Connect with us

Jamiyat

Dunyodagi eng mitti jonivorlar

Published

on


Tabiat doimo o‘z mo‘’jizalari bilan hayratlantiradi. Ba’zi hayvonlar ulkanligi bilan, boshqalari esa mittiligi orqali mashhur. Ular shunchalik kichkinaki, sizning kaftingizga sig‘adi, hatto barmog‘ingizdek.

«Dyumovochka» laqabli ot Ginnesning rekordlar kitobiga kirgan dunyodagi eng kichik ot hisoblanadi, uning bo‘yi atigi 44,5 santimetr va og‘irligi 26 kilogramm. Hayvon 2001 -yilda AQShning Mussuri shtati Sent-Luis shahrida tug‘ilgan. U Amerika bo‘ylab gastrol safarida ishtirok etadi – bolalar bog‘chalari, kasalxonalar va maktablarga tashrif buyuradi.

 

Milli ismli mitti kuchukchaning bo‘yi atigi 9,65 santimetr. U mitti bo‘lgani bilan o‘z egalariga juda ko‘p muammolar tug‘diradi, ya’ni sayr paytida o‘tlar orasida yo‘qolib qoladi. Milli allaqachon voyaga yetgan, lekin uning og‘irligi atigi 400 gramm – yarim kiloga ham yetmaydi.

Dunyodagi eng kichik maymun – Cebuella pygmaea.  Ushbu mitti jonivorning o‘lchami 11 dan 15 sm gacha, shuning uchun ular odatda «barmoq maymun» deb ham ataladi. Ular haqiqatan ham inson barmog‘idan katta emas. Ammo dumi maymunning tanasidan uzunroq va 17,2 – 22,9 sm.  

 

Kolibri ari qushi tabiatning haqiqiy marvaridi – tana uzunligi 6 sm. dan oshmaydi, vazni esa 2 grammgacha. Bu taxminan yarim choy qoshiq suv! 1844 yilda u Kubada kashf etilgan. Asalari kolibrining yuragi daqiqada 300-500 marta uradi.

Barcha kolibrilar singari, bu qush ham nektar bilan oziqlanadi – kuniga 1500 tagacha gulga tashrif buyuradi va kuniga 20 soatgacha ucha oladi. Shu bilan birga, u soatiga 50 km tezlikni uchadi, vertolyot kabi havoda harakatlana oladi. Hatto bu qushlarning uyalari ham kichik, diametri atigi 2 sm.

Dunyodagi eng kichik toshbaqa bu Homopus signatusdir. Erkaklar 9 sm gacha, urg‘ochilar – 11 santimetrgacha o‘sadi.  Bu toshbaqalar gullar va barglar bilan oziqlanadi va xavf tug‘ilganda toshlar ostiga yashirinadi. Kichikligiga qaramay, ular yovvoyi tabiatda 30 yilgacha yashashlari mumkin – bu chidamlilik har doim ham tana vazniga bog‘liq emasligining haqiqiy namunasidir.

Dunyodagi eng kichik o‘rgimchak Himoloy o‘rgimchagidir. Uning o‘lchami atigi 5-6 mm! U birinchi marta Everest etagidan topilgan. Bu o‘rgimchak toshlarning eng kichik yoriqlarida yashaydi va qattiq sovuqda qishki uyquga ketadi. Havo iliqlashganda, u mayda hasharotlar uchun ovga chiqadi. Kichkina o‘lchamiga qaramay, u sayyoradagi ekstremal muhitda yashashga eng moslashgan o‘rgimchaklardan biridir.

Eng kichik kaltakesaklar dumaloq barmoqli gekkonlardir. Ularning uzunligi atigi 2-3 sm va og‘irligi 0,2 gramm! Ularning tekis tumshug‘i, katta tarozi va yumaloq yostiqli qisqa barmoqlari bor.

Bu kaltakesaklar Karib dengizida yashaydi va ko‘pincha binolar ichiga joylashadi. Kichik o‘lchamlariga qaramay, ular ajoyib ko‘rish va harakatchanlikka ega, bu ularni mayda hasharotlarning haqiqiy ovchilariga aylantiradi.

Tabiatdagi eng kichkina qurbaqaning minimal uzunligi taxminan 7,7 mm, maksimal uzunligi esa 11,3 dan oshmaydi. Bu qurbaqalarning urg‘ochilari erkaklaridan kattaroqdir. Tananing jigarrang rangi ularni yerga, daraxt tanasiga, barglar orasiga mukammal «yashiradi».

