Connect with us

Jamiyat

Central Asian University klinik amaliyotining to‘laqonli simulyatsiyasi orqali tibbiy ta’limning noyob formatini joriy etmoqda

Published

on


Central Asian University tibbiy ta’lim nafaqat nazariya, balki sog‘liqni saqlashning real tizimlarini ishga tushirishdan avval ularni ishlab chiqish, joriy etish va sinovdan o‘tkazish orqali ham yo‘lga qo‘yilishi mumkinligini amalda namoyish etmoqda.

Foto: Central Asian University

Central Asian University kampusi hududida faoliyat konsepsiyasi, bemorlarni yo‘naltirish, oqimlarni taqsimlash va asosiy bo‘linmalarning o‘zaro hamkorligi jihatidan real klinikaga maksimal darajada yaqinlashtirilgan diagnostika markazining to‘liq formatli modeli yo‘lga qo‘yilgan. Bu o‘quv konsepsiyasi emas, balki bugungi kunda faol ishlab chiqish bosqichida turgan bo‘lajak tizimning prototipidir.

Simulyatsiya sinovlari kuniga 1000 nafarga yaqin bemorni qabul qilish quvvatiga ega olti kunlik ish formatida o‘tkazilmoqda. Loyiha qurilayotgan Social diagnostik markaziga nisbatan 1:3 masshtabda amalga oshirilayotgan bo‘lib, bu alohida elementlarni emas, balki bo‘lajak tizimning ishlash mantig‘ini bir butun majmua sifatida sinovdan o‘tkazish imkonini beradi. Bunday ko‘lam real amaliyotga maksimal darajada yaqinlashtirilgan sharoitlarda yuqori yuklama, nostandart vaziyatlar, ortiqcha zo‘riqishlar, uzilishlar va bemorlarning o‘zgaruvchan xatti-harakatlarini qayta tiklash uchun zamin yaratadi.

Simulyatsiyaning maqsadi nafaqat ssenariylarni ishlab chiqish, balki navbatlar qaysi bosqichlarda paydo bo‘lishini, bemorlar oqimi qayerda uzilib qolishi mumkinligini, cheklangan vaqt sharoitida shifokorlar ishining sifati qanday bo‘lishini va oilaviy shifokorlarga qanday real yuklama tushishini aniq belgilashdan ham iboratdir. Universitet natijalarni tahlil qilishda ilmiy yondashuvni qo‘llaydi: barcha ma’lumotlar tizimlashtiriladi, o‘rganiladi va simulyatsiya yakunlari bo‘yicha CAU alohida ilmiy tadqiqot chop etishni rejalashtirmoqda.

Loyihaga yuzlab ishtirokchilar, jumladan, shifokor rolida ishlaydigan, bemorlarni real vaqtda qabul qiladigan, klinik ssenariylarda qatnashadigan va cheklangan vaqt ichida qaror qabul qiladigan CAU talabalari va rezidentlari jalb etilgan. Bunday yondashuv kuzatuvga asoslangan emas, balki amaliy tayyorgarlik shaklini yaratadi. Unda bo‘lajak mutaxassislar ta’lim bosqichining o‘zidayoq mavjud tizimning bir qismiga aylanadi.

“Bu men shu vaqtga qadar duch kelgan eng qimmatli va ilhomlantiruvchi ta’lim shakllaridan biridir. Simulyatsiya klinika faoliyati ichkaridan qanday yo‘lga qo‘yilganini yaqqol ko‘rish hamda shifokor mas’uliyatini nazariyada emas, amalda his etish imkonini beradi. Tez qaror qabul qilish, bemorlar bilan muloqot o‘rnata olish va jamoada ishlash naqadar muhim ekanini tushunib yetasan kishi. Bunday tajriba ta’lim jarayonini yanada mazmunli qiladi va bo‘lajak kasbingizga chindan ham yaqinlashtiradi. Shunchaki o‘qishni emas, balki ilk bosqichlardanoq haqiqiy tibbiyot muhitiga sho‘ng‘ishni istagan abituriyentlarga aynan shunday tayyorgarlik formatiga e’tibor qaratishni, albatta, tavsiya qilgan bo‘lardim”, – deya o‘z fikrlari bilan o‘rtoqlashdi Central Asian University tibbiyot maktabi talabasi Marlen Ibragimov.

Unda stressli va tanqidiy ssenariylarga alohida e’tibor qaratilgan. Simulyatsiya doirasida ish hajmining haddan tashqari ortib ketishi, belgilangan yo‘nalishlarning buzilishi, bemorlar oqimining keskin ko‘payishi va ish jarayonidagi uzilishlar modellashtiriladi. Shoshilinch diagnostika va tez yordamga alohida blok ajratilgan bo‘lib, unda xato qilishning bahosi vaqt va bemor hayoti bilan o‘lchanadigan sharoitlarda tezkor hamda aniq qarorlar qabul qilishni talab etadigan keskin holatlar va vaziyatlar qayta jonlantiriladi.

Barcha jarayonlar raqamlashtirilgan. Ma’lumotlar maxsus ishlab chiqilgan IT-infratuzilma hamda simulyatsiya loyihasi uchun yaratilgan yagona boshqaruv markazi orqali boshqariladi va tahlil qilinadi. Kutish vaqti, mutaxassislarning ish yuki, bemorlar oqimi va yo‘nalishlar samaradorligi kabi asosiy ko‘rsatkichlar real vaqt rejimida kuzatib boriladi. Bu nafaqat kelajakdagi modelning barqarorligini baholash, balki “Social” diagnostik markazi faoliyatini tashkil etish uchun amaliy tushunchalarni aniqlash imkonini ham beradi.

Bu nafaqat universitet, balki butun mintaqa uchun ham noyob va haqiqatan ham innovatsion loyihadir. Biz talabalar va rezidentlar sog‘liqni saqlashning real tizimiga maksimal darajada yaqinlashtirilgan sharoitda amaliy tajriba orttiradigan muhitni yaratmoqdamiz. Bunday simulyatsiyada ishtirok etish klinik tafakkurni, bosim ostida ishlash ko‘nikmasini, noaniqlik sharoitida qaror qabul qilish qobiliyatini va butun tizim mantiqini tushunishni shakllantiradi. Bu tibbiyot mutaxassislarini tayyorlashning tamomila yangi bosqichidir”, deya ta’kidladi CAU Tibbiyot maktabi dekani, doktor Murodbek Axrorov.

Ushbu loyiha mintaqa uchun tibbiyot kadrlarini tayyorlashda yangi bir mezon bo‘lib xizmat qiladi. Central Asian University nafaqat bo‘lajak shifokorlarni o‘qitibgina qolmay, ayni paytda boshqariladigan, raqamli va real amaliyotga asoslangan yangi avlod sog‘liqni saqlash modelini oldindan sinovdan o‘tkazadigan yondashuvni namoyish etmoqda.

Central Asian University (CAU) haqida

2019 yili O‘zbekistonda tashkil etilgan bo‘lib mamlakatdagi eng jadal rivojlanayotgan xususiy universitetlardan biri hisoblanadi. Universitet tibbiyot, stomatologiya, biznes, muhandislik, arxitektura va turizm sohalarida xalqaro ta’lim dasturlarini amalga oshiradi. Zamonaviy kampus, xalqaro tajribaga ega o‘qituvchilar va amaliyotga yo‘naltirilgan yondashuv CAUʼni turli mamlakatlar talabalari uchun jozibador qiladi.

Central Asian University Round University Ranking 2025 jahon reytingining TOP-1000 taligiga kirgan, THE Impact Rankings 2025 reytingda debyut qilgan hamda QS Stars xalqaro baholash tizimida 4 yulduzga sazovor bo‘lgan. Universitet, shuningdek, Science and Innovation Awards talqiniga ko‘ra O‘zbekistonning eng innovatsion oliy ta’lim muassasasi deb e’tirof etilgan va HE Higher Education Ranking 2026 talqiniga ko‘ra TOP-30 oliygohlar qatorida joy olgan. CAU Yevropa va AQSh universitetlari bilan qo‘shma ta’lim hamda tadqiqot loyihalarini amalga oshirib, xalqaro hamkorlikni rivojlantirmoqda va mintaqada zamonaviy oliy ta’lim modelini shakllantirmoqda.

Sayt: centralasian.uz

Instagram: @cauniversity.official

Telegram: t.me/centralasianuni

Call-markaz: +998 71 208 12 34

Reklama huquqi asosida





Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Asakada savdo rastasida yong‘in sodir bo‘ldi

Published

on


Andijon viloyatining Asaka tumanida joylashgan savdo rastasida tungi vaqtda yong‘in sodir bo‘ldi. Yong‘in-qutqaruv ekipajlari voqea joyiga qisqa vaqt ichida yetib borib, yong‘inni bartaraf etdi. Hodisa oqibatida jabrlanganlar yo‘q.

Favqulodda vaziyatlar vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, yong‘in haqidagi xabar 16 iyul kuni soat 23:43 da 112 tizimi orqali kelib tushgan. Hodisa Andijon viloyati, Asaka tumani, Marg‘iloniy ko‘chasida joylashgan savdo rastasida sodir bo‘lgan.

Xabar olingach, yong‘in-qutqaruv ekipajlari soat 23:48 da hodisa joyiga yetib borgan. Yong‘in 17 iyul kuni soat 00:10 da to‘liq o‘chirilgan.

Yong‘in oqibatida savdo rastasining taxminan 60 kvadrat metr maydondagi shift va tom qismi, shuningdek, kiyim-kechak mahsulotlari yonib zararlangan.

Hodisa natijasida tan jarohati olganlar qayd etilmagan.

Ayni paytda yong‘inning kelib chiqish sababi hamda yetkazilgan moddiy zarar miqdori aniqlanmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Jaziramada konditsionersiz qanday yashash haqida 10 ta foydali maslahat

Published

on


Bu yil yozda dunyoning aksariyat mintaqalarida g‘ayrioddiy jazirama hukm surmoqda. Biroq, konditsionerdan foydalanish imkoniyati hammada ham mavjud emas. 

Jaziramadan saqlanish bo‘yicha Hindistonning NPR nashri jamlagan maslahatlarning har biri alohida olinganda arzimasdek tuyulishi mumkin, ammo ular birgalikda tananing sovishiga haqiqatan ham yordam beradi.

Alohida ta’kidlanishicha, issiq urish belgilariga quyidagilar kiradi: tana haroratining ko‘tarilishi, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, ongning chalkashishi yoki holsizlik. Ushbu alomatlar paydo bo‘lganda, darhol tez yordam chaqirish va tibbiy yordamga murojaat qilish kerak.

Jazirama bilan kurashishga yordam beradigan maslahatlar:

1. Ko‘p suyuqlik iching

Tana gidratatsiyasi darajasini doimo kuzatib borish kerak. Har qanday jismoniy faoliyatni boshlash bilan suvni kichik qultumlarda ichish lozim. Ko‘chaga chiqqanda suv olib yurish – jaziramada hayot-mamot masalasidir.

2. Albatta, biror narsa yeb oling

Hech qachon uydan och qoringa chiqmaslik kerak, doim nimadir yeb olish lozim. Masalan, tarkibida erigan elektrolitlar bo‘lgan bodring yoki bir bo‘lak ananas buning uchun ayni muddao.

3. Ruh tetikligi

Agar isib ketayotgan bo‘lsangiz, sovuq dush qabul qiling yoki hech bo‘lmaganda yuzingiz va qo‘llaringizni, shuningdek, boshingizni vaqti-vaqti bilan suv bilan ho‘llab turing – bu tana haroratini pasaytirishga yordam beradi.

4. Dam olish uchun salqin joy toping

Shuni bilish kerakki, issiq havo yuqoriga ko‘tarilgani uchun ko‘p qavatli uylarning pastki qavatlari salqinroq bo‘ladi. Kunduzi quyosh nurini qalin pardalar bilan to‘sing. Qo‘lingiz ostidagi barcha ventilyatorlarni ishga tushiring.

Va salqinlik izlab mebellarni qayta joylashtirishdan qo‘rqmang. Masalan, karavotni deraza yoniga qo‘ysangiz, uxlayotganda yengil shabadani his qilishingiz mumkin.

Agar xona ichida nafas olish qiyinlashib, dim bo‘lib ketsa, tashqariga chiqing va gamakda yoting. Tebranish paytida hosil bo‘ladigan havo oqimi tanani sovutishga yordam beradi.

5. Me’morchilikdan ilhomlaning

Ko‘plab me’moriy yangiliklar orasida «jaali» deb nomlangan me’moriy uslub bor, u hind va urdu tillaridan tarjima qilinganda shunchaki «to‘r» degan ma’noni anglatadi. Aslini olganda, bu tosh devorni yaxlit qoldirish o‘rniga, bir qator kichik teshiklari bor geometrik naqshlarni o‘yib, uni naqshinkor panjaraga aylantirish usulidir.

6. Bug‘lantiruvchi sovutgich

Ushbu elektr qurilma, shuningdek, bug‘lantiruvchi sovutgich sifatida ham tanilgan bo‘lib, xonadagi havoni suvga botirilgan filtrlar orqali o‘tkazadi, bu filtrlar havoni sovutadi va keyin uni xonaga qaytaradi. Bu qurilmalar konditsionerlardan arzonroq va kamroq energiya sarflaydi. Bunday qurilmani hatto o‘zingiz ham yasashingiz mumkin.

7. Oq rangli kiyimlar kiying

Paxta va zig‘ir matolaridan tikilgan kiyimdan foydalaning, oq rang issiqlikni samarali qaytaruvchi hisoblanadi.

8. Bosh va bo‘yningizni yopib yuring

Yozda boshni yopib yurish qadimiy va samarali an’anadir.

9. Tushki quyoshdan saqlaning

Kunning eng issiq vaqtida ko‘chaga chiqish, sport bilan shug‘ullanish yoki ochiq havoda bo‘lish orqali o‘zingizni charchatmaslikka va quvvatingizni behuda sarflamaslikka harakat qiling, chunki jazirama quyosh nuri va issiq havo tana haroratini yanada oshirib yuboradi.

10. Soyadan foydalaning

Ochiq havoda ishlayapsizmi yoki ko‘chada ketyapsizmi, daraxtlar soyasida yurishga harakat qiling. U yerdagi havo harorati aslida quyosh ostidagidek bo‘lsa-da, teringiz quyosh nurlarini yutmaydi va bu tanangizning qizib ketishiga yo‘l qo‘ymaydi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Jazirama sabab poyezdlar tezligiga cheklov qo‘yiladi

Published

on


Jazirama issiq sabab ayrim yo‘nalishlarda poyezdlar harakat tezligiga vaqtinchalik cheklov joriy etiladi.

Foto: Temiryo‘lekspress

“Temiryo‘lekspress” AJ xabariga ko‘ra, mazkur choralar yo‘lovchilar va poyezdlar harakati xavfsizligini ta’minlash, shuningdek, temir yo‘l infratuzilmasining barqaror va ishonchli ishlashini saqlash maqsadida ko‘rilmoqda. Shu sababli ayrim poyezdlar harakat jadvalida belgilangan vaqtdan kechroq manzilga yetib borishi mumkin.

Xabarda qaysi yo‘nalishlarda cheklov joriy qilinishiga aniqlik kiritilmagan.

Eslatib o‘tamiz, 13 iyuldan boshlab O‘zbekiston hududida g‘ayritabiiy o‘ta issiq ob-havo sharoiti kuzatilmoqda, u 20 iyulgacha davom etishi mumkin. Havo harorati 43-45 darajagacha, janubda va cho‘l hududlarda 46-48 darajagacha ko‘tarilishi kutilmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Toshkent va Nurafshonni bog‘lovchi yo‘l vaqtincha yopildi

Published

on


D002 avtomobil yo‘lining 4-9 kilometri oralig‘i 21 iyulga qadar yopildi. Haydovchilarga aylanma yo‘llardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar berildi.

Toshkent va Nurafshon shaharlarini bog‘lovchi avtomobil yo‘lida joriy yilning 21 iyul kuniga qadar transport vositalarning harakati to‘liq cheklandi.

Toshkent viloyati YHXB xabariga ko‘ra, bunga yo‘ldagi inshootlarning qurilishi sabab bo‘lgan.

«Toshkent – Nurafshon (D002) avtomobil yo‘lining 4 kilometridan 9-kilometriga qadar transport vositalarining harakati to‘liq cheklanadi», deyiladi xabarda.

Shu sababli YHXB ushbu yo‘ldan harakatlanuvchi haydovchilarga aylanma yo‘llardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar berdi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Prezident banklarga har bir mahallada daromadli loyihalarni ko‘paytirishni buyurdi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev mahalla bankirlari ish tizimi tubdan o‘zgarishini ma’lum qildi. Endi bir bankirga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktirilib, biznes faolligi, yangi ish o‘rinlari va aholi daromadini oshirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Shuningdek, banklarga har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlash va daromadli loyihalarni ko‘paytirishni buyurdi.

Foto: Prezident matbuot xizmati

Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.

Yig‘ilishda mahalla bankirlarining ish uslubi ham tubdan o‘zgarishi belgilandi. Ta’kidlanishicha, joylarda yaxshi tajribalar bor. Masalan, Angor tumani Yangiobod mahallasidagi 2 kilometr zovur usti yopilib, 110 ta servis obekti ishga tushirildi. Natijada mahalla atrofida yashaydigan 1 ming 225 nafar odam ishli va daromadli bo‘ldi.

Arnasoy tumanidagi Baxtli mahallasining bankiri 20 ta xonadonga 50 million so‘mdan kredit ajratib, mehmon uylarini ishga tushirdi. Har bir xonadon bir mavsumda 100 million so‘mgacha daromad olmoqda. Ish yurishib ketgani uchun yana 80 ta oila shunday mehmon uylari tashkil qilishga kirishdi.

Endi banklar har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlab, tashabbuskorlarni topishi va daromadli loyihalarni ko‘paytirishi zarur. Bundan buyon bitta mahalla bankiriga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktiriladi.

Ikki haftada tashabbuskor, zamonaviy fikrlaydigan oliygoh bitiruvchilari va yosh mutaxassislar orasidan 400 nafar yangi mahalla bankiri tanlab olinadi. Ular bir oy davomida namunali mahallalarga olib borilib, tajriba o‘rganadi.

Joriy yil oilaviy tadbirkorlik loyihalari uchun qo‘shimcha 2 trillion so‘m imtiyozli resurs berildi. “Og‘ir” mahallalar uchun kredit stavkasi 17,5 foizdan 12 foizga tushirildi.

Endi mahalla bankirlari o‘zi topgan loyihasi uchun ushbu resursdan foydalanishi mumkin bo‘ladi. Bu tizimni 1 avgustdan amaliyotga joriy etish vazifasi qo‘yildi.

Mahalla bankirlariga biznes faollikni oshirish, tadbirkorlik, ish o‘rni va aholi daromadini ko‘paytirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Tuman va shahar hokimlari mahalla raislari bilan birga har bir mahalla bankiriga yil yakunigacha aniq buyurtma shakllantirib beradi.

Davlat banklari bu yil 100 tadan mahallani ixtisoslashtirish tashabbusi bilan chiqqan. O‘tgan yili 9 ta davlat banki ishtirokida mahallalarda agrosanoatni rivojlantirish uchun “Agrostar” kompaniyalari tashkil qilingan edi.

Endi banklar mahallani ixtisoslashtirish bilan cheklanib qolmasdan, “Agrostar”larni jalb qilgan holda “yetishtirish – qayta ishlash – saqlash – qadoqlash – sotish” zanjirini yaratadi. Bir oyda dastur qilib, 1 mingta mahallada ish boshlash topshirildi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.