Pentagon Oq uy orqali Kongressga Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni davom ettirish uchun 200 milliard dollardan ortiq mablag‘ ajratish so‘rovini taklif qildi. Bu haqda Washington Post rasmiysi xabar berdi.

Maʼlumotlarga koʻra, bu mablagʻ 28-fevralda boshlangan urushni moliyalashtirish va qurol ishlab chiqarishni koʻpaytirishga sarflanadi.

Biroq, Oq uy rasmiylarining hammasi ham bu harakatni qo’llab-quvvatlamaydi. Ayrim rasmiylarning aytishicha, bunday katta summani Kongress tasdiqlab olish qiyin bo‘lishi mumkin.

Avvalroq Qo‘shma Shtatlar urushning dastlabki olti kunida 11,3 milliard dollar, dastlabki ikki haftada esa 12 milliard dollardan ortiq mablag‘ sarflagani aytilgandi.

Yangi so’rovlar bu xarajatlardan bir necha baravar ko’p bo’ladi. Shunga qaramay, AQSh rasmiylari avvalroq ularning qurol-yarog‘ zaxirasi yetarli va qo‘shimcha mablag‘ kerak emasligini aytgan.

Pentagonning yangi tadqiqoti shuni ko’rsatadiki, urush xarajatlari kutilganidan yuqori, bu esa Qo’shma Shtatlarda siyosiy munozaralarni keltirib chiqarishi mumkin.

Source link

Yaqin Sharqdagi keskinlik yangi bosqichga kirmoqda. 19-martga o‘tar kechasi Saudiya Arabistonining Qizil dengiz sohilidagi Yanbu sanoat hududida kuchli portlash sodir bo‘lgani xabar qilingan. Turli manbalarga ko‘ra, hodisa Eron tomonidan amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan raketa hujumi bilan bog‘liq.

Eron ommaviy axborot vositalari neft terminallari va neftni qayta ishlash zavodlari shikastlangani haqida xabar berdi. Mahalliy aholi tunda portlashlar va chaqnashlarni ko’rganini xabar qildi. Aytilishicha, Sputnik maʼlumotlari ushbu mintaqadagi issiqlik anomaliyalarini ham qayd etadi.

Ayni paytda Saudiya Arabistoni rasmiylari hujumni to‘liq tan olmagan, biroq buni ham inkor etmagan. Qisqa bayonotda havo hujumidan mudofaa tizimlari faqat ba’zi hududlarda faoliyat ko’rsatgani bildirildi.

Yanbu strategik muhim nuqtadir. Bu Saudiya Arabistoni neft eksporti uchun asosiy zaxira yo‘llardan biri bo‘lib, Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi sharoitida yanada muhim ahamiyat kasb etdi. So’nggi haftalarda Sharqiy-G’arbiy Petroline quvuri orqali neft yetkazib berish ko’paydi va bu Yanbuni asosiy eksport markaziga aylantirdi.

Xususan, Bloomberg Yanbu porti orqali neft eksporti fevral oyiga nisbatan uch barobarga oshganini qayd etdi.

Shu sababli, potentsial zarbalar nafaqat Saudiya infratuzilmasi, balki global neft ta’minotiga ham ta’sir ko’rsatadigan omil hisoblanadi. Hodisa shuni ko‘rsatdiki, Hormuzdan tashqaridagi muqobil yo‘llar ham xavf ostida.

Voqealarning ketma-ketligiga qarab, bu hujum avvalgi avj olishning davomi bo’lib ko’rinadi. Avval Isroilning Eronning Janubiy Pars gaz koniga hujumi, keyin esa Qatarning Ras Laffan infratuzilmasiga hujum qilgani haqida xabar berilgan. Yanbu voqeasi esa energetika infratuzilmasi ustidagi mojarolarning kengayishini anglatadi.

Bozor ham bu signalga tezda javob berdi. 19-mart kuni ertalab Brent markali neft narxi 110 dollardan oshdi, bu bir kechada sezilarli o‘sishdir. Tankerlar harakati va Yanbu atrofida to‘plangan ba’zi kemalar harakati to‘xtatilgani haqida xabarlar bor.

