Iqtisodiyot
Bolgariya 1 yanvardan yevroga o‘tadi
Yevro tarafdorlari ushbu qadam YeI bilan aloqalarni mustahkamlashi va mamlakatni tashqi ta’sirga nisbatan zaifligini kamaytirishini ta’kidlamoqda. Yevro muxoliflari narxlarning keskin oshishi va iqtisodiy suverenitetni yo‘qotish tahdididan xavotirga tushgan.
Bolgariya 1 yanvardan yevroga o‘tadi va yevrohududdagi 21-davlatga aylanadi. Tegishli qaror payshanba kuni kuchga kiradi va mamlakatning milliy valuta – Bolgariya levidan voz kechish bo‘yicha ko‘p yillik yo‘li yakunlanadi.
Yevrokomissiya rahbari Ursula fon der Lyayyen mamlakatni bu qadam bilan tabrikladi:
«Ertaga Bolgariya yevrohududga qo‘shiladi. Bu muhim qadam ko‘p yillik mashaqqatli mehnat va maqsadga sodiqlik natijasi bo‘ldi. Endi bu oddiy to‘lovlar, qulay sayohatlar va Bolgariya biznesi uchun ko‘plab yangi imkoniyatlarni anglatadi. Tabriklaymiz, Bolgariya! Siz erishgan yutuqlaringiz bilan faxrlanishingiz mumkin».
Yevroga o‘tish keskin ichki munozaralar fonida sodir bo‘lmoqda. 2025 yilda Bolgariyada milliy valuta – levni saqlab qolish uchun keng ko‘lamli norozilik kampaniyasi boshlandi: yevro muxoliflari narxlarning keskin oshishi va iqtisodiy suverenitetni yo‘qotish tahdididan xavotirga tushdi.
Shunga qaramay, bir-birini almashtirgan hukumatlar birin-ketin yevrohududga qo‘shilishga intildi. Islohot tarafdorlarining fikricha, yevro iqtisodiyotni kuchaytiradi, savdoni osonlashtiradi, YeI bilan aloqalarni mustahkamlaydi va mamlakatning tashqi ta’sir, jumladan, Rossiya ta’siriga nisbatan zaifligini kamaytiradi.
Bolgariya so‘nggi yillarda uzoq davom etgan siyosiy inqirozni boshdan kechirmoqda: korrupsiyaga qarshi namoyishlar konservativ hukumatning qulashiga olib keldi va mamlakat so‘nggi besh yil ichida sakkizinchi saylov arafasida turibdi.
Iqtisodiy jihatdan Bolgariya uzoq vaqtdan beri yevro bilan chambarchas bog‘langan. 1990-yillardagi giperinflatsiyadan so‘ng, mamlakat dastlab levni nemis markasiga, keyin esa yevroga bog‘lab qo‘ydi va valuta barqarorligini nazorat qilishni Yevropa Markaziy bankiga topshirdi. Yevropa Markaziy banki prezidenti Kristin Lagard avvalroq Yevrohududga qo‘shilish Bolgariyaga sezilarli ustunliklar berishini aytgan edi – barqaror narxlar va arzonroq moliyalashtirishdan tortib Yevropa Ittifoqi ichidagi savdoni soddalashtirishgacha.