Jamiyat
Boyligi bilan uyga «qamalgan» aka-uka qismati
Kolerlar Nyu-Yorkning eng nufuzli, obro‘li oilalaridan biri — Genri Koler shifokor, Syuzi esa san’atkor edi. Katta kutubxonasi bor, gazeta o‘qiydigan, pianino chala oladigan, huquq va muhandislikni bitirgan ikki yigitning ota-onasi vafot etganida Lengli 44, Gomer esa 48 yoshda bo‘lib, ular hatto oila ham qurmagan edilar.
Buyuk depressiyadan oldin, aka-uka Kolerlar boy va faqat oq tanlilar yashaydigan xavfsiz mahallada istiqomat qilishgan. Keyinchalik hayot qiyinlashib, buyuk depressiya boshlandi va badavlat oq tanlilar o‘z uylarini boy berib vayronagarchiliklar sodir bo‘ldi, jinoyatchilik avj oldi.
Lekin bu qiyinchiliklar aka-ukalarga bevosita ta’sir qilmadi, chunki ularda ota-onasidan qolgan meros va pul bor edi. Gomer sug‘urta kompaniyasida ishlagan va yerga sarmoya kiritgan, Lengli esa nafaqaga chiqqan va pianino biznesini boshlagan. Biroq mahallada, yurtda ro‘y berayotgan o‘zgarishlar ularga o‘z ta’sirini ko‘rsata boshladi. Aka-uka uylarini sotib, derazalarini sindirgan bezorilardan, o‘g‘rilardan uzoqroqqa ko‘chib ketishlari mumkin edi, ammo ular o‘zlarini uylaridan tashqarida tasavvur qilisholmasdi. Vaqt o‘tgan sayin ularning tashqi dunyo bilan aloqasi kamayib bordi. Chunki aka-uka o‘zlarini katta uylaridagina xavfsiz his qilishardi.
1933-yilda Gomer insultni boshidan o‘tkazdi va ko‘rish qobiliyatini yo‘qotdi, qisman falaj bo‘lib qoldi. Lengli katta meros va jamg‘armasi tufayli ishni tashlab, akasiga g‘amxo‘rlik qila boshladi. Lengli oziq-ovqat va suv uchun kechasi tashqariga chiqar va devor oshishga majbur bo‘lardi (suv, elektr energiyasi, gaz va issiqlik pul to‘lanmagani uchun o‘chirilgan edi).
U uyining derazalarini bekitib tashladi, chaqirilmagan mehmonlar uchun barcha qavatlarga «qopqon» qo‘ydi. Ya’ni to‘rt qavatli uyni keraksiz ashqol-dashqollar bilan to‘ldirdi: kitoblar, cholg‘u asboblari, eski gazeta taxlamlari, turli avtomobil qismlari bilan go‘yoki himoya devorlarini yaratdi.
Ular aql bovar qilmaydigan darajada boy ekanliklari va qal’aga o‘xshash uylarida oltin va olmoslarni yashirishayotgani haqida mish-mishlar tarqaldi. Faqat birgina jurnalist Lengli bilan suhbatlashishga muvaffaq bo‘ldi. Lengli unga qisqacha izoh berdi: «Telefonni o‘chirib, elektron pochtani tekshirishni to‘xtatganimizda qanchalik yengillik his qilganimizni tasavvur qila olmaysiz». Boshqacha qilib aytganda, aka-ukalar go‘yoki «xavfli» sivilizatsiyadan voz kechishgandi.
Aka-uka bir necha yil davomida unutilgan, ammo 1942 yilda politsiya ularni haydab chiqarish uchun esga oladi. Chunki Kolerlar o‘n yildan ortiq vaqt davomida uy to‘lovlari uchun katta qarzga botgan edi. Politsiya eshikni sindirib, eski-tuski narsalardan yasalgan tuzoqlarni buzib tashladi va Lenglini topdi. U indamay ularga kerakli miqdorga chek yozdi va eshikdan kuzatib qo‘ydi.
Aka-ukalar qiziqish ortib borayotganligi sababli, Lengli yana jurnalistlar qurshovida qoldi. Ikkinchi intervyusida Lengli akasiga qanday g‘amxo‘rlik qilishini aytib berdi. Lengli va uning akasi shifokorlarga ishonmasliklarini, o‘zlari tibbiyotni yaxshi bilishlarini va Gomerga o‘zlari tashxis qo‘yib, davolayotganliklarini aytadi. Lenglining iqroricha, u bemor akasiga sog‘lom tushlik tayyorlaydi, uni yuvintiradi, hatto kitob o‘qib beradi. Ular radio tinglashadi va bir-birlari bilan muloqot qilishadi. Qachonlardir Gomerning ko‘rish qobiliyati tiklansa o‘qishi uchun Lengli uyda shu qadar ko‘p gazetalar yig‘adiki…
Bir kuni qo‘shnilar politsiyaga yoqimsiz hiddan shikoyat qildi, ular aka-uka o‘lgan deb taxmin qilishadi. Politsiya axlat uyumlari orasidan Gomerni g‘alati holatda topdi. U latta xaltaga suyanib, ustiga eski mo‘ynali kiyim kiyib olgan, tizzalari bukilgan, boshi egilgan holatda o‘tirardi.
«Men Gomer Kolerman, advokatman va men tirikman. Nega uyimga bostirib kiryapsiz? Iltimos, menga ism-sharifingiz va nishon raqamlaringizni ayting», — deb salomlashdi Gomer politsiyachilar bilan.
Serjant undan nega g‘alati o‘tirganini so‘radi. Gomer bu holatda o‘tirishiga sabab kasalligi ekanini aytadi. 1920-yilning oxiridan beri Gomerni akasidan boshqa odam birinchi marta ko‘rib turishi edi. 1947 yil mart oyida politsiyaga yana qo‘shnilardan Kolerlar uyidan hid kelayotgani haqida juda ko‘p qo‘ng‘iroqlar bo‘ldi. Bu safar Gomer o‘tirgan joyga yetib borish, chiqindilarni tozalash va tuzoqlarni zararsizlantirish uchun besh soat kerak bo‘ldi. Gomerni xuddi shu g‘alati holatda chirigan stulda o‘tirgan holda topdilar. U o‘lgan edi. Tashxislar shuni ko‘rsatdiki, u charchoq, ochlik va yurak xurujidan vafot etgan edi. Politsiya uning ukasini qidira boshladi. U nahotki Gomerni tashlab ketgan bo‘lsa?
Ishchilar vayronalarni tozalashayotganda, butun shtat bo‘ylab Lengli uchun qidiruv e’lon qilingandi. Kichik Koler faqat ikki oydan keyin, Gomerdan atigi 10 metr uzoqlikda topilgan. Lengli akasiga ovqat olib kelayotganda o‘zlari yaratgan tuzoqlaridan biriga tushib qoladi. Otasidan qolgan «Ford» mashinaning bir bo‘lagi uning ustiga tushib, axlat ko‘chkisini yuzaga keltirgan.
Kolerlar uyidan 120 tonna turli buyumlar olib chiqildi.
Nyu York aholisining yarmi uyning qulashini tomosha qilish uchun yig‘ildi. Uydan 10 ta royal va to‘rtta pianino, 25 000 ta kitob, rasm va haykallar to‘plami, bouling to‘plari, aravachalar, velosipedlar, bankada saqlangan ikki boshli chaqaloq, skelet (ehtimol bu ularning otasi shifokor Genri Kolerga tegishli) va gazetalar to‘plami topildi. Tozalash ishlaridan so‘ng yarim chirigan uyni buzish to‘g‘risida qaror qabul qilindi. Ba’zi narsalar kim oshdi savdosida sotildi va Kolerlar merosi uzoq qarindoshlar o‘rtasida taqsimlandi.
Ha, ular dunyodan yuz o‘girib boyligini asragan, lekin aynan shu boylik ularni tiriklay qamab qo‘ygan edi.
Ushbu voqea Amerika tarixida «haddan tashqari izolyasiya va to‘plovchilik» ramziga aylandi. Hech narsadan voz kecholmaydigan va boylikka «ko‘milgan» shaxslarga «Collyer’s syndrome» yorlig‘i yopishtiriladigan bo‘ldi.
Kolerlar voqeasi faqat tarixiy shov-shuv emas, balki har kim uchun ham saboq. Boylik odamni jamiyatdan uzsa, eshiklarni yopishga majbur qilsa, u himoya qilmaydi, baxt bermaydi, balki uy ichiga qamaydi va bu halokatli yakun topadi.
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat4 days ago
To‘qayev prezidentlikka qayta nomzod qo‘yishi haqidagi savolga javob berdi
-
Siyosat3 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
-
Siyosat4 days ago
O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasida Abadiy do‘stlik shartnomasi imzolandi
-
Siyosat4 days ago
Shavkat Mirziyoyev «Haydar Aliyev» ordeni bilan taqdirlandi
-
Siyosat4 days ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat2 days ago
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev AQSh kongressmenlari delegatsiyasini qabul qildi