Shimoliy puduning (bug‘u) balandligi taxminan 30-40 sm. Puduning shoxlari shunchalik kichikki, uning borligi ham ahamiyatsiz. Erkaklarida ular deyarli sezilmaydi, urg‘ochilarda esa mo‘yna bilan butunlay yashiringan. Tabiatning bu mo‘’jizasini faqat Chili janubida (sohilbo‘yi hududlarida) yoki Chilov orolida uchratishingiz mumkin. Shimoliy pudu yashirin hayot tarzini olib boradi, o‘tib bo‘lmaydigan o‘rmonlarni afzal ko‘radi, ko‘pincha tog‘larga ko‘tariladi.

Bu misollar hayvonlar noyob bo‘lish uchun katta bo‘lish shart emasligini isbotlaydi. Ular mo‘rt, kichkina ammo qat’iyatli. Ko‘rinmas, ammo muhim. Tropik gekkonlar va miniatyura ilonlaridan mitti qushlar va maymunlargacha, ularning har biri tabiatning haqiqiy mo‘’jizasi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Samarqandda ikki qizga zo‘ravonlik qilgan vaqtinchalik vasiy ayolga chora ko‘rildi

Published

on


Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan video ortidan Samarqandda ikki nafar qizga nisbatan zo‘ravonlik holati fosh etildi. Voqea Bolalar ombudsmani nazoratiga olindi.

Samarqand viloyatining Toyloq tumanida voyaga yetmagan ikki nafar qizga nisbatan jismoniy va ruhiy zo‘ravonlik holati aniqlandi. Bu haqda Bolalar ombudsmani ma’lum qildi.

Ma’lum bo‘lishicha, joriy yilning 21-aprel kuni fuqaro M.S. o‘zining vaqtincha vasiyligida bo‘lgan 2019-yilda tug‘ilgan B.D. va 2017-yilda tug‘ilgan B.M.ga nisbatan turli shaklda tazyiq o‘tkazgan. U bolalarning xorijda bo‘lgan onasi D.M.dan pul undirish maqsadida zo‘ravonlik qilgani va bu holatni videoga olgani qayd etilgan.

Holat ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgach, bolalar ombudsmani tomonidan nazoratga olindi. Samarqand viloyatidagi mintaqaviy vakil joyiga chiqib, vaziyatni o‘rgandi va bolalarni himoya qilish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rdi.

Hozirda mazkur holat yuzasidan tuman ichki ishlar bo‘limi tomonidan tergovga qadar tekshiruv ishlari olib borilmoqda.

Tuman vasiylik organi — «Inson» markazi mas’ullari tomonidan M.S. vasiylik vazifasidan chetlatildi. Bu qaror bolalar manfaatlarini himoya qilish maqsadida qabul qilingan.

Shuningdek, bolalarga yetkazilgan tan jarohatlari darajasini aniqlash uchun sud-tibbiy ekspertiza tayinlangan. Bu jarayonda barcha holatlarga huquqiy baho berilishi kutilmoqda.

Zo‘ravonlikdan jabrlangan qizlarning ruhiy holatini barqarorlashtirish maqsadida psixolog jalb qilingan. Hozirda ular tumandagi oilaviy bolalar uyiga joylashtirildi. Shu bilan birga, yashash hududiga yaqin maktab va maktabgacha ta’lim muassasalariga rasmiylashtirilib, ta’lim olish huquqlari tiklandi.

Ayni paytda xorijda bo‘lgan onaning o‘z ota-onalik majburiyatlarini qay darajada bajarayotgani ham o‘rganilmoqda. Bolalar ombudsmani mazkur ish bo‘yicha kuzatuvni davom ettirmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

«maqsadli omonat» tizimi joriy etiladi

Published

on


O‘zbekistonda aholini uy-joy bilan ta’minlashni rag‘batlantirish maqsadida ipoteka bozorida yangi mexanizm — «maqsadli ipoteka omonati» amaliyotini joriy etish rejalashtirilmoqda.

Ushbu tashabbus Prezidentning 2026-yil 24-fevraldagi PF–29-son farmoni ijrosi doirasida ishlab chiqilgan bo‘lib, 2026-yil 1-iyuldan boshlab tajriba-sinov tarzida amalga oshirilishi ko‘zda tutilgan.

Yangi tizimning asosiy g‘oyasi — aholining vaqtincha bo‘sh mablag‘larini uy-joy xaridiga yo‘naltirish. Fuqarolar ipoteka krediti olishdan oldin maxsus omonat hisobvarag‘ida mablag‘ jamg‘aradi. Bu mablag‘lar keyinchalik dastlabki badalni shakllantirishda ishlatiladi.

Bunda:
– tijorat banklarida maxsus omonat hisoblari ochiladi;
– omonatlarga bozor stavkalarida foiz hisoblanadi;
– davlat tomonidan subsidiyalar ajratiladi;
– jamg‘arilgan mablag‘lar ipoteka krediti uchun maqsadli yo‘naltiriladi.

Yangi mexanizm ikki tomonlama samara beradi. Birinchidan, fuqarolar uchun uy-joy sotib olish imkoniyati kengayadi – chunki ular oldindan mablag‘ jamg‘arib, kredit yukini kamaytiradi. Ikkinchidan, banklar uchun uzoq muddatli moliyaviy resurslar bazasi shakllanadi.

 Dastlabki badalning bir qismi davlat subsidiyasi hisobidan qoplab berilishi, ipoteka foizlarining ma’lum qismiga ham kompensatsiya berilishi (5 yilgacha) hamda fuqaro uy olmasa, omonat mablag‘lari foizlari bilan qaytarilishi kabi shartlar qo‘shimcha imkoniyatlar sifatida taqdim qilinmoqda.

 «Maqsadli ipoteka omonati» tizimi ipoteka bozorida yangi bosqichni boshlab berishi mumkin. U nafaqat aholining uy-joyga bo‘lgan ehtiyojini qondirishga xizmat qiladi, balki ichki moliyaviy resurslarni iqtisodiyotga jalb qilish orqali umumiy iqtisodiy barqarorlikni ham mustahkamlaydi. 



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Samarqandda 490 ming dollarga yer sotmoqchi bo‘lgan shaxs ushlandi

Published

on


U Samarqand tumanida istiqomat qiluvchi fuqaroning turmush o‘rtog‘iga issiqxona tashkil qilish uchun ajratib berilgan 2 gektar yer maydonini sotishni rejalashtirgan.

Samarqand shahrida yer uchastkasini noqonuniy sotishga uringan shaxs qo‘lga olindi.

Davlat xavfsizlik xizmati xabariga ko‘ra, u Samarqand tumanida istiqomat qiluvchi fuqaro bilan til biriktirib, uning turmush o‘rtog‘iga issiqxona tashkil qilish uchun ajratib berilgan 2 gektar yer maydonini sotishni rejalashtirgan.

Shaxs xaridorga ushbu yerni 490 ming AQSh dollariga sotishini, shuningdek mansabdor tanishlari orqali hujjatlarni rasmiylashtirib berishini aytib, oldindan 50 ming dollar talab qilgan.

U Davlat xavfsizlik xizmati, Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti va ichki ishlar organlari hamkorligida o‘tkazilgan tezkor tadbirda 50 ming AQSh dollarini olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlandi.

Hozirda mazkur fuqarolarga nisbatan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari olib borilmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Andijonda ikki kishini katta pul evaziga haj ziyoratiga yuborishni va’da qilgan shaxs ushlandi

Published

on


U kelishilgan 18 ming dollar puldan 9 ming dollarini olgan vaqtida ushlangan.

Foto: Bosh prokuratura huzuridagi Departament

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Asaka tumani bo‘limi va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari hamkorligida tezkor tadbir o‘tkazildi.

Qayd etilishicha, fuqaro M.Ch. 18 000 AQSh dollari evaziga fuqarolar A.I. va B.X.ni haj ziyorati uchun Saudiya Arabistoniga yuborishni va’da qilgan.

U kelishilgan puldan 9 000 AQSh dollarini olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan ushlangan.

Mazkur holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.

Avvalroq O‘zbekiston musulmonlari idorasi hajga borishda firibgarlarga aldanib qolmaslikka chaqirgandi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Texnik talablarga javob bermaydigan konditsionerlar sotilayotgani aniqlandi

Published

on


Hisense va Aux konditsionerlarida kamchiliklar aniqlandi. 

Texnik jihatdan tartibga solish sohasida nazorat inspeksiyasining Toshkent shahar bo‘limi tomonidan poytaxtdagi savdo nuqtalarida sotilayotgan Xitoyda ishlab chiqarilgan Aux hamda Hisense rusumli konditsionerlarga nisbatan nazorat xaridi o‘tkazildi. 

Tekshiruv natijalariga ko‘ra, Aux konditsionerlari «Texnik vositalarning elektromagnit mosligi to‘g‘risida»gi texnik reglament talablariga mos kelmasligi aniqlandi. 

Shuningdek, Hisense rusumli konditsionerlar ham belgilangan standartlarga to‘liq javob bermasligi ma’lum bo‘ldi. Xususan, qurilmaning iste’mol qilinadigan nominal quvvati belgilangan me’yorlardan yuqori ekani qayd etildi. 

Ushbu holatlar mazkur mahsulotlarning amaldagi texnik va xavfsizlik talablariga to‘liq mos emasligini ko‘rsatadi. 

Fuqarolardan maishiy texnika xarid qilishda mahsulotning muvofiqlik sertifikati hamda texnik hujjatlariga alohida e’tibor qaratish so‘raladi. Aniqlangan kamchiliklar yuzasidan tegishli choralar ko‘rilmoqda, deyiladi xabarda. 



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.