Bangladeshda bir necha hafta ichida qizamiq 100 dan ortiq bolaning hayotiga zomin bo‘ldi.

Bangladeshda qizamiq epidemiyasi nazoratdan chiqib ketgani aytilmoqda. Bir necha hafta ichida 100 dan ortiq odam, asosan yosh bolalar vafot etdi va minglab odamlar yuqtirildi.

Hukumat shoshilinch ravishda favqulodda emlash kampaniyasini boshladi.

Mart oyining oʻrtalaridan beri mamlakatda 7500 dan ortiq qizamiq kasalligi qayd etilgan. Taqqoslash uchun, 2025 yilda bu ko’rsatkich bor-yo’g’i 125 tani tashkil etdi. Bu so’nggi yillardagi eng tez o’sishdan biridir. UNICEF ma’lumotlariga ko’ra, kasallanganlarning uchdan bir qismi to’qqiz oygacha bo’lgan bolalardir. Ular hali rejalashtirilgan emlashni olmagan va eng yuqori xavf ostida.

“Bu ma’lumotlar ayniqsa xavotirga solmoqda. Emlash bolalarning omon qolishi uchun juda muhim”, dedi UNICEFning Bangladeshdagi vakili Rana Gullar.

Bu mamlakatda emlash odatda to’qqiz oylikdan boshlanadi va har to’rt yilda bir marta keng ko’lamli kampaniyalar o’tkaziladi. Ammo 2020 yildan boshlab ommaviy emlashlar avvaliga koronavirus pandemiyasi, keyin esa siyosiy beqarorlik tufayli samarali ravishda toʻxtatildi. 2024 yilda norozilik namoyishlari butun mamlakat bo’ylab tarqalib, Bosh vazir Shayx Hasinaning iste’foga chiqishiga olib keldi.

YUNISEF ma’lumotlariga ko’ra, epidemiya bitta omil emas, balki bir qator kamchiliklar natijasidir. Hukumat hozirda UNICEF va JSST bilan hamkorlikda favqulodda emlash kampaniyasini boshladi. Ular 6 oylikdan 5 yoshgacha bo‘lgan 1,2 milliondan ortiq bolalarni qamrab olishni rejalashtirmoqda.

Emlashni olmaganlarga ustuvorlik beriladi. Jahon sog’liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko’ra, 2024 yilda qizamiqdan 95 ming kishi, asosan besh yoshgacha bo’lgan bolalar halok bo’ladi. Ushbu kasallikning tarqalishini emlash orqali to’xtatish mumkin, ammo dunyo aholisining kamida 95 foizi qamrab olinishi kerak.

Source link

Eron urushi Rossiya va Fors ko’rfazi arab davlatlari o’rtasidagi do’stona munosabatlarni buzdi. Britaniyaning Times gazetasi yozishicha, Rossiyaning AQSh va Isroil bilan urushayotgan Eronni ochiqdan-ochiq qo‘llab-quvvatlashi arab monarxlariga yoqmagan.

AQSh va Isroilning hujumlariga javoban Eron arab mamlakatlaridagi Amerika bazalari va inshootlariga raketa va uchuvchisiz samolyotlar bilan hujum qilmoqda. Rossiya AQShning Fors ko‘rfazidagi obyektlariga hujum qilish uchun Eronni sun’iy yo‘ldoshlar va razvedka ma’lumotlari bilan ta’minlayotgani taxmin qilinmoqda.

Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov bu xabarni rad etdi va AQSh harbiy bazalarining mintaqadagi joylashuvi hammaga ma’lum ekanini aytdi. Tayms gazetasining yozishicha, arab davlatlari Moskvaning bayonotidan mamnun bo‘lmagan va Rossiya rahbariyatidan norozi bo‘lgan.

Fors ko‘rfazi tadqiqot markazi hisob-kitoblariga ko‘ra, 28 fevraldan 3 aprelgacha Eron arab davlatlariga qarshi 6350 ta hujum uyushtirgan. Mintaqadagi davlatlar orasida BAA eng koʻp zarar koʻrgan boʻlib, raketa va dron hujumlarining 40% (2514) amirlik hududida sodir boʻlgan. Aytilishicha, BAA Rossiya Eronga hujumni qo‘llab-quvvatlayotgani haqidagi mish-mishlar fonida Rossiya bilan do‘stona munosabatlarni saqlab qolish yoki yo‘qligini faol muhokama qilmoqda.

Rossiya va arab davlatlari oʻrtasidagi diplomatik nizolar xalqaro tashkilotlar faoliyatida ham oʻz aksini topmoqda. Gap shundaki, arab davlatlari Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi orqali Hormuz bo‘g‘ozini Eronga ochishga chaqiruvchi rezolyutsiya qabul qilishga uringan.

Kecha Xavfsizlik Kengashi Hormuz boʻgʻozini ochish uchun Eronga qarshi kuch ishlatishga ruxsat beruvchi rezolyutsiyani rad etdi. Rossiya va Xitoy hujjatga veto qo’ydi.

Bu tashabbus arab davlatlari uchun ramziy ma’noga ega edi. Mudofaasi uchun butunlay AQShga tayanadigan arablar Eronga qarshi harbiy kuch ishlatishi ehtimoldan yiroq emas. Biroq ular xalqaro maydonda o‘z manfaatlarini himoya qilish va BMT Xavfsizlik Kengashi tomonidan tasdiqlangan hujjat orqali diplomatik qo‘llab-quvvatlashni maqsad qilgan.

Energiya resurslarining Hurmuz bo‘g‘ozi orqali to‘siqsiz o‘tishi BAA, Qatar, Quvayt, Bahrayn va Saudiya Arabistoni kabi davlatlar uchun juda muhim. Chunki bu davlatlar neft va gazning katta qismini bo‘g‘oz orqali eksport qiladi.

Financial Times hisob-kitoblariga ko‘ra, Eronning bo‘g‘ozda qat’iy qatnov nazorati va AQSh va Isroil tajovuziga javoban mintaqadagi energetika ob’ektlariga hujum qilishi Fors ko‘rfazi davlatlariga kuniga 2,3 milliard dollar zarar keltirgan.

Iqtisodiy zarar ortib borayotgan bir sharoitda Rossiyaning BMT rezolyutsiyasiga veto qo‘yishi arab tomonining “xiyonati” sifatida baholanmoqda.

2022-yil fevralida Rossiya Ukrainaga qarshi urush boshlaganida, aksariyat arab davlatlari neytral pozitsiyani egalladi. Moskva va Kiyev o‘rtasidagi muzokaralarda BAA, Qatar va Saudiya Arabistoni vositachilik qilgani ham ma’lum. Biroq Eronga qarshi urush boshlanganda Moskva betaraf qolmadi va ochiqchasiga Tehron tarafini oldi, bu arablarga yoqmadi.

Bunday vaziyatda Rossiya bilan to‘rt yildan beri urush olib borayotgan Ukraina arablarga Eron uchuvchisiz samolyotini urib tushirishda yordam taklif qildi.

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy mart oyida Fors ko‘rfaziga safari chog‘ida Saudiya Arabistoni, Qatar va BAA bilan mudofaa shartnomalarini imzolagan edi.

Ayrim tahlilchilarning aytishicha, Eron urushi tugaganidan so‘ng arab davlatlari Rossiyaga nisbatan o‘z pozitsiyasini qayta ko‘rib chiqishi va hatto Ukrainani ochiq qo‘llab-quvvatlashi mumkin.

Avval xabar qilinganidek, Yaqin Sharqdagi hozirgi vaziyat keskin va Fors ko‘rfazi davlatlari AQShning o‘zini himoya qilish qobiliyatiga ishonchini yo‘qotmoqda. Shu sababli, Eron urushidan keyin AQShni ittifoqchi deb bilgan va Amerika iqtisodiyotiga milliardlab dollar sarmoya kiritgan Fors ko’rfazi davlatlari AQSh bilan munosabatlarini qayta ko’rib chiqishi taxmin qilinmoqda.

Source link

Milliy Aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) Artemida II missiyasi bilan Oyga qaytish orzusini haqiqatga aylantirmoqda.

NASA ushbu missiya davomida olingan suratlarni e’lon qildi.

400 000 km masofadan yuborilgan suratlarda ona sayyoramizning hayratlanarli manzaralari, oyning sirli va sirli tomonlari, kosmonavtlarning kundalik hayoti aks etgan.

Avval xabar qilinganidek, ushbu missiya doirasida Oyga parvoz qilgan “Orion” kosmik kemasi ekipaji Yerdan 252 756 milya (taxminan 407 000 km) masofani bosib o‘tdi.

Bu Apollon 13 ko’rsatkichini yangiladi va u insoniyatning kosmik parvozlar tarixidagi eng uzoq masofaga aylandi.

To’rtta astronavt, amerikaliklar Rid Vizman, Viktor Glover, Kristina Kuk va kanadalik Jeremi Xansen Oy atrofidagi orbitada deyarli olti soat harakatlanishdi. Kosmonavtlar nafaqat oyning uzoq tomonini, balki quyosh diskini va tojini to’sib qo’ygan oyni ham ko’rib, to’liq quyosh tutilishini kuzatishga muvaffaq bo’lishdi.

Bu parvoz insonning yarim asr ichida Oyga birinchi parvozi sifatida tarixga kiradi. Aytgancha, odamning Oyga oxirgi parvozi 1972 yilning dekabrida Apollon 17 missiyasi doirasida amalga oshirilgan.

Agar Artemida II ning 10 kunlik missiyasi muvaffaqiyatli yakunlansa, keyingi qadam odamlarni Oyga qo‘ndirish va u yerda doimiy infratuzilma qurish bo‘lishi mumkin.

Artemida II missiyasi ham geosiyosiy ahamiyatga ega. Xitoyning koinot dasturi so‘nggi yillarda kuchaydi va uning Oyga odam qo‘yish rejalari AQSh uchun jiddiy raqobatdir. Shu sababli, NASA bu missiyani 21-asrda kosmik yetakchilikni saqlab qolish yo‘lidagi muhim qadam deb hisoblaydi.

Source link

Neft narxi AQSh va Eron o’rtasida ikki haftalik otashkesim imzolanishi mumkinligi haqidagi xabarlar ortidan tushib ketdi.

8 aprel holatiga ko‘ra, Brent markali neft narxi bir kunda taxminan 110 dollardan 95 dollarga tushdi. Umuman olganda, neft narxi 14 foizga tushdi.

Shu bilan birga, neft mahsulotlari ham arzonlashdi.

Yoqilg’i moyi narxi 17 foizga tushdi. Benzin deyarli 10 foizga arzonlashdi.

Mutaxassislar bu holatni Hormuz bo‘g‘ozining ochilishiga oid taxminlar bilan bog‘lashmoqda. Dunyo neftining katta qismi ushbu strategik koridor orqali tashiladi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq AQSh prezidenti Donald Tramp agar Eron hujumlarni to‘xtatsa, ularni vaqtincha to‘xtatishga tayyorligini bildirgan edi. Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arakchi ham xuddi shunday bayonot berib, ikki hafta ichida yuk tashish harakati tiklanishi mumkinligini aytdi.

Ayni paytda Isroil ham o‘t ochishni to‘xtatish imkoniyatini qo‘llab-quvvatlayotgani xabar qilingan.

Mutaxassislarning fikricha, Hormuz bo‘g‘ozining ochilishi neft bozoridagi bosimni yanada kamaytirishi mumkin.

Source link

Yaqinda AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan ikki haftalik o‘t ochishni to‘xtatish va Hormuz bo‘g‘ozi tankerlar navigatsiyasi uchun ochilishini e’lon qildi.

Prezident Trampga maslahat berganidan so‘ng, Oq uy matbuot kotibi Karolin Levitt bu “Amerika g‘alabasi Prezident Tramp va Amerikaning aql bovar qilmaydigan harbiy kuchi tufayli erishilgani”ni e’lon qildi.

Eron o’zining 10 bandlik taklifining muzokaralar uchun asos sifatida qabul qilinganini e’lon qildi, ba’zi bayonotlarda kelishuvni “g’alaba” deb ta’rifladi.

Xuddi shunday Eron vitse-prezidenti Muhammad Rizo Aref ham “X” ijtimoiy tarmog‘i orqali talabalarni “g‘alaba tongi” bilan tabriklab, Eron davri boshlanganini aytdi.

Shu bilan birga, Birlashgan Arab Amirliklari ham bu vaziyatda o’zini “ g’alaba ” deb baholamoqda.

“Biz haqiqatdan ham qochishga intilgan urushda g‘alaba qozondik. Milliy mudofaa sohasida tarixiy g‘alabani qo‘lga kiritdik, suverenitetimiz va qadr-qimmatimizni himoya qildik va makkor tajovuzlarga qarshi o‘z yutuqlarimizni qo‘llab-quvvatladik”, deb yozdi BAA prezidenti maslahatchisi Anvar Karkosh.

Source link