AQSh Davlat kotibi Marko Rubio NATO davlatlarining Eronga qarshi urushni qo‘llab-quvvatlamaganini “katta umidsizlik” deb atadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar harbiy amaliyot tugaganidan keyin alyans bilan munosabatlarini qayta ko‘rib chiqishi mumkin.

Rubioning aytishicha, ba’zi NATO davlatlari, jumladan Ispaniya, AQSh milliy xavfsizligiga tahdid deb topilgan vaziyatlarda harbiy bazalardan foydalanishga ruxsat bermaydi. Bu Qo’shma Shtatlar uchun jiddiy savollar tug’diradi.

“Agar NATO Yevropani himoya qilish va kerak bo’lganda AQShga yordam bermaslik haqida bo’lsa, bu yaxshi kelishuv emas”, – deydi u.

AQSh Davlat kotibining ta’kidlashicha, NATOning AQSh uchun asosiy afzalliklaridan biri butun dunyo bo’ylab harbiy amaliyotlar o’tkazish uchun bazalardan foydalanish imkoniyatidir. Agar bu imkoniyat cheklangan bo’lsa, hamkorlikning samaradorligi shubha ostida qolishi mumkin.

Mart oyi boshida Ispaniya AQShning Eronga qarshi hujumlarida o‘z bazalaridan foydalanishiga ruxsat bermasligi haqida xabar berilgan edi. Madrid, shuningdek, AQSh va Isroil operatsiyalarida ishtirok etuvchi samolyotlar uchun havo hududini yopdi.

Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches mojaroni harbiy yo’l bilan emas, balki diplomatik yo’l bilan hal qilish kerakligini ta’kidladi.

Source link

Qo’shma Shtatlar NATO bo’yicha barcha ittifoqchilar bilan aloqada va qo’shimcha havo hujumidan mudofaa tizimlarini jalb qilish imkoniyatlarini o’rganmoqda. Bu haqda alyansga a’zo davlatlardan birining yuqori martabali harbiy amaldori ma’lum qildi.

Ayni paytda Polsha hukumati Patriot havo mudofaa tizimini Yaqin Sharqqa o‘tkazish niyati yo‘qligini aytdi. Mudofaa vaziri Vladislav Kosnyak-Kamisning aytishicha, bu tizimlar Polsha havo hududi va NATOning sharqiy qanotini himoya qilishga yordam beradi.

U bu borada oʻz fikrini Qoʻshma Shtatlar NATO davlatlaridan Patriot havo mudofaa tizimlarini Yaqin Sharqqa oʻtkazishni talab qilayotgani haqidagi xabarlar fonida bildirdi.

“Bizning “Patriot” eskadronimiz va uning qurollari Polsha osmoni va NATOning sharqiy chegaralarini himoya qilishga mo‘ljallangan. Bunda hech qanday o‘zgarish yo‘q va ularni boshqa mintaqaga o‘tkazish rejalashtirilmagan”, deb yozgan vazir X ijtimoiy tarmog‘ida.

Uning so‘zlariga ko‘ra, ittifoqchilar Polshaga yuklangan missiyaning muhimligini yaxshi bilishadi.

“Polsha xavfsizligi mutlaqo barqaror missiya”, dedi Koshnyak-Kamis.

Source link

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yaqin Sharqdagi Falastinlik qochqinlar bo‘yicha Oliy komissari Filipp Lazzarini Isroil parlamenti tomonidan qabul qilingan o‘lim jazosi haqidagi qonundan dahshatga tushganini aytdi.

Avval xabar berganimizdek, dushanba kuni parlament tomonidan qabul qilingan qonun loyihasi jiddiy bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi.

Filipp Lazzari demokratiyaning o’lim jazosiga qaytmasligini ta’kidlab, Isroil parlamenti tomonidan ma’qullangan hujjat diskriminatsiya va shuning uchun Falastin xalqining huquqlarini poymol qilish ekanligini ogohlantirdi.

“Biz dunyo mamlakatlarida o‘lim jazosini bekor qilishiga o‘rganib qolganmiz va bu qonun aholining ma’lum bir qatlamini nishonga olib, kuchli diskriminatsiyaga olib keladi”, — dedi BMTning Falastinlik qochqinlarga yordam ko‘rsatish agentligi rahbari.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari bo‘yicha Oliy komissari boshqarmasi ham falastinlik harbiy asirlarni nishonga olgan qonunni zudlik bilan bekor qilishga chaqirdi.

Terrorizmda aybdor deb topilgan falastinliklarga o‘lim jazosi qo‘llash to‘g‘risidagi qonun loyihasini parlamentning 62 nafar a’zosi yoqlab, 48 nafari esa qarshi ovoz berdi. Bosh vazir Benyamin Netanyaxu ham bahsli qonun loyihasini qo‘llab-quvvatladi.

Isroil Milliy xavfsizlik vaziri I. Ben Gvir bahsli qonun qabul qilinganini nishonlamoqda. Foto: Reuters

Qonunga ko‘ra, bosib olingan G‘arbiy Sohilda yashovchi falastinliklar Isroil sudida terrorchilikda aybdor deb topilsa, 90 kun davomida osilishi kerak.

Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya kabi Yevropa davlatlari ham qonun demokratik tamoyillarga zid ekanini aytadi.

Hatto Isroilning yetakchi inson huquqlari tashkiloti ham qonunni “falastinliklarga nisbatan kamsitish va irqchilik zo‘ravonligi” sifatida qoraladi. Xususan, Isroil Fuqarolik huquqlari assotsiatsiyasi ushbu qonun ustidan mamlakat Oliy sudiga apellyatsiya shikoyati berdi.

O‘tgan oy BMT ekspertlari qonunni qattiq tanqid qilib, hujjatni falastinliklarning huquqlarini poymol qiluvchi xalqaro huquqning buzilishi deb atagan edi.

Yevropa Ittifoqining tashqi ishlar idorasi ham oʻlim jazosi yashash huquqini buzadi va yangi hujjat qiynoqlarni taqiqlashni buzadi.

Maʼlumotlarga koʻra, Isroil qamoqxonalarida 9300 dan ortiq falastinlik saqlanmoqda, ulardan 350 nafari bolalar va 66 nafari ayollar.

2000-2023-yillarda Isroil tomonidan qamoqqa olingan bolalar soni 13 mingga yetdi.

Xalqaro inson huquqlari tashkilotlariga ko‘ra, Isroil qamoqxonalarida falastinlik bolalarga nisbatan jismoniy va ruhiy qiynoqlar qo‘llaniladi.

Xalqaro Amnistiya Isroil qamoqxonalaridagi falastinliklarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo’ravonliklardan ham xavotirda.

Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa 2023 yil 7 oktyabrdan keyin kuchaydi.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, Isroil 1967 yildan 2023 yilgacha 800 mingdan ortiq falastinlikni hech qanday asossiz va hatto eng kichik shubhasiz hibsga olgan.

“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.

Source link

So’nggi yillarda saraton o’lim darajasi bo’yicha yurak-qon tomir kasalliklaridan o’zib ketdi. Bu haqda RIA Novosti agentligiga tibbiyot fanlari doktori, jarroh, Saratonga qarshi xalqaro alyans direktorlar kengashi aʼzosi Myra Karefi maʼlum qildi.

“Saraton butun dunyo boʻylab oʻlimning asosiy sabablaridan biri boʻlib, prognozlar shuni koʻrsatadiki, 2030-yilga borib oʻlim darajasi boʻyicha u yurak-qon tomir kasalliklaridan oʻzib ketadi. Biroq koʻpchilik mamlakatlarda saratonga qarshi kurashga yetarlicha siyosiy va iqtisodiy eʼtibor berilmayapti va bu uzoq muddatda muammoni yanada kuchaytiradi”, — dedi Carefi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Lotin Amerikasi davlatlari profilaktika, diagnostika va davolashga yetarlicha sarmoya kiritmayapti. Eng yaxshi natijalarga erishgan mamlakatlar saraton kasalligini davolashning ko’proq tuzilgan tuzilmalariga, ko’proq tashkillashtirilgan dasturlarga va ko’proq ixtisoslashgan markazlar va jihozlarga ega. Kaleffining aytishicha, bu o’lim darajasini sezilarli darajada kamaytiradi.

