Jamiyat
dialogsiz multfilmlar til chiqishini kechiktiradi(mi?)
Hozirgi davr bolalarining aksariyati asosan tasvir, musiqa hamda turli intershovqinlardan iborat multfilmlar bilan ulg‘ayyapti. Bu kontentlarda dialoglar juda kam, ba’zilarida esa umuman yo‘q: qahramonlar gapirmaydi, butun boshli video faqat o‘yin-kulgi kadrlari, ashula va ovoz effektlaridan iborat. Ma’lumotlarga ko‘ra, bunday multfilmlarni ko‘rgan bola o‘z atrofidagi nutqiy muhitdan uzoqlashadi, til o‘rganish uchun zarur bo‘lgan so‘z va jumlalarni yetarli darajada eshitmaydi va shu tariqa muloqotga kirishish qobiliyati susayadi. Kun.uz bolalarda tilning kech chiqayotgani va bunga multfilmlarning ta’siri bo‘yicha mutaxassislar fikrini o‘rgandi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Yosh onalar uchun bolani tinchlantirishda gadjetlardan foydalanish hozir eng yaxshi najot yo‘liga aylangan. Chaqaloq yig‘lasa, unga darrov smartfondan multfilm qo‘yib beriladi. Rang-barang tasvirlarga boy, o‘ziga xos ovozlar bilan boyitilgan kadrlarni ko‘rgan bola birpasda ovunadi, qoladi. Eng qiziq jihati, jonli o‘yinchoqlardan uzog‘i 10 daqiqada zerikadigan bolakay telefonga qancha ko‘p termulsa ham charchamaydi. Atrofni kuzatsangiz, hali qo‘liga qoshiq ushlashni bilmaydigan go‘dak smartfonni bemalol ishlata olayotganiga ham guvoh bo‘lasiz.
To‘g‘ri, telefon bolani vaqtincha ovuntirishi mumkin, bu borada onalar uchun katta qulaylik bor. Ammo uning chaqaloq salomatligiga ta’siri-chi? Go‘dakni oson tinchlantirishning keyinchalik to‘lanadigan badali haqida hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Ekran oldida uzoq vaqt o‘tkazish asab tizimi, ko‘z kasalliklarini yuzaga keltirishi bilan bir qatorda bolada nutq kech rivojlanishiga sabab bo‘lishi ham ehtimoldan xoli emas.
Nutq – bolaning ijtimoiy hayotga moslashuvi, bilim olish jarayoni va shaxsiy rivojlanishining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Maktabgacha bo‘lgan davrida bola so‘z boyligini tez kengaytirishi va fikrini ravon ifoda qila olishi kerak. Ammo ayrim hollarda bu jarayon sekinlashadi yoki kechikadi. Mazkur holat bir necha xil omillar ta’sirida yuzaga keladi, ularni shartli ravishda biologik, psixologik, tibbiy sabablar va muhit ta’siriga ajratish mumkin.
“Biologik omillar orasida genetik moyillik yetakchi o‘rinda tutadi. Agar oiladagi kattalarda nutq yoki til rivojlanishida kechikish kuzatilgan bo‘lsa, bolaning ham shunday muammoga duch kelish ehtimoli ortadi. Asab tizimi va miyadagi nuqsonlar, shuningdek, eshitish qobiliyati bilan bog‘liq muammolar nutq shakllanishiga to‘sqinlik qiladi. Bola so‘zlarni to‘liq yoki aniq eshitmasa, ularni o‘zlashtirish qiyinlashadi”, – deydi pediatr Komila Mutalova.
Shifokorning ta’kidlashicha, psixologik va emotsional omillar ham tilning kech chiqishiga turtki bo‘ladi. Travmatik holatlar, oiladagi janjal, stress bolada muloqotga bo‘lgan qiziqishni kamaytiradi. Shuningdek, e’tibor va rag‘bat yetishmasligi, ya’ni o‘smir bilan yetarlicha gaplashmaslik yoki uning fikrini qadrlamaslik nutq rivojlanish jarayonini sezilarli darajada sekinlashtiradi.
