Dunyodan
AQSh va Venesuela o’sishi natijasida Maduro “hal qilinmagan urush” uchun tinch aholiga ega
Karacasdagi BBC News Worlds-dan Nikol Kolerrrcrreporting
Nikol Colster / BBC
Etit perallari Militsiyaga qo’shildi
Editeral perallar yosh bo’lganida, u 2009 yilda marhum prezident Ugo Chaves tomonidan tashkil etilgan fuqarolik kuchlariga qo’shilib, 2009 yilda Venesuelani himoya qilishga yordam berdi.
“Hech kim bizni vayron qilmaydi, chunki biz bizning hududimizning har bir qariyb har bir dyuymida himoya qilinishi mumkin bo’lgan mamlakat bo’lishimiz kerak”, dedi Chaves.
O’n olti yil o’tgach, 68 yoshli perallar AQShning hujumiga tayyorgarlik ko’radigan minglab boshqa militsioner a’zolariga qo’shilishadi.
Avvalambor qariyalar tomonidan tashkil etilgan xurramg birligi janubiy Karib dengizi uchun AQSh harbiy kemalarini joylashtirishga chaqirildi.
Nikol Colster / BBC
Militsiya bilan mashg’ulotlarning ko’p qismi hech qachon qurollarni qilmaganliklarini aytishdi.
O’qing: AQSh “Venesuela giyohvand qayiqiga” qarshi zarba berishi haqida nimalarni bilamiz? Bu qonuniymi?
AQSh harbiylari kamida uchta qayiqni vayron qildi, deydi “Venesuela” dan AQShgacha bo’lgan giyohvand moddalarni AQShga olib borgan.
Venesuela mudofaa vaziri Vladimir Padrino AQSh harbiy-dengiz kuchlarining hujumi va joylashishi AQSh tomonidan Venesuela va prezident Nikolas Maduroga qarshi “nomaqbul urush” ni tashkil qildi va jangarilarni faol chaqirdi.
Perallar uning “qal’asi” ni himoya qilishga tayyor, uning “qal’a” ni himoya qilishga tayyor.
U poytaxt viloyatida an’anaviy Chavismosning uyi bo’lgan 23 de hesteroda yashaydi. Bu Prezident Chavis tomonidan tashkil etilgan va uning qo’l terilgan vorisi Nikola Maduro tomonidan qabul qilingan chap qanot mafkurasi.
Sadoqatli hukumat tarafdori, u: “Men har safar qo’ng’iroq qilayotganlarida xizmat qilishga tayyorman”, deydi.
“Biz o’z vatanimizni himoya qilishimiz kerak”, dedi u Bi-bi-siga qayiq ishqiboziga olib kelgan nutqni aks ettirgan BBCga.
Nikol Colster / BBC
Hukumat tarafdori bo’lgan graffiti: “Maduroning tirnalishi sizning atrofingizni buzadi” deydi.
Ekspertlar BBCga AQShning janubiy Karib dengizidagi harbiylarni joylashtirish katta bo’lganligini aytishdi, ammo ular rejalashtirilgan bosqinchilikning bir qismi bo’lganligini ta’kidladilar.
Venesuelaning AQSh bilan bo’lgan munosabatlari uzoq vaqt davomida siqilib ketdi – bu Donald Trumpning ofisini olib ketishidan ko’ra yomonlashib bormoqda.
Qo’shma Shtatlar Maduroning 2024 yildagi qayta saylanishidan xabardor bo’lmagan mamlakatlardan biri bo’lib, uning raqibi Edmunddo Gonsalesning raqibi Edmunddo Gonsalesni namoyish etgan mustaqil kuzatuvchilar tomonidan yig’ilgan.
Ikkinchi uchrashuvidan ko’p o’tmay, Trump Venesueladagi jinoyati hujumchisi Tren D de Aragua deb e’lon qildi. U AQShdan Venesuela muhojirlarini deportatsiya qilish va yaqinda Karib dengizidagi harbiy harakatlar uchun asos sifatida ishlatilgan.
Trump ma’muriyati, shuningdek, preparatni giyohvand moddalar karteli bilan aybladi va yaqinda uning qo’lga olishiga olib kelgan ma’lumotlar uchun 50 million dollar (37,3 million dollar) mukofotini ikki baravar oshirdi.
Maduro Vashingtonning ayblovlarini qat’iyan rad etadi va hukumatning giyohvand moddalar savdosiga qarshi harakatlarini himoya qiladi.
Biroq, Maduro hukumati AQShning AQSh rasmiylari to’da a’zolari bo’lganlikda ayblangan Venesuela muhojirlarini olib tashlash orqali Trump ma’muriyati bilan ish olib bordi.
Birinchi qayiqqa tushgandan keyin Maduro AQShning hamkasbi uchrashuvini so’rab murojaat qildi. Bu Oq uy tomonidan rad etilgan yondashuv.
Biroq, uning ritorika ichki ta’sirga ega.
Maduro Venesuela armiyasiga – Militsiya, masalan, Edit Peroles singari mahalliy militsionerlarni tayyorlash uchun milliy militsioner (Fanb).
Bu guruhlar asosan kambag’al jamoalardan ko’ngillilarni tashkil etadi, ammo ular davlat sektori ishchilari ularda ishtirok etish uchun bosim o’tkazayotgani haqida xabar berishadi.
Ilgari jangarilar avvalambor siyosiy yig’ilishlarda va paradlarda sonlarni ko’paytirish uchun ishlatilgan.
Uning a’zolari qo’rqqan “jamoalarda ishtirok etadiganlardan ancha katta bo’ladi. Bu inson huquqlaridan zo’ravonlik qiladigan va ko’pincha hukumatga qarshi noroziliklarga qarshi kurashishda foydalanilganlikda ayblangan.
Biroq, uning yuzida bu AQShning tahdidi sifatida qabul qilinishi beqaror ko’rinadi. Maduro hukumati hozirda jangarilarni o’qiyotgan.
Shanba kuni tushdan keyin askarlar Karakasning Petale hududida muxlislarga aylanishdi, Maduroning buyrug’i bilan “Kackracs odamlarga keladi”.
Askarning ishi mahalliy odamlarga “dushmanlar” bilan kurashish uchun qurollarni qanday boshqarish kerakligini o’rgatishdir.
O’quv stsenariylari tarkibiga tank, ruschaga chalingan miltiq (yuklanmagan) va plakatlar plakatlari kiradi.
Askarlar baland ovozli ovozlar guruhiga ko’rsatmalar berishadi.
“Eng muhimi, qurolga ko’nikishdir. Biz maqsad va xitlarni olishni maqsad qildik.”
Nikol Colster / BBC
Zirhli transport vositasi Karakas militsiyasidan birida namoyish etildi
Hamma, mahallada, shu jumladan ayollar va bolalar, tinglashmoqda.
O’quv mashqlarida qatnashadigan eng ko’p ko’ngillilar qurolli janglarda tajribaga ega emas, ammo ular ishtiyoq bilan tuzilgan tajribaga ega emaslar.
“Agar men kurashda o’z hayotimni bag’ishlasam, men buni qilaman”, – deyman “Frantsisko Ojeda” BBC News Mundo haqida gapiradi.
69 yoshli kishi o’zini quyosh bilan qoplangan Tarimli ichiga tashlamoqda, AK-103 miltig’ida jangovar pozitsiyada ushlab turdi. Askar o’z shaklini o’zgartiradi.
“Hatto mushuklar bu erga vatanimizni himoya qilish uchun otish uchun keladi”, deydi u.
Uning ishtiyoqi, jangariga qo’shilgan 67 yoshli ayol, 67 yoshli ayol Grady Rodriges shahriga to’g’ri keladi. “Biz AQSh hukumati kelib, bostirib kirishiga yo’l qo’ymaymiz”, deb ta’kidlaydi u.
Yarelis Gimes, 38, bir oz ikkilanuvchidir. “Men bu kabi qurolni birinchi marta ushlagan edim”, deydi u. “Men biroz asabiyman, lekin men buni qila olaman.”
Biroq, Petal aholisi Maduroning asoslaridan tashqarida miltiqlar bilan shug’ullanishni o’rganayotgan bo’lsalar, hayot normal davom etadi va asta-sekin istilo qilish ehtimoli haqida ko’p narsa haqida o’ylaydi.
