Ayrim hududlarda infratuzilmaning qarishi 70 foizga yetgan bir paytda, mintaqaning elektr energetika tarmog‘i zudlik bilan modernizatsiyaga muhtoj, O‘zbekiston esa qayta tiklanadigan energiya manbalarini jadal joriy etish bo‘yicha yetakchiga aylanmoqda.

Markaziy Osiyoning energetika landshafti aholining tez sur’atlar bilan o’sishi, sanoatlashtirish va Sovet davridagi eskirgan infratuzilmani almashtirish zarurati tufayli katta o’zgarishlar yoqasida turibdi. Yevroosiyo Taraqqiyot Bankining (YTB) “Markaziy Osiyoning energetika sektori: modernizatsiya va energetikaga o‘tish” deb nomlangan keng qamrovli yangi hisobotiga ko‘ra, mintaqa hozirda “trilemma” bilan to‘qnash kelmoqda: energiya xavfsizligini ta’minlash, fuqarolar uchun arzon narxlarni saqlash va ekologik barqarorlikka erishish o‘rtasidagi qiyin muvozanat.

EDB 2026 hisobotida 80 milliondan ortiq aholi istiqomat qiluvchi mintaqada elektr energiyasiga bo‘lgan talab har yili 3-6 foizga oshib borayotgani ta’kidlangan. 2030 yilga kelib jami iste’mol taxminan 370 milliard kVt/soatga yetishi kutilmoqda, bu hozirgi darajadan 40 foizga oshadi. Ushbu talabni qondirish 2050 yilga borib aniq nol maqsadlarga erishish uchun mintaqa bo’ylab taxminan 1,4 trillion dollar miqdorida investitsiyalarni talab qiladi.

Resurslar bo’yicha bo’lingan hududlar

Hisobotda Markaziy Osiyo mamlakatlari boʻylab “tuzilmaviy qutblanish” batafsil bayon etilgan. Qirgʻiziston va Tojikiston elektr energiyasining 90% dan ortigʻi gidroenergetikaga tayanadi, quyi oqimdagi davlatlar (Qozogʻiston, Oʻzbekiston va Turkmaniston) esa qazib olinadigan yoqilgʻiga qattiq qaramligicha qolmoqda.

Qozog‘istonda elektr energiyasining 63 foizi ko‘mirdan ishlab chiqariladi, Turkmaniston esa deyarli butunlay (99,9 foiz) gazga tayanadi. O‘zbekiston ham xuddi shunday yo‘l tutmoqda, 2025-yil boshida ko‘mir va gaz jami elektr energiyasi ishlab chiqarishning qariyb 80 foizini tashkil qiladi. Yagona energiya manbasiga yuqori darajada qaramlik milliy tarmoqni yoqilg‘i tanqisligi va ekstremal ob-havo hodisalariga qarshi himoyasiz qiladi. Bu O‘zbekistonda 2023-yilgi energetika inqirozi davrida, g‘ayrioddiy sovuq ob-havo tufayli gaz bosimi pasayib, elektr energiyasi keng ko‘lamli uzilishlarga sabab bo‘lganida ko‘rindi.

ETB “inertsiya va tuzilmaviy to‘siqlar” tufayli mintaqaning elektr energiyasi ishlab chiqarish tarkibi 30 yil davomida deyarli o‘zgarmaganligidan ogohlantiradi. Bundan tashqari, elektr tarmoqlari va issiqlik elektr stansiyalarining 70% ga yaqini foydalanish muddatini tugatayotgani bilan jihozlarning jismoniy holati xavotirli.

O’zbekistonning tez o’tish davri

O’zbekiston yashil energiya sayohatini ba’zi qo’shnilariga qaraganda kechroq boshlagan bo’lsa ham, qayta tiklanadigan energiya (RE) jadal o’sishi uchun namuna sifatida ko’rsatilmoqda. 2025-yilning birinchi yarmida O‘zbekistonda ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasining 22 foizdan ortig‘i qayta tiklanadigan energiya hisobiga ishlab chiqarildi, xususan, quyosh va shamol ulushi 12 foizga yaqin.

Hisobotda xorij sarmoyasi hisobidan qurilgan birinchi yirik quyosh elektr stansiyalari ishga tushgani, Nukus yaqinidagi baland tog‘lar va Jizax viloyatida shamol energetikasi bo‘yicha yirik loyihalar barpo etilayotgani qayd etilgan. Bunday yutuqlarga qaramay, Oʻzbekistonda aholi jon boshiga elektr energiyasi isteʼmoli pastligicha qolmoqda, bu esa yiliga 1800 kVt/soatni tashkil etadi, bu esa jahondagi oʻrtacha koʻrsatkichning qariyb yarmini tashkil etadi, bu esa iqtisodiyotni modernizatsiya qilish jarayonida talabning oʻsishda davom etishidan dalolat beradi.

Kelajakdagi ehtiyojlarni qondirish uchun OTB Oʻzbekiston va Qozogʻiston “2030-yillarning oʻrtalarida” atom energiyasi ishlab chiqarishga tayyorgarlik koʻrishni taklif qilmoqda. Atom elektr stantsiyalari hozirgi vaqtda gaz va ko’mir ustunlik qiladigan energiya aralashmasini diversifikatsiya qilish uchun zarur bo’lgan barqaror, uglerodsiz asosiy yuk energiyasini ta’minlashi mumkin.

“O’rta yo’l” strategiyasi

ETB mintaqa uchun “o’rta zamin” strategiyasini taklif qiladi, bu “yashil maksimalizm” va “konservativ skeptitsizm” dan qochadigan pragmatik yondashuv. Ushbu strategiya quyidagilarga qaratilgan:

Mavjud aktivlarni modernizatsiya qilish: samaradorlikni oshirish va chiqindilarni kamaytirish uchun an’anaviy issiqlik va gidroelektr stansiyalarini yangilang. Moslashuvchan energiya ishlab chiqarish: shamol va quyosh energiyasini ishlab chiqarishning o’zgaruvchan tabiatini muvozanatlash uchun akkumulyator energiyasini saqlash tizimlari (BESS) va nasosli gidroenergetika loyihalarini birlashtirish. Raqamlashtirish: cho‘qqilarni boshqarish va texnik yo‘qotishlarni kamaytirish uchun aqlli hisoblagichlar va “aqlli tarmoq” texnologiyalarini (SCADA/EMS) o‘rnating. Mintaqaviy integratsiya: Markaziy Osiyo yagona energiya tizimi tomonidan ta’minlangan muvofiqlashtirishni bir marta tiklash va mavsumiy energiya almashinuvini ta’minlash.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ayrim mamlakatlar yozda profitsitga ega bo’lsa-da, qishda tanqislikka duch keladigan mavsumiy nomutanosibliklarni faqat hukumatlar o’rtasidagi hamkorlik orqali hal qilish mumkin. ITB xulosasiga ko’ra, agar to’g’ri muvozanatlangan bo’lsa, bunday o’tish nafaqat iqlim maqsadlarini ta’minlashi, balki energiya narxlarini zaif aholi uchun hamyonbop ushlab turish orqali ijtimoiy barqarorlikni saqlashi mumkin.

Source link

Siyosat | 14:45

97

1 daqiqa o’qish

O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston-Tojikiston sammitining ikkinchi kunida o‘tkazilishi rejalashtirilgan tadbirlarda ishtirok etish uchun Buxoro shahriga keldi. “Buxoro” xalqaro aeroportiga yetib kelgan davlatimiz rahbari ayni paytda mamlakatimizga oliy darajadagi davlat mehmoni sifatida tashrif buyurgan Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmonni shaxsan qabul qildi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Kelish marosimi tantanali kutib olish va martabali mehmonlar sharafiga xotira marosimi bilan o‘tkazildi. Ziyofatda ikki qo‘shni davlat o‘rtasidagi chuqur madaniy aloqalar va o‘zaro hurmat tuyg‘usini aks ettiruvchi milliy madhiyalar va an’anaviy raqslar ijro etildi.

Bugungi kun tartibidan ikki davlat rahbarlarining meʼmoriy merosi va islom sivilizatsiyasi markazi maqomi bilan mashhur boʻlgan qadimiy Buxoroning tarixiy obidalariga tashrif buyurishi ham bor. Prezidentimiz ushbu tarixiy binolarni ko‘zdan kechirish bilan birga, mahalliy sanoat korxonalariga tashrif buyurishni rejalashtirgan.

Ushbu tashriflar mintaqaning iqtisodiy salohiyatini namoyish etish hamda O‘zbekiston va Tojikiston o‘rtasida savdo va ishlab chiqarish sohasidagi hamkorlikni yanada rivojlantirishga qaratilgan.

Source link

Poytaxtimizda O‘zbekiston va Rossiya Bosh prokuraturalari tomonidan mehnat muhojirlari huquqlarini himoya qilish va migratsiya sohasidagi hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan yuqori darajadagi ishchi guruh yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. 2026 yil 24 va 25 mart kunlari boʻlib oʻtgan sessiya Oʻzbekiston-Rossiya qoʻshma ishchi guruhining rivojlanayotgan migratsiya vaziyatini oʻrganishga bagʻishlangan ikkinchi yigʻilishi boʻldi.

Foto: O‘zbekiston Bosh prokuraturasi

Yig‘ilishda ikki davlatning tegishli vazirliklari delegatsiyalari ishtirok etdi. Ishtirokchilar ikki davlat o‘rtasidagi migratsiyaning hozirgi holatini ko‘rib chiqdilar va hamkorlikda yechim topishni talab qiluvchi bir qancha dolzarb muammolarni aniqladilar. Xorijiy fuqarolarning qonuniy huquqlarini himoya qilish, Rossiyada mehnat qilayotgan migrantlar tomonidan mehnat qonunchiligiga rioya etilishini ta’minlash, migratsiya oqimlari o‘rtasida ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish bo‘yicha samarali chora-tadbirlarni amalga oshirish masalalari muhokama qilindi.

Bundan tashqari, tomonlar ishchilar harakatini tartibga soluvchi amaldagi huquqiy va shartnomaviy bazani kengaytirish chora-tadbirlarini muhokama qildilar. Axborot almashinuvini takomillashtirish orqali shaffoflikni oshirishga alohida e’tibor qaratilmoqda, bu mehnat migrantlarining umumiy yashash va mehnat sharoitlarini yaxshilash yo‘lidagi muhim qadam sifatida qaralmoqda.

Uchrashuv yakunida delegatlar ham O‘zbekiston, ham Rossiya milliy manfaatlarini hurmat qiladigan kompleks va kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqish zarurligini ta’kidladilar. Ikkala tomon immigratsiya jarayonlarini samarali va xavfsiz boshqarishni ta’minlash uchun davlat idoralari o’rtasida muvofiqlashtirishni kuchaytirish muhimligini ta’kidladilar.

Source link

27-mart kuni bo‘lib o‘tgan Xalq deputatlari Jarqo‘rg‘on tumani Kengashining navbatdan tashqari sessiyasida Jarqo‘rg‘on tumaniga yangi hokim tayinlandi. Bu haqda Surxondaryo viloyati hokimligi axborot xizmati xabar berdi.

Qayd etilishicha, sessiyada Jarqo‘rg‘on tumani hokimi vazifasida ishlab kelgan Elmurod Avazov egallab turgan lavozimidan ozod etilgani ma’lum qilindi.

Viloyat hokimi tomonidan Jarqo‘rg‘on tumani hokimi lavozimiga Saparov Ilhom Ochilovich nomzodi taklif etildi. Ushbu nomzod Xalq deputatlari tuman Kengashi deputatlari tomonidan ma’qullandi.

Ma’lumot uchun, Ilhom Saparov 1975-yilda Termiz tumanida tug‘ilgan. 2002-yilda Termiz davlat universitetining bakalavriat, 2011-yilda magistratura bosqichini tamomlagan. Mehnat faoliyati davomida Surxondaryo viloyati O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi, Xalq ta’limi hamda Madaniyat boshqarmalarida rahbarlik lavozimlarida faoliyat yuritgan.

U tayinlovga qadar esa Surxondaryo viloyati hokimining o‘rinbosari lavozimida ishlab kelayotgandi.

Source link

O‘zbekiston va Italiya o‘zbekistonlik fuqarolarning Italiya qishloq xo‘jaligi sohasida mavsumiy bandligini ta’minlash bo‘yicha kelishuvga erishdi. Yangi tartibga ko‘ra, o‘zbekistonlik ishchilar 3 oydan to‘qqiz oygacha bo‘lgan mavsumiy shartnomalar tuzish huquqiga ega bo‘ladi.

Foto: Migratsiya agentligi

Migratsiya agentligi maʼlumotlariga koʻra, Italiyaning meva-sabzavot assotsiatsiyasi Associazione Imprese Ortofrutticole bilan rasmiy hamkorlik shartnomasi imzolangan. Oliy darajadagi muzokaralar Toshkentda boʻlib oʻtdi va unda Immigratsiya xizmati rahbari Behzod Musayev va Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi vaziri Ibrohim Abdulahmonovdan iborat delegatsiya ishtirok etdi. Italiya tomonidan qishloq xo‘jaligi vaziri Franchesko Lollobrigida va Konfagrikoltura vitse-prezidenti Luka Brondelli ishtirok etdi.

Associazione Imprese Ortofrutticole meva-sabzavot sektorida ishtirok etadigan 35 dan ortiq kompaniyalarni ifodalovchi yetakchi sanoat assotsiatsiyasidir. Bu kompaniyalar birlamchi qishloq xo‘jaligi va yetishtirishdan tortib, qayta ishlash, logistika va eksportgacha bo‘lgan butun ishlab chiqarish tsiklini boshqaradi. Uyushma asosan olma, kivi, anor, qulupnay kabi qimmatli mahsulotlar yetishtirishga e’tibor qaratadi.

Assotsiatsiya prezidenti Marko Salvi ushbu hamkorlikni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha pilot loyiha 2026-yilda boshlanishini ma’lum qildi. Dasturning birinchi bosqichida assotsiatsiya 100 nafar O‘zbekiston fuqarosini ish bilan ta’minlashni rejalashtirmoqda. Agar bu tajriba muvaffaqiyatli o‘tsa, keyingi yillarda kvotalar ko‘paytirilib, o‘zbek ishchilarining zamonaviy agrobiznes sohasida xalqaro tajribaga ega bo‘lishlari uchun tizimli huquqiy yo‘l yaratilishi mumkin.

Source link