Tibbiy sabablar bilan bog‘liq omillar qatoriga autizm spektr buzilishlari, umumiy intellektual rivojlanishning sekinligi, nutq apparati, ya’ni til, lab, tanglay, ovoz bog‘lamlari tuzilishidagi nuqsonlar kiradi. Bu omillar tovush chiqarish jarayonini qiyinlashtiradi hamda nutqni ravon shakllantirishga to‘sqinlik qiladi.
“Yangi tug‘ilgan chaqaloqning til apparati ilk kunlardan rivojlanish bosqichiga kiradi. 0–6 oy oralig‘ida bola atrofdagi tovushlarga javob qaytaradi: kuladi, g‘o‘ldiraydi, “agu-agu” kabi tovushlar chiqaradi. Bu davrda u so‘z ayta olmaydi.
6–12 oyga kelib, “ma-ma”, “ba-ba”, “da-da” kabi bo‘g‘inlar paydo bo‘ladi. Ismini chaqirsangiz, qaraydi. Bir yoshga yaqin esa kamida 1–3 oddiy so‘zni talaffuz qiladi. 12–18 oy orasida lug‘at boyligi 5–20 taga ko‘payadi, oddiy ko‘rsatmalarni tushunadi (“kel”, “ol”, “ber”).
18–24 oy oralig‘ida 20–50 ta so‘zni o‘zlashtiradi, ikki so‘zli jumlalar tuza boshlaydi (“aya ber”, “dada kel”). 2–3 yoshda bola kamida 200–300 so‘z ishlata olishi, sodda gaplar tuzishi kerak. Agar bola 2 yoshga yetib 10 tadan kam so‘z ishlatsa yoki 3 yoshga to‘lganda ham gapirmasa, bu nutq kechikayotganining jiddiy signali bo‘lishi mumkin”, – deydi lor-xirurg, pediatr Javlonbek Hamdamov.
Nutq kechikishi maktabgacha yoshdagi bolalarda eng ko‘p uchraydigan rivojlanish muammosiga aylangan. Bu holatda bola tovushlarni chiqarishda, so‘zlardan foydalangan holda muloqot qilishda, tilni tushunishda tengdoshlaridan ortda qoladi.
Muhit va tarbiya omillari hozirda bolalarda til chiqishi kechikishining keng tarqalgan sabablaridan biridir. Oxirgi yillarda o‘smirlarning ekran qarshisida (planshet, telefon, televizor) o‘tkazadigan payti tobora ortib bormoqda. Erta yoshdan “ko‘k nur” ta’sirida uzoq vaqt o‘tkazish jonli muloqotni kamaytirib, diqqat hamda nutq rivojiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Go‘dak telefonga qarab o‘tirganida ko‘rgan va eshitgan ma’lumotlarini bir tomonlama qabul qiladi, lekin faol javob bermaydi. Natijada:
so‘z boyligi yetarlicha ko‘paymaydi
savol-javob qilish, fikr almashish ko‘nikmalari rivojlanmaydi
diqqat va eslab qolish qobiliyati pasayadi.
Dubay va Shimoliy amirliklarda bir yoshdan to‘rt yoshgacha bo‘lgan bolalar o‘rtasida nutqning kechikishi va ekranda ishlash vaqti o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganishga qaratilgan tadqiqot o‘tkazilgan. Unda ma’lum bo‘lishicha, bolaning o‘zini kuniga 4 soatdan ortiq ekran qarshisida qoldirish nutq kechikishi xavfini 40 foizgacha oshirishi aniqlangan. Gapira olmaslik holatlari eng ko‘p 1 yoshli bolalarda qayd etilgan. Holat o‘g‘il bolalarda qizlarga qaraganda sezilarli darajada yuqori bo‘lgan.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, bolaga gadjetlar qanchalik erta berilsa, nutq kechikishi xavfi shunchalik yuqori bo‘lgan. Masalan, 1 yoshga to‘lmasidan ekran ishlata boshlagan bolalarning 34,4 foizida nutq kechikishi aniqlangan. Aksincha, 3–4 yoshdan smartfonlardan foydalangan bolalarda bu ko‘rsatkich atigi 11,1 foizni tashkil qilgan.
Shuningdek, bolalar ekranni tomosha qilayotganda ota-ona nazorati kuchli bo‘lsa, nutq kechikishi holatlari kamaygani kuzatilgan. Bu esa ota-ona va bola o‘rtasidagi faol muloqot muhimligini anglatadi.
