Dunyodan
Birlashgan Millatlar Tashkilotining ogohlantirishicha, kuchli yomg’irlar ko’chirilgan odamlarning ahvolini yomonlashtirmoqda
Birlashgan Millatlar Tashkiloti agentligining ta’kidlashicha, o’tgan hafta davomida yog’ayotgan kuchli yomg’ir G’azo sektorida ko’chirilgan yuz minglab falastinliklar uchun allaqachon og’ir ahvolni yomonlashtirdi.
UNICEF vakili Jonatan Kriksning BBCga aytishicha, tungi ob-havo “dahshatli” bo‘lgan va yomg‘ir shunchalik kuchli bo‘lganki, ofis yaqinidagi yerda 15 santimetr (6 dyuym) gacha suv ko‘rinishi mumkin edi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, chodirlarda va vaqtinchalik boshpanalarda nam kiyim bilan yashovchi bolalar hipotermiya va boshqa kasalliklardan o‘lishi mumkinligidan juda xavotirda.
Hamas tomonidan nazorat qilinadigan G’azo Sog’liqni saqlash vazirligi, yomon ob-havo tufayli binoning qulashi natijasida bir chaqaloq hipotermiyadan vafot etgan va kamida 11 kishi halok bo’lganini aytdi.
To‘qqiz hafta oldin G‘azoda o‘t ochishni to‘xtatish rejimi boshlanganidan beri BMT agentliklari chodir, ko‘rpa-to‘shak va kiyim-kechak yetkazib berishni kuchaytirgan, biroq hali yetarlicha yordam yetib kelmaganini aytadi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti va uning hamkorlari hisob-kitoblariga ko‘ra, shu paytgacha yomg‘irdan 55 mingga yaqin uy xo‘jaliklari jabr ko‘rgan, mulklari va boshpanalari shikastlangan yoki vayron bo‘lgan.
Dushanba va seshanba kunlari kuchli yomg’irlar 40 dan ortiq tayinlangan favqulodda evakuatsiya markazlarida kuchli suv toshqini keltirib chiqardi va ko’plab odamlarni yana evakuatsiya qilishga majbur qildi.
“Kecha oilalar uchun haqiqatan ham yomon bo’ldi. Yomg’ir juda kuchli bo’ldi, bir nuqtada biz ofisimiz va mehmon uyimizdan 10, 15 santimetr (4 dan 6 dyuym) suv tushayotganini ko’rdik. Va juda shamolli edi”, dedi UNICEFning Falastin bo’yicha aloqa direktori Jonatan Kriks chorshanba kuni BBCning Today dasturiga.
“Bugun ertalab mashinada aylanib yurganimda, ko’p odamlar chelaklar bilan suvdan qutulishga urinayotganini ko’rdim.”
Uning ta’kidlashicha, Isroil va XAMAS o‘rtasidagi ikki yillik urush davomida bir necha bor evakuatsiya qilingan chodirlar va vaqtinchalik boshpanalarda yashovchi 1 millionga yaqin odamning aksariyatida kiyim-kechaklari juda kam yoki umuman almashtirilmagan.
“Bugun ertalab (bolalarga) qaraganimda, kiyimlari hoʻl edi. Ota-onalari qoʻlidagi koʻrpa-toʻshaklarni quritmoqchi boʻlayotganini koʻrdim. Lekin oxirgi toʻrt-besh kundan beri yomgʻir yogʻdi, shuning uchun bolalarni quruq holda saqlash juda qiyin”, — dedi u.
“Tungi harorat 7, 8 daraja (45-46 daraja) atrofida bo’lsa, biz bolalarning kasal bo’lib qolishi yoki yomonlashishi, hipotermiyadan o’lishi bizni juda xavotirga solmoqda”.
Uning qo‘shimcha qilishicha, ko‘plab chodirlar oddiygina mo‘rt yog‘och konstruksiyalardan yasalgan bo‘lib, ularga tarp yoki plastik choyshablar yopishtirilgan bo‘lib, yomg‘ir bilan birga keladigan kuchli shamollar ularni uchirib ketish yoki vayron qilish xavfi tug‘diradi.
Kriksning aytishicha, UNICEF o‘t ochishni to‘xtatish davrida bolalarga qishning og‘ir sharoitlariga bardosh berish uchun 250 ming qishki kiyim to‘plami, 600 ming adyol va 7 ming chodirni o‘z ichiga olgan ko‘proq yordam olib kela oldi, ammo bu yetarli emas.
“Biz yordam olib kelish va tarqatish uchun tinimsiz ishlayotgan bo’lsak-da, ehtiyojning ko’lami juda katta va har kechada minglab odamlar va bolalar haqiqatan ham azob chekmoqda”, dedi u.
G’azo Sog’liqni saqlash vazirligi dushanba kuni ikki haftalik bola Muhammad Abu al-Xayr reanimatsiya bo’limiga yotqizilganidan ikki kun o’tib hipotermiyadan vafot etganini e’lon qildi. Urush paytida ular boshpana bo’lgan bino qulaganidan so’ng shu paytgacha yana 11 kishi halok bo’lgani qo’shimcha qilingan.
HAMAS boshqaruvidagi fuqarolik mudofaasi agentligi vakili Mahmud Bassalning aytishicha, qurbonlar soni ancha yuqori. U videoda qulagan binolar va sovuq havo tufayli jami 17 kishi, jumladan to‘rt nafar bola halok bo‘lganini aytdi.
Uning qo‘shimcha qilishicha, shamol va yomg‘ir tufayli 17 ta uy butunlay vayron bo‘lgan, yana 90 ta uy qisman vayron bo‘lgan.
Seshanba kuni videotasvirlarda fuqarolik mudofaasi birinchi yordam xodimlari G’azo shahri shimoli-g’arbidagi Shati qochqinlar lageridagi bino vayronalari ostidan bir kishining jasadini topib olganini ko’rsatdi. Guvohlarning aytishicha, tom birdan qulab tushgan.
“Biz dunyoni muammoni hal qilishga va odamlar ko’chib ketish va ko’chada yashash o’rniga uy-joyga ega bo’lishlari uchun hududni qayta qurishga chaqiramiz”, dedi AFP axborot agentligiga bu odamning qarindoshi Ahmad al-Hosariy.
Xalqaro Qizil Xoch Qo’mitasi (XQXQ) og’ir ob-havo sharoiti tufayli shikastlangan binolarning qulashi “juda tashvishli” ekanligini aytdi.
Hisobotda “tezkor va uzoq muddatli ehtiyojlarni, jumladan, oziq-ovqat, boshpana va muhim infratuzilmani ta’mirlash uchun uskunalar bilan ta’minlash uchun insonparvarlik yordamini ko‘paytirish va davom ettirish” zarurligi ta’kidlangan.
G’azodagi chegara o’tish joylarini nazorat qiluvchi Isroil harbiy tashkiloti Kogat, yordamni qasddan cheklash haqidagi da’volarni “yerdagi faktlarga va kundalik muvofiqlashtirish ishlariga zid” deb rad etdi.
Gazeta, har kuni 600 dan 800 gacha insonparvarlik yuklarini olib ketayotgan yuk mashinasi G’azoga kirib kelganini, sulh boshlanganidan beri 310 mingga yaqin chodir va tarpaulin, shuningdek, 1800 dan ortiq yuk mashinasi issiq adyol va kiyim-kechak yetkazib berilganini bildirdi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining ma’lum qilishicha, xuddi shu davrda chegaradan jami 67 800 ta chodir, 372 500 ta brezent va 318 100 ko’rpa-to’shak to’plangan.
Isroil va HAMAS o‘rtasidagi o‘t ochishni to‘xtatishning ikkinchi bosqichi G‘azoni qayta qurish, shuningdek, urushdan keyingi boshqaruv, Isroil qo‘shinlarini olib chiqib ketish va HAMASni qurolsizlantirish rejalarini o‘z ichiga oladi.
Isroil bosh vaziri o‘tgan hafta ikkinchi bosqich yaqinlashayotganini va birinchi bosqich doirasida faqat G‘azo sektorida halok bo‘lgan bir isroillik garovga olinganning jasadi Xamasdan qaytarilishini aytdi.
Urush 2023-yil 7-oktabrda XAMAS yetakchiligidagi Isroil janubiga uyushtirilgan hujum natijasida kelib chiqqan va bu hujumda 1200 ga yaqin odam halok bo‘lgan, yana 251 kishi garovga olingan.
O‘shandan beri G‘azo sektori Sog‘liqni saqlash vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, Isroilning G‘azo sektoridagi hujumlari natijasida 70,6 mingdan ortiq odam halok bo‘ldi.
Qo’shma Shtatlar Eronga qarshi harbiy amaliyotlar uchun 55 kun ichida 61 milliard dollardan ortiq mablag’ sarfladi. Bu haqda real vaqt rejimida ma’lumotlarni kuzatib boruvchi Eron urush xarajatlarini kuzatish portali xabar berdi.
Hozirda harbiy amaliyotlarga AQSh g‘aznachiligidan har soniyada o‘rtacha 11500 dollar sarflanmoqda.
Portal real vaqt rejimida ma’lumotlarni yangilaydi va mintaqaga yuborilgan xodimlar va harbiy kemalar ta’minoti, shuningdek, boshqa qo’shimcha xarajatlar va logistika xarajatlarini hisoblab chiqadi.
Hisoblash usuli Mudofaa vazirligining Kongressga taqdim etgan hisobotiga asoslanadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, urushning dastlabki olti kunida 11,3 milliard dollar sarflangan bo‘lsa, keyingi davrdagi xarajatlar kuniga o‘rtacha 1 milliard dollar bo‘lishi kutilgan edi.
So‘nggi ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy so‘rovlarga ko‘ra, Rossiya prezidenti Vladimir Putinning mamlakatdagi obro‘si muttasil pasayib bormoqda.
Uzoq va barqaror obro‘ga ega bo‘lgan rahbarning obro‘siga nima putur yetkazishi mumkin? Bu masala nafaqat siyosatshunoslarni, balki keng jamoatchilikni ham qiziqtirmoqda.
Kuzatuvchilar va tahlilchilar bu holatning bir qancha asosiy sabablarini tilga oldilar.
Iqtisodiy muammolar va narxlarning oshishi, shu jumladan:
Rossiyaga qarshi xalqaro sanksiyalar va urush xarajatlari mamlakat iqtisodiyotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Inflyatsiyaning yuqori darajasi, oziq-ovqat va kundalik ehtiyojlar narxining keskin oshishi, ish haqining real qiymatining pasayishi tufayli mamlakatning turmush darajasi yomonlashdi. Oddiy odamlarning hayoti iqtisodiy jihatdan qiyinlashmoqda va hokimiyatga ishonch tabiiy ravishda pasayib bormoqda.
Davom etayotgan urush:
Ukrainadagi “maxsus harbiy amaliyotlar”ning cho‘zilib ketgani, insoniy va iqtisodiy resurslarning tugashi jamiyatda charchoq hissini uyg‘otmoqda. Vatanparvarlikning birinchi to‘lqini pasaygach, odamlar urushning haqiqiy bahosi va uning kelajagi haqida o‘ylay boshladilar. Ko‘plab oilalarning yaqinlarini yo‘qotishi, safarbarlik tahdidi, urushning kundalik hayotga salbiy ta’siri norozilik kayfiyatini yanada kuchaytirdi.
Ichki siyosiy qarshilik va cheklovlar:
Mamlakatda so‘z erkinligi va siyosiy faoliyatning cheklanishi, muxolifatga bosim o‘tkazilayotgani, internet, ayniqsa, ijtimoiy tarmoqlar va VPN xizmatlarining bloklanishi aholi, ayniqsa, yoshlarning noroziligiga sabab bo‘lmoqda. Davlat ommaviy axborot vositalarining biryoqlama targ‘ibotiga bo‘lgan ishonch pasayib, odamlarni muqobil axborot manbalarini izlashga majbur qilmoqda.
