Jamiyat
Ehson ortidagi qopqon – O‘zbekistonda navbatdagi moliyaviy piramida avj ola boshladi
Ml Share nomi ostidagi moliyaviy piramida avvalroq ko‘plab o‘zbekistonliklarni chuv tushirib ketgan PGM kabi “tuxum tarqatish” orqali a’zo ko‘paytirishga intilmoqda. Ushbu platformaning reklama bannerlari hatto o‘quv va tarbiya muassasalarigacha kirib boryapti. Prezident Shavkat Mirziyoyevning tanqidiga qaramay kiberxavfsizlik xodimlari hozircha “ariza yo‘q, muammo ham yo‘q” pozitsiyasida turibdi.
Biri yopilsa boshqasi…
2025 yil may oyida O‘zbekistonda “kitob o‘qish orqali pul topish” bahonasida ko‘plab insonlarni chuv tushirgan OMD moliyaviy piramidasi yopilgach, ko‘p o‘tmay PGM moliyaviy piramida targ‘ibotiga kirishildi. Yaqinda ushbu platforma ham “hosilini” yig‘ishtirib oldi va faoliyatini to‘xtatdi. Oqibatda minglab odamlar unga mehnat depoziti sifatida kiritgan pulidan ayrilib qoldi. Hatto jabrlanuvchilar orasida 146 mln so‘midan ayrilganlar ham bor. Bundaylarning aniq soni ma’lum emas. Kun.uz o‘z surishtiruvida PGM va OMD moliyaviy piramidalari o‘rtasidagi ehtimoliy bog‘liqlikni keltirib o‘tgandi.
IIB xodimlari targ‘ib qilgan XCM moliyaviy piramidasi 2025 yil dekabr oyi o‘rtalarida yopildi. Bu safar ham minglab odam ushbu yolg‘onga aldanib, pulidan ayrildi. XCM yopilgan ayni o‘sha kunlarda esa uning o‘rniga Ml Share nomi ostidagi moliyaviy piramida paydo bo‘ldi.
Oson daromad aldovi
Ml Share moliyaviy piramidasining oldingilaridan hech qanday farqli tomoni yo‘q: uslub ham, targ‘ibot shakli ham bir xil. Platformada pul tikish hamda kunlik vazifani bajargan holda daromad olish taklif qilingan. Kunlik vazifalar esa o‘sha-o‘sha, reklama ko‘rish va layk bosish.
Platformaga pul tikish J1ʼdan J9ʼgacha bo‘lgan bosqichlarga bo‘lingan. Masalan, eng quyi J1 bosqichida 285 600 so‘m tikib, kunlik 5 ta vazifani bajargan holda 9 520 so‘m, yiliga 3 427 200 so‘m daromad ko‘rish taklif etilgan. Eng yuqori J9 darajasida esa 680 mln so‘m tikib, kuniga 600 ta vazifani bajargan holda 24 mln 480 ming so‘m, yiliga esa 8 mlrd 812 mln so‘m (!) daromad olish mumkinligi ko‘rsatilgan. Odam qo‘shganlarga esa alohida sovg‘a va bonuslar va’da qilingan.
Ehson ortidagi qopqon
Ml Share ham avvalgi moliyaviy piramidalar kabi targ‘ibotni ehson tarqatish orqali kuchaytirib bormoqda. Keyingi kunlarda respublikaning turli hududlarida ayni shu moliyaviy piramidaning reklama banneri ilib qo‘yilgan turli tadbirlar ko‘payyapti.
Ularning ayrimlari ehtiyojmand oilaga ehson tarqatish bilan bog‘liq. Bitta gugurt, 20 ta tuxum va 1 litr yog‘ni qabul qilib olib, o‘zlari bilib-bilmagan holda Ml Share sha’niga rahmatlar yog‘dirayotganlar talaygina.
Shuningdek, jamoa bo‘lib, bir dasturxon atrofida o‘tkazilayotgan tadbirlar soni ham ortib bormoqda. Odatda bu kabi “choyli” tadbirlarning xarajati moliyaviy piramida ortida turganlar tomonidan qoplab beriladi.
Ijtimoy tarmoqlardagi guruhlarida Ml Share targ‘iboti hatto ta’lim va tarbiya maskanlariga ham kirib borayotganini ko‘rish mumkin.
O‘zbekiston uchun maxsus ishlab chiqilgan
Kun.uz avvalgi surishtiruvida O‘zbekistonda biri yo‘qolsa, boshqasi paydo bo‘layotgan moliyaviy piramidalar ortida bir guruh turgan bo‘lishi mumkinligi haqidagi taxminni ilgari surgandi. Negaki, ushbu platformalar dasturlari va targ‘ibot materiallari to‘liq o‘zbek tilida tayyorlangan. Jumladan, Ml Share’niki ham.
Shuningdek, Ml Share ilovasida rus va ingliz tilidan tashqari faqatgina o‘zbek tili mavjud.
Ml Share moliyaviy piramidasining Telegram’dagi asosiy kanalida 2025 yil 4 dekabr kuni e’lonlar joylashtira boshlangan. Kanal qisqa vaqt ichida 30 mingdan ortiq a’zo to‘plagan.
Bu ham ushbu platforma avvalroq yopilgan XCM o‘rniga faoliyat boshlaganini, asosan O‘zbekistonda targ‘ib qilinayotganini anglatadi.
“Qancha muddat ishlaydi?”
O‘zbekistonda moliyaviy piramidalar ortidan daromad ko‘rishni, oson pul topishni xayol qiladigan qatlam shakllanib ulgurdi: XCM, PGM, Ml Share kabi platformalarga aldanib qolayotganlarning aksariyati navbatdagi moliyaviy piramida ochilganida unga ham ikkilanmasdan pul tikmoqda.
Hatto ijtimoiy tarmoqlarda shu kabi moliyaviy piramidalar tahliliga ixtisoslashgan maxsus guruhlar paydo bo‘lyapti. Ularda odamlar “bu moliyaviy piramidami?” deb emas, “bunisi ko‘proq muddat ishlaydimi?” degan savollar o‘rtaga tashlanmoqda.
Bu O‘zbekistonda ma’lum bir qatlam orasida moliyaviy piramidalarga qaramlik paydo bo‘layotganini ko‘rsatadi. Agar tezroq oldi olinmasa, bu qaramlik to‘ri kengayib, odamlar cho‘ntagidan o‘marilayotgan millionlar davlat iqtisodiyotiga ta’sir qiladigan darajaga kelishi mumkin. Bu ancha xavfli prognoz.
Kiberxavfsizlik qachon “uyg‘onadi?”
Avvalroq prezident Shavkat Mirziyoyev videoselektor yig‘ilishida 3 yil oldin Ichki ishlar vazirligida tashkil qilingan kiberjinoyatchilikka qarshi kurashish boshqarmasining ishi hali ko‘rinmayotganini tanqid ostiga olgandi. Davlat rahbari o‘tgan yili poytaxtda kiberjinoyatlar soni 16 mingdan ortib, fuqarolar qariyb 2 trillion so‘m moddiy zarar ko‘rganini, ularni fosh etish 8 foizga ham bormaganini aytib o‘tgan edi.
Yig‘ilishda prezident o‘z so‘zida moliyaviy piramidalar haqida ham to‘xtaldi.
“Ilgari faqat “ko‘cha” deb bilgan uyushgan jinoyatchilik bugun biznes niqobi ostida ancha daromadli sohalarga kirib boryapti. Ayniqsa, jinoiy to‘dalar faoliyati ko‘p qavatli uylar, avtomashinalar oldi-sotdisi, moliyaviy piramidalar tashkil qilish, Umra va Haj ziyoratiga yuborishda ancha ko‘paygan”, dedi Shavkat Mirziyoyev.
Biroq prezident tanqidiga qaramay, moliyaviy piramidalar ildiz otishda, biri yo‘qolsa, o‘rniga boshqasi paydo bo‘lishda davom etmoqda. Kiberxavfsizlik mas’ul idoralar hozircha “ariza yo‘q, muammo ham yo‘q” pozitsiyasida turibdi.
Vaholanki, Jinoyat kodeksining 188-1 moddasida (pul mablag‘larini va (yoki) boshqa mol-mulkni jalb etishga doir noqonuniy faoliyat) moliyaviy piramidalar tashkil qilganlik uchun og‘irlik darajasiga qarab 10 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan. Jinoyat protsessual kodeksining 325-moddasiga ko‘ra, bunday jinoyat ishlarini qo‘zg‘atish uchun jabrlanuvchilarning shikoyati talab etilmaydi.
O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligi Janubiy Koreyada istiqomat qiluvchi O‘zbekiston fuqarosi Kim Nozima Akmal qizining o‘limi bilan bog‘liq vaziyatga izoh berdi.
Tashqi ishlar vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonning Seuldagi elchixonasi voqeadan beri Janubiy Koreya huquqni muhofaza qilish organlari bilan hamkorlik qilib kelmoqda va xolis tergov o‘tkazilishini ta’minlash uchun zarur ishlarni olib bormoqda.
Konsullik yordami doirasida marhumning onasi Feruza Alimbekova elchixona va mahalliy huquqni muhofaza qilish organlari ko‘magida Janubiy Koreyaga taklif qilindi. Joriy yilning 14-aprel kuni u advokati va diplomatik missiya vakillari bilan birgalikda tergovga rahbarlik qilayotgan Pxyontak politsiyasi bilan uchrashuvda ishtirok etdi.
Janubiy Koreya tomoni qo‘shimcha tekshirish choralari va dastlabki tergov natijalari haqida ma’lumot berdi. Huquqni muhofaza qilish organlarining ma’lumotlariga ko‘ra, sud-tibbiy ekspertizasida zo‘ravonlik bilan o‘lim belgilari aniqlanmagan.
Shuningdek, toksikologiya, qon va barmoq izlari tahlili kabi qo‘shimcha testlar o‘tkazilgani ta’kidlandi. Politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, zaharli moddalar, dori-darmonlar yoki tashqi yoki ichki jarohatlar izlari topilmadi.
Uchrashuv davomida jabrlanuvchining onasi va advokatiga u yashagan hududdan, shuningdek, olib ketilgan tibbiy muassasalardan olingan kuzatuv kameralari tasvirlari ko‘rsatildi.
Pxyontak politsiyasi rasmiylari tergov davom etayotganini va uning yakuniy natijalari yaqin qarindoshlariga yetkazilishini ma’lum qilishdi.
Tashqi ishlar vazirligi elchixona vaziyatni kuzatishda davom etayotganini va Koreya tomoni bilan hamkorlik qilayotganini ta’kidladi. Fuqarolar tasdiqlanmagan va ishonchsiz ma’lumotlarni tarqatmaslikka va marhum vatandoshning xotirasini hurmat qilishga chaqirildi.
O‘zbekistonda 2026-yil davomida aholi orasida meningokokk infeksiyasi bilan bog‘liq holatlar biroz oshgani kuzatilmoqda. Bu haqda Sanitariya-epidemiologiya qo‘mitasi xabar qildi.
Ma’lum qilinishicha, joriy yilning birinchi choragida respublika bo‘yicha jami 174 ta holat ro‘yxatga olingan bo‘lib, ularning 168 nafari 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar hissasiga to‘g‘ri keladi.
Shu bilan birga, kasallik dinamikasida ijobiy o‘zgarish kuzatilmoqda: aprel oyida holatlar soni mart oyiga nisbatan 14 foizga kamaygan.
Infeksiya tarqalishining oldini olish maqsadida Qo‘mita tomonidan 8 024 doza vaksina xarid qilingan, bemorlar bilan muloqotda bo‘lgan 4 862 nafar fuqaro emlangan. Tibbiy qarshi ko‘rsatmaga ega shaxslar uchun esa shifokorlar nazoratida kimyoviy profilaktika choralari ko‘rilmoqda.
Ma’lumot uchun, meningit — bu bosh va orqa miya pardalari yallig‘lanishi bo‘lib, ko‘pincha bakteriya yoki viruslar ta’sirida yuzaga keladi. Kasallik tez rivojlanishi va og‘ir asoratlarga olib kelishi bilan xavfli.
Mutaxassislar quyidagilarga amal qilishni tavsiya etmoqda:
• o‘z vaqtida emlanish;
• shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish;
• kasallik alomatlari paydo bo‘lganda darhol shifokorga murojaat qilish;
• jamoat joylarida ehtiyotkorlik choralarini ko‘rish;
• «Haj» va «Umra» safarlaridan oldin emlanish, qaytgandan so‘ng esa ommaviy tadbirlardan vaqtincha cheklanish.
Sanepidqo‘mita ma’lum qilishicha, respublikada epidemiologik vaziyat barqaror saqlanmoqda va infeksiya tarqalishining oldini olish bo‘yicha keng ko‘lamli choralar amalga oshirilmoqda.
Ijtimoiy tarmoqlarda Toshkent viloyati Oqqo‘rg‘on tumanidagi 48-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabda o‘quvchilar uchun ijodiy kecha o‘tkazilgani va unda aktrisa Nilufar Hamidova ishtirok etgani aks etgan videolavha tarqalib, ko‘plab muhokamalarga sabab bo‘ldi.
Toshkent viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi bergan rasmiy munosabatga ko‘ra, 21-aprel kuni bo‘lib o‘tgan tadbir Oqqo‘rg‘on tumani hamkor tashkilotlar tashabbusi bilan «ijodiy uchrashuv» doirasida tashkil etilgan.
Tadbirga hududdagi «Qushtamg‘ali» mahallasi yoshlar yetakchisi O.A. hamda maktabning ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari A.R. «bosh-qosh» bo‘lgan.
«Biroq, mazkur tadbir haqida Toshkent viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi hamda uning hududiy bo‘limiga oldindan ma’lumot taqdim etilmagan. Bu esa belgilangan tartib-qoidalarning qo‘pol ravishda buzilganini ko‘rsatadi», – deyiladi rasmiy munosabatda.
Ta’kidlanishicha, hozirda holat o‘rganilyapti. Tadbirga mas’ul bo‘lgan shaxslarning xatti-harakatlariga huquqiy baho berilib, belgilangan tartibda tegishli choralar ko‘riladi.
2026 yil 1 maydan boshlab aliment to‘lovlarini undirish tizimi samaradorligini oshirishga qaratilgan yangi tartib joriy etiladi.
Qonunchilikka ko‘ra, aliment bo‘yicha qarzdorligi mavjud bo‘lgan shaxslarga nisbatan qarzdorlik to‘liq bartaraf etilguniga qadar muayyan cheklovlar qo‘llanadi.
Xususan, bunday shaxslar alohida yirik bitimlarni amalga oshirish, shuningdek ayrim turdagi moliya-kredit va davlat xizmatlaridan foydalanishda cheklanadi.
Yangi tartib aliment majburiyatlarini o‘z vaqtida bajarishni ta’minlash, qarzdorliklarni kamaytirish hamda aliment oluvchilar, jumladan bolalarning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan.
Mazkur cheklovlar aliment bo‘yicha mavjud qarzdorlik to‘liq qoplanganidan so‘ng bekor qilinadi.
O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi raisi Abdulaziz Aqqulov Pokistonning yirik ishbilarmon doiralari vakillari bilan uchrashuv o‘tkazdi. Uchrashuvda «Habib Rafiq Ltd. (HRL Group)» kompaniyasi ijrochi direktori Abid Chima boshchiligidagi delegatsiya ishtirok etdi.
Mazkur muloqotning asosiy maqsadi turizm sohasida ikki tomonlama hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, investitsiyaviy loyihalarni muhokama qilish hamda Pokistonning yirik kompaniyalari faoliyati bilan yaqindan tanishishdan iborat bo‘ldi.
Uchrashuv davomida qator ustuvor yo‘nalishlar bo‘yicha fikr almashildi. Jumladan, sarguzasht (adventure) turizmi yo‘nalishlarini ikki mamlakat turoperatorlari o‘rtasida targ‘ib qilish, shuningdek, Pokiston, Bangladesh va Hindiston kabi davlatlar ishtirokida xalqaro sport musobaqalari O‘zbekistonda o‘tkazish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Shuningdek, ikki mamlakat o‘rtasida ziyorat turizmini rivojlantirish, media sohasida hamkorlikni kuchaytirish, O‘zbekiston hududida Pokiston investorlari ishtirokida zamonaviy ko‘ngilochar parklar va mehmonxonalar barpo etish masalalari muhokama qilindi.
Uchrashuv yakunida tomonlar turizm sohasida o‘zaro hamkorlikni yanada rivojlantirish bo‘yicha hamkorlikni kuchaytirishga kelishib oldilar.
Qonun chiqaruvchi yuan O‘zbekistonning BRIKSning yangi taraqqiyot bankiga a’zoligini ma’qulladi
Janubiy Koreyada o‘zbekistonlik ayol vafot etdi: TIV bayonot berdi
Jahon Aviatsiya Tashkiloti IATA O‘zbekistonda o‘z vakolatxonasini ochganini va strategik yordam ko‘rsatishini e’lon qiladi
-
Jamiyat4 days ago
Самарқандда МЧЖ раҳбарларининг кирдикорлари ошкор бўлди: тафсилотлар
-
Dunyodan5 days ago
Ukraina Turkiyaga Zelenskiy-Putin uchrashuvi boʻyicha soʻrov yubordi
-
Siyosat2 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Dunyodan4 days agoEron Hurmuz boʻgʻozini bloklagani sababli muzokaralarni rad etmoqda
-
Siyosat4 days ago“Oʻzbekneftgaz” va Xitoyning CNPC hamkori uglevodorodlarning oʻta chuqur zahiralarini oʻrganish boʻyicha
-
Siyosat4 days agoSamarqandda narkotiklarning transmilliy tahdidlariga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro forum bo‘lib o‘tmoqda
-
Sport5 days ago«Bavariya» muddatidan oldin Germaniya chempionligini qo‘lga kiritdi
-
Siyosat4 days agoGiyohvand moddalar savdosini moliyaviy tomirlarni kesish orqali to’xtatish mumkin.