Bolaning gadjetlarda tomosha qilayotgan videokontentlari turi ham til kech chiqishiga sabab bo‘lishi mumkin. Multfilm kadrlarning tez almashinuvi, yorqin ranglar va baland ovozlar bilan boyitilgan bo‘lsa, u bolaning miyasini to‘liq egallab olib, zo‘riqtiradi. Bunday sharoitda bola passiv tomoshabinga aylanadi: u voqeani kuzatadi, ammo muloqotga kirishmaydi va eshitgan so‘zlarini faol qo‘llashga ehtiyoj sezmaydi. Natijada so‘z boyligi kengaymaydi, gapirishga rag‘bat pasayadi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, faqat multfilm va ko‘ngilochar videolarni tomosha qilgan bolalarda interaktiv yoki ta’limiy kontent ko‘rgan tengdoshlariga nisbatan nutq ko‘nikmalari sekinroq rivojlanadi. Negaki, ta’limiy kontent bolani fikr yuritish va tushunganini ifodalashga majbur qiladi.
Demak, bundan kelib chiqib aytish mumkinki, muammo faqat vaqt chegarasida emas – kontentning sifati, mazmuni va ota-onaning tomosha vaqtida bola bilan muhokama qilishi jarayonda muhim ahamiyatga ega.
Foto
Multfilmlar bolalar uchun eng ommabop ko‘ngilochar vositalardan biridir. Ular rang-barang, tezkor kadrlar almashinuvi va chiroyli ovozlar bilan bolani o‘ziga tortadi. Ammo so‘nggi yillarda pediatr va logopedlar ayrim multfilmlar bolalarda nutq rivojini sekinlashtirishi mumkinligini ta’kidlamoqda. Masala shundaki, bunday multfilmlar bolani passiv tomoshabinga aylantirib, faol muloqot o‘rnini egallaydi.
“Inson qiyofasidan uzoq bo‘lgan multfilm qahramonlari bolada nutq rivojlanishini sekinlashtirishga ta’sir o‘tkazadi. Masalan, SpongeBob multfilmidagi bosh qahramon to‘rtburchak, sarg‘ish gubka tabiiy lab va yuz harakatlariga ega emas. Bola so‘z talaffuzini va mimikani kuzata olmaydi, bu esa ongga avtomatik ravishda ta’sir qilib, tovushlarni to‘g‘ri takrorlash va nutq apparatini mashq qildirish jarayonini qiyinlashtiradi. 0–3 yoshda bunday qahramonlari bor multfilmlarni go‘dakka tomosha qildirish umuman tavsiya etilmaydi”, – deydi Komila Mutalova.
Cocomelon
Ushbu multfilm YouTube va Netflix platformalarida eng ko‘p tomosha qilinadigan bolalar kontentlaridan biri bo‘lib, haftasiga milliardlab ko‘rishlar to‘playdi. Uning asosiy xususiyati — har 1-2 soniyada kadr almashishida. Bu tezkor vizual ta’sir bolaning miyasini doimiy ravishda yangi tasvir kutishga o‘rgatadi, ammo so‘zlarni tinglab, tahlil qilish va tushunishga yetarli vaqt qoldirmaydi. Multfilmning katta qismi qo‘shiq va ritmik jumlalardan iborat, muloqotga boy hikoyalar esa kam. Mazkur holat bolaning passiv tomoshabin bo‘lib qolishi va yangi so‘zlarni faol ishlatishini cheklaydi.
Baby Shark qo‘shig‘i
Pinkfong studiyasi tomonidan yaratilgan “Baby Shark” qo‘shig‘i butun dunyo bo‘ylab fenomenga aylandi, ya’ni YouTube tarixidagi eng ko‘p – 16 milliarddan ortiq ko‘rilgan video bo‘ldi. Ushbu videolar qisqa, takrorlanuvchi va sodda so‘zlardan iborat. Masalan, “Baby shark, doo doo doo” kabi jumlalar ritmik tarzda qayta-qayta takrorlanadi. Bu bolada eslab qolish qobiliyatini kuchaytirishi mumkin, ammo so‘z boyligini oshirmaydi. Chunki nutq konteksti mavjud emas va bola tabiiy suhbat jarayoniga qo‘shilmaydi.
Masha va ayiq
Rossiyada ishlab chiqarilgan ushbu multfilm 100 dan ortiq mamlakatlarda namoyish etiladi va YouTube’da eng ko‘p ko‘rilgan bolalar videolaridan biri hisoblanadi. Mazkur kontentning ko‘plab sahnalarda so‘zlardan ko‘ra harakatlar ustun bo‘ladi. Masha obrazining nutqi shoshqaloq, murakkab iboralarga boy va ko‘pincha metaforik bo‘lib, kichik yoshdagi bolalar uchun ularni tushunish qiyin. Bola eshitganini qayta ishlashga ulgurmaydi va vizual zavq bilan cheklanadi. Bu esa nutqni faol o‘zlashtirish imkoniyatini kamaytiradi.
Bola miyasi ikki yoshga to‘lguncha tez rivojlanadi. Shu davr til o‘rganish uchun eng sezgir payt hisoblanadi. Bu vaqtni passiv video tomosha qilish bilan o‘tkazish nutq shakllanishini kechiktirishi mumkin. Shu sabab ota-onalarga 2 yoshdan kichik bolalarga mutlaqo gadjet bermaslik, 2–5 yoshdagilarga esa ekran vaqtini kuniga 1 soatgacha cheklash tavsiya etiladi.
Intervyuni to‘liq holda Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.
Diyoraxon Nabijonova tayyorladi.
Operator: Abduqodir To‘lqinov.
Montaj ustasi: Jahongir Aliboyev.
Prezident o‘z nutqida 7 milliy dastur haqida e’lon qildi.
Birinchi milliy dastur bilim va malakani kelgusi taraqqiyotning asosiy kapitaliga aylantirishdan iborat bo‘ladi.
Bolalarning 6 yoshli tayyorlov guruhlariga qamrov qisqa muddatda 100 foizga olib chiqiladi. Xususiy bog‘cha tashkil qilish bo‘yicha mavjud imtiyozlar saqlab qolinadi.
Barcha maktablar xalqaro baholash dasturlari bilan to‘liq qamrab olinadi.
Yurtimizdagi texnikumlarda xalqaro ta’lim standartlarini joriy etiladi. Ularda yoshlarimizni yuqori daromadli kasblarga o‘qitishni yo‘lga qo‘yib, qamrovni 1 millionga yetkaziladi. Bir so‘z bilan aytganda, Yangi O‘zbekistonda kasb egallamagan birorta yigit-qiz qolmaydi.
Ikkinchi milliy dastur xalqimizning sog‘lom bo‘lishi va uzoq umr ko‘rishini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shu maqsadda aholi salomatligi bilan bog‘liq davlat xarajatlarini kelgusi besh yilda yalpi ichki mahsulotga nisbatan 5 foizga yetkaziladi.
Tibbiyotda profilaktikani kuchaytirish orqali salomatlikni asrash modeliga o‘tiladi. Davlat tibbiy sug‘urtasi mamlakatning barcha xonadonlariga kirib boradi
Ixtisoslashgan tibbiyotda raqobat muhitini kuchaytirish maqsadida dunyoning eng nufuzli kamida 5 ta klinikasi olib kelinadi.
Uchinchi milliy dastur – iqtisodiyotimizni yuqori texnologiya va mehnat unumdorligi modeliga o‘tkazish.
Buning uchun kelgusi o‘n yilda 450 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilinadi. Iqtisodiyotda yuqori o‘sish sur’atini saqlagan holda, 2030 yilgacha yalpi ichki mahsulot hajmi 300 milliard dollarga yetkaziladi, sanoatda 2 millionta yuqori daromadli ish o‘rni yaratiladi.
Yoshlarimizning salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarishda startap, venchur va sun’iy intellektni rivojlantirish ustuvor yo‘nalishga aylanadi.
Shuningdek, kichik biznes – o‘rta biznesga, o‘rta korxonalar esa yirik kompaniya va korporatsiyalarga aylanishi uchun yaxlit ekotizimni yo‘lga qo‘yamiz. Bularning hisobiga kelgusi o‘n yilda jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi 10 ming dollarlik marradan oshadi.
Global iqlim o‘zgarishi sharoitida suv va ekologiya masalalari yanada dolzarb bo‘lib bormoqda.
Shu bois, to‘rtinchi milliy dastur suv va tabiatga munosabatni tubdan o‘zgartirishga qaratiladi.
Kelgusi besh yilda ekin maydonlarida suv tejaydigan texnologiyalar qamrovini 100 foizga olib chiqiladi. Bu – umummilliy marraga aylanadi.
Adolat qaror topgan joyda iqtisodiy o‘sish ham, ijtimoiy ishonch ham yuksaladi.
Bu borada beshinchi milliy dastur – sud mustaqilligini kuchaytirish va qonun ustuvorligini ta’minlashni umumiy qadriyatga aylantirishdan iborat.
“Buning uchun huquqiy tarbiyani maktabdan boshlab aniq tizim asosida yo‘lga qo‘yamiz. Fuqarolar va tadbirkorlarning qonuniy kafolatlarini kuchaytirish bo‘yicha islohotlarimizni qat’iy davom ettiramiz. Kiberjinoyatchilik, giyohvandlik va odam savdosining oldini olish bo‘yicha choralarni yanada kuchaytiramiz.
“Yashirin iqtisodiyot”, uyushgan jinoyatchilik, ayollar va bolalar huquqini kamsitishga qarshi kurashni yangi bosqichga ko‘taramiz.
Odamlarimizning kayfiyati, oilalarning farovonligi, yoshlarning orzu-istagi, tadbirkorlarning tashabbuskorligi, eng avvalo, mahallada namoyon bo‘ladi.
Shuning uchun oltinchi milliy dastur mahallani jamiyat taraqqiyotining asosiy buyurtmachisiga aylantirishga yo‘naltiriladi.
Endi davlat dasturlarini ishlab chiqish bo‘yicha yondashuv butkul o‘zgaradi. Tuman budjeti, investitsiya dasturi hamda infratuzilma loyihalari mahalla buyurtmasi asosida ishlab chiqiladi. Bunda fuqarolarning talab va ehtiyoji, mahallaning farovonligi – eng asosiy mezon sifatida belgilanadi”, dedi Prezident.
Yettinchi milliy dastur – O‘zbekistonning tinchlik va do‘stlik diyori, bag‘rikeng o‘lka sifatidagi nufuzini har tomonlama yuksaltirishdan iborat.
Bizning ochiq, pragmatik va tinchlikparvar siyosatimiz uzoq muddatli taraqqiyotimizni ta’minlashga qaratilgan.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning nutqi, bayram ssenariysi va sahnadagi chiqishlarga foydalanuvchilardan juda katta, samimiy va kuchli reaksiya bo‘ldi.
Izohlarni o‘qib, bir narsa yaqqol ko‘rinadi: odamlar bayramni shunchaki tomosha qilmagan — his qilgan.
“Juda zo‘r!”, “Boshqacha bo‘ldi!”, “Ta’sirli!”, “Gap yo‘q!”, “Sahnadagi energiya va jonli ijro odamni lol qoldirdi, haqiqiy bayram kayfiyati!”, “Harbiylarning safdagi kelishgan va qat’iy qadamlari qalbimizni g‘ururga to‘ldiradi”, “Juda go‘zal bayram, betakror bayram”… — ijtimoiy tarmoqlardagi minglab fikrlarda bir xil kayfiyat.
Ayniqsa, Prezident nutqidagi fikrlar alohida muhokama qilindi. Vatan tarixi, bugungi islohotlar va kelajakka ishonch uyg‘unlashgan nutq ko‘pchilikda kuchli taassurot qoldirdi.
Bu yilgi Mustaqillik bayrami sahnada o‘zgacha bo‘ldi — ijtimoiy tarmoqlardagi reaksiya esa bundan ham kuchli!
Bu shunchaki izohlar emas. Bu — xalqning bayramga bo‘lgan kayfiyati.
BYD Central Asia mahalliy ishlab chiqarilayotgan BYD CHAZOR UzPride modelining rasmiy sotuvi boshlanganini e’lon qiladi. Mahalliylashtirish darajasi yuqori bo‘lgani tufayli 55 KM Luxe jamlanmasi 255 900 000 so‘m narxda taklif etilmoqda.
Modelning nomi uning mazmun-mohiyatini aks ettiradi: brend mahalliy bozorda izchil rivojlanib, texnik mutaxassislarni tayyorlash va mamlakat avtomobilsozlik sanoatini zamonaviylashtirishga ko‘maklashmoqda. Shu bilan birga, zamonaviy texnologiyalarni aholining tobora keng qatlamlari uchun qulay va hamyonbop qilmoqda. Shu sababli yangi talqin O‘zbekiston va uning xalqiga chuqur hurmat ramzi sifatida UzPride nomini oldi.
O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan xaridorlar uchun maxsus moliyalashtirish dasturi tayyorlandi:
– boshlang‘ich to‘lov – 35%;
– bo‘lib to‘lash muddati – 35 oy;
– foiz stavkasi – 0%;
– moliyalashtirishni rasmiylashtirish – faqat OFB hamkor banki orqali.
Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi shartlari 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha amal qiladi.
Dastur shartlari qutlug‘ sana bilan ramziy tarzda uyg‘unlashtirilgan bo‘lib, yangi supergibrid sedanni O‘zbekiston bo‘ylab xaridorlar uchun yanada qulayroq shartlarda sotib olish imkonini beradi.
BYD CHAZOR UzPride haqida
BYD CHAZOR UzPride DM-i supergibrid tizimi bilan jihozlangan. Unda elektr yuritmaning afzalliklari 1,5 litr hajmli yuqori samarali benzin dvigatelining imkoniyatlari bilan uyg‘unlashtirilgan.
132 kVt quvvatga ega elektr dvigatelining eng yuqori burovchi kuchi 316 N·m ni tashkil etadi. Avtomobil 0 dan 100 km/soat tezlikka 7,9 soniyada chiqadi. NEDC o‘lchov tartibi bo‘yicha faqat elektr quvvatida yurish masofasi 55 kilometrgacha yetadi. Akkumulyator quvvati past bo‘lganda yoqilg‘i sarfining eng kam ko‘rsatkichi 100 kilometrga 3,8 litrni tashkil etadi.
55 KM Luxe jamlanmasiga aylantiriladigan 12,8 dyuymli multimedia ekrani, 8,8 dyuymli displeyga ega raqamli ko‘rsatkichlar paneli, o‘zbek tilidagi aqlli ovozli boshqaruv tizimi, 4G va Bluetooth ulanishi, shuningdek, OTA orqali masofadan yangilash imkoniyati kiradi.
Haydovchiga yanada ko‘proq qulaylik yaratish maqsadida avtomobil kalitsiz kirish tizimi, NFC-karta, masofadan ishga tushirish, o‘rindiqni elektr yordamida sozlash, elektr yuritmali tom tuynugi hamda orqa o‘rindiq yo‘lovchilari uchun havo yo‘naltirgichlarga ega iqlim tizimi bilan jihozlangan.
360° atrofni ko‘rsatuvchi panoramali HD-kamera hamda old va orqa to‘xtash datchiklari avtomobilni boshqarish va tor joylarda harakatlanishni osonlashtiradi.
Xavfsizlik tizimlari qatoriga tezlikni bir maromda saqlash tizimi, yo‘nalish barqarorligini nazorat qilish, g‘ildiraklarning sirpanishiga qarshi tizim, shinalardagi bosimni kuzatish, qiyalikda harakatni boshlashga ko‘maklashish, avtomobilni avtomatik ushlab turish, old va yon xavfsizlik yostiqchalari, shuningdek, parda turidagi xavfsizlik yostiqchalari kiradi.
BYD CHAZOR UzPride modelining mahalliy ishlab chiqarilishi yangi energiya manbalarida harakatlanuvchi zamonaviy avtomobillar tanlovini kengaytiradi hamda mamlakat avtomobilsozlik sanoatining rivojlanishiga hissa qo‘shadi.
BYD Central Asia kompaniyasining mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan dasturi – O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 35 yilligini mamlakatimizda ishlab chiqarilgan yangi avtomobil boshqaruvida kutib olish uchun ajoyib imkoniyatdir.
