Iqtisodiyot
Bankomatda muammoga uchragan mijoz sarson bo‘lmasligi kerak
Bankomatlar kiritilgan kartani “yutib yuborishi”, hisobdan pul yechilganiga qaramay, naqd pul bermasligi va shu kabi boshqa holatlarda banklar, to‘lov tizimlari va to‘lov tashkilotlari mijozni o‘rtada “koptok” qilmasdan, uning muammosini mulkka oid ustuvor masala sifatida ko‘rib chiqishi shart. Markaziy bank bozor ishtirokchilariga talabnoma yubordi.
O‘zbekiston Markaziy banki iste’molchilarning bankomatlar bilan bog‘liq muammolari yuzasidan bozor ishtirokchilariga xat yubordi.
15 may kuni imzolangan xat regulyator rasmiy saytiga joylangan.
“Bank kartasidan mablag‘lar yechib olinishi, lekin naqd pul berilmasligi, uzoq kechikish bilan qaytarilishi yoki muvaffaqiyatsiz amaliyot bo‘yicha xizmat haqi ushlab qolinishi kabi holatlar – ikkinchi darajali texnik hodisa sifatida emas, balki iste’molchilarning mulkiy manfaatlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan masala sifatida ko‘rib chiqilishi shart”, – deyiladi hujjatda.
Karta bankomatda qolib ketgani yuzasidan mijozning murojaatlari holati haqida uni o‘z vaqtida xabardor qilmaslik hamda mazkur masala bo‘yicha bank, to‘lov tashkiloti va jarayonning boshqa ishtirokchilari o‘rtasida mas’uliyatni biridan boshqasiga o‘tkazib yuborish kabi holatlarni Markaziy bank karta egalariga nisbatan adolatsiz munosabat deb atadi.
Rasmiy xatda tijorat banklari, to‘lov tashkilotlari va to‘lov tizimlari operatorlariga bankomatlar bilan bog‘liq ish sifatini oshirish bo‘yicha quyidagi ko‘rsatma va tavsiyalar berilgan:
bankomat bilan bog‘liq muammo yuz berganda mijozning harakatlar ketmaketligi bo‘yicha tushunarli ma’lumot e’lon qilish;
xizmat haqlari (komissiya) haqida amaliyotdan oldin shaffof ma’lumot berish va xavfsiz foydalanish bo‘yicha tushuntirish ishlarini olib borish;
naqd pul berilmasligi yoki kartani ushlab qolish kabi holatlarni mijozning mulkiy manfaatiga daxldor ustuvor murojaat deb belgilash, murojaat qabul qilinganda uning identifikatsion raqami va ko‘rib chiqish muddatini tasdiqlovchi tasdiqnoma taqdim etish;
agar muammoni ichki manbalar (jurnallar, video, inkassatsiya dalolatnomasi va h.k.) orqali tasdiqlash mumkin bo‘lsa, mijozni bank ofisiga takroran chaqirmaslik hamda muammoni hal qilishda turli bo‘linmalar yoki tashkilotlar o‘rtasida sarson qilmaslik;
mijoz murojaat qilgan aloqa kanalidan (koll-markaz, mobil ilova, sayt yoki filial) qat’i nazar, yuzaga kelgan hodisa bo‘yicha sifati va mazmuni bir xil bo‘lgan aniq va tushunarli ma’lumot olishini ta’minlash;
“murojaatni ko‘rib chiqish”dan “kafolatlangan natija” modeliga o‘tish, bunda asosiy ko‘rsatkich sifatida puldan foydalanish imkoniyati tiklangan vaqtni hisobga olish hamda to‘lov tizimlari tomonidan tasdiqlangan xatoliklar bo‘yicha mablag‘larni mijoz murojaatisiz (proaktiv tarzda) qaytarishni kengaytirish;
lozim darajada bajarilmagan amaliyotlar bo‘yicha ushlab qolingan komissiyani asosiy summa bilan bir vaqtda yoki avtomatik ravishda mijozga qaytarish;
muvaffaqiyatsiz amaliyotlarni tezkor qayta ishlashga qaratilgan texnologik yechimlarni joriy etish, inson omili ishtirokini qisqartirish va nosozliklar sababini tahlil qilgan holda chora-tadbirlar ko‘rish;
bankomatlarning texnik jihatdan ishchi holatda bo‘lishini, shu jumladan aloqa, elektr ta’minoti, UPS tizimlari ishlashini ta’minlash, eskirgan uskunalarni almashtirish hamda ko‘cha yuzalarida joylashgan yoki ko‘p shikoyat tushayotgan qurilmalarga alohida profilaktik e’tibor qaratish lozim.
“Bankomatlar infratuzilmasini yanada rivojlantirish nafaqat miqdoriy o‘sishda, balki xizmat ko‘rsatish standartlarining sifatida ham namoyon bo‘lishi zarur va texnik nosozlik yuz berganda tizim iste’molchini muammo bilan yolg‘iz qoldirmasligi, balki uni tushunarli va adolatli tarzda hal etishi shart”, – deyiladi regulyator talabnomasida.
Markaziy bank bozor ishtirokchilarini yuqorida bayon etilganlarga mas’uliyat bilan yondashish, bankomatlar ish sifatini oshirish hamda iste’molchilarning huquqlari buzilishi holatlarini kamaytirish bo‘yicha tezkor amaliy choralar ko‘rishga chaqirgan.
O‘zbekiston ilk bor jahon moliya bozorida: milliy IPO orqali 600 million dollardan ortiq mablag‘ jalb qilindi.
O‘zbekiston tarixida ilk bor yirik xalqaro aksiyadorlik bitimi amalga oshirildi — «O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasi» AJ (UZNIF) o‘z aksiyalarini London va Toshkent fond birjalarida ommaviy savdoga chiqardi.
Mazkur IPO orqali mamlakat iqtisodiyotiga qariyb 604 million AQSh dollari jalb qilindi. Bugungi kunda jamg‘armaning umumiy bozor qiymati esa 1,95 milliard dollarga baholanmoqda.
Eng muhim jihati — endilikda oddiy fuqarolarimizdan tortib xalqaro yirik fondlargacha yirik davlat aktivlariga sarmoya kiritish va iqtisodiy o‘sishdan daromad olish imkoniyatiga ega bo‘ldi. Mahalliy investorlar uchun aksiyalar narxi 4,65 so‘m etib belgilandi, jismoniy shaxslarga esa qo‘shimcha 5 foizlik chegirma taqdim etildi.
«Black Rock», «Franklin Resources», «Rehwheel» kabi dunyoning eng yirik investitsiya fondlari loyihaga investor sifatida kirib kelgani O‘zbekistonga xalqaro ishonch keskin oshganini ko‘rsatmoqda.
Bu shunchaki aksiyalar savdosi emas. Bu – O‘zbekiston iqtisodiyotining ochiqligi, shaffofligi va jahon moliya bozorlariga ishonch bilan kirib borayotganining amaliy natijasidir.
Iqtisodiyot
Qurilish vazirligi binosi 196 mlrd so‘mga sotildi. Bu dastlabki xususiylashtirishdan 14 mlrd so‘mga yuqori narx
Bundan besh oy oldin xususiylashtirilib yana qayta auksionga chiqarilgan Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi binosi 196,6 mlrd so‘mga sotildi. Auksion 10 daqiqa davom etdi, yagona narx taklifi «Hamkorbank» tomonidan berildi. Vazirlik binosi birinchi auksionga nisbatan 14,4 mlrd so‘m qimmatroqqa sotildi.
Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining Shayxontohur tumanida joylashgan ma’muriy binosi auksionda 196,6 mlrd so‘mga sotildi.
15 may kungi savdo 187,2 mlrd so‘m boshlang‘ich narx bilan boshlandi. Auksion faqatgina bitta narx taklifidan iborat bo‘ldi va 10 daqiqa davom etdi.
Yakunda 196,6 mlrd so‘mlik taklif bilan «Hamkorbank» ATB g‘olib bo‘ldi.
Yetti qavatli bino Abdulla Qodiriy va Abay ko‘chalari kesishmasida, O‘rda massivi tomonda joylashgan. Binoning umumiy maydoni 11 725 kvadrat metrni, unga tutash hudud esa 0,48 gektarni tashkil etadi.
Obektda barcha kommunikatsiyalar — elektr energiyasi, gaz, suv ta’minoti va kanalizatsiya mavjud. Xaridor obektni shaharsozlik hujjatlariga muvofiq ofislar va xizmat ko‘rsatish faoliyati uchun ishlatishi kerak.
Dastlabki xususiylashtirish
Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining binosi bundan 5 oy oldin ham xususiylashtirilgandi. 16 dekabr kungi savdo 130,3 mlrd so‘m boshlang‘ich narx bilan boshlangandi va 8 ta qadamdan iborat bo‘lib, 1 soat-u 7 daqiqa davom etgandi. Yakunda 182,2 mlrd so‘mlik taklif bilan “O‘zshahar qurilish invest” MChJ g‘olib bo‘lgandi.
“O‘zshahar qurilish invest” 2024 yil 26 noyabr holatiga davlatniki bo‘lgan: kompaniyaning 90 foiz ulushiga Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, 10 foiziga “Qurilish Invest Development” MChJ egalik qilgan. Davaktiv Kun.uz’ning ushbu kompaniyaning qachon va qancha narxga xususiylashtirilgani haqidagi savollarini javobsiz qoldirgandi. Sotilgan bino nega yana qayta auksionga chiqarilganining sabablari ma’lum emas.
Avvalroq Qurilish vazirligi Yangi Toshkentga ko‘chib o‘tishi hamda u yerda Transport va suv xo‘jaligi vazirliklari bilan bitta yangi binoda joylashishi ma’lum qilingandi.
Pokiston kompaniyalari bilan zamonaviy chorvachilik kompleksini tashkil etish, kartoshka yetishtirish sohasida Pokiston tajribasini Qoraqalpog‘istonda joriy etish, agrar ta’lim va kadrlar tayyorlash yo‘nalishida qo‘shma ta’lim dasturlarini ishlab chiqish masalalari muhokama qilindi.
O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi Farhod Ermanov hamda Pokistonning qator kompaniyalari va Multon qishloq xo‘jaligi universiteti mutaxassislari ishtirokida onlayn uchrashuv bo‘lib o‘tdi.
Pokiston tomoni chorvachilik sohasida go‘sht va sut mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan zamonaviy chorvachilik kompleksini tashkil etish tashabbusini ilgari surdi.
Loyiha doirasida Pokistondan zotdor chorva mollarini yetkazib berish, ularni mahalliy iqlim sharoitida ko‘paytirish, go‘sht va sut mahsulotlari sifatini oshirish hamda fermer xo‘jaliklarini zamonaviy yem-xashak bilan ta’minlash tizimini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilmoqda.
Qoraqalpog‘iston Vazirlar Kengashi raisi ushbu tashabbusni qo‘llab-quvvatlab, hududga 40 ming boshdan ortiq chorva mollarini jalb etishga qiziqish bildirdi.
Shuningdek, chorvachilik kompleksi bilan bir qatorda yem-xashak yetishtirish loyihasini amalga oshirish masalasi ham ko‘rib chiqildi.
Bundan tashqari, kartoshka yetishtirish sohasida Pokiston tajribasini Qoraqalpog‘istonda joriy etish hamda agrar ta’lim va kadrlar tayyorlash yo‘nalishida qo‘shma ta’lim dasturlarini ishlab chiqish masalalari muhokama qilindi.
Multon qishloq xo‘jaligi universiteti mutaxassislari Qoraqalpog‘istondagi oliy ta’lim muassasalari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri hamkorlik aloqalarini yo‘lga qo‘yishga tayyor ekanliklarini bildirdi.
“HRL Group” tomonidan Xo‘jayli tumani va Nukus shahrida amalga oshirilishi rejalashtirilayotgan “aqlli shahar” loyihalari doirasida yagona infratuzilma koridori konsepsiyasini joriy etish taklifi ilgari surildi.
Ushbu konsepsiyaga muvofiq, suv ta’minoti, kanalizatsiya, elektr energiyasi, telekommunikatsiya va internet tarmoqlari shaharsozlik jarayonlarida yagona infratuzilma koridori orqali joylashtirilishi nazarda tutilmoqda.
Muzokaralar yakunida tomonlar amaliy hamkorlikni boshlash maqsadida Qoraqalpog‘iston vakillarining Pokistonga tashrifini tashkil etishga kelishib oldi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda ekologik toza hududlarda plastik mahsulotlar ishlab chiqarish va sotish taqiqlandi
«Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar to‘g‘risida»gi Qonunga qo‘shimcha kiritildi.
Unga ko‘ra, ekologik toza hududlarda kurort tabiiy hududlar va rekreatsiya zonalari rejimida belgilangan cheklovlar hamda taqiqlar bilan bir qatorda quyidagilar taqiqlanadi:
ekologik tizimlarning barqarorligi buzilishiga va tabiiy landshaftlarning ko‘rinishi hamda yer osti suvlarining gidrogeologik holati o‘zgartirilishiga olib keladigan ishlarni amalga oshirish;
tabiiy obyektlarga va majmualarga salbiy ta’sir qiluvchi sanoat obyektlarining qurilishi va faoliyat ko‘rsatishi;
ro‘yxati Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan plastik mahsulotlarning (bundan tabiiy organik polimer mahsulotlar mustasno) ishlab chiqarilishi, realizatsiya qilinishi (yetkazib berilishi va sotilishi).
Ekologik toza hududlarda davlat ekologik ekspertizasining xulosasi asosida aniqlangan muhofaza etiladigan tabiiy obyektlar va majmualarga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi boshqa faoliyat turlari taqiqlanadi.
Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran uch oy o‘tgach kuchga kiradi.
Hukumat qarori bilan 2026 yil 1 iyundan elektr energiyasi va tabiiy gazning yangi tariflari tasdiqlandi.
Qarorga muvofiq, I va II guruh iste’molchilari uchun elektr energiyasining 1 kVt soati 1 ming 100 so‘m etib belgilandi. IV guruh iste’molchilari uchun ham elektr energiyasining 1 kVt soati 1 ming 100 so‘mni tashkil etadi.
III guruh, shu jumladan aholi uchun tabaqalashtirilgan tariflar saqlab qolindi.
Xususan, ovqat tayyorlash uchun markazlashgan holda elektr plitalar bilan jihozlangan ko‘p kvartirali uylar va yotoqxonalarda yashovchi aholi uchun:
➖ oyiga 200 kVt soatgacha — 325 so‘m;
➖ 201 kVt soatdan 500 kVt soatgacha — 450 so‘m;
➖ 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgacha — 550 so‘m etib belgilandi.
Qolgan maishiy iste’molchilar uchun esa:
➖ oyiga 200 kVt soatgacha — 650 so‘m;
➖ 201 kVt soatdan 500 kVt soatgacha — 900 so‘m;
➖ 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgacha — 1 ming 100 so‘m bo‘ladi.
Yuqori hajmdagi iste’mol uchun oshirilgan koeffitsiyentli tariflar saqlanib qoladi.
Tabiiy gaz bo‘yicha barcha iste’molchilar uchun (alohida toifalardan tashqari) 1 kub metr gaz narxi 2 ming so‘m etib belgilandi. Avtomobillarga gaz to‘ldirish kompressor shoxobchalari uchun tarif 1 kub metr uchun 2 ming 750 so‘mni tashkil etadi.
Aholi uchun tabiiy gaz tariflari ham tabaqalashtirilgan tartibda saqlanib, isitish mavsumida oyiga 500 kub metrgacha, boshqa mavsumlarda esa 100 kub metrgacha iste’mol uchun 1 kub metr gaz 1 ming 100 so‘mdan hisoblanadi.
Qaror bilan energiya resurslarini yetkazib berishdagi yo‘qotishlarni qisqartirish, energiya samaradorligini oshirish va xizmatlar sifatini yaxshilash bo‘yicha qo‘shimcha vazifalar ham belgilandi.
Chilonzorda Tracker piyodani urib yubordi
Bosh vazir Netanyaxuning BAAga yashirin tashrifi haqidagi xabarlar tarqaldi
Bankomatda muammoga uchragan mijoz sarson bo‘lmasligi kerak
-
Jamiyat5 days agoНавоийда бир неча кун қизғин давом этган «Медиа ҳафталик» якунланди
-
Dunyodan4 days ago
Prezident Tramp 13-15 may kunlari Xitoyga tashrif buyuradi.
-
Sport5 days agoO‘zbekiston o‘smirlar futbol terma jamoasi JCh yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi
-
Sport5 days agoDenovdagi kurash musobaqasi qotillik bilan yakunlandi: Taniqli polvon pichoqlab o‘ldirildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston Mo‘g‘ulistondagi konlarni o‘zlashtirishni boshladi
-
Jamiyat4 days ago
Surxondaryo viloyati hokimiga o‘rinbosar tayinlandi
-
Siyosat3 days ago
Trampga 80 kunlik muddat nima berdi? (video)
-
Jamiyat4 days ago
Rishtonda muqaddam sudlangan kadastr xodimi ushlandi