Mahalliy favqulodda vaziyatlar va ijtimoiy muammolar:
So‘nggi paytlarda Rossiyaning turli hududlarida ro‘y bergan tabiiy ofatlar (suv toshqini, yong‘inlar) va ijtimoiy muammolar (sog‘liqni saqlash tizimidagi kamchiliklar, infratuzilmaning eskirishi) hukumatning favqulodda vaziyatlarda harakat qilish qobiliyatiga shubha uyg‘otdi. Markaziy hukumatning mahalliy masalalarga befarqligi mahalliy aholining noroziligini oshirmoqda.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Rossiya davlat sotsiologiyasi ko’pincha haqiqiy kayfiyatni to’liq aks ettirmaydi. Shu ma’noda, hatto rasmiy manbalar ham pasayish haqida xabar berishini sezilarli belgi deb hisoblash mumkin.
G‘arb tahlil markazlari, jumladan, Levada markazi so‘nggi oylarda aholi o‘rtasida “urush charchoqlari”, iqtisodiy bosim va kelajak tashvishi kuchayganini aytishgan.
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Ozarbayjonga tashrif buyurdi.
Prezident Ilhom Aliyev bilan uchrashuvda prezident Zelenskiy Ozarbayjonda uch tomonlama muzokaralar o‘tkazishga tayyorligini bildirdi.
Ukraina prezidenti Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev bilan bergan qo’shma bayonotida: “Biz Turkiyada shunday yig’ilish o’tkazdik va Shveytsariyadagi amerikalik hamkorlarimiz bilan shunday uchrashuv tashkil qildik. Agar Rossiya diplomatiyaga tayyor bo’lsa, Ozarbayjonda bo’lajak muzokaralarga albatta tayyormiz” dedi. (Interfaks Ukrainadan iqtibos)
Zelenskiy Aliyev bilan Ukrainadagi urushni tinch yo‘l bilan hal qilish borasidagi sa’y-harakatlarni muhokama qilganini aytdi.
Bundan tashqari, prezident Zelenskiy Telegram’dagi postida ikki prezident turli sohalarda, jumladan, mudofaa sanoati sohasida hamkorlik bo‘yicha oltita hujjat imzolaganini aytdi.
Bu Zelenskiyning Ozarbayjonga birinchi tashrifi va Aliyev bilan yettinchi uchrashuvi.
Joriy yilning 24 aprel kuni Yaponiya Immigratsiya xizmati agentligi Yaponiyada noqonuniy bo‘lgan ikki nafar O‘zbekiston fuqarosini deportatsiya qildi. Bu haqda Yaponiyaning O‘zbekistondagi elchixonasi ma’lum qildi.
Ma’lum bo‘lishicha, fuqarolardan biri Yaponiyaga “chet elda o‘qish” vizasi bilan kirgan, biroq keyinchalik deportatsiya qilinganiga qaramay, noqonuniy ravishda qolgan va vakolatli organlar tomonidan hibsga olingan.
Ikkinchi fuqaro Yaponiyaga qisqa muddatli viza bilan kirgan va ruxsat etilgan bo‘lish muddati tugagan bo‘lsa ham, mamlakatni tark etmagan.
Xorijdagi elchixonalar ogohlantirganidek, Yaponiyada “sayyohlik”, “qarindoshlar bilan uchrashish” yoki “ish (uchrashuvlar, madaniy almashinuvlar va h.k.)” maqsadlarida qisqa muddatli viza bilan ishlash qat’iyan man etiladi. Yaponiyada o‘qigan, lekin yapon tilini o‘rgana olmagani uchun chiqarib yuborilgan fuqaro O‘zbekistonda kredit olsa ham, uning Yaponiyadagi yashash maqomi bekor qilinadi.
“Yaponiyaga “sayyohlik” yoki “talaba” vizasi yoki “uzoq muddatli qolish” yoki “ish” vizasi bilan kirishingiz mumkinligi haqidagi da’volar mutlaqo yolg’on. Yaponiyaga bunday yolg’on maqsadlarda kirish qabul qilinishi mumkin emas. “O’qish” vizalari ishlash uchun emas, faqat chet elda o’qish uchun beriladi”, – deyiladi elchixona xabarida.
Agar siz Yaponiyada noqonuniy yashayotganingiz aniqlansa, siz politsiya tomonidan hibsga olinadi va immigratsiya muassasasida ushlab turish yoki deportatsiya qilish kabi qat’iy choralar ko’riladi.
“Bundan tashqari, Yaponiya hukumati bunday shaxslar haqida O’zbekiston hukumatiga ma’lumot beradi, shuning uchun ular O’zbekistonga qaytganidan keyin ham tegishli choralar ko’rilishi mumkin. Shuning uchun Yaponiyada ishlash mumkin, degan vositachilarning va’dalariga osonlik bilan ishonmaslikdan ehtiyot bo’ling!” Yaponiyaning Toshkentdagi elchixonasini ogohlantiradi.
Qo’shma Shtatlar Ispaniyaning Eron urushidagi pozitsiyasi tufayli Ispaniyaning NATO a’zoligini vaqtinchalik to’xtatmoqchi.
Maʼlumotlarga koʻra, bu haqda AQSh Mudofaa vazirligi tarqatgan elektron maktubda aytilgan.
Yangilikka munosabat bildirgan NATO vakillari xalqaro tashkilotning taʼsis hujjatlarida biron bir aʼzo davlatning faoliyatini toʻxtatib turish yoki majburan chiqarib yuborish koʻzda tutilmagani, faqat ayrim davlatlar oʻz ixtiyoriga koʻra alyansdan chiqishi mumkinligini aytdi.
Madrid Vashingtonning agressiv siyosatiga ochiqchasiga qarshi. Ma’lumki, joriy yilning 28 fevral kuni AQSh va Isroil Eronga qarshi katta urush boshladi. Ispaniya o’z hududidan Eronga hujum qilish uchun foydalanishga ruxsat bermadi. Bu Ispaniya bilan savdo aloqalarini uzish bilan tahdid qilgan AQSh prezidenti Donald Trampni g’azablantirdi.
Prezident Trampning tahdidlariga qaramay, Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushini qattiq tanqid qildi. Siyosatchi urushni insoniyat uchun falokat deb atadi va AQSh hukumatini 2003-yilda Iroqqa bostirib kirishi kabi o‘tmishdagi xatolarni takrorlamaslikka chaqirdi.
Yaqinda prezidentlar va bosh vazirlar prezident Trampning MAGA siyosatiga qarshi chiqish uchun Ispaniyada yig‘ilishdi. U prezident Trampning nafrat, urush va tartibsizliklarga olib keladigan siyosatini keskin qoraladi.
Prezident Tramp NATOning Eronga qarshi urushga qo‘shilmagani va Ispaniya, Fransiya va Italiya kabi davlatlar havo hududini AQSh harbiy samolyotlari uchun yopib qo‘yganidan qattiq xafa bo‘ldi.
Prezident Trampning NATOdan chiqish tahdidi harbiy alyans tarixidagi eng jiddiy inqiroz sifatida baholanmoqda.
Ma’lumki, amaldagi ma’muriyat NATO ittifoqdoshlarini Eron urushiga munosabatiga ko‘ra “yaxshi” va “yomon” toifalarga ajratuvchi hujjat loyihasini ishlab chiqqan.
Toshkentda uy-joy ijarasi narxlari qariyb 11 foizga qimmatlagan
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
Dam olish kunlari harorat sezilarli ravishda ko‘tariladi
-
Siyosat4 days agoSaida Mirziyoyeva xalqaro forumda Prezident murojaatini o‘qib eshittirdi
-
Siyosat3 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Siyosat5 days agoHukumat mehnat muhojirlariga til oʻrgatish va malaka olish xarajatlari uchun kompensatsiya toʻlashi kerak
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev JSST bosh direktorini qabul qildi
-
Jamiyat3 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Siyosat5 days agoSaida Mirziyoyeva Samarqandda JSST bosh direktori bilan uchrashdi
-
Iqtisodiyot3 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi