Dunyodan
AQSh Venesuela bilan aloqasi bo’lgan uchinchi neft tankerini kuzatayotgani xabar qilingan
Mintaqada keskinlik davom etar ekan, AQSh qirg‘oq xavfsizligi Venesuela yaqinidagi xalqaro suvlarda yana bir kemani “faol ta’qib qilmoqda”.
AQSh rasmiylari shu oyda ikkita neft tankerini qo’lga oldi, biri shanba kuni.
Yakshanba kungi ta’qib “Venesuelaning noqonuniy sanksiyalardan qochish harakatlarining bir qismi bo’lgan sanksiyalangan qorong’u flot kemalari” bilan bog’liq edi, dedi AQSh rasmiylari. “Bu yolg’on bayroqni ko’tarishdir va sud tomonidan taqiqlangan.”
Vashington Venesuelani neft pullaridan giyohvand moddalar bilan bog‘liq jinoyatlarni moliyalashda foydalanganlikda aybladi, biroq Venesuela tankerning qo‘lga olinishini “o‘g‘irlik va odam o‘g‘irlash” deb atadi.
AQSh prezidenti Donald Tramp o‘tgan haftada mamlakatga va mamlakatdan chiquvchi sanksiyalangan neft tankerlarini “blokada” qilishni buyurdi.
Dunyodagi eng katta tasdiqlangan neft zaxiralariga ega Venesuela Tramp ma’muriyatini uning resurslarini o‘g‘irlashga uringanlikda aybladi.
AQSh rasmiylari hali yakshanba kungi ta’qibni rasman tasdiqlaganicha yo‘q, u bilan bog‘liq tankerning aniq manzili va nomi hozircha ma’lum emas.
TankerTrackers.com tomonidan tuzilgan maʼlumotlarga koʻra, oʻtgan hafta holatiga koʻra, Venesuela suvlarida boʻlgan yoki yaqinlashib kelayotgan 80 ta kemaning 30 dan ortigʻi AQSh sanksiyalari ostida boʻlgan.
Shanba kungi musodarada Panama bayrog’i ostidagi tanker xalqaro suvlarda ixtisoslashgan taktik guruh tomonidan boshqarilgan.
Kema AQSh G‘aznachilik departamentining ruxsat etilgan kemalar ro‘yxatida yo‘q, biroq Qo‘shma Shtatlar “sanksiyalangan PDVSA moyi”ni olib ketayotganini aytdi. BBC Verify tomonidan ko’rilgan yozuvlarga ko’ra, so’nggi besh yil davomida kema Gretsiya va Liberiya bayroqlarini ko’tarib kelgan.
“Bu qilmishlar jazosiz qolmaydi”, dedi Venesuela hukumati shanba kungi voqeaga javoban. Shuningdek, u Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashiga va “dunyoning boshqa ko’p tomonlama tashkilotlari va hukumatlariga” shikoyat bilan murojaat qilmoqchi.
Venesuela davlat xarajatlarini qoplash uchun asosan neft eksportidan tushadigan daromadga tayanadi.
So’nggi haftalarda Qo’shma Shtatlar Karib dengizidagi harbiy ishtirokini oshirib, giyohvand moddalar kontrabandasi bilan shug’ullangan Venesuela kemasiga reyd uyushtirdi va 100 ga yaqin odamni o’ldirdi.
Sanksiyalar Maduroning ayrim qarindoshlari va Qo’shma Shtatlar uning noqonuniy rejimi deb ataydigan kompaniyalarga nisbatan qo’llanilgan.
Davlat kotibi Marko Rubio juma kuni jurnalistlarga bergan intervyusida “Venesuela rejimi bilan mavjud vaziyat Qo‘shma Shtatlar uchun nomaqbul ekanligi aniq.
Uning qo‘shimcha qilishicha, Tramp ma’muriyatining maqsadi bu dinamikani o‘zgartirishdir.
Uning izohlari Venesuela tashqi ishlar vaziri tomonidan tanqid qilindi va u Rubioni Qo’shma Shtatlarni “rejim o’zgarishi” yo’liga sudrab borayotganlikda aybladi.
Kemalar giyohvand moddalarni tashiyotganiga oid hech qanday ochiq dalil yo’q va harbiylarga qarshi havo hujumlari Kongress tomonidan tobora ko’proq e’tiborga olindi.
