Jamiyat
«Bu byurokratiya-ku!» – parlamentda qabul qilingan qonun e’tiroz tug‘dirdi
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasida «Davlat boji to‘g‘risida» gi qonunning 8-moddasiga o‘zgartirish kiritishga doir qonun loyihasi qabul qilindi.
«Milliy tiklanish» partiyasi rahbari Alisher Qodirov bu haqda ma’lum qilar ekan, yangi tartib-qoida xorijda «El-yurt umidi» fondi ko‘magida doktorlik dissertatsiyasini (PhD) yozayotgan tadqiqotchilarga byurokratik to‘siq bo‘lishi mumkinligidan ogohlantirdi.
«(Yangi qonun bilan)«El-yurt umidi» fondi belgilangan muddatda ilmiy ishini himoya qilolmagan doktorantini sudga berish va qilingan xarajatlarni foizlari bilan qaytarib olish uchun imtiyozli murojaat huquqiga ega bo‘lmoqda! Fond suddagi g‘alabasi bilan o‘zi tanlab olgan doktorantni ilmiy intilishi yarmida sindirilgan, davlatdan o‘n minglab dollar qarzdor, norozi, birinchi imkoniyatdayoq xorijga chiqib ketish yo‘lini izlaydigan «umidsiz» ga aylantirib beradi», – deb yozdi «Milliy tiklanish» partiyasi rahbari.
O‘zi ham pedagogika fanlari yo‘nalishida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan Alisher Qodirovning fikricha, xalqaro tajriba davlatlar ilmiy tadqiqot masalasida olimlarni rag‘batlantirishdan manfaat ko‘rishini tasdiqlaydi.
«To‘g‘ri, muddat albatta bo‘ladi, lekin olim yangilik yaratish yo‘lida qo‘shimcha imkoniyat kerak ekanligini asoslab bersa, nega uni jazolash kerak? Menimcha, Fond davlat pulini qaytarish bilan, ilmiy tadqiqotga investitsiya qilish maqsadlarini adashtirib yubormoqda. Bu adashish «Umid»da bo‘lganidek xalqimiz kutayotgan umidlarini xorijdan izlab yurishimizga olib kelmasa bo‘ldi. Qolaversa, bu oddiy talaba emas, olimni yo‘qotish bo‘ladi va zarari pul bilan o‘lchanmaydi», – deydi siyosatchi.
Qonunchilik palatasi majlisidagi muhokamada «El-yurt umidi» jamg‘armasi ijrochi direktori Gulnoza Ismoilova «Milliy tiklanish» partiyasi rahbari tanqid qilgan yangi tartibni oqlagan.
Xorijda turli yo‘nalishlarda ilmiy tadqiqot olib borayotgan yurtdoshlarimiz ham «El-yurt umidi» fondining belgilangan muddatda ilmiy ishini himoya qilolmagan doktorantni sudga berish va xarajatlarni qaytarib olish amaliyotiga e’tiroz bildirmoqda.
«Qonunchilikda tartib va hisobdorlik kerak. Lekin PhD’ni oddiy o‘quv dasturi kabi tushunish – juda katta xato. Doktorantura bu tayyor bilimni o‘zlashtirish emas, yangi bilim yaratish jarayoni. Yangi bilim esa kalendarga qarab paydo bo‘lmaydi. Uch yil ko‘p holatda yetarli emas. Britaniya va Avstraliya kabi tizimlarda ham PhD amalda ko‘pincha 4-5 yilga cho‘ziladi, AQShda esa bu jarayon odatda yanada uzoq – 5-6 yil, ba’zan undan ham ko‘proq davom etadi. Shuning uchun «belgilangan muddatda tugatmadi = samarasiz» degan mantiq ilm tabiatiga to‘g‘ri kelmaydi», – deb yozdi Avstraliya milliy universitetida siyosiy fanlar yo‘nalishida PhD dissertatsiyasi ustida ishlayotgan tadqiqotchi Otabek Akromov.
Unga ko‘ra, bunday yondashuv tadqiqot sifatini pasaytiradi. Olim yaxshi ish qilishni emas, tezroq ishni «yopish» ni o‘ylaydi. Natijada chuqur, puxta va original izlanish o‘rniga, shoshilinch, xavfsiz, minimal talabni qondiradigan ishlar ko‘payadi.
«Ilmga bosimni moliyaviy jazo orqali berish – sifat emas, qo‘rquvni keltirib chiqaradi. Qo‘rquv natijasida esa yaxshi dissertatsiya yozilmaydi; u faqat odamni muddat quvishga majbur qiladi. Bu yerda davlat pulini himoya qilish bilan ilmga sarmoya kiritish o‘rtasidagi farq yo‘qolib qolyapti. Ilmiy tadqiqotga ajratilgan mablag‘ har doim ham kafolatli va tez qaytadigan investitsiya emas. Uning tabiati boshqacha: ba’zi tadqiqotlar sekin «pishadi», ba’zilari esa yo‘nalishini o‘zgartiradi. Lekin aynan shu jarayonning o‘zi ilmning normal mantig‘i. Agar davlat olimga «yo o‘z vaqtida tugatasan, yoki foizi bilan qarzdor bo‘lasan» desa, u holda davlat olim yetishtirmayapti, balki ma’muriy qo‘rquv ostida diplom ishlab chiqarish tizimini quradi», – deb ta’kidladi O.Akromov.
«PhD’ni 3 yilda tamomlash asli juda qiyin masala. Faqatgina bir necha davlatlarda bunga ruxsat beradi. Amerikada PhD o‘rtacha 4-6 yil. Ko‘plari o‘rtacha 6-7 yil deganda tamomlaydi. Oksfordda esa 3-5 yil beradi. Aksariyat odam 4-5 yil orasida tugatadi», – deya muddat emas, sifat birlamchi ekanini urg‘uladi Oksford universitetida sun’iy intellekt yo‘nalishida PhD dissertatsiya ustida izlanish olib borayotgan yurtdoshimiz Iqboljon Sobirov.
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat4 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston kartoshkani asosan qaysi davlatlardan sotib oldi?
-
Iqtisodiyot3 days ago
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
-
Iqtisodiyot4 days agoPrezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
-
Siyosat12 hours ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari