy kurashda asosiy “karta”larning aksariyatidan foydalangan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Tehronda hali foydalanilmagan imkoniyatlar mavjud.
“Ular o’zlarining ustunliklari bilan maqtanayapti. Ko’raylik: bu yerda taklif imkoniyati talab imkoniyatiga teng”, – deb yozadi Kalibuh X Networkda.
Uning ta’kidlashicha, Eronning asosiy imkoniyatlari orasida Hormuz bo’g’ozi, Bubble Mandab bo’g’ozi va neft quvurlari bor. Ayni paytda Qo’shma Shtatlar strategik neft zaxiralarini bo’shatish, talabni kamaytirish va narxlarni moslashtirish kabi choralar ko’rdi.
Shablonga ko‘ra, Eron qurollarining bir qismi hali o‘qqa tutilmagan, ammo Qo‘shma Shtatlar o‘z imkoniyatlarining bir qismini ishlatib bo‘lgan.
U, shuningdek, yozgi energiya talabining ortib borayotganini hisobga olish zarurligini ta’kidladi, bu esa Qo’shma Shtatlarga qo’shimcha bosim o’tkazadi.
Isroil Prezidenti Yitzhak Herzog Qozog’istonga rasmiy tashrif bilan keldi. Prezident Qosim-Jomart Tokayev uni Ostonadagi rasmiy marosimda kutib oldi. Uchrashuvda har ikki davlat delegatsiyalari a’zolari tanishtirilib, davlat madhiyalari yangradi.
Shundan so‘ng har bir davlat rahbarlari tor doirada muzokaralar o‘tkazdi. Janob Tokayev Isroil bilan munosabatlar 1992-yildan buyon izchil rivojlanib borayotgani, siyosiy va iqtisodiy sohalarda muhim yutuqlarga erishilganini ta’kidladi.
Prezident Tokayev Qozog‘istonning Ibrohim kelishuvlariga qo‘shilish qarorini ta’kidlab, bu qadam Yaqin Sharqda barqarorlik va muloqotni mustahkamlashga yordam berishini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, yaqin orada Ostona shahrida kelishuvga rasman qo‘shilish marosimi o‘tkazilishi mumkin.
Ishoq Gertsog, o‘z navbatida, Qozog‘istonga tashrifini muhim voqea sifatida baholab, bu uning otasi, Isroilning sobiq prezidenti Xaim Gertsog boshlagan diplomatik yo‘lning davomi ekanini ta’kidladi. Uning aytishicha, ikki davlat o‘rtasida, ayniqsa, yuqori texnologiyalar sohasida hamkorlik qilish uchun katta imkoniyatlar mavjud.
Muzokaralar chog‘ida savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, investitsiyalar hajmini oshirish, sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalar sohasida hamkorlikni chuqurlashtirish masalalari muhokama qilindi. Shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnovlarni yoʻlga qoʻyish va ikki tomonlama shartnomalar bazasini kengaytirish rejalari ham muhokama qilindi.
Muzokaralar yakunida tomonlar muntazam siyosiy muloqotni davom ettirish va hamkorlikni yangi bosqichga ko‘tarishga kelishib oldilar.
Janubiy Koreyaning apellyatsiya sudi sobiq birinchi xonim Kim Gong Xiga chiqarilgan hukmni qayta ko‘rib chiqdi. U aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish va poraxo‘rlikda ayblangan.
Yanvar oyida u 20 oylik qamoq jazosiga hukm qilingan bo’lsa, bu safar jazo muddati to’rt yilga oshirildi. AFP axborot agentligi xabariga ko‘ra, u, shuningdek, 50 million von (taxminan 34 ming dollar) miqdorida jarimaga tortilgan.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Kim avtomobillar sotuvidagi aksiyalar narxini manipulyatsiya qilish orqali 810 million von (564 ming dollar) ishlab topgan. U shuningdek, saylovoldi tashviqotini moliyalashtirish qonunlarini buzganlikda ayblangan.
Kimning turmush o‘rtog‘i, sobiq prezident Yun Sek Yol yanvar oyida hibsga olishga to‘sqinlik qilgani uchun besh yilga qamalgan edi.
Sobiq davlat rahbari hozirda to‘rtta ish bo‘yicha sudlanmoqda.
2025-yilda dunyo mamlakatlari qurol-yarog‘ga 2887 milliard dollar sarflagan. Bu 2024 yilga nisbatan 2,9 foizga ko‘pdir.
Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, harbiy xarajatlar bo‘yicha AQSh, Xitoy va Rossiya yetakchilik qilmoqda. Bu uch mamlakat jami global xarajatlarning 51 foizini (1,48 trillion dollar) tashkil qiladi.
“2025-yilda jahon harbiy xarajatlari oshadi, chunki davlatlar urush, abstraksiya va geosiyosiy to‘ntarishlarga harbiy kuchlarni ko‘paytirish orqali javob beradi”, — dedi Stokgolm xalqaro tinchlik tadqiqot instituti tadqiqotchisi Syao Lyan.
O‘tgan yili Qo‘shma Shtatlar qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foizga kam. Bunday holat o‘tgan yili AQShning Ukrainaga harbiy yordam bermagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G’arbiy yarimsharda o’z hukmronligini saqlab qolish va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni ushlab turish uchun yadroviy qurol va boshqa qurollarga sarmoyani oshirmoqda.
Qo‘shma Shtatlar 2026-yilda qurol-yarog‘ uchun 1 trillion dollar, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
Yevropada ham oʻtgan yili mudofaa kuchlari keskin koʻpaygan, Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarga 864 milliard dollar sarflagan.
Urushayotgan ikki davlat Rossiya va Ukraina 190 milliard dollar va 84,1 milliard dollar sarfladi.
Qurolli mojarolar va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqarorligicha qolmoqda. Mintaqa davlatlari bu maqsadda 218 milliard dollar sarfladi. Xususan, Isroil 48,3 milliard dollar, Turkiya 30 milliard dollar, Eron esa 7,4 milliard dollarni qurol-yarog‘ uchun sarflagan.
Harbiy xarajatlarning tez o’sishi Osiyo va Okeaniyada qayd etildi. Xususan, Xitoy bu sohadagi byudjetini 7,4 foizga oshirib, 336 milliard dollarga yetdi.
Yaponiya 1958-yildan beri birinchi marta yalpi ichki mahsulotining 1,4 foizini (62,2 milliard dollar) harbiy xarajatlarga sarfladi.
So’nggi yillarda harbiy xarajatlar doimiy ravishda oshib bormoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik qurollarni qisqartirish va cheklash to‘g‘risidagi bitimning tugatilishi sovuq urushdan keyingi ilk chegarasiz yadro qurollari poygasiga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
Rossiya Tashqi ishlar vazirligi Yevropa Ittifoqining sanksiyalariga javoban qator Yevropa rasmiylari va Ukraina harbiylarini qo‘llab-quvvatlovchi shaxslarning mamlakatga kirishi taqiqlanganini ma’lum qildi.
Avvalroq Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi 20-sanksiya paketi doirasida yangi cheklovlarni joriy qilgan edi.
Boshqa narsalar qatorida, kiberxavfsizlik sohasida xizmatlar ko’rsatish butunlay taqiqlangan. Eksport cheklovlari kimyoviy moddalar, moylash materiallari va kauchuklarga ham kengaytirildi. Murmansk va Tuapse portlarida operatsiyalar cheklandi, virtual valyuta va raqamli rubl faoliyati taqiqlandi.
Shu bilan birga, Rossiyaning ayrim ommaviy axborot vositalarining eshittirishlari ham cheklandi.
Oʻzbekiston Davlat investitsiya jamgʻarmasi Toshkent va Londonda ikki tomonlama IPO oʻtkazdi
Milliy investitsiya jamg‘armasi Toshkent va Londonda IPO boshladi
Finaldan oldingi final. «PSJ» va «Bavariya» tarixiy o‘yin o‘tkazdi
-
Dunyodan5 days ago
267 nafar farzandni tarbiyalagan “Super dada” (foto)
-
Jamiyat3 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Siyosat5 days ago
Prezident eksport qilishda tadbirkorlarga yordam bermayotgan hokimlarni ogohlantirdi
-
Siyosat5 days agoYevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
-
Dunyodan4 days ago
Livan-Isroil o’t ochishni to’xtatish muddati uch haftaga uzaytirildi
-
Dunyodan3 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Jamiyat4 days agoToshkentda elektr korxonasi muhandislari 8 ming dollar bilan ushlandi
-
Siyosat5 days agoShavkat Mirziyoyev: dunyo oldingidek «sokin» bo‘lmaydi