Jamiyat
“Biz Xitoydan “optom” olamiz” – Toshkentda yana bir shubhali “avtosalon” paydo bo‘ldi
Shu yil fevralida davlat ro‘yxatidan o‘tgan, 30 maydan “sotuv” reklamalarini boshlagan “Global avto kredit” MChJ odamlarga foizsiz bo‘lib to‘lash sharti bilan qimmatbaho elektromobillarni va’da qilmoqda. GM mashinalari esa yillik 10 foizli ustama bilan 5 yilgacha nasiya savdoga berilishi aytilgan. Firma ijtimoiy tarmoqlardagi kanaliga bir nechta mashina “mijozlarga yetkazib berilgani” haqida videolavha joylashtirgan. Kun.uz bu mashinalar boshqa avtosalonlardan xarid qilinganini aniqladi.
Xo‘rak
Jozibali reklama, oson shartlar va arzon narx – O‘zbekistonda mashina sotib olmoqchi bo‘layotganlarni chuv tushirish uchun mana shu va’dalar yetarli, qanchalik shubhali bo‘lmasin odamlar o‘z oyoqlari bilan sirtmoq ichiga kirib boraverishadi. Buni qariyb 10 yildan buyon davom etib kelayotgan, biri qamalsa boshqasi paydo bo‘layotgan “Avto 60 oy”dan to “Halol avtolizing”gacha bo‘lgan qator firmalar misolida ko‘rish mumkin.
Afsuski, bu ketma-ketlik zanjiri hamon uzilgani yo‘q: “yig‘aman-u, qochaman” qabilidagi shubhali avtosalonlar paydo bo‘lishda va odamlarni chuv tushirishda davom etmoqda. Shunday shubhali firmalardan biri “Global avto kredit” MChJ hisoblanadi. Ushbu firma “xo‘rak” sifatida odamlarga qimmatbaho elektromobillarni foizsiz bo‘lib to‘lash sharti bilan olib berishni va’da qilmoqda.
“Xitoyda odamimiz bor”
“Global avto kredit” MChJ 2025 yil 10 fevral kuni davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan. Faoliyat turi – avtomobillar va yengil motorli transport vositalarining chakana savdosi.
Ustav kapitali 500 mln so‘m sifatida ko‘rsatilgan MChJ ta’sischisi va rahbari Baxtimurodov Bekzod Baxtimurod o‘g‘li hisoblanadi.
MChJ Telegram’da kanal ochib, joriy yil 30 may kunidan “sotuv” reklamalarini e’lon qila boshlagan. Xususan, birinchi reklamada Cobalt mashinalarini “salon narxida” va “halol nasiya” asosida xarid qilish mumkinligi aytiladi. Nasiya savdo sharti sifatida 1 yildan 5 yilgacha yillik foizli ustama taklif qilingan. Qolaversa, mashina mijozning o‘z nomiga rasmiylashtirilishi aytilgan.
“Global avto” menejerlari qimmatbaho elektromobillarni foizsiz bo‘lib to‘lash sharti bilan olib berishni ham bildirishyapti. Ular tomonidan hatto rasmiy distribyutori bank orqali yillik 29 foizli kreditda taklif etayotgan Kia Sonet’ni ham yillik 10 foizli ustamada 5 yilgacha bo‘lgan muddatda bo‘lib to‘lashga olib berish va’da qilinmoqda.
Kun.uz vakili mijoz sifatida firma ofisiga borib, menejer bilan suhbatlashdi. Ularning suhbati quyidagicha kechdi:
Kun.uz vakili: “Foizsiz berasizlarmi?”
Firma menejeri: “Ha”.
Kun.uz vakili: “Unda sizlar qayerdan foyda ko‘rasizlar?”
Firma menejeri: “Tannarxidan”.
Kun.uz vakili: “Tannarxini ham o‘zi arzon qilib beryapsizlar-ku. O‘zi men Leapmotor C11’ni so‘rasam, 24 ming dollar deyishgandi”.
