Jamiyat
Dam olish kunlari ba’zi joylarda 39-41 daraja issiq kuzatiladi
Dam olish kunlari O‘zbekistonda quruq ob-havo kutiladi.
Bugun kunduzi O‘zbekiston bo‘yicha quruq va asosan kam bulutli ob-havo bo‘lishi kutilmoqda. Havo harorati 30-35 daraja atrofida, janubida va cho‘l hududlarda 37-39 darajagacha bo‘ladi.
Dam olish kunlari O‘zbekiston hududining katta qismida quruq ob-havo saqlanib turadi. Shanba kuni faqat Toshkent, Jizzax, Sirdaryo viloyatlarida ayrim joylarda kunning ikkinchi yarmida biroz qisqa muddatli yomg‘ir yog‘adi, momaqaldiroq kuzatiladi. Yakshanba kuni Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatida ba’zi joylarda momaqaldiroq bilan qisqa muddatli yomg‘ir yog‘adi.
Havo harorati asosan kechalari 17-22 daraja, kunduz kunlari 32-37 daraja, janubda va cho‘l hududlarda ba’zi joylarda 39-41 darajagacha bo‘ladi.
15-16-mayda shimolda va cho‘l hududlarda, 17-mayda respublika bo‘yicha ba’zi joylarda shamol tezligi 13-18 m/s gacha kuchayishi kutilmoqda, ba’zida esa 20-22 m/s gacha kuchayishi, ayrim joylarda chang-to‘zonlar bilan kuzatilishi mumkin.
Tog‘ oldi va tog‘li hududlarda 15-17-may kunlari ba’zi joylarda qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Sel-suv toshqin hodisalari yuzaga kelishi mumkin.
Toshkentda 15-16-may kunlari yog‘ingarchilik kutilmaydi, faqat 16-mayda kechga tomon biroz qisqa muddatli yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Harorat 32-34 daraja bo‘ladi. 17-may – yakshanba kuni yog‘ingarchilik kutilmaydi. Harorat 34-36 daraja bo‘ladi.
Shamol sharqdan 3-8 m/s tezlikda esadi, 16 mayda 10-12 m/s gacha kuchayishi, shaharning ayrim joylarida chang-to‘zonlar bilan kuzatilishi mumkin.
Jamiyat
“2 kishiga 165 mln so‘m” – Koreyaga ishga yuborish bilan bog‘liq firibgarlik holatlari fosh qilindi
Qashqadaryo va Jizzax viloyatlarida pul evaziga Koreyaga ishga jo‘natishni va’da qilgan shaxslar tezkor tadbirda ushlandi. Ishchi viza rasmiylashtirib berish va ishga jo‘natish uchun ularning biri 8 ming dollar, ikkinchisi esa 2 kishi uchun 165 mln so‘m so‘ragan.
Hududlarda Koreya davlatiga ishga jo‘natish bilan bog‘liq firibgarlik holatlari fosh etildi. Bu haqda Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti xabar berdi.
Jizzax viloyati. Fuqaro Q.Z. 8 ming dollar evaziga Koreyaga yuborish uchun ishchi vizasi rasmiylashtirib berish va ushbu davlatda ishga joylashtirib qo‘yishni va’da qilgan. U bu ishni go‘yoki Migratsiya agentligida yuqori lavozimlarda ishlovchi tanishlari orqali amalga oshirishini bildirgan. Q.Z. aytilgan puldan oldindan 3 ming dollar olganda departament xodimlari o‘tkazgan tezkor tadbirda ushlangan.
Qashqadaryo viloyati. Fuqaro X.S. 165 mln so‘m evaziga 2 nafar fuqaroni Koreyaga yuborish uchun ishchi vizasini rasmiylashtirib berishini va’da qilgan. U ushbu pullar hisobidan 7 ming dollar olgan vaqtida ashyoviy dalillar bilan qo‘lga olingan.
Hozirda har ikki holat bo‘yicha Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.
Avvalroq O‘zbekistonda Koreyaga ishga yuborish bilan bog‘liq korrupsion sxema fosh etilgandi.
Jamiyat
Saida Mirziyoyeva Buxorodagi bog‘cha va poliklinikani ko‘zdan kechirdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Buxorodagi ta’mirtalab bog‘cha va poliklinikani ko‘zdan kechirdi.
«Hududlarga safarlarimiz – Prezident topshiriqlari ijrosining qat’iy nazorati va joylardagi har bir muammoga qaratilgan e’tibordir. Biz Buxoroda ko‘zdan kechirgan bog‘cha va poliklinikalarning ahvoli nihoyatda achinarli, ularni zudlik bilan ta’mirlash talab etiladi. Bu bolalarimizning kelajagi uchun zarur», deya ta’kidlaydi Saida Mirziyoyeva.
1977-yilda ochilgan 21-sonli bolalar bog‘chasi qaytadan quriladi, 46 ming nafar odamga xizmat ko‘rsatadigan 9-sonli poliklinika uchun esa yangi bino barpo etiladi. Hozirda mazkur muassasa 1972-yilda qurilgan, tibbiy standartlarga javob bermaydigan binoda – kam ta’minlangan fuqarolar uchun mo‘ljallangan yotoqxonada joylashgan. Ushbu bino ham to‘liq ta’mirlanadi va u yerda yashovchilarning sharoitlari yaxshilanadi.
Bundan tashqari, ikki yil ichida viloyatning chekka tumanlarida joylashgan yana 36 ta poliklinikani rekonstruksiya qilish ko‘zda tutilgan.
Jamiyat
15 may – Xalqaro iqlim kuni. Bu qanday kun?
15 may butun dunyoda Xalqaro iqlim kuni sifatida nishonlanadi. Ushbu sanada insoniyat e’tibori zamonamizning eng jiddiy tahdidlaridan biri – global iqlim o‘zgarishi muammosiga qaratiladi. Bugungi kunda ekologik muvozanatni saqlash, issiqxona gazlari tashlamalarini kamaytirish hamda barqaror rivojlanishga o‘tish masalalari xalqaro kun tartibining ustuvor yo‘nalishlariga aylanmoqda.
Ko‘plab mamlakatlarda qayta tiklanuvchi energetikani rivojlantirish, o‘rmonlarning kesilishini kamaytirish, energiya samaradorligini oshirish va ekologik toza texnologiyalarni joriy etishga qaratilgan keng ko‘lamli dasturlar amalga oshirilmoqda.
Bizning hissamiz
O‘zbekiston ham global iqlim kun tartibida faol ishtirok etib, barqaror rivojlanish strategiyasini izchil amalga oshirib kelmoqda. Joriy yilning 22 aprel kuni Ostona shahrida bo‘lib o‘tgan Mintaqaviy ekologik sammitda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev mamlakatda ekologik barqarorlikni shakllantirish va iqlim o‘zgarishiga moslashish bo‘yicha tizimli chora-tadbirlar amalga oshirilayotganini ta’kidladi. O‘zbekiston tashabbusi bilan BMT Bosh Assambleyasi tomonidan “O‘rmonlashtirish va o‘rmonlarni tiklash bo‘yicha harakatlar o‘n yilligi” rezolyusiyasi qabul qilindi. Bu esa mamlakatning ekologiya sohasidagi sa’y-harakatlari xalqaro miqyosda e’tirof etilganining muhim tasdig‘iga aylandi.
Davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri «yashil» energetikani rivojlantirish bo‘lib qolmoqda. So‘nggi yillarda O‘zbekistonda quyosh va shamol energetikasi jadal rivojlanmoqda, xalqaro investorlar ishtirokida yirik infratuzilmaviy loyihalar amalga oshirilmoqda hamda an’anaviy uglerod talab qiluvchi energiya manbalariga qaramlikni kamaytirish bo‘yicha izchil ishlar olib borilmoqda. Hozirgi kunda mamlakat generatsiya quvvatlarida «yashil» energetikaning ulushi 30 foizga yetdi, 2030 yilga borib esa bu ko‘rsatkichni 50 foizdan oshirish rejalashtirilgan.
Shu bilan birga, mamlakatda energiya samaradorligini oshirish va sanoatni modernizatsiya qilish bo‘yicha keng ko‘lamli dastur amalga oshirilmoqda. Zamonaviy texnologiyalarni joriy etish energiya iste’molini kamaytirish, issiqxona gazlari tashlamalarini qisqartirish va barqaror iqtisodiyotni shakllantirishga xizmat qilmoqda. Metan chiqindilarini kamaytirish, «yashil» moliyalashtirish mexanizmlarini rivojlantirish hamda uglerod tartibga solish tizimini takomillashtirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Iqlim siyosati
Iqlim siyosatining muhim tarkibiy qismlaridan biri chiqindilar bilan ishlash tizimini takomillashtirishdir. Yaqin yillarda aholining qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish xizmatlari bilan qamrovi 95 foizga yetishi, chiqindilarning bir qismidan esa energiya ishlab chiqarishda foydalanilishi kutilmoqda. Bundan tashqari, mamlakatda ekologik toza transport faol rivojlantirilmoqda, elektrotransportdan foydalanish kengaymoqda hamda zararli chiqindilarni kamaytirish va shahar muhiti sifatini yaxshilashga qaratilgan «yashil» shahar koridorlari yaratilmoqda.
Iqlim o‘zgarishi sohasidagi normativ-huquqiy bazani mustahkamlashga ham katta e’tibor qaratilmoqda. O‘zbekistonda issiqxona gazlari tashlamalarini hisobga olish, monitoring qilish va hisobot yuritishning zamonaviy tizimi shakllantirilmoqda, milliy iqlim infratuzilmasi rivojlantirilmoqda hamda xalqaro ekologik boshqaruv standartlari joriy etilmoqda.
Ekotizim
Ekotizimlarni tiklash va Orolbo‘yi ekologik inqirozi oqibatlariga qarshi kurashish alohida yo‘nalish bo‘lib qolmoqda. Hududda ekologik vaziyatni barqarorlashtirish va Orol dengizi qurishi oqibatlarini kamaytirishga qaratilgan yirik o‘rmon-melioratsiya loyihalari amalga oshirilmoqda. “Yashil makon” tashabbusi doirasida 6,1 million gektar maydonda, jumladan, Orolbo‘yining 2,3 million gektar hududida o‘rmonlarni tiklash ishlari olib borilmoqda, shuningdek, 1 milliard daraxt ekish ishlari amalga oshirilmoqda. Ushbu loyihalar allaqachon mintaqadagi eng yirik ekologik tashabbuslardan biri sifatida e’tirof etilgan.
Toza energetika hajmining ortishi va «yashil» sanoatning rivojlanishi nafaqat atrof-muhitga tushadigan yuklamani kamaytirmoqda, balki yangi ish o‘rinlari yaratish, aholi turmush sifatini yaxshilash va yanada qulay shahar muhitini shakllantirishga ham xizmat qilmoqda. Ayniqsa, iqlim xavflariga moyil hududlar aholisi uchun olib borilayotgan islohotlar muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ular qurg‘oqchilik, suv tanqisligi va boshqa iqlim xatarlariga bardoshlilikni oshirishga yordam bermoqda.
E’tirof
Xalqaro hamjamiyat O‘zbekistonning iqlim siyosati borasidagi sa’y-harakatlarini yuqori baholamoqda. Jahon banki BMT Taraqqiyot dasturi kabi xalqaro tashkilotlar mamlakatning «yashil» iqtisodiyotga o‘tish va ekologik investitsiyalarni jalb qilish uchun qulay sharoit yaratishdagi barqaror taraqqiyotini e’tirof etmoqda. O‘zbekistonning Parij kelishuvi doirasida yangilangan Milliy miqyosda belgilangan hissasi (HDC 3.0)ni taqdim etgani munosabati bilan BMTning Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha doiraviy konvensiyasi ijrochi kotibi Simon Stiyell tomonidan yo‘llangan minnatdorlik maktubi xalqaro e’tirofning yana bir muhim tasdig‘i bo‘ldi.
Yangi majburiyatlarga ko‘ra, O‘zbekiston 2035 yilga borib yalpi ichki mahsulot birligiga to‘g‘ri keladigan issiqxona gazlari tashlamalarini 2010 yil darajasiga nisbatan 50 foizga qisqartirish va 2055 yilga qadar uglerod neytralligiga erishishni maqsad qilgan. Ushbu maqsadlar mamlakatning nafaqat xalqaro majburiyatlarni bajarishga, balki uzoq muddatli barqaror va past uglerodli rivojlanish modelini shakllantirishga intilayotganini ko‘rsatadi.
Bugungi kunda O‘zbekiston iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash masalalarida faol va mas’uliyatli pozitsiyani namoyon etmoqda. Izchil ekologik siyosat, keng ko‘lamli islohotlar va xalqaro hamkorlik mamlakatning ekologik xavfsizlik hamda kelajak avlodlar uchun barqaror kelajakni ta’minlashga munosib hissa qo‘shishga tayyor ekanini tasdiqlamoqda.
Jamiyat
“Kadisheva”da shov-shuv: bozor buzilyaptimi?
Toshkent shahridagi Aviasozlar bozorida hududni tartibga solish sababli savdo rastalari buzilgani aytilmoqda. Tadbirkorlar bu ish ogohlantirilmay boshlanganini, oqibatda ayrim mahsulotlari sotishga yaroqsiz holga kelganini aytib, norozi bo‘lmoqda. Bozor ma’muriyati ularga bozor ichidan joy ajratilganini, ammo o‘zlari u yerga kirishni istashmayotganini, muammo tez orada bartaraf etilishini ma’lum qildi. Kun.uz holatni joyiga borib o‘rgandi.
Yashnobod tumanida joylashgan, xalq tilida “Kadisheva” deb ataladigan Aviasozlar dehqon bozorida bir necha kun avval qurilish ishlari boshlangan. Sotuvchi va tadbirkorlar holatdan norozi bo‘lib, Kun.uz’ga murojaat yo‘lladi.
Tadbirkorlar nimadan norozi?
Kun.uz holatni joyiga borib o‘rgandi. Sotuvchilarning aytishicha, bozor ma’muriyati buzish va qurilish ishlarini ularni ogohlantirmagan holda boshlagan. Oqibatda qulupnay, sabzavot va boshqa iste’mol mahsulotlari sotishga yaroqsiz holatga kelgan. Bir oy avval patent va hujjatlarni rasmiylashtirgan tadbirkorlar endilikda o‘z joylarida savdo qilolmayotganini aytmoqda. Ma’lum bo‘lishicha, ularga bozor ichidan joy ajratilgan.
“Bizga berilgan joy 80 sm, mahsulotimiz sig‘mayapti. Patent oldik, to‘lovlarni amalga oshirib keldik, lekin ogohlantirmasdan joyimiz buzildi. Qulupnaylarimiz yaroqsiz holatga keldi”, deydi tadbirkorlardan biri.
Tadbirkorlarning ko‘pi uzoq yillardan beri shu bozorda ishlab kelgan. Ularga ko‘ra, ilgari o‘rtacha ikki metrli joylarda savdo qilgan, hozir berilayotgan joylar esa juda kichik. Ba’zi savdogarlar esa joy yetishmovchiligi sababli ko‘chaga chiqib, vaqtincha noqonuniy savdo qilmoqda.
“10 kunda joyiga qaytishadi”
Kun.uz Aviasozlar dehqon bozori direktori o‘rinbosari Ismatulla Inoyatovdan holat bo‘yicha izoh oldi. Uning ma’lum qilishicha, muammolar tez orada bartaraf etiladi.
