1 apreldan boshlab, cho‘ntagida puli bor, lekin kartasida yo‘q odam rasman olib qaraganda mashinasiga benzin yo gaz quyolmaydi. Iqtisodchi Otabek Bakirov, iste’molchilar manfaatidan kelib chiqib, hech bo‘lmasa o‘tish davrida bank kartalarini to‘ldirish uchun komissiyalarni nollashtirishga chaqirdi.

Otabek Bakirov / Foto: Kun.uz

Bakirovga ko‘ra, bunday tashabbusni Markaziy bank ilgari surishi maqsadga muvofiq.

“Kartalarga va kartalarni naqd pul bilan to‘ldirishga bog‘liq bo‘lgan hamma komissiyalar nollashtirilishi kerak, hech bo‘lmaganda o‘tish davri uchun. Buni tijorat banklari yoki to‘lov tashkilotlari o‘zlarining ixtiyori bilan qilmaydi, chunki buyoqda to‘lov tizimlari belgilab qo‘ygan komissiyalar bor-da. Shu yerda regulyator maydonga chiqishi kerak. “O‘rtoqlar, 1 apreldan boshlab naqdsiz hisob-kitobga o‘tyapmiz, kirim bilan bog‘liq bo‘lgan hamma komissiyalar bekor bo‘ladi, chiqim bilan bog‘liq komissiyalarni bozor asosida amalga oshiraverasizlar”, degan qandaydir ishorani kutyapman, misol uchun-da.

Agar biz tranzaksion xarajatlar, ya’ni komissiyalarni nazarda tutyapman, tartibga solmasak, teskari effekt beradi. Ma’lum muddat bitimlar amalga oshirilmasligi mumkin. Yoki, avtomobillar bilan ko‘p yuz beradi: oldi-sotdi qilinmaydi-da, ishonchnoma asosida bitim amalga oshiriladi. Teskari effekt beradi, xalq, iste’molchilar baribir yo‘lini topishga harakat qiladi. Vaqti keldi shu choralar haqida o‘ylashga. Regulyatsiya haqida o‘ylashga. Bu regulyatsiya aytganimdek, zanjirni – to‘lov tizimi, to‘lov tashkiloti, banklar bilan bog‘liq hamma jarayonlarni qamrab olishi kerak”, – deydi u Kun.uz studiyasidagi suhbatda.

Bank sohasi mutaxassisining qayd etishicha, avtomobil va ko‘chmas mulk oldi-sotdisi to‘liq naqdsiz shaklga o‘tkazilishi – aslida tijorat banklari uchun imkoniyat.

“Bugun avtomobil yoki uy-joylarning 5 foizi yoki 10 foizi – kredit asosida olinganlari banklar orqali o‘tyapti. Endi tasavvur qiling, yuz foiz o‘tadigan bo‘lsa, karrasiga oshadimi ularning hajmi? Banklar ham o‘z-o‘zidan tushunib yetadiki, endi komissiyalarimni kamaytirsam ham o‘sha daromadni olar ekanman degan narsa paydo bo‘ladi. Buni hali ko‘pchilik tushunib yetgani yo‘q. Banklarning daromadi kamayib qolmasmikan degan xavotir bor. Yo‘q, daromadi kamaymaydi. Sabab – hajm karrasiga oshadi”, – deydi Otabek Bakirov.

“Mana bugun, ilg‘or banklarimizdan biri aksiya sifatida e’lon qilyapti: bizning kartalarimizga naqd pul solsangiz 2 foiz komissiya. Bu aksiya ekan, tushunyapsizmi? Ularning nazarida 2 foiz bilan karta to‘ldirishimiz mumkin ekan deb, chopib borishimiz kerak”, – deya qo‘shimcha qiladi u.

“Banklar pulni saqlab qolish uchun jozibador takliflar bera boshlaydi” – Ismoil Turopov

Suhbatda ishtirok etgan bank sohasining yana bir mutaxassisi Ismoil Turopovga ko‘ra, naqd pulni naqdsiz shaklga o‘tkazish komissiyalarini minimallashtirish orqali banklar mijoz jalb qilib, kirim qilingan mablag‘larni bank tizimida saqlab qolishga harakat qilishi mumkin.

“Odamlarni boshida o‘rgatib olish uchun, “kartada saqlayverasan, sendan hech narsa ketmaydi” degan g‘oya bilan targ‘ibot olib borilsa, pul, birinchidan, bank tizimiga kirib oladi. Ikkinchidan, mijozning pulini bankda saqlab qolish uchun ham banklar kurashadi. Siz kirim qilingan pulni bankomatdan yechsangiz, foiz oladi. Bank aytadiki, bizga omonatga qo‘y, deydi yoki boshqa biror mahsulot taklif qiladi. Ya’ni bank pulni o‘zida saqlab qolishga harakat qiladi.