Firma menejeri: “24 mingga naqdga bor. Bizda 23 ming, ming dollar arzon. Biz “zakaz” bilan ob’yomda olamiz-ku mashinani, shunga “optom” sifatida arzon tushadi”.
Kun.uz vakili: “Malibu’ga 60 foiz boshlang‘ich to‘lovini to‘lasam, qolganini 1 yilga foizsiz to‘lov qilib bera olasizlarmi?”
Firma menejeri: “Ha, qilib beramiz agar 60 foizi to‘lasangiz”.
Kun.uz vakili: “Qancha paytda to‘lash kerak bo‘ladi boshlang‘ich to‘lovni?”
Firma menejeri: “Shartnoma olgandan so‘ng 1 kunda. Chunki bizda shartnoma almashadi-da. C11 bo‘lsinmi?”
Kun.uz vakili: “Ha”
Firma menejeri: “Boshlang‘ich to‘lovi 183 mln 960 ming so‘m, oylik to‘lovi 9 mln 733 ming so‘m bo‘ladi 12 oyga. 3 foizlik “kamissionniy” bor, hamma narsasi, sug‘urtasi ham ichida, xarajat qilmaysiz”.
Kun.uz vakili: “Banklarda ham 20 foizdan yuqori, sizlar GM mashinalariga 10 foiz deyapsizlar, qayerdan foyda qilasizlar?”
Firma menejeri: “Bu firmaning o‘zining puli. To‘lovlarning barchasi bank orqali bo‘ladi. Bizda arzonligining sababi, biz to‘g‘ri Xitoydagi zavoddan olib kelamiz, o‘rtada ikkinchi “qo‘l” yo‘q. Xitoyda yetkazib beruvchimiz bor, biz unga aytamiz, u olib jo‘natadi. Ob’yomda buyurtma qilsak yaxshigina chegirmada keladi. GM bilan esa ochilganda shartnoma qilib qo‘yamiz va yil davomida olaveramiz. Masalan, Gobalt mashinasini 147 mln so‘mga olamiz. 3 mln so‘m xizmat narxi qo‘shiladi va yillik 10 foiz ustama bilan beramiz. Har hafta mashina chiqaramiz va sotamiz bizlar. Mijoz chaqirish uchun 10 foiz qilganmiz boshida, taxminan sentabr oylaridan 15 foizga ko‘tariladi”.
Shuningdek, firma menejeri agar 50 foiz boshlang‘ich to‘lov amalga oshirilsa, Cobalt mashinasini ham 1 yil muddatga bo‘lib to‘lash sharti bilan foizsiz berishini ma’lum qilgan. U bugunga qadar mashinalar eng tez 53 kunda, eng uzog‘i esa 68 kunda keltirib berilganini aytgan. Va bunga bojxonada rasmiylashtiruv bilan bog‘liq qiyinchiliklar sabab bo‘lganini keltirgan. Bundan tashqari, u mashinani Piskentdan o‘zlari o‘tkazib berishini ham qo‘shimcha qilgan.
Kun.uz vakili firma menejeridan suhbatlashib ko‘rish uchun bugunga qadar “Global avto”dan mashina olgan biror mijozning telefon raqamini so‘radi. Biroq menejer mashina olgan mijozlar raqamini bera olmasligini, to‘lov aniq bo‘lsagina birortasi bilan gaplashtirishini ma’lum qilgan.
Hamma harakatlari yolg‘on!
“Global avto” Telegram’dagi kanalida “mijozlarga mashina qilib berishgani” haqida bir nechta videolavhalarni joylashtirgan. Ularning aksariyati Cobalt mashinasi.
Jumladan, 2025 yil 15 iyul kuni mijozga Cobalt mashinasi topshirilgani haqida videolavha e’lon qilingan. Videolavhada mashina hujjatlari ham ko‘rsatilgan. Ammo hujjatdagi sotuvchi firma nomi nimagadir yashirilgan.
Hujjatga ko‘ra, Shahrisabz tumanining Sarchashma qishlog‘ida yashovchi fuqaro Kimyo Sharipova ushbu mashinani “Autograph Automotive Group” MChJdan sotib olgan.