“Bozorning 1-, 2- va 3-pavilonlarida bo‘sh rastalar to‘ldirilgan, ortiqcha joylar tadbirkorlar orasida taqsimlangan. Tadbirkorlar ajratilgan joyga kirmay, ko‘chaga chiqib savdo qilmoqda. Ularni belgilangan joylariga qaytarish va tartibga solish rejasini bir hafta, o‘n kunda amalga oshiramiz”, deydi u.
Ismatulla Inoyatovning qo‘shimcha qilishicha, tadbirkorlarning murojaatlariga ko‘ra, berilgan, va’da qilingan joylar bo‘yicha tekshiruv o‘tkaziladi hamda muammolar bartaraf etiladi.Konets formy
“Noqonuniy savdo qilib kelishgan”
Holat yuzasidan Yashnobod tumani hokimligi ham rasmiy munosabat bildirgan. Hokimlikka ko‘ra, olib borilayotgan ishlar bozorning rasmiy savdo rastalariga taalluqli emas.
“Gap bozor atrofi va unga tutash hududlarda tashkil etilgan betartib savdo nuqtalari haqida bormoqda.
Mazkur hududda ayrim fuqarolar tegishli ruxsatnomalarsiz hamda sanitariya-epidemiologiya talablariga rioya qilmagan holda o‘zboshimchalik bilan meva-sabzavot savdosini amalga oshirib kelgan.
Hozirda hududni tartibga keltirish, noqonuniy savdo nuqtalarini bartaraf etish hamda tadbirkorlar faoliyatini qonuniy asosda maxsus ajratilgan savdo rastalariga joylashtirish ishlari olib borilmoqda”, deyiladi hokimlik munosabatida.
Qo‘shimcha qilinishicha, bozorning asosiy savdo qismi o‘z faoliyatini odatiy tartibda davom ettirmoqda.
Jamiyat
Sergelidagi qo‘lansa hid: muammo yechimi nimaga bog‘liq?
Toshkentning Sergeli tumani Qumariq mahallasi va uning atrofida yashovchilar yillar davomida yoqimsiz hiddan shikoyat qilishadi. Chunki aynan shu yerda Toshkentning oqova suvlari yig‘iladigan inshoot joylashgan.
Rasmiy izohlarda bu hidga asosiy sabab sifatida sanoat korxonalaridan kelayotgan oqava suvlar, teri sexlari, bo‘yoq ishlab chiqarish korxonalari va qushxonalarining oqava chiqindilari ko‘rsatiladi.
Bahorning ilk kunlaridan bu badbo‘ylik har doimgidanda kuchliroq tarqalayotgani muammo geografiyasi ham kengayganiga ishora qilmoqda.
Kun.uz muammoning sabablari va uning yechimlari bilan qiziqib ko‘rdi.
Mutasaddilarga ko‘ra, ayrim korxonalar tomonidan kanalizatsiya tizimiga oqiziladigan kuchli kimyoviy moddalar “Salar” oqova suv tozalash inshootidagi biologik tozalash jarayoniga salbiy ta’sir qiladi. Ya’ni bakteriyalar organik moddalarni parchalashi kerak bo‘lgan tizimga zaharli aralashmalar tushadi va bu mikroorganizmlarning nobud bo‘lishiga olib keladi.
2026 yil mart oyida Senatning Agrar, suv xo‘jaligi masalalari va ekologiya qo‘mitasi “Salar” oqova suv tozalash inshooti faoliyatini joyida o‘rgandi. Rasmiy ma’lumotda inshootda oqova suvlar mexanik, biologik va dezinfeksiya bosqichlaridan o‘tishi, oqavani natriy gipoxloriti bilan zararsizlantirish uchun 62 ta uskuna ishlayotgani qayd etilgan. Shuningdek, tozalash jarayonida hosil bo‘lgan quyqalar inshoot hududidagi 35 ta maydonda qayta ishlanishi aytilgan.
Ammo aynan shu 35 ta maydon qanday ishlashi, u yerda ochiq havoda quritilayotgan kanalizatsiya quyqalari hid tarqalishiga qanchalik ta’sir qilishi haqida batafsil izoh berilmagan.
Aslida ushbu 35 ta maydonda quritilayotgan ahlat atrofga shamol tasirida noxush hid tarqalishiga olib kelmayaptimi?
Kun.uz shu savolga javob izlab, shu paytgacha keng jamoatchilikka ko‘p ham ko‘rsatilmagan hududda bo‘ldi. Bu maydonlarda quritilayotgan kanalizatsiya quyqalari shu qadar badboy hid tarqatganidan, arang tasvirga ololdik.
Ma’lum bo‘lishicha, bu oddiy quritilayotgan quyqa emas. Bu – aholi xonadonlaridan, hojatxonalardan, oshxonalar va hammomlardan kelgan oqova suvlar tozalanganidan keyin ajralib chiqadigan organik massa.
Bunday massa ochiq havoda turganda, ayniqsa issiq va shamolli kunlarda, atrofga noxush hid tarqatishi tabiiy.
Ammo “Toshkent shahar suv ta’minoti” AJ bosh muhandisi Umidjon Malikov yoqimsiz hid bu 35 ta maydondagi kanalizatsiya quyqalari bilan bog‘liq emasligini aytdi. Uning izohlashicha, biz ushbu maydonda bo‘lgan vaqtimizda “texnikalar bilan tozalash ishlari olib borilayotgani sababli badbo‘y hid tarqalgan, lekin qolgan paytlarda u yerdan hid chiqmaydi”.
Mas’ul muhandisga ko‘ra, xalq tilida “sassiq ko‘prik” deb ataladigan hududda kanalizatsiya quvurlarining birinchi mexanik tozalash nuqtasi joylashgan bo‘lib, quvurlarda bosim bilan keladigan har xil yoqimsiz hidga ega gazlar birdan shu mexanik tozalash inshootiga keladi.
Umidjon Malikov muammo yechimiga to‘xtalar ekan, 2026 yilning yoz oylarida qabul qilish kameralariga ikki bosqichli filtr qo‘yish rejalashtirilganini, filtr o‘rnatilgach, badbo‘y hid kamayishini bildirdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, kelgusida Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanida boqichma-bosqich 1,5 million kub oqavani qabul qilishga mo‘ljallangan yangi oqava suv tozalash inshooti qurilishi yuzasidan taklif berilgan, lekin bu hozircha taklif sifatida qolmoqda. Uni amalga oshirish – moliyalashtirish manbasi topilishiga bog‘liq.
Biz ochiq ma’lumotlar asosidagi o‘rganishlarimizda, ayrim mamlakatlar tozalangan kanalizatsiya quyqasini ochiq quritishdan voz kechgani, biogazdan energiya olish yo‘lga qo‘yilgani, sanoat oqavalari uchun alohida kimyoviy tozalash liniyalari joriy etilgani ma’lum bo‘ldi.
Demak, yechimlar talaygina, asosiy masala esa mas’ullarda qolmoqda: aholini yillar davomida qiynab kelayotgan badbo‘y hidni bartaraf etishga yetarlicha e’tibor va mablag‘ qachon ajratiladi?
-
Jamiyat5 days agoVaxshivor tog‘larida adashib qolgan 4 nafar fuqaro qutqarildi
-
Siyosat4 days ago
Trampga 80 kunlik muddat nima berdi? (video)
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston ko‘proq nimalarni import qilmoqda?
-
Siyosat4 days ago
Putin Yevropa bilan muzokaraga kirishish shartini aytdi
-
Siyosat2 days agoPrezident Mirziyoyev Toshkent metropolitenini 2035 yilgacha kengaytirishni maʼqulladi
-
Siyosat5 days agoO‘zbekistonda 800 ga yaqin davlat xizmatlarini tartibga solish ko‘zda tutilgan
-
Siyosat5 days agoQuvaytning yangi elchisi O‘zbekistondagi diplomatik missiyasini boshladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
13-maydan dollar yana ko‘tariladi