To‘lov tizimining o‘zi xizmat ko‘rsatuvchi sifatida chiquvchi operatsiyalardan daromad olaverishi kerak. Chunki kiruvchi mablag‘ kirganidan keyin baribir chiqib ketadi. Pul kirdimi – Uzcard’gami, Humo’gami – u qachondir chiqib ketadi: P2P bo‘libmi, naqd pul ko‘rinishidami. Hammasiga komissiya bor. Supermarketga borib 1 mln so‘mga savdo qilsangiz, kartangizdan to‘lagan pulingizning ma’lum qismi do‘kon egasidan komissiyaga ketadi – karta chiqarganga, terminal chiqargan bankka, karta operatori – Uzcard va Humo’ga ham. Ular shundoq ham daromad olyapti. Barcha chiquvchilardan daromad olinyaptimi, demak kirim qilishni nollashtirish, imtiyoz berishni o‘ylab ko‘rish kerak”, – deydi Ismoil Turopov.

1 apreldan nima o‘zgaradi?

Prezident farmoniga ko‘ra, 2026 yil 1 apreldan boshlab quyidagilar uchun to‘lovlar faqatgina bank kartalari yoki elektron to‘lov tizimlari orqali amalga oshiriladi:

davlat organlari tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar;
elektr energiyasi, tabiiy gaz, ichimlik suvidan foydalanganlik uchun to‘lovlar;
alkogol va tamaki mahsulotlari;
transportlarga yoqilg‘i quyish shoxobchalari orqali aholiga neft-gaz mahsulotlarini sotish va elektrda harakatlanadigan transportlarni zaryadlash bo‘yicha xizmatlar;
qiymati 25 mln so‘mdan oshadigan tovar va xizmatlar;
ko‘chmas mulk obektlari, ishlab chiqarilganiga 10 yildan oshmagan M, N, O va G toifaga kiruvchi transportlar hamda maxsus avtotransport vositalarini sotish va sotib olish.

O‘tgan hafta Markaziy bank 1 apreldan boshlab ko‘chmas mulk va avtomobil oldi-sotdisidan davlat banklari undirishi mumkin bo‘lgan komissiyaning maksimal chegarasini e’lon qildi:

Ko‘chmas mulk bo‘yicha: komissiya bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizidan oshmaydi (ya’ni 206 000 so‘mgacha).
Avtotransport vositalari bo‘yicha: komissiya bazaviy hisoblash miqdorining 25 foizidan oshmaydi (ya’ni 103 000 so‘mgacha).
Muhim jihat: agar xaridor va sotuvchiga bitta bankda xizmat ko‘rsatiladigan bo‘lsa, komissiya faqat bir marta olinadi.
Agar xaridor va sotuvchining banklari boshqa-boshqa bo‘lsa, har bir bank komissiyaning yarmidan oshmagan qismini oladi.

Agar bitim amalga oshmasa yoki bekor qilinsa, eskrou hisobvarag‘idagi mablag‘ xaridorga qaytariladi.

Source link

AQSh Moliya vazirligi tahliliga ko‘ra, Erondagi urush fonida neft sotishdan Rossiya oladigan qo‘shimcha maksimal daromad 2 milliard dollarga yetadi.

AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi tufayli jahonda energiya resurslari narxlari o‘sishi ortidan Rossiyaning neft sotishdan qo‘shimcha daromadi 2 milliard dollargacha yetishi mumkin. Bu haqda 22 mart, yakshanba kuni AQSh moliya vaziri Skott Bessent NBC News telekanalidagi Meet the Press dasturiga bergan intervyusida ma’lum qildi. Siyosatchi o‘z so‘zlarida AQSh Moliya vazirligi tahlili natijalariga tayandi. Bu bayonot NBC intervyusi haqidagi boshqa xabarlarda ham qayd etilgan.

Bessentning tushuntirishicha, Vashington tomonidan avvalroq e’lon qilingan Rossiya va Eron neftiga nisbatan sanksiyalarni vaqtincha va qisman yumshatish boshqa davlatlarga, faqat Xitoy emas, balki Yaponiya va Janubiy Koreyaga ham bu neftni sotib olish imkonini beradi. Uning aytishicha, Donald Tramp ma’muriyati shu yo‘l bilan neft narxi barreli 150 dollargacha sakrab ketishining oldini olishni, shu bilan birga Eron va Rossiya qo‘lga kiritishi mumkin bo‘lgan umumiy daromadni kamaytirishni istamoqda. Tramp ma’muriyatining Eron bo‘yicha besh kunlik kechiktirish qarori va neft bozoridagi keskin o‘zgarishlar haqida ham shu kunlarda xabar qilingan.

Mart oyi boshida AQSh hukumati Eron va Rossiya neftiga nisbatan sanksiyalarni 30 kunga yumshatib, agar bu neft dengizda bo‘lsa, uni sotib olishga ruxsat bergan edi. Bu choralarning maqsadi Eronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozini to‘sib qo‘yishi ortidan energiya narxlarining keskin o‘sishiga qarshi kurashishdan iborat bo‘lgan. Ho‘rmuz bo‘g‘ozi yopilishi jahon neft va gaz bozori uchun katta xatarga aylangani haqida Reuters, AP va The Washington Post ham yozgan.

Rossiya energetika resurslarini cheklovlardan vaqtincha qisman chiqarishga qarshi chiqqanlar orasida Germaniya kansleri Fridrix Mers, mudofaa vaziri Boris Pistorius va Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy ham borligi aytilmoqda. Bu pozitsiyalar DW matnida keltirilgan.

Shu intervyuning o‘zida Bessent AQSh hukumatida Eron bilan urushni moliyalashtirish uchun “yetarlicha pul” borligini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, hukumat kelajakda qurolli kuchlarni to‘liq ta’minlash uchun Kongressdan qo‘shimcha mablag‘ ajratishni so‘ragan. Vazir harbiy harakatlarni moliyalashtirish uchun soliqlarni oshirish ehtimolini ham istisno qildi. Pentagonning 200 milliard dollardan ortiq qo‘shimcha mablag‘ so‘rashi haqida Reuters va AP mustaqil ravishda xabar bergan.

Bundan oldin The Washington Post gazetasi manbalariga tayanib, Pentagon Oq uyni urushni moliyalashtirish uchun Kongressdan 200 milliard dollardan ortiq qo‘shimcha mablag‘ so‘rashga chaqirganini yozgan edi. Reuters bu haqda 18 mart kuni, AP esa 19 mart kuni alohida xabar bergan. Bessent esa mazkur summa to‘g‘ri ekanini tasdiqlamadi va Senat hamda Vakillar palatasiga rasmiy so‘rov hali yuborilmaganini ta’kidladi.

AQSh mudofaa vaziri Pit Hegset ham avvalroq qo‘shimcha mablag‘lar “allaqachon amalga oshirilgan ishlar”ni va “kelajakda qilinishi mumkin bo‘lgan harakatlar”ni lozim darajada moliyalashtirish uchun kerakligini aytgan. 

Source link

Rossiya prezidenti so‘zlariga ko‘ra, avvalo, asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning “past, manfiy dinamikasi” e’tiborni tortadi. Vladimir Putin 2026 yil yanvar oyida Rossiya YaIM o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 2,1 foizga past bo‘lganini qayd etdi.

Rossiya prezidenti Vladimir Putin Rossiya iqtisodiyotida pasayish borligini tasdiqladi. Iqtisodiy masalalarga bag‘ishlangan yig‘ilish 23 mart, dushanba kuni bo‘lib o‘tdi.

Rossiya rahbari so‘zlariga ko‘ra, eng avvalo, “asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning past, manfiy dinamikasi” ko‘zga tashlanmoqda.

Putinning ta’kidlashicha, yanvar oyida Rossiya yalpi ichki mahsuloti o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 2,1 foizga kam bo‘lgan. Sanoat ishlab chiqarishi esa 0,8 foizga pasaygan.

Foydali qazilmalar qazib olish hajmi 0,5 foizga o‘sgan, ammo bu ko‘rsatkich jahonda energiya tashuvchilar narxi oshishidan oldingi davrda qayd etilgan.

Moliya vazirligining dastlabki bahosiga ko‘ra, yanvar–fevral oylari yakunlari bo‘yicha budjet taqchilligi 3,4 trln rublni tashkil etgan.

Bu 2025 yilning shu davridagi ko‘rsatkichdan 1 trln rublga ko‘p.

Shu bilan birga, Rossiya Fanlar akademiyasining Xalq xo‘jaligini prognozlash instituti korxonalar baholari asosida hisoblaydigan sanoat optimizmi indeksi mart oyida minus 20 punktgacha tushgan.

Bu 2020 yil aprelidan beri eng yomon ko‘rsatkich hisoblanadi. O‘shanda sanoatdagi salbiy kayfiyat pandemiya bilan bog‘liq bo‘lgan edi.

Ushbu tendensiya talabning amaldagi dinamikasi bilan izohlanmoqda. Mart oyida u minus 35 punktgacha pasaygan.

Shu bilan birga, Rossiya rahbari Rossiya neft-gaz kompaniyalari “jahon uglevodorod kotirovkalari o‘sishidan tushgan qo‘shimcha daromadlar”ni qarz yukini kamaytirish va Rossiya banklari oldidagi qarzdorlikni yopishga yo‘naltirishi kerakligini bildirdi.

Kremlga yaqin iqtisodchilar yil oxirigacha Rossiya iqtisodiyoti retsessiyaga kirib qolishi mumkin, deb hisoblamoqda. Bu haqda 20 mart kuni “Izvestiya” gazetasi Rossiya prezidenti administratsiyasiga yaqin hisoblangan Makroiqtisodiy tahlil va qisqa muddatli prognozlash markazi hisobotiga tayanib yozgan.

Nashr so‘rov o‘tkazgan ekspertlar fikricha, Rossiya iqtisodiyoti o‘sishini yuqori asosiy stavka, ancha ehtiyotkor budjet siyosati, kadrlar tanqisligi va investitsiyaviy tanaffus sekinlashtirmoqda.

Jumladan, “AMarkets” vakili Igor Rastorguyev fikricha, AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi sabab neft narxlari ko‘tarilgan taqdirda ham retsessiya ehtimoliy ssenariy bo‘lib qolaveradi.

Xususan, inflatsiyaning yangi bosqichi Rossiya Markaziy bankini asosiy stavkani pasaytirishni to‘xtatib turishga majbur qilishi mumkin. Aynan shu pasaytirish salbiy ssenariyning oldini olishi mumkin edi.

Source link

2020–2025 yillarda Toshkent shahri tumanlari orasida aholi jon boshiga to‘g‘ri kelgan yalpi hududiy mahsulot (YaHM)ning eng yuqori o‘sish sur’ati Mirobod tumanida qayd etildi. Ushbu davrda ko‘rsatkich 7,1 ming dollarga oshgan. Shuningdek, Yakkasaroy tumanida 6,3 ming dollarlik, Chilonzor tumanida esa 5,6 ming dollarlik o‘sish kuzatilib, natijada mazkur tumanlarda aholi jon boshiga YaHM 10 ming dollardan oshdi.

Foto: Sputnik / Ruslan Krivobok

2020–2025 yillar davomida Toshkent shahri tumanlari kesimida iqtisodiy faollik va hududiy mahsulot hajmida sezilarli o‘sish kuzatildi. Ayniqsa, aholi jon boshiga to‘g‘ri kelgan yalpi hududiy mahsulot ko‘rsatkichi bo‘yicha Mirobod tumani yetakchi o‘rinni egalladi. Tahlillarga ko‘ra, ushbu tumanda besh yil ichida aholi jon boshiga YaHM 7,1 ming dollarga oshgan.

Mazkur ko‘rsatkich poytaxt tumanlari orasida eng yuqori o‘sish sur’ati sifatida qayd etilmoqda. Bu esa Mirobod tumanida ishbilarmonlik muhiti, xizmatlar sohasi, savdo, ofis va biznes infratuzilmasi jadal rivojlanganini anglatadi. Shuningdek, tumanda yuqori qiymat yaratadigan iqtisodiy faoliyat turlari ulushi ortib borayotgani ham ushbu o‘sishga ta’sir ko‘rsatgan bo‘lishi mumkin.

Toshkent shahrining yana ikki tumani — Yakkasaroy va Chilonzorda ham aholi jon boshiga YaHM ko‘rsatkichi sezilarli oshgan. Xususan, Yakkasaroy tumanida o‘sish 6,3 ming dollarga teng bo‘lgan bo‘lsa, Chilonzor tumanida bu raqam 5,6 ming dollarga yetgan. Bu esa ushbu hududlarda ham iqtisodiy faollik izchil kuchayib borayotganini ko‘rsatadi.

Natijada Mirobod, Yakkasaroy va Chilonzor tumanlarida aholi jon boshiga YaHM 10 ming dollardan oshib ketgan. Bu ko‘rsatkich respublikadagi boshqa tuman va shaharlar o‘rtacha qiymatidan deyarli uch barobar yuqori ekani bilan e’tiborli. Bunday tafovutni poytaxtda iqtisodiy resurslar, investitsiyalar, xizmat ko‘rsatish tarmoqlari va yuqori daromadli faoliyat turlarining ko‘proq jamlangani bilan izohlash mumkin.

Aholi jon boshiga YaHMning yuqori sur’atlarda o‘sishi hudud iqtisodiyotining samaradorligi ortib borayotganini anglatadi. Bu ko‘rsatkich faqat ishlab chiqarish hajmini emas, balki muayyan hududda yaratilayotgan qo‘shimcha qiymat darajasini ham ifoda etadi. Mirobod, Yakkasaroy va Chilonzor tumanlari poytaxt iqtisodiyotining eng faol nuqtalariga aylanib borayotganini ko‘rish mumkin.

Xususan, Mirobod tumanida biznes markazlari, savdo infratuzilmasi, mehmonxona va servis xizmatlari, transport qulayliklari va ofis binolarining yuqori jamlangani iqtisodiy o‘sishga turtki berayotgan omillardan biri hisoblanadi. Yakkasaroy tumanida ham xizmatlar sohasi va tadbirkorlik faolligining o‘sishi muhim rol o‘ynagan bo‘lsa, Chilonzor tumanida aholi zichligi, ichki bozor hajmi va xizmat ko‘rsatish tarmoqlarining kengayishi YaHM o‘sishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan.

Source link

Centrum Air aviakompaniyasi o‘z yo‘nalishlar tarmog‘ini rivojlantirish doirasida qator yangi muntazam xalqaro yo‘nalishlar ishga tushirilishini e’lon qiladi. Asosiy e’tibor MDH mamlakatlaridagi ishtirokni kengaytirish, shuningdek, Osiyo davlatlari bilan aviatsiya aloqalarini mustahkamlashga qaratilgan.

Bahor-yozgi jadvalda aviakompaniya Rossiya shaharlariga yangi reyslarni ochmoqda:

Omsk – 3 apreldan, haftasiga 1 marta (juma)
Krasnoyarsk – 29 martdan, haftasiga 2 marta (payshanba, yakshanba)
Samara – 30 martdan, haftasiga 2 marta (dushanba, payshanba)
Sochi – 30 martdan, haftasiga 2 marta (dushanba, juma)
Ulan-Ude – 1 apreldan, haftasiga 1 marta (chorshanba)

Ushbu yo‘nalishlarning ochilishi hududlararo transport qulayligini oshirish hamda O‘zbekiston va Rossiya Federatsiyasi o‘rtasida muntazam qatnovchi yo‘lovchilar uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratishga xizmat qiladi.

Shu bilan birga, aviakompaniya Markaziy va Janubiy Osiyo mamlakatlariga ham aviaqatnovlarni yo‘lga qo‘yish orqali mintaqaviy tarmoqni kuchaytirmoqda:

Ostona – 29 martdan, haftasiga 4 marta (dushanba, seshanba, juma, yakshanba)
Uralsk – 22 martdan, haftasiga 2 marta (seshanba, yakshanba)
O‘sh – 1 apreldan, haftasiga 2 marta (chorshanba, shanba)
Lahor – 21 apreldan, haftasiga 2 marta (seshanba, juma)

Mazkur yo‘nalishlarning ishga tushirilishi mintaqa mamlakatlari o‘rtasidagi transport aloqalarini rivojlantirish, ishbilarmonlik va turistik aloqalarni kengaytirish, shuningdek, hududlararo hamkorlikni mustahkamlashga yordam beradi.

Barcha reyslar Toshkentdan zamonaviy va qulay Airbus A320 havo kemalarida amalga oshiriladi.

Yo‘nalishlar tarmog‘ini yanada rivojlantirish doirasida aviakompaniya, shuningdek, Toshkent — Samarqand ichki yo‘nalishi hamda Vetnamning Danang va Kamran (Nha Trang) shaharlariga xalqaro reyslarni yo‘lga qo‘yishni ham rejalashtirmoqda.

Bundan tashqari, 30 martdan ilk Yevropa yo‘nalishi — Frankfurtga parvozlarni boshlash ko‘zda tutilgan.

Reyslar jadvali va aviachiptalar narxi haqida batafsil ma’lumotni aviakompaniyaning rasmiy saytidan topishingiz mumkin: centrum-air.com.

Qo‘shimcha ma’lumot uchun:

Telefon: (+998) 55−518−88−88
Sayt: centrum-air.com
Facebook: fb.com/centrumairlines
Instagram: @centrumair
Telegram: t.me/centrumair

Source link