O‘zbekistonning jahon chempionatidagi ishtirokiga bag‘ishlab 31,1 gramm og‘irlikdagi 100 ta oltin va 1000 ta kumush tanga zarb qilinadi. Esdalik tangalar 18 iyundan boshlab 690 ta tijorat banklari filiallarida sotuvga chiqarililishi rejalashtirilgan.

Markaziy bank O‘zbekistonning futbol bo‘yicha jahon chempionatidagi tarixiy ishtirokiga bag‘ishlab cheklangan esdalik tangalarini chiqaradi. Bu haqda regulyator matbuot xizmati xabar berdi.

Esdalik tangalarining avers qismida O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi logotipi, klassik futbol to‘pi chizmasi hamda “Tarixiy zafar. O‘zbekiston futboli jahon chempionatida – 2026” yozuvi aks ettiriladi.

Tangalar dizaynida milliy jamoa ramzi — “Oq bo‘rilar” ham o‘rin olgan. Revers qismidagi bo‘ri silueti futbolchilarning shijoati, jamoaviy ruhi va taslim bo‘lmas xarakterini ifodalaydi. Ushbu ramz 26 nafar futbolchi siluetini o‘zida mujassam etib, tarixiy natija butun jamoaning birdamligi va mehnati bilan qo‘lga kiritilganini anglatadi.

31,1 gramm og‘irlikdagi 100 ta oltin va 1000 ta kumush tangalar cheklangan miqdorda ishlab chiqarilgan. Esdalik tangalar 18-iyundan boshlab 690 ta tijorat banklari filiallarida sotuvga chiqariladi. Sotuv narxlari va banklardagi mavjudlik bo‘yicha yangilangan ma’lumotlar Markaziy bankning rasmiy veb-sayti hamda ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida har kuni e’lon qilib borilishi ko‘zda tutilgan.

Source link

Markaziy bank raisining so‘zlariga ko‘ra, iqtisodiyotda yalpi talabning ishlab chiqarish salohiyatidan yuqori darajada saqlanib qolishi, shuningdek, fiskal xarajatlarning rejalashtirilgan ko‘rsatkichlardan oshishi – inflatsiyaga ta’sir qiluvchi asosiy ichki omillarni tashkil etadi.

Foto: Senat matbuot xizmati

O‘zbekiston Markaziy banki 2027 yilda 5 foizlik inflatsiya maqsadiga erishishda jiddiy xatarlarni ko‘rmayapti. Bu haqda MB raisi Timur Ishmetov 13 iyun kuni Oliy Majlis Senatining yalpi majlisida ma’lum qildi.

Yalpi majlisda Markaziy bankning 2025 yildagi faoliyati to‘g‘risidagi hisobot eshitildi. Ishmetov senator Ikromxon Najmiddinovning savoliga javoban inflatsiyani maqsadli darajaga tushirish muddatlari so‘nggi yillarda bir necha bor qayta ko‘rib chiqilganini tan oldi.

Timur Ishmetovning aytishicha, inflatsiya dinamikasiga ichki va tashqi omillar ta’sir ko‘rsatadi. Markaziy bank prognozlari mavjud makroiqtisodiy sharoitlar asosida shakllantiriladi, biroq vaziyat o‘zgarsa, ular ham yangilanadi.

Markaziy bank raisi inflatsiyaga ta’sir qilgan omillardan biri sifatida 2024 yildan boshlab amalga oshirilayotgan energiya tariflarini bosqichma-bosqich liberallashtirish jarayonini tilga oldi. U, shuningdek, inflatsiyani yuqori darajada ushlab turgan yana ikki asosiy ichki omilni aytib o‘tdi.

“Inflatsiyaga ta’sir qiluvchi asosiy ichki omillar iqtisodiyotda yalpi talabning ishlab chiqarish salohiyatidan yuqori darajada saqlanib qolishi, shuningdek, fiskal xarajatlarning rejalashtirilgan ko‘rsatkichlardan oshishidir. Shu bilan birga, tashqi xatarlar ham o‘z ta’sirini ko‘rsatdi”, – dedi Ishmetov.

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, asosiy ichki xatarlardan biri – aholi daromadlari va pul massasining o‘sish sur’atlari tovarlar ishlab chiqarishi va taklifining o‘sishidan yuqori bo‘lib qolayotganidir. Bundan tashqari, budjet xarajatlarining rejalashtirilganidan ko‘proq oshirilishi ham qo‘shimcha inflyatsion bosim keltirib chiqarishi mumkin.

Tashqi omillar esa geosiyosiy keskinlik, jahon bozorlarida oziq-ovqat va yoqilg‘i narxlarining oshishi, shuningdek, logistika xarajatlarining ko‘payishi bilan bog‘liq.

Shu bilan birga, Markaziy bank raisi hozirgi prognozlarda barcha asosiy xatarlar inobatga olinganini ta’kidladi.

“Bizning hozirgi prognozimizda barcha xatarlar hisobga olingan. Agar ular kutilganidan keskin farq qilsa, bu natijalarga ta’sir qilishi mumkin. Shunga qaramay, kelgusi yil prognozida 5 foizlik ko‘rsatkichga erishishga to‘sqinlik qilishi mumkin bo‘lgan jiddiy xavflarni ko‘rmayapmiz”, – dedi u.

2026 yil may oyida yillik inflatsiya 5,5 foizgacha sekinlashdi. Bu – energiya tovarlari narxidagi yuqori baza ta’siri chiqib ketishi bilan bog‘liq: elektr energiyasi va tabiiy gaz tariflari o‘tgan yili 1 maydan oshirilgan bo‘lsa, joriy yilda bu 1 iyundan ro‘y berdi.

Source link

Markaziy bank raisi Timur Ishmetov davlat banklari ulushi yuqoriligi pul-kredit siyosati transmissiyasini cheklayotgani haqidagi senator savoliga javob berarkan, buning uchun yangi instrumentlar kiritilayotganini aytdi. “2020-2025 yillarda strategiyadagi barcha ko‘rsatkichlarga erishilmagan bo‘lsa ham, davlat ulushini o‘sha paytdagi 85 foizdan bugunga kelib 63 foizgacha tushirishga erishdik”, – dedi u.

Foto: Senat matbuot xizmati

Senatning 13 iyun kungi yalpi majlisida senator Sodiqjon Turdiyev Markaziy bank raisi Timur Ishmetovga bank sektorida davlat ishtirokining yuqoriligicha qolayotgani haqida savol berdi. Turdiyevga ko‘ra, davlat ishtirokining yuqoriligi bozor mexanizmlari va raqobat muhitiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

“Shundan kelib chiqib, mening savolim shundan iboratki, davlat banklari ulushining yuqoriligi pul-kredit siyosati transmissiyasini qanchalik cheklamoqda? Markaziy bank tomonidan ushbu masalani ijobiy hal etish bo‘yicha qanday aniq chora-tadbirlar belgilanyapti?” – deya so‘radi senator.

Ishmetovning so‘zlariga ko‘ra, bank sektorida davlat ulushining yuqoriligi – Markaziy bank asosiy stavkasining iqtisodiyotga to‘liq va tez o‘tishiga ma’lum bir darajada ta’sir qilishi tabiiy.

“Ayniqsa, ayrim davlat dasturlari doirasida ajratilgan resurslar. Bozor stavkalariga nisbatan ularga kamroq ta’sir bo‘ladi. Umuman, men ma’ruzada aytib o‘tgan Xalqaro valuta jamg‘armasi va Jahon banki tomonidan 2024–2025 yillarda o‘tkazilgan moliyaviy sektorni baholash dasturi natijalarida ham shu masalalar aks etgan. Moliya sektorini biz yanada bozor tamoyillari asosida rivojlantirishga o‘tishimiz kerak”, – dedi regulyator rahbari.

Timur Ishmetov 2020–2025 yillarda bank tizimini rivojlantirish strategiyasida belgilangan maqsadlarning hammasiga erishilmagan bo‘lsa ham, lekin davlat ulushi o‘sha paytdagi 85 foizdan bugungi paytga kelib 63 foizgacha tushirilganini ta’kidladi.

“Uchta bank xususiylashtirildi. Keyingi 2030 yilgacha mo‘ljallangan strategiyada ham biz bu ishni davom ettiramiz. Shu bilan birga, davlat banklarini yanada transformatsiya qilishni oshirib boramiz va pul-kredit siyosati transmissiyasini faqat bu davlat banklarining ulushiga qarab o‘tirmasdan, umuman, o‘zimizning instrumentlarimizni [kiritamiz]. Mana, o‘tgan yili ham keskin yangi instrumentlar kiritdik. Ta’sirchanligini oshirish uchun bu yil ham pul-kredit siyosati instrumentlarini takomillashtirib boramiz va monetar siyosat instrumentlarining, Markaziy bankning asosiy stavkasi ta’sirchanligi darajasini oshirib borishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshiramiz”, – dedi u.

Avvalroq Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki O‘zbekiston iqtisodiyoti 2026 yilda 6,5 foizga, 2027 yilda esa 6 foizga o‘sishini prognoz qilgani ma’lum qilingandi. Bank hisobotida xususiylashtirish jarayonlari kutilgandan tezroq kechsa, o‘sish sur’atlari yuqoriroq bo‘lishi mumkinligi ta’kidlangan.

Source link

Yaqinda fuqarolarning shaxsiy bank kartalari bo‘yicha operatsiyalari soliq organlari tomonidan tahlil qilinayotgani ma’lum bo‘ldi. Soliq qo‘mitasi bu o‘rganishlar yuridik shaxslarning rahbar xodimlariga tegishli bank kartalariga taalluqli ekanini bildirdi. Advokat, soliq maslahatchisi Nodirbek Xudoyqulov Kun.uz uchun yozgan maqolasida bu tartibning huquqiy asoslari nega bo‘shligi haqida so‘z yuritadi.

Soliq qo‘mitasining harakatlari bir muhim savolni o‘rtaga tashlaydi: ushbu ma’lumotlar banklardan soliq organlariga qanday tartibda va qanday huquqiy asos bilan taqdim etilmoqda?

“Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 11-moddasiga ko‘ra, bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlar soliq organlariga bank mijoziga soliq solish masalalariga taalluqli hollarda qonunchilikka muvofiq taqdim etiladi.

Kalit ibora — “qonunchilikka muvofiq”. Qaysi qonunchilik? Qaysi normativ-huquqiy hujjatga muvofiq? Qaysi tartib bo‘yicha?

Aynan shu savolni huquqiy nuqtayi nazardan tahlil qilish — mazkur maqolaning mavzusidir.

Qabul qilinmagan tartib

Soliq kodeksining 134-moddasi 5-qismida: “Soliq organi tomonidan bankka so‘rov yuborish shakli va tartibi hamda banklar tomonidan soliq organlarining so‘rovlariga ko‘ra axborot taqdim etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi” deb yozilgan.

Bu – qonun chiqaruvchi o‘zi belgilab qo‘ygan qoidadir. E’tibor bering, qonun chiqaruvchi (Oliy Majlis) bu masalada ikkita muhim qoidani o‘rnatgan:

Birinchisi: banklar tomonidan soliq organlariga ma’lumot taqdim etiladi (134-moddaning umumiy majburiyati).

Ikkinchisi: bu qanday amalga oshirilishi Vazirlar Mahkamasi qarori bilan belgilanadi (134-moddaning 5-qismi).

Demak, qonun chiqaruvchi o‘zi bu masalaning muhimligini tan olgan va uni shunchaki texnik masala emas, balki alohida rasmiy tartibni talab qiladigan masala deb baholagan. Shu bois, u aniq tartibni o‘zi yozmasdan, ijro hokimiyati – Vazirlar Mahkamasiga topshirgan.

Biroq Vazirlar Mahkamasining bunday qarori hozirgi vaqtgacha qabul qilinmagan.

Holat quyidagicha shakllanadi: qonunda majburiyat bor, tartib ishlab chiqilishi shart deb yozilgan, lekin tartibning o‘zi yo‘q. Bunday sharoitda bank tomonidan fuqaroning bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlari soliq organiga taqdim etilishi qanchalik qonuniy?

Javob berishdan oldin bu tartib qanday qabul qilinishi kerak bo‘lganini va mavjud holatning huquqiy poydevorini ko‘rib chiqamiz.

Bunday tartib qanday qabul qilinishi kerak edi?

Alohida ta’kidlash zarur: Soliq kodeksining 134-moddasi 5-qismida nazarda tutilgan Vazirlar Mahkamasi qarori – oddiy idoraviy buyruq emas. “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining qonuni bunday hujjatni qabul qilishning jarayonini belgilab qo‘ygan.

Ushbu jarayon quyidagi majburiy bosqichlarni o‘z ichiga oladi.

1-bosqich — qaror loyihasini ishlab chiqish.

2-bosqich — loyihaning omma muhokamasiga qo‘yilishi. Qonunga ko‘ra, fuqaro huquqlariga daxldor loyihalar omma muhokamasiga majburiy ravishda qo‘yilishi kerak. Bank siri va shaxsga doir ma’lumotlarga tegishli loyiha aynan shunday toifaga kiradi.

3-bosqich — fuqarolar, nodavlat tijorat va notijorat tashkilotlari, ekspertlar, manfaatdor taraflar tomonidan e’tirozlar va takliflar taqdim etilishi.

4-bosqich — qabul qilingan e’tirozlarning ko‘rib chiqilishi va har biriga asosli munosabat bildirilishi (qabul qilish yoki asosli inkor etish).

5-bosqich — Adliya vazirligi va boshqa vakolatli organlar tomonidan huquqiy va korrupsiyaga qarshi ekspertizadan o‘tkazilishi;

6-bosqich — tartibga solish ta’sirini baholash: loyihaning tadbirkorlikka, iqtisodiyotga, fuqaro huquqlariga ta’sirini hisoblab chiqish;

7-bosqich — loyihaning manfaatdor davlat organlari bilan majburiy tartibda kelishilishi.

8-bosqich — vakolatli organ tomonidan qabul qilinishi, rasmiy e’lon qilinishi va qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasida ro‘yxatdan o‘tkazilishi.

Ushbu barcha bosqichlardan o‘tgan va qonuniy kuchga kirgan hujjat huquqiy tartib sifatida tan olinadi va amalda qo‘llanishi mumkin.

Hozirgi vaziyatda fuqaro huquqlariga jiddiy daxldor bo‘lgan ushbu masala bo‘yicha qaror loyihasi omma muhokamasiga qo‘yilmagan, e’tirozlar yig‘ilmagan, ko‘rib chiqilmagan, ekspertizalardan o‘tkazilmagan va qabul qilinmagan.

Huquqiy poydevor: klassik prinsiplar nima deydi?

Endi, huquqshunoslik nuqtayi nazaridan. Yuqorida keltirilgan holat, ya’ni davlat organining moddiy vakolati mavjud, lekin protsessual tartibi belgilanmagan – bu Rim huquqidan buyon mavjud bo‘lgan va zamonaviy huquqda to‘liq amal qiladigan klassik prinsiplar bilan tavsiflanadi.

Davlat organining vakolati ikki normativ asos bilan birgalikda amal qiladi: moddiy norma (vakolatning o‘zini belgilovchi qoida) va protsessual norma (vakolatni amalga oshirish tartibini belgilovchi qoida).

Bu ikki element bir-biridan ajratib bo‘lmaydigan birlikni tashkil qiladi.

Lex imperfecta — tugallanmagan qonun. Bajariladigan harakatni belgilaydigan, lekin uni qanday amalga oshirish mexanizmini belgilamagan qonun. Bunday qonun yuridik jihatdan amal qiladi, lekin amalda mustaqil qo‘llanishi uchun mexanizm shart.

Lex dubia non obligat — shubhali qonun majbur qilmaydi. Bajarish tartibi noma’lum bo‘lgan majburiyat ijro etilishi mumkin emas. Sub’yekt majburiyatning chegaralarini bilmasa, to‘liq ijro qilishning o‘zi mumkin emas.

In dubio contra fiscum — shubhalar fuqaro foydasiga. Ushbu prinsip O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 13-moddasida bevosita mustahkamlangan: “Qonunchilik hujjatlaridagi barcha bartaraf etib bo‘lmaydigan qarama-qarshiliklar va noaniqliklar soliq to‘lovchining foydasiga talqin qilinadi”.

Yuqorida keltirilgan prinsiplar biz ko‘rib chiqayotgan masalaga qay tarzda tatbiq qilinadi?

Soliq kodeksining 134-moddasi bank va soliq organi orasidagi ma’lumot almashuvi majburiyatini belgilaydi – bu moddiy norma. Biroq ushbu majburiyatning qanday amalga oshirilishi Vazirlar Mahkamasi qaroriga havola qilingan. Havola qilingan qaror qabul qilinmagan ekan, moddiy norma o‘zining protsessual ifodasini topa olmaydi. Bu – lex imperfecta holatidir.

Bunday holatda quyidagicha huquqiy xulosalarga kelish mumkin:

Lex dubia non obligat prinsipiga ko‘ra, shubhali tartib to‘liq majburiyat yuklay olmaydi.

In dubio contra fiscum prinsipiga ko‘ra, barcha noaniqliklar fuqaro foydasiga hal qilinadi.

Procedural ultra vires doktrinasiga ko‘ra, qonun belgilagan tartib bo‘lmagan holda amalga oshirilgan harakat huquqiy kuchga ega emas.

Bu yerda yana bir muhim jihatni ta’kidlash kerak. Soliq kodeksining 134-moddasi fuqaroning bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlariga tegishli. Ya’ni plastik karta operatsiyalari, to‘lovlar, qoldiqlar, kontragentlar shular jumlasidan. Bu ma’lumotlar orqali fuqaroning shaxsiy hayoti, iqtisodiy faoliyati, hatto sog‘lig‘ining holati haqida xulosa chiqarish mumkin. Shu bois ushbu ma’lumotlarni uzatish – oddiy ma’muriy harakat emas, balki konstitutsiyaviy huquqlarga – shaxsiy hayot daxlsizligiga, yozishmalar siriga tegishli amallardir. Bunday ahamiyatli sohada protsessual aniqlik – talab emas, balki shartdir.

Xulosa

Banklar tomonidan shaxsga doir ma’lumotlarni taqdim etish tartibi qabul qilinmagani sababli, banklar tomonidan fuqarolarning ushbu ma’lumotlari soliq organlariga taqdim etilmasligi lozim deb hisoblaymiz.

Sababi Soliq kodeksining 134-moddasi 5-qismi Vazirlar Mahkamasi qaroriga havola qilgan, ammo bu qaror hozirgi kungacha qabul qilinmagan. Demak, moddiy norma o‘zining protsessual ifodasini topa olmagan.

Shu bois, ushbu tartib qonun belgilagan yo‘l bilan, ya’ni ma’lumotlarni ochiqlash tartibi to‘g‘risidagi loyiha ishlab chiqilib, omma muhokamasiga qo‘yilib, e’tirozlar ko‘rib chiqilib, huquqiy va korrupsiyaga qarshi ekspertiza o‘tkazilib, ijtimoiy munosabatlarga ta’siri o‘rganilib, rasmiy e’lon qilinib, amaliyotga joriy qilingunga qadar, banklar o‘z mijozlarining shaxsiy hayotiga haqidagi ma’lumotlarni soliq organlariga taqdim etish bo‘yicha harakatdan tiyilishi lozim.

Tartib qanday talablarni qamrab olishi kerak edi?

Qonunchilikdagi “oq dog‘lar”ni aniqlash masalaning bir tarafi bo‘lsa, ushbu “oq dog‘lar”ni bartaraf etish uning ikkinchi tarafidir. Bizning fikrimizcha, banklar va soliq organlari o‘rtasida bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlar almashuvini tartibga soluvchi Vazirlar Mahkamasi qarori quyidagi asosiy jihatlarni qamrab olishi lozim. Ularning har biri – texnik tafsilot emas, balki “Bank siri to‘g‘risida”gi va “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlarning o‘zi talab qiladigan huquqiy majburiy shartdir.

1. Bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlar tarkibi va ularning alohida toifalari. “Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 3-moddasida bank sirini tashkil etuvchi ma’lumotlar sanab o‘tilgan: mijoz operatsiyalari, hisobvaraqlari, omonatlari; bank xizmatlari ko‘rsatish munosabati bilan olingan ma’lumotlar; seyf va binolarda saqlangan mol-mulk haqidagi ma’lumotlar; banklararo operatsiyalar bo‘yicha ma’lumotlar. Tartibda ushbu toifalardan qaysi birlari va qanday hajmda so‘rov obekti bo‘la olishi aniq belgilanishi kerak.

2. Ma’lumot uzatish kanali va uning himoyasi. “Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 7-moddasi bank sirini muhofaza qilish majburiyatini belgilaydi. Lekin muhofazaning texnik standartlari belgilanmagan. Tartibda: maxsus himoyalangan portal yoki davlat xizmatlari yagona platformasi orqali uzatish, shifrlash standartlari, sertifikatlash talablari, ma’lumotlarning ham uzatilayotganda, ham saqlanganda himoyalanishi ko‘rsatilishi kerak.

3. Ma’lumot uzatish va qabul qilishga vakolatli shaxslar. “Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 6-moddasi oshkor qilishni taqiqlaydi va buning majburiyatini aniq shaxslarga yuklaydi. Tartibda: bank tomonidan va soliq organi tomonidan vakolatli shaxslarning ro‘yxati, ularning elektron raqamli imzo orqali identifikatsiyalanishi, shaxsiy javobgarlik chegaralari belgilanishi kerak.

4. So‘rovning majburiy rekvizitlari. “Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 11-moddasida soliq organlari ma’lumotlarni “soliq solish masalalariga taalluqli hollarda” so‘rashi mumkinligi aytilgan. Biroq “taalluqlilik” qanday tasdiqlanishi belgilanmagan. Tartibda so‘rovning majburiy rekvizitlari aniq ko‘rsatilishi kerak: soliq nazorati shakli, uning raqami, sanasi, mijozning qaysi soliq masalasiga daxldorligi, ma’lumot so‘rashning asosi, va vakolatni tasdiqlovchi xujjatlar.

5. Ma’lumot hajmining mutanosibligi. “Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 15-moddasi taqdim etish chegarasini belgilaydi, lekin chegaraning o‘zi aniq ko‘rsatilmagan. Tartibda: qancha davr uchun va qanday hajmda ma’lumot so‘ralishi, mutanosiblik chegarasi, maqsadga muvofiqlik prinsipining qo‘llanishi aniqlashtirilishi kerak. Bu – Konstitutsiya darajasidagi ahamiyatli masala, chunki bank siriga doir ma’lumotlar, bu fuqaroning hayoti haqidagi ma’lumotlardir. Shaxsiy hayotga taalluqli ma’lumotlardan foydalanish esa shaxsiy hayotga aralashuv demakdir.

6. Javob shakli. Javob qanday formatda (shifrlangan, arxiv) taqdim etiladi? Ma’lumotlarning yaxlitligi qanday ta’minlanadi? Uzatilgan ma’lumotlarning o‘zgartirilmagani qanday kafolatlanadi?

7. So‘rovni rad etish holatlari. “Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 16-moddasi bankning taqdim etishni rad qilish huquqini tan oladi. Tartibda: bank rad etish huquqiga ega bo‘lgan aniq holatlar, rad etish jarayoni, rad etilgan so‘rovning keyingi harakatlari belgilanishi kerak.

8. So‘rovlar hisobi va izi. Har bir so‘rov va javobning qaysi tizimda qanday qayd etilishi, saqlanish muddati, mustaqil audit o‘tkazish imkoniyati, mijozning o‘z ma’lumotlariga oid so‘rovlar jurnali (reyestr)ga kirish huquqi belgilanishi kerak. Bu – bank sirini amalda muhofaza qilishning asosiy vositasidir.

9. Ma’lumotdan foydalanish chegarasi. Soliq organi olgan ma’lumotdan foydalanish maqsadlarining chegarasi, boshqa organlarga o‘tkazish bo‘yicha cheklov, saqlash muddati, kafolatli yo‘q qilish tartibi.

10. Fuqaroning xabardor bo‘lish huquqi. Fuqaroning o‘ziga oid so‘rovlar haqida qanday yo‘l bilan bilib olish huquqi, shaxsiy kabinet orqali ma’lumot olish imkoniyati, so‘rovlar jurnaliga kirishning tartibi belgilanishi kerak.

11. Shikoyat va huquqiy himoya yo‘li. “Bank siri to‘g‘risida”gi qonunning 17-moddasi nizolarni hal qilishni umumiy tarzda qayd etadi. Tartibda: noqonuniy so‘rovga qarshi shikoyat qilish yo‘li, shikoyatni ko‘rib chiquvchi organ, muddatlar, zararni tiklash tartibi, sud tartibidagi himoya imkoniyati aniqlashtirilishi kerak.

Yuqoridagi o‘n bitta jihat – bank sirini himoya qilishning huquqiy poydevorlaridir. Ularsiz amalga oshirilayotgan ma’lumot almashuvi – texnik jihatdan mumkin bo‘lsa-da, huquqiy jihatdan mukammal asosga ega emas.

Source link

Adliya vazirligi Kapital harakati bilan bog‘liq ayrim valyuta operatsiyalarini amalga oshirish tartibi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlarni ro‘yxatdan o‘tkazdi (ro‘yxat raqami 2536-3, 2026-yil 15-iyun).

Hujjatga ko‘ra:

1. Rezidentlarning chet eldagi investitsiya faoliyati uchun 1 kalendar yil davomidagi limitlar amaldagi 10 000 $ o‘rniga quyidagicha oshirilmoqda:

a) chet eldagi korxonalarining ustav kapitalini shakllantirish (ulushli ishtirok etish) va chet elda filiallar, vakolatxonalar va savdo uylari faoliyatini tashkil etishga:

– 200 000 $ gacha, davlat ulushi mavjud bo‘lmagan korxonalar uchun;

– 100 000 $ gacha, davlat ulushi mavjud bo‘lgan korxonalar uchun;

b) chet eldagi filial va vakolatxonalarini aylanma mablag‘lar bilan to‘ldirishga:

– 100 000 $ gacha, davlat ulushi mavjud bo‘lmagan korxonalar uchun;

– 50 000 $ gacha, davlat ulushi mavjud bo‘lgan korxonalar uchun;

d) chet eldagi korxonalarining ustav kapitalini shakllantirish yoki ulushli ishtirok etishga – 10 000 $ gacha, jismoniy shaxslar uchun.

2.Banklar tomonidan kapital harakati operatsiyalari bo‘yicha qog‘oz jurnal hamda hujjatlarning nusxalari tikilgan yig‘majildlar yuritish talabi bekor qilindi.

Bunda, jarayonni raqamlashtirish orqali ushbu operatsiyalarni ro‘yxatga olish Markaziy bankning «FERUz» axborot tizimi orqali amalga oshirilishi belgilandi.

3. Kapital harakati operatsiyalari hisobini yuritish raqamlashtirilgani munosabati bilan ushbu operatsiyalarni faqat asosiy hisobvaraq ochilgan bank orqali amalga oshirish talabi bekor qilinmoqda.

4.Endilikda tadbirkorlik subyektlari kapital harakati operatsiyalarini ikkilamchi hisobvaraqlar orqali ham amalga oshirishlari mumkin. 

Source link