Dunyodan
Avstraliyalik yahudiylar hujum qilish uchun qayg’u va g’azab bilan munosabatda bo’lishadi
Tiffany brendni aylantiradi
Tessa Wong, Bonti plyaji
Watch: Bbc Bonti Beach Ashnatish sahnasi
Bonti plyaji deyarli tanib bo’lmaydigan. Quyosh chiqadi, ammo to’lqinlar bo’sh. Odatda jonli asosiy ko’cha tinch edi.
Vertolyot treklari. Sud-tibbiy tergovchilar (masofada yorqin ko’k rangdagi shakllar) Yakshanba kuni “Hanukka” bayrami nishonlash marosimida kamida 15 kishini o’ldirgan va 40 dan ortiq odamni o’ldirgan paytdan keyin sahnaga qarshi kurashmoqda.
Plyaj stullari, maydalangan sochiqlar, kiyim-kechak va bolalar sandallari qum chetida yaxshi to’planadi – Avstraliyaning eng yomon terrorchilik hujumini qo’llayotganidan qochib ketgan narsalarning hammasi orqada qolgan narsalar.
Yaqin atrofda, yo’lakda gulli qabilalar devori o’sishni boshlagan. Mahalliy aholisi aylanib yuradilar. Men qaltirayotgan lablarimni qo’lim bilan yopaman. Quyosh ko’zoynaklari shishgan ko’zlarini yashirish uchun qo’llaridan kelganini qilishadi.
“Men butun hayotimdan qo’rqdim,”, 22 yoshli Jess, BBCga aytdi. Yahudiy sifatida u qo’shimcha qildi, bu muqarrar.
Bu bugungi kunda eng muhim tuyg’u. Bu bunday “xavfsiz” mamlakat uchun hayratlanarli, ammo antisemitizmga qarshi kurashgan mamlakat uchun bashorat qilingan.
“Bizning aybsizligimiz tugadi, siz tushunasizmi?” – dedi Dushti kuni Bontandagi Bontan shahrida bo’lgan Yvanne Atter, oldingi kunning dahshatlarini motam tutgan.
“Kort Artur singari, biz abadiy o’zgaramiz deb o’ylayman, – qo’shimcha qildi u 1996 yilda Avstraliyaning eng yomon qirg’iniga va kashshoflik qurollarini isloh qilishga chaqiradi.
Shubhalar va afsus
AFP (Getty Image orqali)
Ko’plab avstraliyalik yahudiylar bunday hujumdan qo’rqishganini aytishdi
24 soatdan ko’proq vaqtdan keyin yahudiylar hamjamiyati yo’qolgan va o’liklarni sanashni izlamoqda.
Ular orasida bir oy oldin o’zining beshinchi bolani kutib olgan taniqli mahalliy ravvin bor.
Uyqusiz tundan keyin, uning kuyovi, Ustozi Idel Kastel jurnalistlarga: “Oila buziladi. Bu alohida yiqildi.” “Rabbining xotini, uning eng yaqin do’sti, (ular) ikkalasi ham erlaridan ayrildilar.”
Eng kichigi qurboni Matilda ismli 10 yoshli bola bo’lgan, uning yagona jinoyatlari yahudiy bo’lgan, deydi Aleks Rivda, Avstraliyaning Yahyoning Boshqaruvchisi, mahalliy yahudiy jamoasining asosiy tanasi.
“Men Sovet Xolokerust omon qolgan 90-yillarida odamni bilaman va uning xotini yonida Bonukkadagi Hanukka tadbirida Bonukka voqealarida bemalol o’ldirilgan.”
Rivchinning aytishicha, u qandaydir xiralashgan va bezovtalanishini his qiladi. “Bu bizning eng katta qo’rquvimiz edi, lekin bu ham imkoniyati olamidan tashqarida edi.”
Uning tashkiloti 2023 yil 7 oktyabrda Xamasning Isroilga hujumidan va G’azoda keyingi urushning ta’kidlashicha, tashkilotga qarshi antisemititizm hodisalarining keskin ko’payishi haqida ogohlantirgan. Ammo ma’murlar ogohlantirishlarga quloq solmadilar, dedi Rivchin.
“Men bu odamlarni bilaman. Ular har kuni ertalab uyg’onishadi va avstraliyaliklarni xavfsiz saqlashga harakat qilishadi. Ammo ular muvaffaqiyatsiz bo’lishadi va bugungi kunda ulardan yaxshiroq narsani bilishadi.”
BBC / ISABELELE RODD
Dushanba oqshomining xodimi Bonti plyajida qoldi
Hujum haqidagi xabarlar, Bosh vazir Anthony Albanes, NSW Bosh vaziri Kris Minns va politsiya komissiyasi Mal Lanyon Mal Lanyon Mal Lanyon Mal Lanyon kabi savollar tug’ildi, ammo nega bu to’xtatilmagan?
Yaqinda Avstraliya antisemitizmga bog’liq jinoyatlarning shiddatini boshdan kechirdi. O’tgan yili Melburnda ibodatxonada o’chdi va yahudiy depozatsiyasi deprated boshqarmasi vayridi va Sidneyda yonayotgan mashina g’albiy edi. Yanvar oyida Sidneydagi bolalar bog’chali maktabi yonib, antisemitizm graffitida yopildi.
Ikki avstraliyalik hamshiralar bu yil qamoqqa olinishgan va ularga Isroilning bemorini o’ldirish va davolanishdan bosh tortgani haqida maqtanishgan. Noy-fashti guruhlari tomonidan tashkil etilgan antisemitizm norozilik namoyishlari Noyabr oyida Yangi Janubiy Valsning Bosh parlamentidan tashqarida bo’lib o’tdi.
Dushanba kuni odamlar ohista pavilyon oldida o’tli yonbag’rida yig’ila boshlaganidek, kecha tunning dahshatlarini eslab, bosh vazir Alblancha o’z hurmatini to’lash uchun keldi.
“Kecha biz ko’rgan narsa, terrorizmga qarshi harakat, anti-semitizm harakati edi”, dedi u dushanba kuni u antisemitizmni muhrlashga da’vogar bo’lgan narsalar ro’yxatini bekor qildi.
Bularga federal politsiyaning vazifalariga qarshi hodisalarni tekshirish va nafratlanish jinoyatlari to’g’risidagi qonunlarga o’zgartirishlar kiritish. Nazi salomlarini ijro etish kabi ramz va terroristik jinoyatlar, hozirda majburiy qamoq jazosi bilan jazolanadi. Yangi Janubiy Uelsning o’z davlat darajasidagi ishchi kuchlarini o’rnatdi, chunki so’nggi voqealar singari so’nggi voqealar yuz berdi.
BBC / ISABELELE RODD
Ketrin Pirs mamlakatning kelajagi haqida xavotirda
Ammo Albanesning so’zlari Nadin Starkes-ni yupatishi uchun juda oz edi.
Uning isroillik bayrog’ini ushlab turgan singlisining yonida turishicha, hukumat 2023 yil oktyabrda Xamasning Isroilga dahshatli hujumidan bir kun o’tib, hukumat siyosat to’g’risida qaror qabul qildi. U rasmiylarning opera uyidan tashqarida norozilikka javoban, ba’zi tomoshabinlarning ba’zi a’zolari g’azablana boshladilar.
“Agar ular tez orada qadam qo’ygan bo’lsalar, bularning hech biri ro’y bermadi. Men bundan tashqari, Albaniya hukumati sharmandalikdir.”
“Ularning qo’llarida qon bor”, – deydi singlisi Karen Shoh.
Bir yosh ayol plyajda tiz cho’kib, ko’zlarini yumib, ildiz ila namoz o’qiydi.
26 yoshli Ketrin Pirs, u vafot etganlarga hurmat haq to’lash uchun bir yarim soat davomida qattiqko’tdan o’tib ketganligini aytdi.
“Men shunchaki mamlakatimiz uchun tashvishlanaman … Rostini aytsam, Avstraliya uyg’onishi kerak”, deydi u.
“Avstraliya sizning orqangizda”
“Hammasi qila olamiz”: Sidneyning Bondi hujumidan keyin qonni xayr-ehson qilish uchun soatlab navbating kerak
Dushanba kuni shifoxona xodimlari juda ko’p jarohatlangan odamlarni Bonti hamjamiyati va Yahudiy avstraliyaliklar qo’zg’atganlikda ayblashmoqda.
Ularning orasida Ahmad al-Ahmad, suriyalik kishi, kamera hujumchilaridan birini qurolsizlantirgan. Uning ota-onasi Avstraliya radioeshittirish korporatsiyasiga bir necha marta o’q uzganini aytishdi.
Politsiya uyni qidirayotgan uyni qidirayotgan uyni qidirayotgan edi, endi ot o’g’li Duo, Sajid Akram, 50 va Naveed, 24 yoshda yashagan. Shuningdek, ular hujum rejalashtirilganligiga ishongan mulk ijarasi qidirdilar.
Boshqa jamoat rahbarlari bo’linmalarni to’xtatishga harakat qilishdi. Hujumchilar ulanishining nima ekanligini aniq bilmagan, ammo politsiyachilar qasos olishdan qo’rqqanlarini tan olishdi.
Ma’murlar 7 oktyabrdan boshlab Islomofobiya ham keskin o’sganligini aniqladilar.
So’nggi marta Avstraliyada bo’lgani har qanday voqea, barcha davlatlar va hududlarning rahbarlari qattiq qurolni boshqarish choralarini ko’rib chiqdilar.
“Jon Xovard port arturidan keyin nima qilgani kabi qurolni siqish kerakmi? U rahbarlik qildi. Siz shundaymi?” Janob Albanesdan dushanba kuni jurnalistlar so’rashdi.
Getty Images
Motam tutuvchilar Bonti paviloni bilan yig’iladi
Qo’llab-quvvatlash ovozlari davom etmoqda.
Astraliyaning qon banklarini nazorat qilgan tana zimmasiga xavf tug’dirgan tananing tanasi xavf ostida bo’lgan tanaga qo’ng’iroqqa qayg’urdi.
Rezeratsion veb-saytlarning haddan tashqari talabi bilan Jim singari odamlar shunchaki paydo bo’ldi va ba’zi joylarda olti soat davomida chizilgan chiziqlarga qo’shildi.
U zo’rg’a uxlab, uyg’onganida, u yordam berishga qaror qildi.
“Menda chet elda sodir bo’lgan narsalarga qo’shilamayman, ammo bu erda begunoh odamlarni otishimni anglatmaydi … Siz u erda o’lik bolalar borligini aytmaysizmi, shuning uchun plyajda kichkina qizlar bu erda o’lishi kerak”, dedi u.
21 yoshli Aleks Gilders, shaharning javobi yahudiy jamoasiga tasalli berishiga umid qilib, quyosh nurida uning orqasida cho’zilgan.
“Avstraliya siz uchun ildiz otmoqda.”
Keti Uotson tomonidan qo’shimcha xabar berish.
Video: BBCning Keti Uotson Bonti Gunmanning uyidan xabar bermoqda
Dunyodan
Janubiy Koreyaning sobiq birinchi xonimi 7 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi
Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sek Yolning rafiqasi dabdabali sovg‘alar ko‘rinishida pora olgani uchun yetti yillik qamoq jazosiga hukm qilindi, deb xabar berdi Mirror nashri.
Sud qaroriga ko‘ra, u masalani hal qilish evaziga tadbirkorlar va amaldorlardan 290 million von (taxminan 190 ming AQSh dollari) miqdorida sovg‘alar olgan.
Kim Kun Xi Dior va Chanel sumkalari va qimmatbaho taqinchoqlar kabi sovg’alar oldi.
Joriy yilning fevral oyida sud sobiq prezident Yun Seok-Yolni davlat to‘ntarishiga urinishda boshchilik qilganlikda ayblab, umrbod qamoq jazosiga hukm qildi.
Dunyodan
Jahon bozorida shakar narxi oshishi kutilmoqda
Hindistonda shakarqamish hosili El Nino deb nomlanuvchi g‘ayritabiiy ob-havo hodisasi tufayli jiddiy xavf ostida.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) va ekspertlar dunyodagi yetakchi shakar ishlab chiqaruvchi va eksportchisi bo‘lgan yirik qishloq xo‘jaligi hududlari allaqachon suv tanqisligi va qurg‘oqchilikka duch kelayotgani haqida ogohlantirgan.
Hindistonda bu yil shakar ishlab chiqarish odatdagidan 3-8 million tonnaga kam bo’lishi kutilmoqda. Ushbu vaziyatga javoban Hindiston hukumati shakar eksportini vaqtincha to’xtatganini e’lon qildi.
Agar mamlakat boshqa mamlakatlarga mahsulot yetkazib berishni butunlay cheklab qo‘ysa va ikkinchi yirik ishlab chiqaruvchi Braziliya bo‘shliqni tezda to‘ldira olmasa, jahon bozorida shakar taqchilligi yuzaga keladi.
London birjasida oq shakar fyucherslari narxi allaqachon bir tonna uchun 660 dollardan oshib ketgan va eksport butunlay to’xtatilsa, narxlar bir tonna uchun 750-800 dollargacha ko’tarilishi mumkin.
Shakar narxining bunday oshishi global oziq-ovqat xavfsizligiga, ayniqsa importga tayanadigan rivojlanayotgan mamlakatlarga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. Ekspert hisob-kitoblariga ko‘ra, Afrika va Janubiy Osiyoning ko‘pgina mamlakatlarida mahsulot narxlarining oshishi ijtimoiy ahamiyatga ega asosiy oziq-ovqat savatchasi umumiy qiymatini 10-15 foizga oshiradi.
Dunyodan
Volkswagen 100 000 ish joyini qisqartirishni rejalashtirmoqda
Volkswagen Germaniyadagi to’rtta ishlab chiqarish maydonchasini yopish va jami bandlikni 100 mingga qisqartirish imkoniyatini muhokama qilmoqda. Reuters manbalariga ko’ra, bu rejalar 9 iyul kuni kuzatuv kengashi yig’ilishida ko’rib chiqiladi.
Manbalarning aytishicha, Gannover, Shvikau va Emden zavodlari, shuningdek, Audi kompaniyasining Neckarzulm zavodi yopilishi mumkin. Ushbu qaror 45 000 dan ortiq ish joylarini xavf ostiga qo’yadi. Agar reja amalga oshsa, u 2024 yil oxirida kasaba uyushmalari bilan kelishilgan 50 000 ishdan bo’shatishga qo’shiladi.
Kompaniya bosh direktori Oliver Blum hafta boshida yuqori rahbariyatga taklif bilan chiqdi. Maqsad – chuqur islohotlar uchun boshqaruv jamoasini birlashtirish. Ammo reja kasaba uyushmalari va kompaniyaning ikkinchi yirik aksiyadori bo‘lgan Quyi Saksoniya shtat hukumatining qarshiliklariga duch kelishi kutilmoqda.
Menejer jurnali ma’lumotlariga ko’ra, kompaniya kelgusi besh yil ichida investitsiya dasturini taxminan 15 foizga qisqartirishni 130 milliard evrogacha qisqartirishni rejalashtirmoqda.
Oliver Blume va bosh moliya direktori Arno Antlits, shuningdek, Volkswagen asosiy brendi va ehtiyot qismlar biznesini alohida korxonalarga ajratish imkoniyatini ko’rib chiqmoqda, deyiladi nashr.
Kompaniyaning rasmiy vakillari maxfiy hujjatlarga izoh berishdan bosh tortdi. Shu bilan birga, u “butun guruh, uning barcha brendlari va sho”ba korxonalari katta o’zgarishlarga duch kelishi kerak”, dedi. Volkswagen ishchilar kengashi va IG Metall kasaba uyushmasi bu rejalarga qarshi keskin kurash olib borishlarini e’lon qilishdi.
Volkswagen so’nggi yillarda import tariflari, elektr transport vositalariga o’tish narxi va xitoylik ishlab chiqaruvchilarning raqobati kuchayishi tufayli bosim ostida qoldi.
Alix Partners maʼlumotlariga koʻra, Xitoyda xorijiy avtomobil ishlab chiqaruvchilarning bozor ulushi 2020-yildagi 57 foizdan 2025-yilda 32 foizga qisqargan. Volkswagen 2024-yilda Xitoydagi yetakchilik mavqeini BYDga boy bergan va 2025-yilda uchinchi oʻringa tushib ketgan.
Dunyodan
Hormuz boʻgʻozini kesib oʻtish uchun toʻlov joriy etilishi mumkin
Ummon hukumati Yevropa davlatlarini kelajakda Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish uchun to‘lov joriy etilishi mumkinligidan ogohlantirdi. Bu haqda Bloomberg News agentligi masaladan xabardor shaxsga tayanib xabar berdi.
Manbalarga ko‘ra, Ummon rasmiylari AQShning Eronga qarshi harbiy amaliyotidan so‘ng mintaqadagi vaziyat o‘zgargani va avvalgi tartibni to‘liq tiklashning iloji yo‘qligini aytgan.
Shu bilan birga, Ummon xalqaro dengiz qonunchiligiga rioya qilishda davom etishini aytdi. To‘lovlar Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tuvchi kemalar uchun emas, balki navigatsiya, dengiz xavfsizligi va ifloslanishni kamaytirish kabi xizmatlar uchun joriy etilishi mumkin.
Ushbu to’lovlar majburiy bo’ladimi yoki yo’qmi hali aniq emas.
Bloomberg ma’lumotlariga ko’ra, Ummon boshqa strategik dengiz yo’llarida amaliyotlarni o’rganmoqda. Ayniqsa, Osiyodagi Malakka bo’g’ozida kemalardan ma’lum xizmatlar uchun to’lov olinadi.
Avvalroq Ummon Xalqaro dengiz tashkiloti (IMO) bilan Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish uchun vaqtinchalik dengiz yo‘laklarini ochish ustida ishlagan edi. Rasmiylarga ko‘ra, hozircha bu yo‘lakdan foydalanish uchun to‘lov yoki to‘lov yo‘q.
Eron ham avvalroq Hormuz boʻgʻozining oʻzi uchun tranzit toʻlovi undirish niyatida emasligini, biroq dengiz xavfsizligi, atrof-muhit muhofazasi va transportni boshqarish bilan bogʻliq operatsion xarajatlar kelajakda toʻlanishi mumkinligini bildirgan edi.
Dunyodan
Zilzila qurbonlari soni 1400 dan oshadi, 69 000 kishi bedarak yo’qolgan
24-iyun kuni Venesuelada sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila qurbonlari soni 1430 nafardan oshdi. Mamlakat parlamenti spikeri Xorxe Rodrigesning aytishicha, kamida 68 900 kishi bedarak yo‘qolgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, qutqaruv guruhlari vayronalar ostida qolgan odamlarni qidirishni davom ettirmoqda. Mutaxassislarning aytishicha, zilziladan keyingi dastlabki 48-72 soat tirik qolganlarni qutqarish uchun juda muhim davr hisoblanadi. Biroq vayronalar ostida qolgan odamlarda oziq-ovqat va ichimlik suvi bo‘lsa, ularni shu muddatdan keyin ham qutqarib qolish mumkin.
Tabiiy ofatlar oqibatlarini bartaraf etishda xalqaro hamjamiyat ham ishtirok etmoqda. Hozirgacha Venesuelaga qutqaruvchilar, shifokorlar va maxsus jihozlarni olib ketayotgan kamida 17 ta reys yetib kelgan. Qutqaruv ishlarida AQSh, Braziliya, Meksika, Fransiya, Turkiya, Buyuk Britaniya va boshqa davlatlardan mutaxassislar ishtirok etmoqda.
Eslatib o’tamiz, 24 iyun kuni 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar bir daqiqadan kamroq vaqt oralig’ida sodir bo’lgan edi.
-
Jamiyat3 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport3 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan1 day agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan4 days ago
BAAda 15 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlar taqiqlangan
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Dunyodan3 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Sport5 days agoEldor Shomurodov muxlislardan uzr so‘radi
-
Jamiyat2 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