*Mustaqillikning 35 yilligiga bag‘ishlangan moliyalashtirish dasturi 2026 yil 29 avgustdan 1 sentyabrgacha, 1 sentyabr kuni ham, amal qiladi. Dastur doirasidagi moliyalashtirish faqat OFB hamkor banki orqali rasmiylashtiriladi. Dastur bo‘yicha taklif etiladigan avtomobillar soni cheklangan. Texnik ko‘rsatkichlar ma’lumot berish maqsadida keltirilgan bo‘lib, yo‘l va ob-havo sharoiti, avtomobilning yuklanish darajasi hamda haydash uslubiga qarab farq qilishi mumkin. Avtomobilni sotib olish shartlari va jamlanmasi haqidagi batafsil ma’lumotni BYD kompaniyasining rasmiy dilerlaridan olishingiz mumkin.
BYD kompaniyasining O‘zbekistondagi aloqa ma’lumotlari
Rasmiy ishonch telefoni: 1811
Rasmiy veb-sayt: bydauto.uz
Instagram: @bydauto.uz
Telegram: t.me/bydautouz
Jamiyat
Yangi o‘quv yilida 806 mingdan ziyod 6 yoshli bola maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olinadi
E-qaror tizimida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining maktabgacha ta’lim tashkilotlarini 2026/2027 o‘quv yiliga tayyorlash va bolalarni qabul qilish jarayonini samarali tashkil etishga oid buyrug‘i e’lon qilindi. Hujjatning ilovalari Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining 2026-yil 18-avgustdagi 299-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan.
Hujjatga ko‘ra, 2026/2027 o‘quv yilida respublika bo‘yicha 811 ming 586 nafar 6 yoshli bola hisobga olingan. Ularning 806 ming 290 nafarini maktabga tayyorlov guruhlariga qamrab olish rejalashtirilgan. Natijada qamrov darajasi 99,3 foizga yetkazilishi ko‘zda tutilmoqda.
Maktabga tayyorlov guruhlari bilan qamrab olinmagan 6 yoshli bolalar uchun 485 ta bir yillik bepul majburiy tayyorlov guruhi tashkil etiladi. Ularda jami 13 ming 104 nafar bolani qamrab olish rejalashtirilgan.
Shundan:
— umumiy o‘rta ta’lim maktablarida 413 ta guruh tashkil etilib, 11 ming 163 nafar bola;
— davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarida 65 ta guruh ochilib, 1 ming 766 nafar bola;
— boshqa mos binolarda 7 ta guruh tashkil qilinib, 175 nafar bola qamrab olinadi.
Chora-tadbirlar rejasiga muvofiq, avval hududlardagi 6 yoshli bolalar xatlovdan o‘tkaziladi. Xatlov natijasida tayyorlov bilan qamrab olinmagan bolalar mavjud bo‘sh guruh va o‘rinlarga joylashtiriladi.
Shundan keyin ham qamrovdan tashqarida qolgan bolalar uchun umumta’lim maktablari, davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari, «Kelajak markazlari» va boshqa obyektlarning bo‘sh xonalarida yangi tayyorlov guruhlari tashkil etiladi. Ularni sentyabr–oktyabr oylarida ishga tushirish belgilangan.
Prezident farmonida tadbirkorlik subyektlarining huquqiy himoyasini kuchaytirishga qaratilgan «tadbirkorlik subyektining haqlilik prezumpsiyasi» belgilandi.
Unga ko‘ra, davlat organi tomonidan aksi isbotlanmaguncha tadbirkorlik subyekti va uning mansabdor shaxsi qonunchilikka muvofiq harakat qilgan hamda o‘z majburiyatlarini lozim darajada bajargan deb hisoblanadi.
Sudda tadbirkorga nisbatan huquqiy ta’sir chorasi qo‘llash uchun uning asosli, qonuniy va mutanosib ekanini, shuningdek, huquqbuzarlik faktini isbotlash majburiyati davlat organiga yuklanadi.
Qonunchilikdagi bartaraf etib bo‘lmaydigan ziddiyatlar, noaniqlik va tushunmovchiliklar, shuningdek, dalillar yetarli emasligi tufayli yuzaga keladigan shubhalar tadbirkorlik subyekti foydasiga talqin qilinadi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Sport5 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Siyosat2 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat4 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport4 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy2 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif