Jamiyat
Eski ko‘ylakdagi millioner ayol…
Juma kuni tushdan keyin Atlanta markazidagi nufuzli “First National Bank” ancha gavjum edi. Vestibyul nafis kiyingan ishbilarmonlar, telefonlarda gaplashayotgan yosh mutaxassislar va bitimlarning odatiy shovqini bilan to‘lgan.
Xonaga ko‘p yaxshi kunlarga guvoh bo‘lgan oddiy gulli ko‘ylak, ortopedik poyabzal kiygan va uniqqan sumkasini mahkam ushlagan to‘qson yoshlardagi qora tanli ayol – Evelin Tompson xonim kirib keldi. Uning kumush sochlari chiroyli tarzda orqaga turmaklangan va yog‘och hassaga tayangancha ohista odim tashlardi.
Kassirlarda navbat uzoq edi, lekin Evelin o‘z galini sabr bilan kuta boshladi. Uning orqasida shaharda hashamatli mashinalari, dizaynerlik kostyumlari va yorqin shaxsiyati bilan tanilgan ellik yoshli millioner Richard Xarrington turardi. U sabrsizlik bilan “Roleks” – qimmatbaho soatiga qaradi va hamma narsa qanchalik sekin ketayotganidan o‘zicha g‘udrandi. Evelin nihoyat kassirga – Sara ismli yosh ayol ishlayotgan tuynukchaga yetib keldi va unga iliq jilmaygancha g‘ijimlangan eski bank kartasini uzatdi.
– Azizim, – dedi Evelin janubliklarga xos yumshoq ohangda, – men shunchaki balansimni ko‘rmoqchiman.
Sara muloyimlik bilan bosh irg‘adi va kartani oldi. Buni eshitgan Richard o‘zini tutib turolmadi. U biroz oldinga egilib, asta kulib qo‘ydi.
Odmigina kiyingan keksa ayol “shunchaki hisobini tekshirishni” xohlayaptimi? Ehtimol uning bir necha yuz dollari, balki ijtimoiy nafaqasi bordir deb o‘ylardi Richard. Uning fikricha, bu ayolga o‘xshagan odamlarning joyi bankda emas, unaqalar pensiya cheklarini naqd qilib beradigan burchakdagi do‘konga kirsa ham bo‘ladi.
Bu safar u o‘z o‘ylariga baland ovozda kulib, atrofdagilar nigohini o‘ziga qaratdi.
– Xonim, – dedi u o‘zini iltifotli ko‘rsatgandek, – agar sizga faqat balansingizni bilish kerak bo‘lsa, tashqarida bankomat bor. Bu navbat faqat real o‘tkazmalar uchun.
Evelin asta o‘girilib, unga mehrli, ammo qat’iy nigoh bilan boshdan-oyoq razm soldi:
– Yaxshi yigit, odob-axloqingizga e’tiborliroq bo‘ling, – ohista javob berdi u, – bu yerda sizning yoshingizdan ham uzoqroq hisob qaydnomam bor.
Richard ko‘zlarini yumdi va yana xiringladi. Atrofdagi odamlar noqulay vaziyatga tushishdi, lekin hech kim hech narsa demadi. Kassir Sara ko‘zlarini katta-katta ochib ekranga tikilib qoldi. Uning yuzi avval oqarib ketdi, keyin qizara boshladi. U yana bir bor hisob raqamini tekshirdi, keyin Evelinga qaradi.
– Tompson xonim… sizning mavjud balansingiz… 48,762,319,42 dollar.
Zalga o‘lik sukunat cho‘kdi.
Richardning kulgisi bo‘g‘zida qoldi. U qandaydir nosozlik deb o‘ylab, peshtaxta osha ekranga egildi.
– Bunaqa bo‘lishi mumkin emas. Qandaydir xatolik yuz bergandir – ehtimol ortiqcha nol yoki shunga o‘xshash narsa.
Ammo Sara Evelin ko‘rishi uchun monitorni biroz burib, boshini chayqadi.
– Hech qanday xatolik yo‘q, janob. Va bu bugungi foizlarni hisoblashdan keyingi balans.
Evelin shunchaki xotirjam bosh irg‘adi.
– Rahmat, azizim. Men ham shunday taxmin qilgandim. Marhum erim har doim murakkab foizlar “bemorning eng yaxshi do‘sti”, deb aytardi.
Richardning chakagi tindi. U duduqlanib dedi:
– Qanday qilib… qanaqasiga bunday bo‘lishi mumkin?
Evelin unga yuzlandi, ko‘zlarida sokin donishmandlik porladi.
– Bilasizmi, o‘g‘lim, 1950-yillarda erim bilan men dehqon edik. Biz har bir tiyinni tejadik. 1962-yilda Tulsadan tashqarida hech kimga kerak bo‘lmagan kichikroq yer maydonini sotib oldik – ular buni hech narsaga arzimaydi deyishdi. Biz oddiy yashadik, hech qachon keraksiz narsalarga pul sarflamadik.
Keyin ma’lum bo‘lishicha, bu “foydasiz” yer Oklaxomadagi eng katta ochilmagan neft konlaridan birida joylashgan ekan. 1970-yillarga kelib burg‘ulashlar boshlandi. Biz hech qachon katta uyga ko‘chib o‘tmadik yoki qimmatbaho mashinalar sotib olmadik. Biz shunchaki pulning ko‘payishiga qo‘yib berdik… jimgina.
Uch farzandni katta qildik, hammasini kollejga yubordik, hududimizda cherkovlar va maktablar qurishga yordam berdik…
Lekin men haliyam o‘sha bir xil ko‘ylaklarni kiyaman, o‘sha bozorlarda xarid qilaman va bu bankka o‘zim kelaman – chunki pul sizning ichki dunyongizni o‘zgartirmaydi. Bu shunchaki har doim kim bo‘lganingizni ko‘rsatadi.
Richard qizargancha jimib qoldi. Takabburona tabassumi yo‘qoldi.
Evelin chekini oldi, Saraning qo‘lini asta siqib, eshik tomon yo‘l oldi. U
Richard yonidan o‘tar ekan to‘xtadi.
– Hech qachon kitobni muqovasiga qarab baholamang, yaxshi yigit. Badavlat odamlarning ba’zilari hech narsani isbotlashlari shart emas.
U marmar polda hassasini taqqillatgancha butun bankdagilarni hayratda qoldirgan ko‘yi asta-sekin chiqib ketdi. Shov-shuvlar tez tarqaldi. Richard boshqa hech qachon o‘sha bankda o‘z ishlari bilan maqtanmadi.
Evelin Tompson xonim bankning eng yirik sirli xayriyachilaridan biriga aylandi – u kam ta’minlangan oilalar bolalariga stipendiyalar ajratdi, qora tanlilar uchun tarixiy cherkovlarni tikladi va hatto qariyalarni parvarishlash uchun fond tashkil qildi.
Ammo u eski “Byuik”ini haydab, gulli ko‘ylaklarini kiyib, har juma kuni… shunchaki “balansini tekshirish” uchun kelishni kanda qilmadi.
Chunki haqiqiy boylik uni ko‘rsatishdan, maqtanishdan emas, balki uni kamtarlik, sabr-toqat va qalb bilan yaratishdan iborat.
Usmonjon Yo‘ldoshev tayyorladi
O‘zbekistonda ijro etuvchi hokimiyat organlari va ayrim davlat korxonalarida autsorsing xizmatlarini tashkil etishning yangi tartibi joriy etildi. Vazirlar Mahkamasi qaroriga ko‘ra, bir qator yordamchi va texnik xizmatlar xususiy sektorga autsorsing asosida berish orqali amalga oshiriladi.
Hukumatning tegishli qarori bilan ijro etuvchi hokimiyat organlari va davlat korxonalarida autsorsing xizmatlarini tashkil etish mexanizmlarini takomillashtirish chora-tadbirlari tasdiqlandi.
Hujjatga muvofiq, autsorsing orqali amalga oshiriladigan xizmatlar qatoriga bino va inshootlarni saqlash, hududlarni obodonlashtirish, sanitariya-gigiyena ishlari, oziqlantirish xizmatlari, axborot texnologiyalari, arxiv ishlari, transport va logistika, laboratoriya hamda tahlil xizmatlari kabi yo‘nalishlar kiritildi.
Qaror bilan autsorsing xizmatlarini tanlash, shartnoma tuzish, ijroni baholash va monitoring qilishning yagona tartibi ham belgilandi. Bunda davlat buyurtmachilari autsorsing xizmatlarini xarid qilishda ochiqlik, shaffoflik va samaradorlik tamoyillariga amal qilishi lozim.
Shuningdek, autsorsing xizmatlarini ko‘rsatuvchi tashkilotlar faoliyati samaradorligini baholash uchun asosiy ko‘rsatkichlar (KPI) joriy etiladi. Ularning bajarilishi muntazam monitoring qilinadi va natijalar maxsus elektron platformada aks ettirib boriladi.
Mutasaddilarning ta’kidlashicha, mazkur o‘zgarishlar davlat tashkilotlarining asosiy vazifalarga ko‘proq e’tibor qaratishi, xizmatlar sifatini oshirish, budjet mablag‘laridan samarali foydalanish hamda korrupsiya xavflarini kamaytirishga xizmat qiladi.
Qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kirdi.
O‘zbekiston Konstitutsiyaviy sudi «Advokatura to‘g‘risida»gi qonunning advokatlarga davlat organlari, davlat muassasalari va tashkilotlariga shartnomaviy asosda yuridik xizmat ko‘rsatish huquqini beruvchi normasini Konstitutsiyaga muvofiq deb topdi.
Konstitutsiyaviy sud Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston milliy markazining murojaati asosida «Advokatura to‘g‘risida»gi qonunning 3-moddasi uchinchi qismi beshinchi xatboshisi Konstitutsiya talablariga muvofiqligini ko‘rib chiqdi.
Murojaatda mazkur norma advokatlarga davlat organlari va muassasalariga shartnomaviy asosda yuridik xizmat ko‘rsatish imkonini berishi, biroq tadbirkorlik sub’yektlari hamda nodavlat notijorat tashkilotlariga nisbatan shunday qoida aniq nazarda tutilmagani sababli huquqiy baholash so‘ralgan edi.
Konstitutsiyaviy sud ish materiallarini o‘rganib, advokatning davlat organlari, xo‘jalik boshqaruvi organlari, davlat muassasalari va tashkilotlariga shartnoma asosida yuridik xizmat ko‘rsatishi fuqarolar va yuridik shaxslarning malakali yuridik yordam olish huquqini cheklamasligini ta’kidladi.
Sud xulosasiga ko‘ra, mazkur norma har kimning malakali yuridik yordam olish huquqini kafolatlovchi hamda mulk shakllarining teng huquqliligini ta’minlovchi konstitutsiyaviy tamoyillarga zid emas.
Qarorda advokatning davlat tashkilotlariga shartnomaviy asosda yuridik xizmat ko‘rsatishi davlat fuqarolik xizmatida ishlashi degani emasligi ham qayd etilgan. Bunday munosabatlar mehnat shartnomasi emas, balki fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida yuzaga keladi.
Konstitutsiyaviy sud yakuniy xulosasida «Advokatura to‘g‘risida»gi qonunning bahsga sabab bo‘lgan normasi O‘zbekiston Konstitutsiyasining 29-, 65- va 141-moddalariga muvofiq ekanini belgilandi.
Mazkur qaror qat’iy hisoblanadi, shikoyat qilinishi mumkin emas va rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Poytaxtda renovatsiya loyihalarini amalga oshirish ishlarining birinchi bosqichi start oldi. Unda aholi, tashabbuskor guruhlar va loyiha ishtirokchilariga renovatsiya jarayoni, ko‘chirish shartlari, kompensatsiya tartibi hamda boshqa muhim masalalar yuzasidan batafsil ma’lumot berish ko‘zda tutilgan.
Toshkent shahri hokimi Shavkat Umrzoqov boshchiligidagi ishchi guruh Yashnobod, Mirobod va Sergeli tumanlaridagi renovatsiya hududlarida tashkil etilgan maxsus shtablar faoliyati bilan tanishdi.
Jumladan, Yashnobod tumanidagi Jarqo‘rg‘on, Mirobod tumanidagi A.Fitrat hamda Sergeli tumanidagi Xonobodtepa mahallalarida joylashgan shtablar faoliyati ko‘zdan kechirildi.
Ma’lum qilinishicha, bunday shtablar har bir renovatsiya hududida tashkil etiladi. Ularning tarkibiga hokimliklar, prokuratura, ichki ishlar organlari, Milliy gvardiya, soliq idoralari, Majburiy ijro byurosi, kommunal xizmatlar, kadastr, adliya va qurilish tashkilotlari vakillari, shuningdek, gaz, elektr energiyasi, suv va issiqlik ta’minoti sohasi mutaxassislari, banklar hamda notariat idoralari jalb qilingan.
Shtablarning asosiy vazifasi aholi bilan bevosita muloqot qilish, renovatsiya mexanizmlarini tushuntirish, fuqarolarning savollariga javob berish, ularning taklif va mulohazalarini o‘rganish hamda har bir oilaning o‘ziga xos holatlarini inobatga olishdan iborat.
Aholi bilan o‘tkazilayotgan uchrashuvlarda renovatsiya loyihalarini amalga oshirish tartibi, ko‘chirish jarayoni, hujjatlarni rasmiylashtirish, kompensatsiya to‘lovlari, amalga oshirish muddatlari va huquqiy kafolatlar kabi masalalar muhokama qilinmoqda. Shuningdek, fuqarolarni joylashtirishning eng qulay va maqbul variantlari bo‘yicha ham fikr almashilmoqda.
Shavkat Umurzoqov renovatsiya jarayonida fuqarolar manfaatlari ustuvor ahamiyatga ega bo‘lishi kerakligini ta’kidladi. Uning qayd etishicha, aholini qurilishi tugallangan, yashash uchun tayyor bo‘lgan va qiymati jihatidan teng hisoblangan yangi xonadonlar bilan ta’minlash asosiy vazifalardan biri hisoblanadi.
Bu esa fuqarolarga yangi uylar qurib bitkazilishini yillab kutib o‘tirmasdan, imkoni boricha qisqa muddatlarda yangi xonadonlarga ko‘chib o‘tish imkonini beradi. Shuningdek, ko‘chirish jarayonida aholining o‘z tumanida yoki o‘zi ko‘nikkan shahar muhitida yashashini ta’minlashga alohida e’tibor qaratilishi ta’kidlandi.
Farg‘ona viloyatida o‘tkazilgan tezkor tadbir davomida 1 kilogrammdan ortiq gashish hamda kuchli ta’sir qiluvchi dori vositalarini olib ketayotgan shaxs ushlandi. Hozirda unga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Davlat xavfsizlik xizmati Farg‘ona viloyati bo‘yicha boshqarmasi va ichki ishlar organlari hamkorligida giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi kurashish doirasida tezkor tadbir o‘tkazildi.
Tadbir davomida «Qo‘qon – Toshkent» yo‘nalishida harakatlanayotgan, Toshkent shahrida yashovchi 1995 yilda tug‘ilgan shaxs boshqaruvidagi Voyah rusumli avtomashina Namangan viloyati Pop tumanidagi «Namangan» YPX maskanida to‘xtatildi.
Avtomashina xolislar ishtirokida tekshirilganda, salondagi o‘rindiq ostiga yashirilgan qora rangli sellofan paket ichida sof og‘irligi 1 kilogramm 178 gramm bo‘lgan gashish moddasi hamda 8 dona «Regapen» kuchli ta’sir qiluvchi dori vositasi borligi aniqlandi.
Tergovga qadar o‘tkazilgan surishtiruvlar davomida ushbu giyohvandlik vositalarini Toshkent shahridagi mijozlarga sotish maqsadida olib ketilayotgani ma’lum bo‘lgan.
Mazkur holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, gumonlanuvchiga nisbatan qamoq ehtiyot chorasi qo‘llandi. Ayni vaqtda tergov harakatlari davom etmoqda.
Mutasaddilar fuqarolarni giyohvandlik vositalari savdosi bilan bog‘liq holatlarga duch kelganda Davlat xavfsizlik xizmatining 1520 qisqa raqamiga qo‘ng‘iroq qilib xabar berishga chaqirdi. Ma’lumot beruvchilarning shaxsi sir saqlanishi kafolatlanadi.
Davlat soliq qo‘mitasi 2026-yil 1-iyun holatiga «Soliq» mobil ilovasidan foydalanish statistikasini e’lon qildi. Ma’lumotlarga ko‘ra, tizimda 17,4 million nafardan ortiq foydalanuvchi ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lib, ularning 16,3 millioni faol hisoblanadi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Android qurilmalari orqali foydalanuvchilar ulushi 60,3 foizni, iOS qurilmalari esa 39,7 foizni tashkil etgan.
Android platformasida eng ommabop fintex ilova sifatida «Soliq» birinchi o‘rinni egalladi. Keyingi o‘rinlarda «Alif», «Payme» va «Click SuperApp» joylashgan. Top-10 reyting quyidagicha shakllangan:
«Soliq»
«Alif»
«Payme»
«Click SuperApp»
«Uzum Bank»
«Tez»
«TBC UZ»
«Paynet»
«AVO»
«Xazna»
Apple qurilmalari foydalanuvchilari orasida ham «Soliq» birinchi o‘rinni saqlab qolgan. Biroq keyingi pozitsiyalarda Android reytingiga nisbatan ayrim farqlar kuzatiladi. Jumladan, iOS platformasidagi reyting quyidagicha:
«Soliq»
«Click SuperApp»
«Uzum Bank»
«Payme»
«Paynet»
«Tez»
«Hamkor»
«AVO»
«Korona»
«TBC UZ»
Davlat tashkilotlarida ayrim xizmatlar autsorsingga o‘tkaziladi
Mundialda 4-kun. Kyurasaoning tarixiy goli, Umar Artanga kompensatsiya va Angliyaning sarguzashtlari
Germaniya prezidenti Frank-Valter Shtaynmayer Osiyo safari doirasida O‘zbekistonga tashrif buyurdi
-
Iqtisodiyot3 days agoSpaceX tarixdagi eng yirik IPOʻni amalga oshirdi
-
Dunyodan4 days agoYevropa Ittifoqi Oʻrta Yer dengizidagi “soya flotlari”ga qarshi reydlarni kuchaytirdi
-
Jamiyat3 days agoIchki kiyimga yashirilgan giyohvandlik moddasi saqlovchi kapsulalar aniqlandi
-
Iqtisodiyot3 days agoMevalar nega qimmat?
-
Iqtisodiyot4 days ago
Fond birjasi va birjadan tashqari savdo tashkilotchilari uchun litsenziyalash tartibi belgilandi
-
Jamiyat3 days agoAQShdan deportatsiya qilingan 24 nafar o‘zbekistonlik Toshkentga qaytarildi
-
Jamiyat5 days agoYo‘l talashib ayol haydovchini haqorat qilgan erkak 15 sutkaga qamaldi
-
Iqtisodiyot3 days ago11:55 Namanganda “chempion” tadbirkorlar va yirik investitsiya loyihalari qo‘llab-quvvatlanadi