Tramp maʼmuriyati Venesuela prezidenti Nikolas Maduroni “Kartel de los Soles” terrorchilik tashkilotiga rahbarlik qilganlikda aybladi, prezident bu ayblovni rad etdi.
OAV ma’lumotlariga ko‘ra, Eron AQShga Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish va urushni to‘xtatishga chaqiruvchi yangi taklif yuborgan. Taklif yadroviy muzokaralarni keyingi bosqichga qoldirishni nazarda tutadi.
Axios ma’lumotlariga ko’ra, taklif Pokiston orqali qilingan.
Shu bilan birga, tahlilchilarga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar Eron blokadani olib tashlab, bo‘g‘oz masalasida kelishuvga erishsa, uni uran zaxiralaridan voz kechishga majburlash ta’sirini yo‘qotishi mumkin.
Ruminiya prezidenti Nikxor Dan ayollarni o‘ldirishni taqiqlovchi qonunni imzoladi. Endilikda mamlakat qonunchiligi ayollarni qasddan o‘ldirishni gender asosidagi zo‘ravonlikning yana bir turi sifatida rasman tan oladi.
Ilgari bunday jinoyatlar vahshiy qotillik sifatida qaralgan. Yangi qoidalarda 15 yildan 25 yilgacha qamoq yoki umrbod qamoq jazosi nazarda tutilgan.
“Ayollarga nisbatan zo’ravonlik eng kamsituvchi va kamsituvchi xatti-harakatlardan biridir. Juda uzoq vaqt davomida bu turdagi hujumlar e’tibordan chetda qoldi yoki adekvat profilaktika qilinmadi, bu fojiali oqibatlarga olib keldi”, deb yozadi Nikshor Dan.
Ushbu tashabbus mualliflari jinoyat statistikasiga o‘zgartirishlar kiritish zarurligini asoslab berishdi. 2025-yilning sakkiz oyida mamlakatda 33 ta maishiy qotillik qayd etilgan. 69% hollarda jabrlanuvchi ayol bo’lgan. O’rtacha har oyda uchta qarindosh bir ayolni o’ldiradi.
Ushbu qonun loyihasi 2025-yil oktabr oyida Kongressga taqdim etilgan. U barcha siyosiy partiyalardan 270 dan ortiq deputat tomonidan qo‘llab-quvvatlangan. Tarafdorlarning ta’kidlashicha, yangi atamalar politsiyaga jinoyat sodir bo’lishidan oldin oiladagi zo’ravonlik holatlariga samaraliroq aralashish imkonini beradi. Ushbu hujjatning qabul qilinishi bilan Ruminiya Xorvatiya, Italiya, Belgiya, Kipr va Malta kabi o’zlarining huquqiy tizimlarida ayol o’ldirish tushunchasini mustahkamlagan Yevropa mamlakatlariga qo’shildi.
Femitsid – bu erkaklar tomonidan yoki patriarxal manfaatlar uchun nafrat tufayli ayollarni qasddan o’ldirishdir. Ayollar ko’pincha oiladagi zo’ravonlik qurboni bo’lishadi, qotilliklar esa davlatning beparvoligi natijasidir.
Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu o‘z armiyasiga Livandagi Hizbulloh pozitsiyalariga “kuchli zarba” berishni buyurdi. Bu haqda hukumat idoralari xabar berdi.
Qarorga Hizbulloh tomonidan sulh bitimining buzilishi sabab bo‘lgan. Guruh Isroil shimoli va Livan janubidagi Isroil harbiy kuchlariga raketa va uchuvchisiz samolyotlar bilan hujum qilgan.
Bu voqea Isroil va Livan o’rtasidagi ziddiyat yana kuchayib borayotganini anglatadi. Hizbullohning qayta tiklanishi va Isroilning javobi mintaqada kengroq harbiy mojarolar xavfini oshiradi.
Shu bilan birga, Livan janubidagi harbiylarning mavjudligi va chegara hududlarida muntazam to‘qnashuvlar vaziyatning nazoratdan chiqib ketishiga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan asosiy omillardan biri sifatida ko‘rilmoqda.
AQSh prezidenti Islomobodda o‘tkazilishi rejalashtirilgan muzokaralar oldidan delegatlarga Pokistonga uchmaslik haqida ko‘rsatma berdi. U bu qarorini “sayohat qilish juda ko’p vaqt talab etadi” deb tushuntirdi.
Avvalroq AQSh delegatsiyasi, jumladan Stiven Uitkoff va Jared Kushner Islomobodga borishi kerak edi. Prezident Tramp oxirgi daqiqada tashrifini bekor qildi, Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Arakchi ham Pokistonni tark etdi.
Prezident Tramp Eron rahbariyatida “noaniqlik va ichki qarama-qarshilik” mavjudligini ta’kidlab, AQShning pozitsiyasi kuchli ekanini aytdi. Eronning aytishicha, muzokaralar faqat vositachi orqali o’tadi.
Islomobod muzokaralarda vositachi sifatida ishtirok etgan. Arakuchi Pokistonga tashrifini “samarali” deb baholadi va mintaqada tinchlikni tiklash uchun muloqot davom etayotganini qayd etdi.
Birinchi muzokaralar 11 aprel kuni bo‘lib o‘tgan, biroq hech qanday natija bermagan. Shundan so‘ng Qo‘shma Shtatlar Eronni kelishuvni buzgan deb hisoblab, Hormuz bo‘g‘ozini yopdi.
Yaqin Sharqdagi uzoq davom etgan keskinlik Fors ko’rfazi davlatlarini jiddiy iqtisodiy muammolarga duchor qilmoqda. Hormuz boʻgʻozidagi cheklovlar neft eksportiga taʼsir qilib, mintaqaning asosiy daromad manbasini izdan chiqardi.
Saudiya Arabistoni, Qatar, Quvayt va Birlashgan Arab Amirliklari kabi davlatlar uchun neft eksporti moliyaviy barqarorlikning asosiy manbai hisoblanadi. Hozirgi vaqtda ushbu daromadlar sezilarli darajada kamaydi, umumiy yo’qotishlar 45 milliard dollardan 70 milliard dollargacha baholanmoqda. Bu nafaqat energetika sohasiga, balki xizmatlar sohasiga ham ta’sir qiladi. Masalan, Dubayda sayyohlar soni sezilarli darajada kamaydi.
Fiskal bosim kuchayib borayotgani sababli, Fors ko’rfazi davlatlari dollar almashtirish liniyalari orqali qo’llab-quvvatlash uchun Qo’shma Shtatlarga murojaat qilmoqda. Ushbu mexanizm markaziy banklarga bir zumda dollar likvidligini ta’minlash orqali bank tizimidagi bosimni engillashtirishga yordam beradi. Neftdan valyuta tushumi kamayib borayotgan bir sharoitda bunday yordam strategik ahamiyatga ega.
Vashington uchun masala bir tomonlama emas. Boshqa tomondan, moliyaviy bozordagi beqarorlikning oldini olish va AQSh aktivlarini keng ko’lamda sotishni cheklash muhim ahamiyatga ega. Ayni paytda Fors ko‘rfazidagi boy davlatlarning moliyaviy yordami ichki siyosiy nizolarni kuchaytirmoqda. AQSh prezidenti Donald Tramp bu mamlakatlarga yordam berishga tayyorligini aytdi, biroq muxolif partiyalar buni qimmat va siyosiy jihatdan ziddiyatli qaror deb hisoblamoqda.
Umuman olganda, bu holat Fors ko’rfazi davlatlarining neftga yuqori darajada qaramligi xavfini yana bir bor ko’rsatadi. O‘sib borayotgan geosiyosiy omillar bilan iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish va moliyaviy barqarorlik masalalari dolzarb bo‘lib qoldi.
O‘zbekiston bokschilari Jahon kubogi ilk bosqichida 3 ta medalni qo‘lga kiritdi
Raqobat qo‘mitasi tezkor «arbitraj» tizimini yaratishni taklif qilmoqda
Yaponiyada «turizm» yoki «talaba» vizasi bilan ishlash man etiladi – elchixona
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Jamiyat5 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Iqtisodiyot4 days ago“QQSni oson qaytarib olish ta’minlanmasa, stavkani 6 foizga tushirishni taklif qilamiz” – Davron Vahobov
-
Iqtisodiyot4 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Dunyodan4 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Iqtisodiyot4 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
-
Dunyodan4 days ago
Eron oliy rahbari yuzi va oyog‘idan jiddiy jarohat oldi
-
Dunyodan4 days agoFiribgarlar Hormuzdan yetkazib berishni va’da qilayotganga o’xshaydi