Mutaxassislarning aytishicha, hujum strategik muhim signaldir. Agar avvallari asosiy xavf Ormuz bo‘g‘ozi bilan bog‘liq bo‘lsa, endi muqobil neft yo‘llari ham nishonga olingan ko‘rinadi. Bu global energiya bozorlarida noaniqlikni yanada kuchaytirishi mumkin.

Boshqacha aytganda, Yanbu atrofidagi voqealar Yaqin Sharq urushi nafaqat harbiy, balki energetika infratuzilmasini ham qamrab olgan keng ko‘lamli mojaroga aylanib borayotganidan dalolat beradi. Agar bu jarayon davom etsa, bu nafaqat mintaqa iqtisodiyoti, balki butun dunyo uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.

Source link

Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik qo‘mitasining sobiq rahbari Qamchibek Tasiyev mamlakatga qaytib keldi va hozirda IIV Bosh tergov boshqarmasi tomonidan tergov qilinmoqda.

Manbalarga ko’ra, u 17 fevraldan beri mamlakat tashqarisida bo’lgan.

Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, Tasiyev ikkita jinoyat ishi bo‘yicha guvoh sifatida so‘roq qilinmoqda.

Hozircha tergov tafsilotlari oshkor etilmagan.

Eslatib o‘tamiz, bu ma’lumot hali rasman tasdiqlanmagan. Huquq-tartibot idoralari hozircha izoh bermagan.

Source link

AQSh Senati prezident Donald Trampning Kongress ruxsatisiz Eronga qarshi harbiy harakatlarini cheklashga qaratilgan rezolyutsiyani qo‘llab-quvvatlamadi.

Ovoz berish natijalariga ko‘ra, rezolyutsiyani 47 senator qo‘llab-quvvatlagan, 53 senator esa qarshi chiqqan. Shuning uchun hujjat qabul qilinmadi.

Qarorning muallifi senator Rend Pol bo’lib, u ilgari ham shunga o’xshash harakatni boshlagan va u ham muvaffaqiyatsizlikka uchragan. E’tiborlisi, u bu tashabbusni qo‘llab-quvvatlagan yagona respublikachi senatordir.

Bu esa prezident Trampning Eronga qarshi urush siyosatini uning partiyasi aʼzolari orasida hali ham kuchli qoʻllab-quvvatlayotganini va Eronga nisbatan qatʼiy pozitsiya AQSh siyosatida izchilligicha qolayotganini koʻrsatadi.

Source link

Xitoyning oliy qonun chiqaruvchi organi – Butunxitoy xalq vakillari kengashining so‘nggi sessiyasida ko‘pchilik ovoz bilan “Milliy birlik va taraqqiyotni qo‘llab-quvvatlash” shartli deb nomlangan qonun qabul qilindi. 2756 deputat qonunni qo‘llab-quvvatladi, 3 nafari qarshi ovoz berdi, teng miqdordagi deputat esa betaraf qoldi.

Xitoy hukumati rasmiylarining aytishicha, yangi qonun milliy birlikka hissa qo‘shadi va ijtimoiy hayotda etnik ozchiliklar huquqlarini himoya qiladi. Ammo tahlilchilar bu hujjat etnik ozchiliklarga nisbatan diskriminatsiyani kuchaytirishi mumkinligidan xavotirda.

1,4 milliard aholiga ega Xitoyda rasman tan olingan 56 etnik guruh mavjud bo‘lib, ulardan 55 nafari etnik ozchilikdir. Buning sababi, aholining 91,9 foizi yoki 1,2 milliard kishi xonlardir. Etnik ozchiliklarga uygʻurlar (11,7 million kishi), hui xalqi (11,4 million kishi), tibetliklar (7,1 million kishi), moʻgʻullar (6,3 million kishi) kiradi.

2026-yil 1-iyuldan kuchga kiradigan 65 moddadan iborat qonunning 1-moddasida Xitoy xalqining mafkuraviy birligi va birligini mustahkamlash, Xitoy xalqining kuch-qudratini uyg‘otish haqida so‘z boradi. Hujjatda etnik kamsitishlarga qarshi kurashga alohida urg‘u berilgan.

