Dunyodan
“El” Fester qamal “ning RSF vahshiyliklari haqida BBC bilan suhbatlashishadi
Barbara Pletth Asher Afrika muxbiri
Bbc
Ezzseldin Xassan Muso tayoq bilan kaltaklandi va keyin qochib ketdi.
“Ezzseldin Xasan Moussa” chap qanotli va faqat uning orqa tomonidagi kiyimlar “Sudanning tezkor qo’llab-quvvatlash kuchlarining (RSF)” Darfur viloyatida “El Fester shahrini avariyadan keyin Sudanning tezkor qo’llab-quvvatlash kuchlarining shafqatsizligini anglab etdi.
Uning so’zlariga ko’ra, jangchilar qochishga harakat qilgan odamlarni qiynashdi va o’ldirishdi.
Ezzseldin, endi Tavira shahrida Gazebo bilan yotganida, Birlashgan Millatlar Tashkiloti “dahshatli” zo’ravonlikni to’xtatganidan keyin nisbiy xavfsizlikni boshdan kechirgan minglab odamlardir.
Chorshanba kuni RSF Bosh lideri Hamyan Dagalo El Festerdagi “qoidabuzarlik” ni tan oldi va ular tergov qilinishini tan oldi. Ertasi kuni Birlashgan Millatlar Tashkilotining yuqori martabali vakili, RSF ularga bir nechta gumon qilinuvchilar hibsga olinganini bildirdi.
El Fashrerdan 80 kilometr (50 milya) Tavira, RSF jangchilaridan qochish uchun etarli bo’lgan odamlar boshpana topadi.
“Biz El Fashrni to’rt kun oldin tark etdik va yo’lda duch kelmagan azoblar tasavvur qilib bo’lmasligi edi.
“Biz guruhlarga bo’linib, kaltaklandik. Sahna juda shafqatsiz edi. Biz ko’zimiz oldida o’ldirilgan odamlarni ko’rdik. Odamlar kaltaklanganini ko’rdik. Bu juda yomon edi.”
“Men o’zim boshiga, orqam va oyoqqa urdim. Ular meni tayoq bilan urishdi. Ular bizni to’g’ri ijro etishga harakat qilishdi.
Tavalaga etib borganlarning aksariyati ayollar va bolalardir
Ezzseldinning so’zlariga ko’ra, u binolarda boshpana topgan bir guruh qochqinlarga qo’shilgan, ammo ba’zida yashirin qolish uchun yerga tom ma’noda cho’kib ketgan.
“Bizning mol-mulkimiz o’g’irlangan”, deydi u. “Telefonim, kiyimim, hamma narsa.” Aloqalarim hatto o’g’irlangan edi. Hech narsa qolmadi.
“Biz shahar atrofida uch kun ovqatlanmay yurdik. Xudoning rahm-shafqati tufayli biz omon qolishimiz mumkin edi.”
Taviradagi odamlar Bi-bi-siga aytishdi, chunki sayohat qilish uchun odamlar RSF kuzatuvi, jangchilar tomonidan gumon qilingan askarlarni nishonga olishlari mumkin.
Ezzseldin, Tavira shahriga yakshanba kuni bo’lganidan beri Tavira shahriga kelganiga ishonganiga ishongan.
Ko’pchilik zo’ravonlikdan qochish uchun uch yoki to’rt kun davomida piyoda sayohat qildi.
Tavira shahrida joylashgan Bi-bi-si uchun ishlaydigan mustaqil jurnalist sayohatni amalga oshirganlarning ba’zilari bilan birinchi intervyu o’tkazdi.
Ahmad Ismoil Ibrohimning aytishicha, u bilan qochgan oltita odam otib o’ldirilgan.
Ezzsdin yaqinida Ahmad Ismoil Ibrohim, uning tanasi bandaj kiygan.
Uning so’zlariga ko’ra, u uyg’onishdan ko’z jarohatlari bilan kasallangan va shaharni yakshanba kuni kasalxonada davolanganidan keyin tark etgan.
U RSF jangchilari tomonidan u va yana olti kishi ushlandi.
“Ularning oldida to’rtta halok bo’ldi. Biz ularni o’limga urdik, – dedi u uch marta otib o’ldirilgan.
Ahmed jangchilar qanday qilib omon qolganlarning uyali telefonlarini ko’rishni va ularni xabarlar uchun qidirishni talab qilishdi.
Ulardan bir qiruvchi ularga aytgan, deydi u, – mayli, tur va bor. Ular Skrumchga qochishdi.
“Akalarim meni ortda qoldirmadilar”, deya qo’shimcha qildi u.
“Biz taxminan 10 daqiqa yurdik, keyin 10 daqiqalik tanaffus oldik va biz tinchlikni topolmadim.”
Yusra Ibrohim Muhammad eri, askaridan keyin qochib ketdi.
Tibbiy xayriya aktsiyalari bo’yicha klinikaning yonidagi chodirda, Sudan askari eridan keyin eridan keyin shaharni tark etish haqidagi qarorini tasvirlab bergan.
“Erim artilleriyada edi”, deydi u. “U uyga ketayotganda va hujum paytida vafot etgan.
“Biz sabr qildik. To’qnashuvlar va hujumlar davom etdi. Biz qochishga muvaffaq bo’ldik.
“Biz uch kun oldin ketdik”, dedi u, – artilleriya hududidan boshqa yo’nalishda harakatlanmoqda. Bizni boshqargan odamlar nima bo’layotganini bilmas edi.
“Agar kimdir qarshilik ko’rsatgan bo’lsa, ular kaltaklanib, talon-taroj qilishdi. Hamma narsa olib ketishgan va ular qatl qilinishi mumkin edi. Men ko’chalarda jasadlarni ko’rdim.”
Fadil Dukan MSF klinikasida ishlaydi.
U va uning hamkasblari kelganlarga shoshilinch yordam ko’rsatishmoqda, shu jumladan favqulodda vaziyatlarga yordam berishga muhtoj 500 kishi, deydi u.
“Yangi kelganlarning aksariyati keksa va ayollar yoki bolalardir”, deyiladi dori.
“Jarohatlanganlar azob chekishadi va ba’zilari allaqachon oyoqlarini kesib tashladilar.
“Shunday qilib, ular haqiqatan ham azob chekishadi va biz ularga yordam va tibbiy yordam ko’rsatishga harakat qilmoqdamiz.”
Tavira shahriga kelganlar, bu hafta El Festerdagi zo’ravonlikdan qochgan yuz minglab odamlar qo’shilishadi.
Shahar 18 oy davomida RSF yakshanba kuni nazoratga olingandan oldin qamal qilingan.
Qarama-qarshiliklar harbiy va militsioner sifatida harbiy va militsioner sifatida havo hujumlari boshlandi.
RSFning rsf va yordam blokadasi ularni jiddiy ocharchilik inqirozida qoldirdi.
RSF aprel oyida shahar yaqinida Zamzam lagerini nazorat qilganda yuz minglab odamlar ko’chib ketishdi. O’sha paytda lager boshqa joylarda kurashayotgan uy-joy uchun uy-joy uchun asosiy saytlardan biri edi.
So’nggi bir necha kun ichida Tavira shahriga 5000 ga yaqin kishi Tavira shahriga kelgan, ammo qancha ko’p bo’lishini aniq emas.
Ba’zi ekspertlar Tawila kabi joylarga nisbatan kam sonli odamlar soni ko’proq tashvish bildirdilar.
“Bu aslida biz uchun tashvishlanaman”, deydi qo’shni Chaddagi qochqinlar guruhi bilan ishlaydigan Kerolin Bouvoir.
“So’nggi bir necha kun ichida 5000 ga yaqin kishi tashrif buyurdi, chunki shaharda 250 mingga yaqin odam bor edi”, deydi u.
“Biz kelayotgan odamlarning ahvoliga qarayapmiz: ular juda oziqlanmagan, juda suvsizlangan yoki kasal yoki jarohatlangan va ko’chalarda va yo’llarda ko’rgan narsalar bilan aniq jarohatlangan.
“Biz ishonamizki, ko’pchilik Tavira va El Fester o’rtasidagi turli sohalarda qolmoqdalar va ular yo’llardagi xavf-xatarsiz harakatlanmaydilar va ular yo’llardagi xavf-xatarsiz yoki yo’llar bilan harakat qila olmaydilar.
Xavfsizlikka erishish uchun avtotransportga erishish uchun avtoturarab, safarda uning orqasida bo’lganlar uchun qo’rquvdan qo’rqishadi.
“Mening xabarim shundaki, odamlar uchun ommaviy yo’llarni saqlash kerak,” u yolvoradi “yoki gumanitar yordam ko’chalarga yuborilishi kerak.
“Odamlar og’ir ahvolda, ko’chib o’tish, gapirishga yoki yordam bera olmaydilar.
“Shunday qilib, ko’p odamlar etishmayotgan va azob-uqubatlar yo’q, shuning uchun ularga yordam berishi kerak.”
Mojaroz to’g’risidagi boshqa BBC Maqolalar:
Getty Rasmlar / BBC
Source link
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
«U yoqqa va orqaga» yoxud chirog‘i o‘chmaydigan uy
Hokim yordamchilarining 9 ta asosiy vazifasi belgilab berildi
O‘zbekistonning inklyuziv loyihasi Yevropa mukofoti finaliga chiqdi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
-
Jamiyat2 days ago
Toshkentda yana bir BRT yo‘lagi foydalanishga topshirildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Bojxona sohasida tadbirkorlar uchun bir qator yengilliklar joriy etiladi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev rasmiy tashrif bilan Serbiyaga boradi
-
Sport1 day ago
Husan Botirov Biatlon federatsiyasi raisi etib saylandi
-
Jamiyat1 day ago
Sudyalikka nomzodlar uchun yosh senzi 30 yoshga tushirilishi mumkin
-
Siyosat21 hours ago
O‘zbekiston hukumati Suriyaga yangi elchisini jo‘natdi
-
Siyosat2 days ago
Shavkat Mirziyoyev Serbiyaga yetib bordi