Siyosat
Dunyo ahlini «dahshatga solgan» qonun
BMTning falastinlik qochqinlarga ko‘mak bo‘yicha agentligi bosh komissari Filipp Lazzarini Isroil parlamenti qabul qilgan o‘lim jazosiga doir qonundan ko‘pchilik qatorida dahshatga tushganini ma’lum qildi.
Avval xabar berganimizdek, dushanba kuni Knesset qabul qilgan qonun loyihasi jiddiy bahs-munozaralarga sabab bo‘lmoqda.
Filipp Lazzarini demokratik davlatlar o‘lim jazosiga qaytmasligini ta’kidlar ekan, Isroil parlamenti ma’qullagan hujjat diskriminatsiyaga xizmat qilishi, ya’ni falastinliklar huquqi poymol etilishiga olib kelishidan ogohlantirgan.
«Biz dunyo mamlakatlari o‘lim jazosini bekor qilishiga o‘rganib qolganmiz. Qolaversa, ushbu qonun aholining muayyan qismiga qaratilgani bois, u kuchli diskriminatsiyaga olib keladi», – degan BMTning falastinlik qochqinlarga ko‘mak bo‘yicha agentligi bosh komissari.
BMT Inson huquqlari bo‘yicha oliy komissari idorasi ham falastinlik mahkumlarga qarshi qaratilgan qonunni zudlik bilan bekor qilishni talab etgan.
Terrorchilik aktida aybdor deb topilgan falastinliklarga nisbatan o‘lim jazosini qo‘llashga doir qonun loyihasini Knessetning 62 a’zosi qo‘llab-quvvatlagan, 48 nafari esa qarshi chiqqan. Bosh vazir Binyamin Netanyahu ham bahsli qonun loyihasini yoqlagan.
Isroil milliy xavfsizlik vaziri I.Ben-Gvir bahsli qonun qabul qilinishini nishonlamoqda. Foto: Reuters
Qonunga ko‘ra, ishg‘ol ostidagi G‘arbiy Sohilda yashovchi falastinliklar Isroil mahkamasi tomonidan terrorchilik aktini sodir etishda aybdor deb topilsa, 90 kun davomida osish yo‘li bilan qatl etiladi.
Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Italiya kabi Yevropa davlatlari ham ushbu qonun demokratik tamoyillariga zid ekanini aytmoqda.
Hatto Isroildagi yetakchi inson huquqlari tashkilotlari ushbu qonunni «falastinliklarga nisbatan diskriminatsiya va irqchilikka asoslangan zo‘ravonlik» deya qoralagan. Xususan, Isroildagi Fuqarolik huquqlari uyushmasi qonun ustidan mamlakat Oliy sudiga shikoyat kiritgan.
O‘tgan oyda BMT ekspertlari ushbu qonunni keskin tanqid qilgan va falastinliklar huquqi poymol etilishiga olib keluvchi hujjatni xalqaro huquqqa zid deb baholagan edi.
Yevropa Ittifoqi Diplomatik xizmati ham o‘lim jazosi yashash huquqiga zid ekani, yangi hujjat qiynoqqa oid taqiqni buzishini ma’lum qilgan.
Ma’lumotlarga qaraganda, ayni paytda Isroil qamoqxonalarida 9300 nafardan ziyod falastinlik, jumladan, 350 nafar bolalar va 66 nafar xotin-qizlar ushlab turilibdi.
2000-2023-yillar mobaynida Isroil tomonidan qamoqqa olingan bolalar soni 13 mingga yetgan.
Xalqaro inson huquqlari tashkilotlari bong urishicha, Isroil qamoqxonalarida falastinlik bolalarga nisbatan jismoniy va ruhiy qiynoq qo‘llangan.
Amnesty International ham Isroil qamoqxonalaridagi falastinliklarga nisbatan qiynoq, jismoniy va jinsiy zo‘ravonlik harakatlari sodir etilgani yuzasidan xavotir bildirib keladi.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroil xavfsizlik vajidan falastinliklarni ayblov e’lon qilmagan holda qamoqda saqlab kelishini tanqid qiladi. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktyabrdan keyin kuchaygan.
BMT hisobotida qayd etilishicha, Isroil 1967-2023-yillarda 800 mingdan ziyod falastinlikni asossiz ravishda yoki arzimas shubha-gumon bilan hibsga olgan.
«Isroil harbiy okkupatsion ma’muriyati Falastinning bosib olingan hududlarini ochiq osmon ostidagi qamoqxonaga aylantirgan», – deydi BMTning maxsus ma’ruzachisi Francheska Albaneze.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