Tanqidchilar etnik guruhlarning madaniy o’ziga xoslik talablari separatizm bilan tenglashtirilishidan xavotirda.

“2016-yilda qabul qilingan, ommaviy lagerlar yaratish uchun asos boʻlgan terrorizmga qarshi qonun bilan bir qatorda, bu yangi qonun Sharqiy Turkistondagi uygʻurlarning til, madaniy va diniy erkinlik borasidagi huquqlarining buzilishini kuchaytiradi”, dedi Myunxenda joylashgan Jahon uygʻurlari kongressi prezidenti Tulgunyan Alahudun DW bilan suhbatda.

Vashingtondagi Demokratiyalar jamg’armasining katta ilmiy xodimi Jek Bernxem ham qonun Tibet va Shinjon mintaqasida repressiyalarga yo’l ochganiga ishonadi.

Siyosiy va mafkuraviy jihatdan etnik guruhlar “buyuk vatan, Xitoy xalqi, Xitoy madaniyati, Xitoy Kommunistik partiyasi va Xitoy xususiyatlariga ega sotsializm”ga sodiq bo‘lishi kutiladi. Jek Bernxem buni “xan millatchiligi”ning yuksalishi deb atadi.

Bir muddat avval Amnesty International inson huquqlari tashkiloti Shinjonda yashovchi etnik guruhlar qatag‘on qurboni bo‘layotgani haqidagi hisobotini e’lon qilgan edi. 160 sahifalik hisobotda “qayta tayyorlash lagerlari” deb atalgan yuzlab qamoqxonalarda uyg‘urlar, o‘zbeklar, qozoqlar, qirg‘izistonliklar va tojiklar kabi ozchilik millatlari vakillariga nisbatan qatag‘on va zo‘ravonlik siyosati olib borilayotgani qayd etilgan.

AQSh Davlat departamenti hisobotiga ko’ra, Xitoyda tozalashlar boshlanganidan beri Shinjonda yashovchi 800 mingdan 2 milliongacha musulmon yopiq lagerlarda qamalgan.

Aytish joizki, sudsiz va tergovsiz joriy qilingan ushbu jazo usuli mahalliy musulmonlarni diniy va milliy o‘zliklaridan mahrum qilish va ularni butunlay sindirishga qaratilgan. Davlat departamenti hisobotiga koʻra, lagerlarda ruhiy va jismoniy zoʻravonlik avj olgan va Shinjondagi musulmonlar shunchaki namoz oʻqib, roʻza tutgani uchun jazolanadi.

AQSh prezidenti Donald Tramp birinchi prezidentlik muddati davomida uyg‘urlar va boshqa musulmon ozchiliklarning huquqlarini poymol qilgani uchun Xitoy hukumatiga qarshi sanksiyalar kiritdi.

Shuningdek, AQSh hukumati Xitoy hukumatining Shinjondagi siyosatini “genotsid” deb atagani ham ma’lum.

Human Rights Watch tashkilotining xabar berishicha, Xitoyning musulmonlar yashovchi hududlarida yuzlab masjidlar vayron qilingan.

Xitoyning etnik ozchiliklarga nisbatan repressiv siyosati BMTda 50 davlat tomonidan qoralangan.

“Biz Xitoy Xalq Respublikasidagi inson huquqlari bilan bog‘liq vaziyat, xususan, Shinjondagi uyg‘ur xalqi va boshqa asosan musulmonlardan tashkil topgan etnik ozchiliklarga nisbatan inson huquqlarining buzilishidan chuqur xavotirdamiz”, — deyiladi BMT Bosh Assambleyasi Inson huquqlari qo‘mitasi bayonotida.

Xitoy Uyg’urlar va boshqa musulmon ozchiliklar yopiq lagerlarda qiynoqqa solingani haqidagi xabarlarni rad etadi. Xitoy hukumati vakillarining aytishicha, ekstremizmga moyil bo‘lgan odamlarni qayta tarbiyalashga qaratilgan ta’lim va kasb-hunar markazlari faoliyati noto‘g‘ri tushunilmoqda.

Source link