Kun.uz Kimyo Sharipovaning mashinani sotib olishda bosh-qosh bo‘lgan jiyani bilan suhbatlashdi.
“Global avto”ga bordik, ular bizni katta avtosalonga olib borishdi, pulni o‘sha yerda to‘ladik va mashinani oldik. U boshqa firma edi. Keyin “Global avto” ofisi yoniga olib borib, tasvirga olishdi. Biz mashinaning pulini to‘liq to‘lagan holda sotib olganmiz”, deydi u.
11 iyul kuni e’lon qilingan videolavhada esa fuqaro Sherali Bekbo‘tayevga “o‘zining nomiga Cobalt rasmiylashtirib berilgani” aytiladi.
Biroq ushbu mashina aslida “Oscar Motorcars” MChJdan xarid qilingan hamda “Global avto” ofisi oldiga olib borilib, tasvirga olingan.
Kun.uz vaziyatga oydinlik kiritish maqsadida “Oscar Motorcars” MChJ rahbari bilan bog‘landi. U fuqaro Sherali Bekbo‘tayevga rostdan ham mashina sotilganini, ammo “Global avto” haqida eshitmaganini, ushbu firma bilan o‘zaro shartnoma yoki boshqa aloqalari yo‘qligini ma’lum qildi.
“Global avto” xuddi shu kabi “Luckycar”, “Toshkent Avtomarkaz”, “Mega Oil Biznes”, “Avtotexxizmat” kabi MChJlar sotgan mashinalarni ham go‘yoki o‘zlari mijozlarga yetkazib berganday tasvirga olib, e’lon qilishgan.
“To‘lov kechiksayam kechiramiz”
Bu “Global avto” vakillari tomonidan aytilayotgan navbatdagi “shirin va’da”. Firma vakiliga ko‘ra, BYD Song Plus EV Champion mashinasi 50 foizlik boshlang‘ich to‘lov bilan 3 yil muddatga yillik 10 foizli ustamada bo‘lib to‘lashga beriladi. Menejyer agar mashina narxining 50 foizi boshlang‘ich to‘lov sifatida to‘lansa, 2 yil muddatga foizsiz bo‘lib to‘lashga ham berilishini ma’lum qildi. U mashina narxi 340 mln so‘m ekanini aytgan.
Shuningdek, menejer to‘lov firmaning o‘ziga to‘lanishini, bu bank emasligini, oylik to‘lov kechiksa ham penya qo‘shilmasligini ma’lum qildi.
“Global avto” ayni kunlarda mijozlar bilan “avtomobilning boshlang‘ich to‘lovi to‘g‘risida” shartnoma tuzmoqda. Qizig‘i, unda sotuvchi “ijaraga beruvchi”, xaridor esa “ijaraga oluvchi” sifatida ko‘rsatilgan. Shuningdek, shartnoma bekor qilinganda to‘langan summa 50 ish kunida qaytarilishi belgilangan.
Odamlar aldanmasin
“Global avto kredit” MChJning faoliyati va berayotgan va’dasi Kun.uz surishtiruvidan so‘ng jinoiy ish ochilib, rahbarlari qamoqqa olingan “Halal Auto Leasing kompany” MChJnikiga juda o‘xshash. Hatto “Global avto kredit” firmasida aynan “Halal Auto Leasing kompany” MChJda ishlagan menejerlar faoliyat yuritayotgani aytilmoqda.
“Global avto kredit” MChJning bank aylanmalaridan xabardor manbaning aytishicha, firmaning hisob raqami fevral va mart oylarida pul mablag‘lari kelib tushmagan. Apreldan pul tushumlari boshlangan. Iyun-iyul oylarida tushumlar ancha ko‘paygan va qariyb 1,5 mlrd so‘m pul mablag‘i kirim bo‘lgan. Biroq firma hisob raqamiga kelib tushayotgan pullarning barchasi bank plastik kartasiga moliyaviy yordam sifatida chiqarib yuborilmoqda. Bu ham firma faoliyatini shubha ostiga qo‘yadi.
Shu sababli huquqni muhofaza qiluvchi organlar ushbu firma faoliyatini kechiktirmasdan tekshirib ko‘rishi lozim. Yo‘qsa, yana ko‘plab odamlar aldanishi mumkin.
Ruslan Saburov,
Kun.uz
33 yoshli erkak qo‘lida miltiq bilan do‘konga kirib kelgan va sotuvchi ayolning boshiga urgan. So‘ngra rastadan oshib o‘tib, unga tan jarohati yetkazgan. Sud erkakni o‘ldirish yoki zo‘rlik ishlatish bilan qo‘rqitish va bezorilik jinoyatini sodir qilishda aybli deb topdi.
Ohangaronda do‘konga qurol bilan bostirib kirib, sotuvchiga tahdid qilgan erkak jinoiy jazoga tortildi. Kun.uz sud hujjati bilan tanishdi.
Sud hukmiga ko‘ra, 1992 yilda tug‘ilgan D.K. 2025 yil 22 oktyabr kuni tunda Qamchiq dovonidagi do‘konda savdo qiluvchi Sh.N.ning oldiga borgan. Ular avvaldan o‘zaro tanish bo‘lishgan. Erkak Sh.N.ni o‘ldirish bilan qo‘rqitib, qo‘lidagi miltiq bilan uning bosh qismiga urgan. Oqibatda sotuvchi ayol jarohatlangan.
D.K. sudda aybiga qisman iqrorlik bildirib, ayolni o‘ldirish niyati bo‘lmaganini aytgan. Erkak o‘z ko‘rsatmasida Sh.N. bilan oila qurmoqchi bo‘lganini, Rossiyada ishlab yurganida uy olish uchun unga pul jo‘natganini, so‘ngra undan shu pullarni so‘ray boshlaganini aytgan.
“Turli bahonalarni aytib, meni aldab keldi. O‘sha kuni ov qurolim va 2 dona patronni olib, hovlida yurgan daydi itlarni otish uchun uydan chiqdim. Shu orada unga qo‘ng‘iroq qilib, olgan narsa va buyumlaringni berib yubordingmi, deb so‘radim. U “Vaqtim bo‘lmayapti, har kuni ishdaman” dedi. Shunda tayyorlab qo‘yishini, o‘zim borib olib ketishimni aytdim. So‘ng ko‘chada bo‘lganim sababli pivo ichdim.
Shu orada taksi chaqirdim. Ov qurolimni uyga tashlab chiqishga erinib, o‘zim bilan birga olib ketdim. U ishlaydigan do‘konga bordim. Oldiga kirib, o‘zimning narsalarimni so‘ragan vaqtimda u meni eshitishni istamasdan, gap qaytardi. Shunda bosh qismiga ov qurolimning qo‘ndog‘i bilan bir marotaba urdim”, degan u sudda.
Jabrlanuvchi Sh.N. esa haqiqatan ham D.K. Rossiyadan pul jo‘natganini, uning ma’lum qismini o‘rtog‘i olib ketganini, yana bir qismini esa uning o‘zi bo‘lib-bo‘lib olganini aytgan.
“Shundan keyin oramizga sovuqchilik tushib, tez-tez urishadigan bo‘ldik. U meni o‘zining uyida ov miltig‘i bilan o‘ldirishini aytib, qo‘rqitib keldi. Ushbu holat bo‘yicha uning yaqin qarindoshlariga ham bir necha marotaba aytganman. Shunda ham u o‘ziga tegishli xulosa chiqarmasdan, menga tazyiq o‘tkazishda davom etib keldi”, degan ayol o‘z ko‘rsatmasida.
JIB Ohangaron tuman sudining 2026 yil 1 apreldagi hukmi bilan D.K. Jinoyat kodeksining 112-moddasi (o‘ldirish yoki zo‘rlik ishlatish bilan qo‘rqitish) 1-qismi va 277-moddasi (bezorilik) 3-qismi “b” bandida nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir etganlikda aybli deb topildi. Unga 4 yil 3 oy ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlandi. Jazoni manzil koloniyalarda o‘tash belgilandi.
D.K. Qamchiq dovonidagi savdo do‘koniga miltiq bilan bostirib kirib, sotuvchini urgani avvalroq xabar qilingandi. Oradan ko‘p o‘tmay u qamoqqa olingandi.
2026 yilda Farg‘ona viloyatidagi 100 ta mahallada namunaviy mahalla kutubxonalari tashkil etiladi. Buk-kafe ochgan tadbirkorlarga soliq va ijara to‘lovlaridan imtiyoz beriladi.
Axborot xurujlari avj olayotgan hozirgi davrda yoshlar o‘rtasida kitobxonlikni ommalashtirish har qachongidan ham dolzarb. Bu haqda prezident Shavkat Mirziyoyev Farg‘ona viloyatiga tashrifi doirasidagi yig‘ilishda aytib o‘tdi.
Davlat rahbarining so‘zlariga ko‘ra, shu maqsadda 2026 yilda viloyatdagi 100 ta mahallada namunaviy mahalla kutubxonalari tashkil etiladi, buk-kafe ochgan tadbirkorlarga soliq va ijara to‘lovlaridan imtiyoz beriladi.
Shavkat Mirziyoyev “Burhoniddin Marg‘inoniy” ilmiy-ma’rifiy va turizm majmuasida har ikki yilda Xalqaro kitobxonlik festivalini o‘tkazish, ushbu tadbirga dunyoning mashhur yozuvchi va shoirlarini taklif qilish tashabbusini bildirdi.
Prezident o‘zbek adabiyoti tarixida Qo‘qon adabiy muhitining o‘rni beqiyos ekani, bu zaminda 300 dan ziyod shoir va adib yashab ijod qilganini ham qayd etdi.
Shunday adiblarni yetishtirgan Qo‘qon UNESCO’ning “Adabiyot shahri” maqomini olishga ham munosib. Lekin bunday boy meros haligacha tizimli o‘rganilmagani, ilmiy tadqiqotlar olib borilmagani qayd etildi
Shu bois, Qo‘qon adabiy muhiti antologiyasi va elektron platformasini yaratish, Adabiyot va ijod maktabini tashkil etish taklif qilindi.
Hodisa Karmana tumanida sodir bo‘lgan. YTH oqibatida 16 yoshli yigit vafot etgan. Yana bir o‘quvchi shifoxonada qolmoqda.
Karmana tumanida maktab o‘quvchilari ishtirokida YTH sodir bo‘ldi. Bu haqda Navoiy viloyati IIB YHXB axborot xizmati xabar berdi.
Ma’lum bo‘lishicha, YTH 22 aprel kuni soat 21:00 lar atrofida tumanning Malik mahallasi hududida sodir bo‘lgan. Ichida Hazora qishlog‘idagi 22-umumta’lim maktabining ikki o‘quvchisi bo‘lgan Cobalt yo‘ldan chiqib ketgan.
YTH oqibatida 9-sinf o‘quvchisi I.H. shifoxonada vafot etgan. 11-sinf o‘quvchisi esa tan jarohati olib, shifoxonaga yotqizilgan.
Navoiy viloyati IIB YHXB maktabda yuqori sinf o‘quvchilari ishtirokida muhokama yig‘ilishi o‘tkazgan.
Kun.uz’ning aniqlik kiritishicha, mashina shifoxonadagi o‘quvchining otasiga tegishli bo‘lgan. Biroq u rulni sherigiga berganini aytmoqda. Mashinani kim boshqarganini aniqlash uchun ekspertiza tayinlanishi mumkin.
Avvalroq Navoiyda YTH oqibatida 5 kishi halok bo‘lgandi.
Yanvar-mart oylarida mehnat faoliyati bilan bog‘liq 198 ta baxtsiz hodisa sodir bo‘lgan. Ularning 49 tasi esa o‘lim bilan yakunlangan. Eng ko‘p baxtsiz hodisa sanoat va qurilish sohalarida qayd etilgan.
O‘zbekistonda 2026 yilning 1-choragida 62 kishi mehnat faoliyati bilan bog‘liq baxtsiz hodisalar oqibatida halok bo‘lgan. Bu haqda Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, yanvar-mart oylarida respublikada mehnat faoliyati bilan bog‘liq 198 ta baxtsiz hodisa sodir bo‘lgan. Ularning 9 tasi guruhiy, 139 tasi og‘ir oqibatli, 49 tasi esa o‘lim bilan yakunlangan.
Baxtsiz hodisalar oqibatida:
146 kishi og‘ir tan jarohati olgan;
15 kishi yengil jarohatlangan;
62 kishi vafot etgan.
Sohalar kesimida sodir bo‘lgan baxtsiz hodisalar:
sanoat – 71 ta;
qurilish – 54 ta;
qishloq va suv xo‘jaligi – 9 nafar;
savdo va xizmat – 8 nafar;
transport – 8 ta;
ta’lim – 4 nafar;
sog‘liqni saqlash – 4 nafar.
Hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahrida kuzatilgan – 44 ta baxtsiz hodisa. Keyingi o‘rinlarda Surxondaryo (36 ta), Toshkent (29 ta), Navoiy (18 ta), Buxoro (16 ta), Andijon (15 ta) viloyatlari qayd etilgan.
O‘zbekistonda 2025 yilda ishdagi baxtsiz hodisalarda 248 ta o‘lim kuzatilgandi.
Hududlar kesimida Toshkent shahri, Sirdaryo va Toshkent viloyatida ajrimlar soni ko‘pligi kuzatilmoqda.
2025 yil holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda nikoh barqarorligi koeffitsiyenti 175,6 promilleni tashkil etdi. Bu 1000 ta nikohga o‘rtacha 175 ta ajrim to‘g‘ri kelishini anglatadi.
Oila va gender ilmiy-tadqiqot instituti tahlillariga ko‘ra, mazkur ko‘rsatkich xalqaro miqyosda past bo‘lib, O‘zbekistondagi ajrimlar darajasi ko‘plab boshqa davlatlarga nisbatan «ancha kam ekanini» ko‘rsatadi.
Xususan, nikoh barqarorligi koeffitsiyenti Moldovada – 642,7, Ozarbayjonda – 431,9, Qozog‘istonda – 328,2, Qirg‘izistonda esa – 289,6 promilleni tashkil etadi.
“Tahlillardan ko‘rinadiki, O‘zbekistonda ajrimlar darajasi xalqaro ko‘rsatkichlarga nisbatan ancha past bo‘lib, bu jamiyatda oilaviy qadriyatlar ustuvor ekanini va nikohlar barqarorligini ko‘rsatadi”, deyiladi xulosada.
Oila va gender instituti tayyorlagan nikoh barqarorligi haritasi
Hududlar kesimida tahlil qilinganda, Qashqadaryo, Xorazm va Surxondaryo viloyatlarida nikoh barqarorligi yuqori darajada saqlanib qolmoqda. Toshkent shahri, Sirdaryo va Toshkent viloyatida esa ajrimlar nisbatan yuqoriroq ekani kuzatilmoqda.
Qamchiq dovonida sotuvchini miltiq bilan jarohatlagan erkak 4 yildan ko‘proqqa qamaldi
Gulga shaydo onaxon, kitob “ovchisi” va chemodansiz sayyoh…
O‘zbekiston shaxmatda yangi kuchga aylanmoqda
-
Iqtisodiyot5 days ago“QQSni oson qaytarib olish ta’minlanmasa, stavkani 6 foizga tushirishni taklif qilamiz” – Davron Vahobov
-
Dunyodan5 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Dunyodan5 days ago
Eron oliy rahbari yuzi va oyog‘idan jiddiy jarohat oldi
-
Siyosat5 days ago
Shavkat Mirziyoyev Mirzo Ulug‘bek tumani hokimligiga tashrif buyurdi
-
Siyosat4 days agoYevropa Ittifoqi Rossiya mudofaa sanoatiga xomashyo yetkazib bergan ikki O‘zbekiston shirkatiga sanksiyalar kiritdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Ikki oyda xorijga 466,6 mln dollarlik to‘qimachilik mahsulotlari sotildi
-
Jamiyat2 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan2 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda