Jamiyat
Endigina diplom olganlarga qaysi sohalarda yuqori maosh taklif etiladi?
AQShning kollejlar va ish beruvchilar milliy assotsiatsiyasi o‘tkazgan so‘rovnoma natijalariga ko‘ra, eng ko‘p oylik oluvchilar –STEM, ya’ni fan, texnologiya, muhandislik va matematika yo‘nalishida ishlovchilar sanaladi. Ularning o‘rtacha yillik ish haqi 69 800 dollardan 76 740 dollargacha deb hisoblangan.
Garchi marketing va biznes kabi boshqa yo‘nalishlar ham yuqori daromad olib kelishi aniqlangan bo‘lsa-da, bu sohalarda odatda yuqori maoshga faqat bir necha yillik tajribadan so‘ng erishiladi.
AQSh kollejlar va ish beruvchilar milliy assotsiatsiyasi (NACE) hisobotida faqat endigina oliy ta’limni tamomlagan mutaxassislarga taklif etiladigan o‘rtacha maoshlar ko‘rib chiqilgan. Unda bonuslar, komissiyalar yoki boshqa qo‘shimcha imtiyozlar hisobga olinmagan.
Quyida NACE va AQSh Mehnat statistikasi byurosi (BLS) ma’lumotlari asosida, bakalavriatni tugatgandan keyin eng yuqori maoshli ishga joylashish mumkin bo‘lgan sohalar sanab o‘tiladi.
Muhandislik (Engineering): $76 740
Eng yuqori maosh to‘lanadigan mutaxassislik — muhandislik bo‘lib, 2023 yildan beri bu sohada kutilayotgan daromadlar 3,1 foizga oshgan. Muhandislar mahsulotlar, inshootlar va texnologik tizimlarni loyihalash va qurish bilan shug‘ullanadi.
Mehnat statistikasi byurosi ma’lumotlariga ko‘ra, arxitektura va muhandislik sohalaridagi kasblar uchun 2023 yilda o‘rtacha 91 420 dollar to‘langan.
Muhandislik bo‘yicha diplomga ega bo‘lganlar orasida eng ko‘p ishga olinadigan kasblar quyidagilar:
dasturiy ta’minot ishlab chiquvchi (Software developer);
sanoat muhandisi (Industrial engineer);
mexanik muhandis (Mechanical engineer);
fuqarolik muhandisi (Civil engineer);
arxitektura yoki muhandislik menejeri (Architectural or engineering manager).
Kompyuter fanlari (Computer Sciences): $74 780
Kompyuter fanlari dasturiy ta’minot (software) va apparat ta’minoti (hardware) bilan ishlashni o‘z ichiga oladi. Bu yo‘nalishda o‘qiyotgan talabalar algoritmlar bilan ishlashni, kompyuter arxitekturasini loyihalashni va murakkab hisoblashlarni o‘rganadi.
Kompyuter va axborot tadqiqotchilari 2023 yilda o‘rtacha 145 080 dollar yillik maosh olgan. Bu bo‘yicha diplomga ega odamlar uchun eng ko‘p ishga olinadigan lavozimlar:
axborot xavfsizligi tahlilchisi (Information security analyst);
dasturiy ta’minot ishlab chiquvchi (Software developer);
kompyuter va axborot tizimlari menejeri (Computer and information systems manager);
boshqa kompyuter sohasi mutaxassislari (Other computer occupations);
kompyuter tizimlari tahlilchisi (Computer systems analyst).
3. Matematika va ilm-fan (Math and Sciences): $71 080
Matematika yoki tabiiy fanlar yo‘nalishida bakalavr darajasini olganlar turli kasblarda, masalan: aktuariy (risklarni baholovchi sug‘urta mutaxassisi), ma’lumotlar bilan ishlovchi (data scientist) va operatsion tadqiqotlar tahlilchisi bo‘lib ishlashi mumkin. 2023 yilgi hisobotga ko‘ra, matematika sohasidagi kasblarning yillik o‘rtacha ish haqi 101 460 dollar bo‘lgan.
Bakalavr darajasiga ega bo‘lganlar eng ko‘p quyidagi lavozimlarda ishlaydi:
ma’lumotlar bilan ishlovchi (Data scientist);
dasturiy ta’minot ishlab chiquvchi (Software developer);
aktuariy (Actuary);
kompyuter va axborot tizimlari menejeri (Computer and information systems manager);
kompyuter tizimlari tahlilchisi (Computer systems analyst).
4. Ijtimoiy fanlar (Social Sciences): $69 800
Ijtimoiy fanlar yo‘nalishida antropologiya, tarix, sotsiologiya yoki boshqa tadqiqotga asoslangan sohalar mavjud. Shuningdek, bu yo‘nalish huquq, biznes, siyosat, ijtimoiy xizmatlar, ruhiy salomatlik va notijorat sektorlaridagi kasblarga ham olib borishi mumkin.
2023 yilda hayotiy, jismoniy va ijtimoiy fanlar bo‘yicha ishlaydigan mutaxassislar yillik o‘rtacha 78 280 dollar maosh olgan.
Bu sohada bakalavr diplomiga ega bo‘lganlar uchun eng yuqori maosh quyidagi lavozimlarda taklif etiladi:
moliya menejeri (Financial manager);
boshqaruv tahlilchisi (Management analyst);
huquqshunos (Lawer);
buxgalter yoki auditor (Accountant or auditor);
professor (Professor).
Gumanitar fanlar: $68 230
Gumanitar yo‘nalishda tahsil olganlar madaniy kompetensiya, ijodkorlik, muloqot va tanqidiy fikrlash talab qilinadigan kasblarda ishlashlari mumkin. Unga til va adabiyot, tasviriy va ijro san’ati, falsafa, din va madaniyatshunoslik kiradi. Bu yo‘nalishdagi diplomlar “liberal ars” deb ham ataladi.
Jurnalistlar, grafik dizaynerlar, o‘qituvchilar va kutubxonachilar shu yo‘nalish vakillaridir. Lekin eng yuqori maoshlar quyidagi lavozimlarda kuzatiladi:
huquqshunos (Lawer);
kadrlar bo‘yicha mutaxassis (Human resources specialist);
hamshira (Registered nurse);
professor (Professor);
menejer (Manager)
Yana bir bor eslatib o‘tamiz, bu ro‘yxatda jarroh yoki boshqa yuqori maoshli kasblar yo‘qligining sababi – ularda yuqori maoshga erishish uchun uzoq yil ter to‘kish kerak bo‘ladi. Mazkur ro‘yxat esa diplom olishi bilanoq maksimal yuqori maosh qaysi lavozimlarda taklif etilishi haqida ma’lumot beradi.
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida noqonuniy muomalada bo‘lgan qariyb 3,2 kilogramm giyohvandlik vositalari musodara qilindi. Holatlar yuzasidan bir necha nafar gumonlanuvchi qo‘lga olinib, ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atildi.
«Xavfsiz va sog‘lom yurt» keng qamrovli tezkor-profilaktik tadbirlari doirasida Davlat xavfsizlik xizmati Toshkent shahar boshqarmasi hamda poytaxt IIBB xodimlari hamkorligida giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi qator tezkor tadbirlar o‘tkazildi.
Dastlabki holatda Bektemir tumani hududida harakatlanayotgan Gentra rusumli avtomashina to‘xtatilib tekshirildi. Avtomashinada Yashnobod tumanida yashovchi, 1998 yilda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro bo‘lgan. Tekshiruv chog‘ida transport vositasi salonidan bir nechta zip-paketlarga qadoqlangan och sariq rangli kukunsimon moddalar topildi.
Tezkor tadbir davomida gumonlanuvchilar avvaldan yashirib qo‘ygan xufiya joy hamda ijaraga olgan xonadon ko‘zdan kechirildi. U yerdan ham kukunsimon moddalar, elektron tarozilar va giyohvandlik vositalarini qadoqlashda foydalaniladigan anjomlar aniqlandi.
Ekspertiza xulosasiga ko‘ra, musodara qilingan moddalar 1,2 kilogramm geroin va 100 gramm mefedron ekani tasdiqlangan. Ma’lum qilinishicha, mazkur ikki shaxs ham muqaddam giyohvandlik vositalari bilan bog‘liq jinoyatlari uchun sudlangan.
Yana bir tezkor tadbirda Shayxontohur tumanida yashovchi, 1982 yilda tug‘ilgan, muqaddam sudlangan fuqaroning yashash xonadonidan 47 gramm gashish va 34 gramm opiy musodara qilindi.
Tergov harakatlari davomida uni narkotik moddalar bilan ta’minlab kelgani gumon qilinayotgan Olmazor tumanida yashovchi 1980 va 1985 yillarda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro ham ushlandi. Ularning avtomashinalari va yashash xonalari tekshirilganda, 1,8 kilogramm gashish hamda 12 gramm opiy aniqlanib, protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi.
Har ikki holat yuzasidan gumonlanuvchilarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda tergov harakatlari davom etmoqda.
Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalariga oid huquqlar himoyasi kuchaytiriladi.
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident qarori (PQ-265-son, 15.07.2026-y.) qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, voyaga yetmagan shaxslar o‘z huquqlarini mustaqil ravishda amalga oshirish yuzasidan sudlarga murojaat qilishda davlat bojidan ozod qilinishi belgilandi.
2026-yil 1-oktyabrdan jismoniy shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismi, tug‘ilgan sanasi kabi birlamchi ma’lumotlari o‘zgarganda o‘zida ushbu ma’lumotlarni aks ettiruvchi davlat organlariga tegishli axborot tizimlaridagi ma’lumotlarga avtomatik tarzda idoralararo elektron hamkorlik yo‘li bilan o‘zgartirishlar kiritish amaliyoti yo‘lga qo‘yiladi.
2026-yil 1-noyabrdan boshlab:
– mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnomalar yo‘li bilan tovar (ish, xizmat)larni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxslar faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi;
– mobil aloqa vositalariga reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarnomalarni jo‘natish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar o‘zlarining axborot tizimlarini Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazgandan keyin tegishli xizmatlarni ko‘rsatishiga yo‘l qo‘yiladi;
– reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 09.00 gacha tarqatish taqiqlanadi;
– mobil aloqa operatorlariga o‘zlari tomonidan tarqatiladigan reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi;
– mazkur belgilangan talablarga rioya etmaslik reklama hamda shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hisoblanadi va tegishli choralar ko‘rish uchun asos bo‘ladi.
Kino, teatr, muzey va konsertlarga muntazam tashrif buyurish fiziologik qarishning sekinlashishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Bu ikki mingga yaqin keksa odamlarning ma’lumotlarini tahlil qilgan yapon olimlari tomonidan chiqarilgan xulosadir. Tadqiqot natijalari Epidemiologiya va Jamiyat Salomatligi jurnalida (JECH) chop etildi.
Tadqiqotchilar qarish bo‘yicha uzoq muddatli tadqiqotda ishtirok etgan 50 yoshdan oshgan 1899 nafar ingliz fuqarosining ma’lumotlarini o‘rganib chiqdilar.
Ishtirokchilar kinoteatrlar, muzeylar, san’at galereyalari, teatrlar, konsertlar va operalarga qanchalik tez-tez tashrif buyurganliklarini xabar qilishdi. Keyin bu ma’lumot ularning fiziologik yoshi bilan taqqoslandi – bu qon bosimi, o‘pka funksiyasi, gemoglobin va xolesterin darajasi, tana massasi indeksi, ushlash kuchi va yurish tezligi kabi o‘nta parametr asosida tananing haqiqiy sog‘lig‘ini aks ettiruvchi ko‘rsatkich.
Ma’lum bo‘lishicha, madaniy tadbirlarga kamida bir necha oyda bir marta tashrif buyurgan odamlarning o‘rtacha fiziologik yoshi 66,9 yoshni tashkil etgan. Deyarli faqat madaniy hayotda ishtirok etganlar orasida bu ko‘rsatkich 69,9 yoshga yetdi – bu taxminan uch yillik farq.
Daromad, bandlik, surunkali kasalliklar va boshqa omillarni hisobga olgan holda ham, madaniy faoliyat shkalasidagi har bir qo‘shimcha birlik fiziologik yoshni taxminan 31 kunga qisqartirish bilan bog‘liq edi.
Mualliflarning fikriga ko‘ra, bu ta’sir madaniy dam olish ijtimoiy muloqotni rivojlantirishi, aqliy farovonlikni yaxshilashi va sog‘lom turmush tarzini rag‘batlantirishi bilan izohlanishi mumkin.
Olimlar madaniy faoliyatning fiziologik qarishga ta’siri muntazam jismoniy faollikning ta’siriga o‘xshashligini va qo‘shimcha tadqiqotlarga loyiqligini ta’kidlamoqdalar.
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Foto: Ronstik / Shutterstock
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Qarorga ko‘ra, 2026 yil 1 noyabrdan boshlab:
mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnoma shaklida tovar va xizmatlarni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxs faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi;
mobil aloqa vositalariga reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarnomalarni jo‘natish xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar o‘z axborot tizimlarini Shaxsga doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tkazgandan keyin tegishli xizmatlarni ko‘rsatishiga yo‘l qo‘yiladi;
reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 9.00 gacha tarqatish taqiqlanadi;
mobil aloqa operatorlariga reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi;
Ushbu talablarga rioya etmaslik reklama hamda shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hisoblanadi va tegishli choralar ko‘rish uchun asos bo‘ladi.
Jamiyat | 20:07 / 15.07.2026
2671
2 daqiqa o‘qiladi
«Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi prezident qarori qabul qilindi.
Foto: Dreamstime
Qarorga ko‘ra, 2026 yil 1 oktyabrdan Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida (Yagona portal) quyidagi xizmatlar joriy etiladi:
Jismoniy va yuridik shaxslarga o‘ziga mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan ko‘chmas mulk obektlari va avtomototransportlarni garovga yoki ipotekaga qo‘yishga, shuningdek, ularni begonalashtirishga taqiq qo‘yish yoki uni bekor qilish;
Fuqarolarning o‘z nomiga rasmiylashtirilgan va foydalanilayotgan telefon raqamlari va bank kartalari to‘g‘risida ma’lumot olish va ushbu jarayonni boshqarishning quyidagi imkoniyatlarini yaratish:
telefon raqamini muayyan muddatga nofaol holatga o‘tkazish (faollashtirish) va o‘zi foydalanmayotgan telefon raqamlariga xizmat ko‘rsatishni to‘xtatish haqida ariza kiritish;
telefon raqami ulangan pulli xizmatlar haqida ma’lumot olish;
bank kartalarini bloklash (yopish) haqida emitentga arizalar yuborish;
fuqaroning nomiga yangi notarial harakat rasmiylashtirilganda avtomatik tarzda uni Yagona portal orqali xabardor qilish va ular hisobini yuritish.
Toshkentda 3,2 kgga yaqin narkotiklar qo‘lga olindi
Prezident Tramp uning o‘ldirilishi masalasiga oydinlik kiritmoqda
Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalariga oid huquqlar himoyasi kuchaytiriladi
-
Sport5 days agoIspaniya Belgiyani yengib, yarimfinalga chiqdi
-
Jamiyat4 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Sport4 days agoAngliya-Norvegiya bahsi boshlanish vaqti kechiktirilishi mumkin
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat5 days agoDori narxini sun’iy oshirgan yuzlab dorixonalar aniqlandi
-
Jamiyat5 days agoJanubiy Koreya va AQShga noqonuniy migratsiya tashkil etmoqchi bo‘lganlar ushlandi
-
Iqtisodiyot5 days ago
17 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridlaridagi qonunbuzilishlar aniqlandi
-
Dunyodan4 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.