Iqtisodiyot
“Butun komandamga topshiriq berganman, kelgan investorning manfaatini kafolatlaymiz”
“Qonunlarimiz bor, qarorlarimiz bor, oxirgi yillarda qilgan hamma ishlarimiz shundan yaqqol dalolat beradi: biz ikki tomonlama manfaatni kafolatlaymiz va albatta ta’minlaymiz”, dedi prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent xalqaro investitsiya forumi ishtirokchilariga qarata.
Foto: Prezident matbuot xizmati
O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev 10 iyun kuni Toshkent xalqaro investitsiya forumida so‘zga chiqib, xorijiy investorlarga murojaat qildi.
“Global ishlab chiqarish zanjirlarida har bir davlat uchun teng sharoitni ta’minlaydigan ishonchli qoidalar bo‘lishi shart va zarur. Hech shubhasiz, bu borada Jahon savdo tashkilotining alohida o‘rni bor. Shu bois kelgusi yilda ushbu tashkilotning a’zosiga aylanish bo‘yicha oldimizga maqsad qo‘yganmiz va bu borada hamkorlarimiz bilan faol ishlayapmiz. Buning uchun o‘nlab qonun, yuzlab standartlarni xalqaro talablarga moslashtirdik va bu ishlarni shu yil to‘liq yakuniga yetkazamiz.
Ikkinchidan, mamlakatimizda xorijiy sarmoyadorlarga yanada qulay muhit yaratish uchun mahalliy kompaniyalar bilan bir xil sharoitlarni kafolatlovchi milliy rejim joriy qilinadi. Davlat organlari bilan munosabatga kirishishda “yagona darcha” tamoyili tatbiq etilishi belgilandi. Investitsiya faolligini ortiqcha tekshiruvlardan kafolatli himoyalash tizimi yaratiladi. Bular orqali 2030 yilga borib O‘zbekistonning kredit reytingini “investitsion” darajaga olib chiqishni maqsad qilib qo‘yganmiz.
Uchinchidan, biz davlat kompaniyalarini xususiylashtirishda ularning yurtimiz farovonligiga xizmat qiluvchi yirik aktivlarga aylantirish yo‘lini tanlaganmiz. Shu bois 18 ta yirik kompaniya va banklardagi qariyb 2 mlrd dollarlik davlat ulushini o‘zini birlashtirgan Milliy investitsiya jamg‘armasi tashkil etildi. Jamg‘arma boshqaruviga nufuzli Franklin Templeton kompaniyasi jalb qilindi. Kelgusi yilning o‘zida jamg‘arma aksiyalari paketi xalqaro IPO’ga chiqariladi. Shuningdek, professional konsultantlar jalb qilinib, ikki yilda 29 ta davlat kompaniyasi xususiylashtiriladi.
To‘rtinchidan, biz transport va logistika sohasini iqtisodiyotimizning qon tomiri sifatida ko‘ramiz. Shu bois bu sohaga ham xususiy kapital faol jalb qilinmoqda. Birgina misol, Samarqand, Namangan, Buxoro va Urganch xalqaro aeroportlari davlat-xususiy sheriklik asosida salohiyatli investorlar boshqaruviga berildi. Urganch aeroporti boshqaruviga dunyoning yetakchi Incheon kompaniyasi jalb qilindi. Kelgusi yilda Nukus, Termiz, Farg‘ona, Navoiy aeroportlari bo‘yicha ham tenderlar o‘tkazamiz.
Yana bir muhim yo‘nalish – poytaxtimizda yashab va ishlayotgan aholi 5 milliondan oshdi. Shu bois 2 million aholiga mo‘ljallangan Yangi Toshkent shahrini barpo etib, poytaxtni megapolisga aylantiramiz. Bu yerda yiliga 20 million yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatish imkoniyatiga ega aeroport, temiryo‘l va avtomobil transportini qamrab olgan multimodal hab quriladi. Yirik davlat komplekslari va moliya markazlari qad ko‘taradi. Ushbu megaloyihani birgalikda amalga oshirish uchun investorlar, xalqaro moliya institutlari va xorijiy banklarni taklif qilamiz.
Beshinchidan, so‘nggi yillarda qo‘shnilarimiz bilan yo‘lga qo‘yilgan ochiq va do‘stona siyosat natijasida Markaziy Osiyoda mutlaqo yangi hamkorlik muhiti shakllandi. Bugun ushbu davlatlarning hukumat rahbarlari forumda ishtirok etayotgani ham so‘zimni yaqqol isbotlaydi. E’tibor bering, 8 yilda qo‘shnilarimiz bilan tovar aylanmasi hajmi 3,5 barobardan ziyod oshib, qariyb 12 mlrd dollarga yetdi.
Katta investitsiya loyihalarini amalga oshirmoqdamiz. Jumladan, Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston temiryo‘lini qurishni boshladik. Yirik energetika va infratuzilma loyihalarini tayyorlash bo‘yicha salmoqli ishlar qilinmoqda. Umuman, biz Markaziy Osiyoda investitsiya va savdo uchun yaxlit hudud konsepsiyasini ilgari surishni taklif qilamiz.
Shu o‘rinda xalqaro tashkilotlarga murojaat qilmoqchiman. Mintaqaviy loyihalarni qo‘llab-quvvatlash uchun yangi moliyaviy mexanizmlarni yo‘lga qo‘yish vaqti keldi, deb o‘ylayman. Birgalikda harakat qilsak, Markaziy Osiyoni tinchlik va taraqqiyot makoniga aylantiramiz.
Hurmatli yig‘ilish ishtirokchilari!
Bugungi forum yangi, kengaytirilgan formatda o‘tkazilmoqda. Uning doirasida ilk bor ixtisoslashgan ko‘rgazma tashkil etilib, unda O‘zbekiston kompaniyalari o‘z loyiha va qo‘shma tashabbuslari bilan ishtirok etmoqda. Bir masalaga alohida urg‘u bermoqchiman. Biz uchun investitsiya – faqatgina moliyaviy manba emas. Biz uchun bu – texnologiyalar, bilim, malakali kadrlar, xalqaro ishlab chiqarish zanjiriga qo‘shilish, ya’ni haqiqiy taraqqiyot demakdir.
O‘zbekiston mana shunday ezgu g‘oyalar bilan keladigan xorijiy investorlarga barcha-barcha sharoitlarni yaratib beradi. Ularni har tomonlama qo‘llab-quvvatlaydi va buni kafolatlaydi. Yurtimizda sizlar uchun barcha eshiklar doimo ochiq. Eng muhimi, faoliyatingizni himoya qiladigan qonunlar bor O‘zbekistonda. Muloqotga ochiq davlat bor. Va hamkorlikka tayyor mehnatkash xalqimiz bor!
Biz Toshkent investitsiya forumini to‘rtinchi marta o‘tkazyapmiz, tajriba orttirdik. Bugungi anjumanda ishtirok etayotgan, mamlakatimizga mehmon bo‘lib kelgan har bir investorga O‘zbekistonda o‘zining sohasi bo‘yicha munosib loyiha topib berish – bizning eng katta vazifamiz.
Har bir investor, xorijiy hukumat va xalqaro tashkilotlar vakillariga kelganlaring uchun yana bir bor chin dildan minnatdorchilik bildirmoqchiman. Butun komandamga topshiriq berganman, manfaat ikki tomonda ham bo‘lishi kerak. Kelgan investorning manfaatini biz albatta kafolatlaymiz. Qonunlarimiz bor, qarorlarimiz bor, oxirgi yillarda qilgan hamma ishlarimiz shundan yaqqol dalolat beradi.
Shuning uchun, hurmatli investorlar, hurmatli aziz mehmonlarimiz, ikki tomonlama manfaatni kafolatlaymiz va albatta ta’minlaymiz. Barchangizga omad va yutuqlarni tilayman. Yana bir marta O‘zbekistonga xush kelibsizlar!” – deya nutqini yakunladi Shavkat Mirziyoyev.
Forumning yalpi sessiyasida Bolgariya prezidenti Rumen Radev, Slovakiya bosh vaziri Robert Fitso, Ozarbayjon bosh vaziri Ali Asadov, Qozog‘iston bosh vaziri Oljas Bektenov, Qirg‘iziston hukumati raisi Adilbek Kasimaliyev, Tojikiston bosh vaziri Qohir Rasulzoda, Rossiya hukumati raisi o‘rinbosari Aleksandr Novak, Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi raisi o‘rinbosari Nokerguli Ataguliyev hamda Yangi taraqqiyot banki prezidenti Dilma Rusef va Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki prezidenti Odil Reno-Basso ham qatnashib, so‘zga chiqdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
Prezident raisligidagi yig‘ilishda tashqi bozorda paxtaga talab pasayib, eksport logistikasi xarajatlari oshib borayotgan sharoitda fermerlar, klasterlar va tayyor mahsulot ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rib chiqildi. Prezidentning Andijon viloyatiga tashrifi doirasida qishloq xo‘jaligi va sanoatni rivojlantirishga oid qator vazifalar belgilandi.
Paxtani birja orqali sotgan fermerga ham, uni sotib olgan klasterga ham har tonna uchun 500 ming so‘mdan subsidiya berish belgilandi. O‘z yerida paxta yetishtirgan klasterlar esa har gektar uchun 1,5 mln so‘mdan subsidiya oladi.
Tayyor mahsulot eksportchilarining xorijiy valyutadagi kreditlari bo‘yicha foizlarning 5 foizdan, milliy valyutadagi kreditlar bo‘yicha 14 foizdan oshgan qismini uch yil davomida kompensatsiya qilish bo‘yicha hisob-kitoblar tayyorlanadi. Shuningdek, marketpleyslar orqali sotilgan mahsulot qiymatining 3 foizini qaytarish masalasi o‘rganiladi.
Shuningdek, yig‘ilishda Jalaquduq, Marhamat, Asaka va Andijon tumanlaridagi adir yerlarini iqtisodiy aylanmaga kiritish bo‘yicha yangi choralar ham belgilandi.
«Agrostar» kompaniyasi tashkil etilib, bahorga qadar 4–5 ming gektar maydonga suv chiqarish va shaftoli, gilos, o‘rik, olxo‘ri kabi sanoatlashgan bog‘larni barpo etish boshlanadi. Bog‘lar uch yil parvarish qilinib, aholiga tayyor holda taklif etiladi.
Bu maqsadlarga 30 mln dollar, adirlarga suv chiqarish ishlariga esa 200 mlrd so‘m ajratiladi. Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlash darajasini 16 foizdan 30 foizga yetkazish va eksportni 500 mln dollarga oshirish vazifasi ham qo‘yildi.
Meva-sabzavotchilikda «gektardan — maksimal qiymat» tamoyiliga o‘tish belgilandi. Kichik qayta ishlash uskunalarini aholiga lizing asosida berish uchun 100 mlrd so‘m yo‘naltiriladi.
Baliqchi tumanida 5 gektar maydonda tashkil etilgan issiqxona loyihasini respublika bo‘ylab ommalashtirish belgilandi. Bu maqsadga 300 mlrd so‘m, shu jumladan, Andijon uchun 50 mlrd so‘m ajratiladi.
