Iqtisodiyot
Bankomatda muammoga uchragan mijoz sarson bo‘lmasligi kerak
Bankomatlar kiritilgan kartani “yutib yuborishi”, hisobdan pul yechilganiga qaramay, naqd pul bermasligi va shu kabi boshqa holatlarda banklar, to‘lov tizimlari va to‘lov tashkilotlari mijozni o‘rtada “koptok” qilmasdan, uning muammosini mulkka oid ustuvor masala sifatida ko‘rib chiqishi shart. Markaziy bank bozor ishtirokchilariga talabnoma yubordi.
O‘zbekiston Markaziy banki iste’molchilarning bankomatlar bilan bog‘liq muammolari yuzasidan bozor ishtirokchilariga xat yubordi.
15 may kuni imzolangan xat regulyator rasmiy saytiga joylangan.
“Bank kartasidan mablag‘lar yechib olinishi, lekin naqd pul berilmasligi, uzoq kechikish bilan qaytarilishi yoki muvaffaqiyatsiz amaliyot bo‘yicha xizmat haqi ushlab qolinishi kabi holatlar – ikkinchi darajali texnik hodisa sifatida emas, balki iste’molchilarning mulkiy manfaatlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan masala sifatida ko‘rib chiqilishi shart”, – deyiladi hujjatda.
Karta bankomatda qolib ketgani yuzasidan mijozning murojaatlari holati haqida uni o‘z vaqtida xabardor qilmaslik hamda mazkur masala bo‘yicha bank, to‘lov tashkiloti va jarayonning boshqa ishtirokchilari o‘rtasida mas’uliyatni biridan boshqasiga o‘tkazib yuborish kabi holatlarni Markaziy bank karta egalariga nisbatan adolatsiz munosabat deb atadi.
Rasmiy xatda tijorat banklari, to‘lov tashkilotlari va to‘lov tizimlari operatorlariga bankomatlar bilan bog‘liq ish sifatini oshirish bo‘yicha quyidagi ko‘rsatma va tavsiyalar berilgan:
bankomat bilan bog‘liq muammo yuz berganda mijozning harakatlar ketmaketligi bo‘yicha tushunarli ma’lumot e’lon qilish;
xizmat haqlari (komissiya) haqida amaliyotdan oldin shaffof ma’lumot berish va xavfsiz foydalanish bo‘yicha tushuntirish ishlarini olib borish;
naqd pul berilmasligi yoki kartani ushlab qolish kabi holatlarni mijozning mulkiy manfaatiga daxldor ustuvor murojaat deb belgilash, murojaat qabul qilinganda uning identifikatsion raqami va ko‘rib chiqish muddatini tasdiqlovchi tasdiqnoma taqdim etish;
agar muammoni ichki manbalar (jurnallar, video, inkassatsiya dalolatnomasi va h.k.) orqali tasdiqlash mumkin bo‘lsa, mijozni bank ofisiga takroran chaqirmaslik hamda muammoni hal qilishda turli bo‘linmalar yoki tashkilotlar o‘rtasida sarson qilmaslik;
mijoz murojaat qilgan aloqa kanalidan (koll-markaz, mobil ilova, sayt yoki filial) qat’i nazar, yuzaga kelgan hodisa bo‘yicha sifati va mazmuni bir xil bo‘lgan aniq va tushunarli ma’lumot olishini ta’minlash;
“murojaatni ko‘rib chiqish”dan “kafolatlangan natija” modeliga o‘tish, bunda asosiy ko‘rsatkich sifatida puldan foydalanish imkoniyati tiklangan vaqtni hisobga olish hamda to‘lov tizimlari tomonidan tasdiqlangan xatoliklar bo‘yicha mablag‘larni mijoz murojaatisiz (proaktiv tarzda) qaytarishni kengaytirish;
lozim darajada bajarilmagan amaliyotlar bo‘yicha ushlab qolingan komissiyani asosiy summa bilan bir vaqtda yoki avtomatik ravishda mijozga qaytarish;
muvaffaqiyatsiz amaliyotlarni tezkor qayta ishlashga qaratilgan texnologik yechimlarni joriy etish, inson omili ishtirokini qisqartirish va nosozliklar sababini tahlil qilgan holda chora-tadbirlar ko‘rish;
bankomatlarning texnik jihatdan ishchi holatda bo‘lishini, shu jumladan aloqa, elektr ta’minoti, UPS tizimlari ishlashini ta’minlash, eskirgan uskunalarni almashtirish hamda ko‘cha yuzalarida joylashgan yoki ko‘p shikoyat tushayotgan qurilmalarga alohida profilaktik e’tibor qaratish lozim.
“Bankomatlar infratuzilmasini yanada rivojlantirish nafaqat miqdoriy o‘sishda, balki xizmat ko‘rsatish standartlarining sifatida ham namoyon bo‘lishi zarur va texnik nosozlik yuz berganda tizim iste’molchini muammo bilan yolg‘iz qoldirmasligi, balki uni tushunarli va adolatli tarzda hal etishi shart”, – deyiladi regulyator talabnomasida.
Markaziy bank bozor ishtirokchilarini yuqorida bayon etilganlarga mas’uliyat bilan yondashish, bankomatlar ish sifatini oshirish hamda iste’molchilarning huquqlari buzilishi holatlarini kamaytirish bo‘yicha tezkor amaliy choralar ko‘rishga chaqirgan.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