Kelgusi o’n yilliklarda saraton kasalligini tashxislash va tegishli davolanishdan teng foydalanish asosiy masalalardan biri bo’ladi. Shuning uchun profilaktika strategiyalari juda zarur va ular bu bashoratlarga sezilarli ta’sir ko’rsatishi mumkin, deydi ekspertlar.

Source link

Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.

Qonun uchinchi va oxirgi o‘qishda qabul qilindi, 62 ovoz yoqlab, 48 nafar qarshi ovoz berildi. Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu bu harakatni qo‘llab-quvvatladi.

Qonunga ko‘ra, Isroil harbiy tribunali tomonidan “terrorchilik harakati” deb topilgan hujumda aybdor deb topilgan falastinlik 90 kun ichida, 180 kunlik muddatga ozodlikdan mahrum qilish imkoniyati bilan osilishi kerak.

Nazariy jihatdan, qonun isroilliklarga ham taalluqli bo‘lishi mumkin, biroq amalda bu dargumon, chunki o‘lim jazosi faqat hujumdan maqsad “Isroil davlati mavjudligini inkor etish” bo‘lsagina qo‘llanilishi mumkin. Isroilda o’lim jazosi mahkumlar uchun umrbod qamoq jazosiga almashtirilishi mumkin. Tanqidchilarning ta’kidlashicha, bu o’lim jazosi faqat falastinliklar uchun qo’llaniladi va shunga o’xshash jinoyatlarni sodir etgan yahudiy isroilliklarga emas.

Ushbu qonun 2023-yil 7-oktabrda XAMASning hujumidan so‘ng o‘ta ekstremistik shaxslar tomonidan faol ilgari surildi. Bunda Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir va uning Otzma Yehudit partiyasi muhim rol o‘ynadi. Ovoz berishdan so’ng u X ijtimoiy tarmog’ida shunday deb yozdi: “Biz tarix yaratdik! Biz va’da berdik. Biz buni qildik”.

Muxolifatdagi Demokratik partiya rahbari Yair Golan qonunni tanqid qilib, bu xalqaro sanksiyalarga olib kelishi mumkinligini aytdi.

“Terrorchilar uchun oʻlim jazosi toʻgʻrisidagi qonun Ben Gvirni yoqtirish uchun moʻljallangan keraksiz urinishdir”, dedi u. “Bu Isroil xavfsizligiga foyda keltirmaydi.”

G‘azo sektorini boshqarayotgan HAMAS qonunning ma’qullanishi Isroil qamoqxonalaridagi falastinlik mahbuslar hayotiga tahdid solayotganini aytdi va xalqaro hamjamiyatni ularning himoyasini ta’minlashga chaqirdi.

Isroil Fuqarolik huquqlari assotsiatsiyasi mamlakat Oliy sudiga qonunni bekor qilishni so‘rab petisiya yo‘lladi. “Ushbu qonun G‘arbiy Sohildagi falastinliklarga qarshi konstitutsiyaga zid, kamsituvchi va adolatsizdir”, — deyiladi tashkilot bayonotida.

Endilikda Oliy sud apellyatsiyani ko‘rib chiqish-ko‘rmaslik masalasini hal qiladi.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining ekspertlar guruhi qonunda “terrorizm” tushunchasining noaniq ta’rifi bor va “terrorizmga aloqador bo’lmagan” harakatlar uchun o’lim jazosi berilishi mumkinligini aytdi.

Isroilning “Beselem” inson huquqlari guruhining da’vo qilishicha, G‘arbiy Sohildagi harbiy sudlar qiynoqlar uchun 96 foizga hukm qilingan.

Xalqaro Amnistiya tashkiloti “jinoyatni kamaytirishda o’lim jazosi umrbod qamoq jazosidan samaraliroq ekanligi haqida hech qanday dalil yo’q” deydi. Tashkilot maʼlumotlariga koʻra, oʻlim jazosi hali ham 54 ta davlatda, jumladan, AQSh va Yaponiyada qoʻllaniladi. Shu bilan birga, global tendentsiya ushbu jazoni bekor qilish tomon bormoqda, 113 mamlakat allaqachon uni bekor qilgan.

Isroil o’z tarixi davomida ikki marta o’lim jazosini rasman bajargan. 1962 yilda qatl etilganlardan biri fashistlarning urush jinoyatchisi va Xolokost tashkilotchisi Adolf Eyxman edi.

Source link