Jamiyat
Eski ko‘ylakdagi millioner ayol…
Juma kuni tushdan keyin Atlanta markazidagi nufuzli “First National Bank” ancha gavjum edi. Vestibyul nafis kiyingan ishbilarmonlar, telefonlarda gaplashayotgan yosh mutaxassislar va bitimlarning odatiy shovqini bilan to‘lgan.
Xonaga ko‘p yaxshi kunlarga guvoh bo‘lgan oddiy gulli ko‘ylak, ortopedik poyabzal kiygan va uniqqan sumkasini mahkam ushlagan to‘qson yoshlardagi qora tanli ayol – Evelin Tompson xonim kirib keldi. Uning kumush sochlari chiroyli tarzda orqaga turmaklangan va yog‘och hassaga tayangancha ohista odim tashlardi.
Kassirlarda navbat uzoq edi, lekin Evelin o‘z galini sabr bilan kuta boshladi. Uning orqasida shaharda hashamatli mashinalari, dizaynerlik kostyumlari va yorqin shaxsiyati bilan tanilgan ellik yoshli millioner Richard Xarrington turardi. U sabrsizlik bilan “Roleks” – qimmatbaho soatiga qaradi va hamma narsa qanchalik sekin ketayotganidan o‘zicha g‘udrandi. Evelin nihoyat kassirga – Sara ismli yosh ayol ishlayotgan tuynukchaga yetib keldi va unga iliq jilmaygancha g‘ijimlangan eski bank kartasini uzatdi.
– Azizim, – dedi Evelin janubliklarga xos yumshoq ohangda, – men shunchaki balansimni ko‘rmoqchiman.
Sara muloyimlik bilan bosh irg‘adi va kartani oldi. Buni eshitgan Richard o‘zini tutib turolmadi. U biroz oldinga egilib, asta kulib qo‘ydi.
Odmigina kiyingan keksa ayol “shunchaki hisobini tekshirishni” xohlayaptimi? Ehtimol uning bir necha yuz dollari, balki ijtimoiy nafaqasi bordir deb o‘ylardi Richard. Uning fikricha, bu ayolga o‘xshagan odamlarning joyi bankda emas, unaqalar pensiya cheklarini naqd qilib beradigan burchakdagi do‘konga kirsa ham bo‘ladi.
Bu safar u o‘z o‘ylariga baland ovozda kulib, atrofdagilar nigohini o‘ziga qaratdi.
– Xonim, – dedi u o‘zini iltifotli ko‘rsatgandek, – agar sizga faqat balansingizni bilish kerak bo‘lsa, tashqarida bankomat bor. Bu navbat faqat real o‘tkazmalar uchun.
Evelin asta o‘girilib, unga mehrli, ammo qat’iy nigoh bilan boshdan-oyoq razm soldi:
– Yaxshi yigit, odob-axloqingizga e’tiborliroq bo‘ling, – ohista javob berdi u, – bu yerda sizning yoshingizdan ham uzoqroq hisob qaydnomam bor.
Richard ko‘zlarini yumdi va yana xiringladi. Atrofdagi odamlar noqulay vaziyatga tushishdi, lekin hech kim hech narsa demadi. Kassir Sara ko‘zlarini katta-katta ochib ekranga tikilib qoldi. Uning yuzi avval oqarib ketdi, keyin qizara boshladi. U yana bir bor hisob raqamini tekshirdi, keyin Evelinga qaradi.
– Tompson xonim… sizning mavjud balansingiz… 48,762,319,42 dollar.
Zalga o‘lik sukunat cho‘kdi.
Richardning kulgisi bo‘g‘zida qoldi. U qandaydir nosozlik deb o‘ylab, peshtaxta osha ekranga egildi.
– Bunaqa bo‘lishi mumkin emas. Qandaydir xatolik yuz bergandir – ehtimol ortiqcha nol yoki shunga o‘xshash narsa.
Ammo Sara Evelin ko‘rishi uchun monitorni biroz burib, boshini chayqadi.
– Hech qanday xatolik yo‘q, janob. Va bu bugungi foizlarni hisoblashdan keyingi balans.
Evelin shunchaki xotirjam bosh irg‘adi.
– Rahmat, azizim. Men ham shunday taxmin qilgandim. Marhum erim har doim murakkab foizlar “bemorning eng yaxshi do‘sti”, deb aytardi.
Richardning chakagi tindi. U duduqlanib dedi:
– Qanday qilib… qanaqasiga bunday bo‘lishi mumkin?
Evelin unga yuzlandi, ko‘zlarida sokin donishmandlik porladi.
– Bilasizmi, o‘g‘lim, 1950-yillarda erim bilan men dehqon edik. Biz har bir tiyinni tejadik. 1962-yilda Tulsadan tashqarida hech kimga kerak bo‘lmagan kichikroq yer maydonini sotib oldik – ular buni hech narsaga arzimaydi deyishdi. Biz oddiy yashadik, hech qachon keraksiz narsalarga pul sarflamadik.
Keyin ma’lum bo‘lishicha, bu “foydasiz” yer Oklaxomadagi eng katta ochilmagan neft konlaridan birida joylashgan ekan. 1970-yillarga kelib burg‘ulashlar boshlandi. Biz hech qachon katta uyga ko‘chib o‘tmadik yoki qimmatbaho mashinalar sotib olmadik. Biz shunchaki pulning ko‘payishiga qo‘yib berdik… jimgina.
Uch farzandni katta qildik, hammasini kollejga yubordik, hududimizda cherkovlar va maktablar qurishga yordam berdik…
Lekin men haliyam o‘sha bir xil ko‘ylaklarni kiyaman, o‘sha bozorlarda xarid qilaman va bu bankka o‘zim kelaman – chunki pul sizning ichki dunyongizni o‘zgartirmaydi. Bu shunchaki har doim kim bo‘lganingizni ko‘rsatadi.
Richard qizargancha jimib qoldi. Takabburona tabassumi yo‘qoldi.
Evelin chekini oldi, Saraning qo‘lini asta siqib, eshik tomon yo‘l oldi. U
Richard yonidan o‘tar ekan to‘xtadi.
– Hech qachon kitobni muqovasiga qarab baholamang, yaxshi yigit. Badavlat odamlarning ba’zilari hech narsani isbotlashlari shart emas.
U marmar polda hassasini taqqillatgancha butun bankdagilarni hayratda qoldirgan ko‘yi asta-sekin chiqib ketdi. Shov-shuvlar tez tarqaldi. Richard boshqa hech qachon o‘sha bankda o‘z ishlari bilan maqtanmadi.
Evelin Tompson xonim bankning eng yirik sirli xayriyachilaridan biriga aylandi – u kam ta’minlangan oilalar bolalariga stipendiyalar ajratdi, qora tanlilar uchun tarixiy cherkovlarni tikladi va hatto qariyalarni parvarishlash uchun fond tashkil qildi.
Ammo u eski “Byuik”ini haydab, gulli ko‘ylaklarini kiyib, har juma kuni… shunchaki “balansini tekshirish” uchun kelishni kanda qilmadi.
Chunki haqiqiy boylik uni ko‘rsatishdan, maqtanishdan emas, balki uni kamtarlik, sabr-toqat va qalb bilan yaratishdan iborat.
Usmonjon Yo‘ldoshev tayyorladi
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat5 days ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat5 days ago
O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasida Abadiy do‘stlik shartnomasi imzolandi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev «Haydar Aliyev» ordeni bilan taqdirlandi
-
Siyosat4 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Siyosat3 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi
-
Sport4 days ago
Rossiyalik shaxmatchilar O‘zbekistonda o‘tkaziladigan Olimpiadada qatnashmaydi
-
Iqtisodiyot2 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?