Frantsisko Ojeda changli ko’chada joylashgan bo’lib, ularning kundalik hayoti tufayli aholining uy sharoitida emas. Ko’cha sotuvchilar mahsulotlarini namoyish etadilar, boshqalari esa dam olish kunlari do’konni, hatto militsiyaning a’zolarini bajarmaydilar.
Andros Bello-katolik universitetida siyosiy tahlilchi Beninyo Abars, Militiya Maduro rejasi jangda qatnashmaslik, balki “inson qalqoni” sifatida harakat qilish kerakligini aytadi.
Tinch aholini chaqirib, professor Xolkarning ta’kidlashicha, Maduro hukumati AQShning potentsial harakatlarining o’sishi, insoniyat qurbonlarining ehtimolligini oshirib, insonning potentsial harakatlarining kuchayishiga olib keladi.
Shunday qilib, Militsiya yaxshi o’qitilmagan yoki qurolsiz bo’lmasligi, professor Abarsonning fikriga ko’ra, bu muhim emas.
Maduroning ta’kidlashicha, militsioner va zaxirada 8,2 milliondan ortiq tinch fuqarolar ro’yxatga olingan, ammo bu raqam keng so’roq qilingan.
O’nlab yillar davomida militsiyada bo’lgan perallar uning hayotidagi “himoyachisi”, u yashaydigan joyda va uning “advokati” ni ko’radi.
U avvalgi o’quv mashg’ulotlarida qatnashdi, ammo uning yoshi va sog’lig’i tufayli u yana so’nggi o’quv mashg’ulotlaridan voz kechdi.
Ammo u “hududimizni himoya qilishimiz kerak.” Bizning hududimizni himoya qilishimiz kerak. Formada mas’uliyatni anglatadi. “
AQShda sog‘liqni saqlash sohasidagi eng yirik firibgarlikni uyushtirganlikda gumon qilingan amerikalik tadbirkor Ibrohim Xaldun Hilmi Turkiyada hibsga olindi. Bu haqda AQSh Federal qidiruv byurosi (FTB) ma’lum qildi.
Tergov ma’lumotlariga ko’ra, Hilmi Medicare davlat tibbiy sug’urtasi dasturidan 3,7 milliard dollarni firibgarlik yo’li bilan o’zlashtirmoqchi bo’lgan.
Uning nazorati ostidagi kompaniyalar, jumladan Sunshine Senior Solutions, rasmiy ravishda tibbiy asboblar yetkazib beruvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Ammo prokurorlarning aytishicha, ushbu kompaniyalar orqali davlat dasturiga tizimli ravishda yolg‘on hisobotlar kiritilgan.
Tergovchilarning ta’kidlashicha, kompaniyalar tizza bo’g’imlari, qo’l tirgaklari, kateterlar, yaralarni parvarish qilish vositalari va boshqa tibbiy mahsulotlar uchun milliardlab dollar to’lashni talab qilgan. Biroq, ko’plab bemorlar buyurtma bermagan, olmagan yoki umuman bunday uskunaga ega emas edi.
Huquq-tartibot idoralari Hilmini 2025 yilning may oyida hibsga olishlari kerak edi, biroq u tergovdan qochish uchun mamlakatdan qochib ketdi.
Bir yildan ortiq qidiruvdan so‘ng Turkiya huquq-tartibot idoralari uning shaxsini aniqlab, hibsga oldi. Shundan so‘ng FQB maxsus operatsiya o‘tkazib, gumonlanuvchini AQShga ekstraditsiya qildi.
FQB direktori Kash Patel bu ishni AQSh tarixidagi eng yirik tibbiy sug‘urta firibgarliklaridan biri deb atadi.
Hilmi Medicare dasturini aldashda ayblanib, federal sudda sudlanmoqda. AQSh qonunlariga ko’ra, bunday jinoyatlar uchun katta miqdorda jarima va yillar qamoq jazosi qo’llanilishi mumkin.
Mazkur ish transmilliy jinoiy tarmoqlarni fosh qilishga qaratilgan “Oltinga hujum” operatsiyasi doirasida tergov qilinmoqda. Operatsiya davomida yuzlab odamlarga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atildi.
Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti ustidan sud jarayonining yangi bosqichi: prokurorlar o‘lim jazosini talab qilmoqda.
Yonhap News xabariga ko‘ra, Maxsus prokuratura 2024-yilda harbiy holat joriy qilinganidan keyin sodir bo‘lgan davlat to‘ntarishiga urinish munosabati bilan Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sek Yolga o‘lim jazosini berishni yana bir bor so‘ragan.
Seul apellyatsiya sudi tanaffusdan keyin qayta ochildi. Sud jarayoni avvalroq Yun Seok Yolning sudyani ishdan bo‘shatish haqidagi iltimosi tufayli to‘xtatilgan edi, biroq Oliy sud bu iltimosni rad etdi.
Ayblov tomoni birinchi instantsiya sudining hukmi juda yumshoq ekanligini ta’kidlab, avvalgi pozitsiyasini saqlab qoldi.
Fevral oyida sud sobiq prezidentni davlat toʻntarishiga urinishda boshchilik qilgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qilgan edi.
Bundan tashqari, prokuratura quyi sudning sobiq harbiy qo’mondon Roh Sang-vonning yozuvlarini harbiy holatga tayyorgarlik ko’rish dalili sifatida rad etish to’g’risidagi qaroriga e’tiroz bildirdi.
Maxsus prokuratura “Birinchi sud hukmi juda yumshoq bo‘ldi”, dedi va Yun Seok Yulga o‘lim jazosi berilishini so‘radi.
Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.
Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.
Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.
Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.
Venesuela shimolida sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila oqibatida vayron bo‘lgan binolar va uylar vayronalari ostidan tirik qolganlarni qidirish ishlari davom etmoqda. Rasmiylarga ko’ra, 235 kishi halok bo’lgan va 4300 kishi yaralangan.
“Afsuski, bizda jasadlari tibbiy muassasalarimizga olib ketilgan yoki to’g’ridan-to’g’ri vafot etgan 235 qurbon haqida ma’lumot bor”, dedi payshanba kuni sog’liqni saqlash vaziri Karlos Alvarado davlat televideniyesida.
Chorshanba kuni kechki 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar ortidan minglab odamlar bedarak yo‘qolganligi sababli qurbonlar soni yanada ortishi kutilmoqda. Ushbu zilzilalar Venesuelada 100 yildan ortiq vaqt davomida sodir bo’lgan eng kuchli zilzilalar qatoriga kirdi va ular butun mintaqada sezildi.
Ushbu fojiaga javoban, AQSh Moliya vazirligi Venesueladagi zilzila oqibatlarini bartaraf etish bilan bog’liq faoliyatga ruxsat berish uchun 23 oktyabrgacha ba’zi sanksiyalardan voz kechishga qaror qildi.
Shu bilan birga, Venesuela shimolidagi shaharlarning vahimaga tushgan aholisi vayronalar orasidan bedarak yo‘qolganlarni qidirish uchun ko‘chalarga chiqdi.
Chang va qonga botgan qurbonlar vayronalar ostidan olib chiqildi. Ular orasida bolalar va hayvonlar ham bor edi.
Venesuela davlat televideniyesi qutqaruv operatsiyasining dramatik lavhalarini namoyish etdi.
Biroq tabiiy ofat yuz bergan hudud aholisi qutqaruv guruhlari yetarli emasligidan noligan. Ba’zilar rasmiylar va’da qilgan og’ir texnika qayerdaligini so’rashdi, aholi va qo’shnilar esa vayronalarni o’zlari olib tashlashga majbur bo’lganidan shikoyat qilishdi.
Uch farzandning onasi Diana Delgado bedarak yo‘qolgan 8 yoshli o‘g‘li haqida “Men farzandim qayerdaligini bilmoqchiman, u vayronalar ostidami yoki evakuatsiya markazidami, bilishni xohlayman”, dedi.
Poytaxt Karakasdan shimolda joylashgan La Guayra qirg‘oq mintaqasi bo‘ronning eng og‘ir qismini ko‘tardi. U yerda mamlakatning asosiy aeroporti joylashgan. Zarar tufayli yopilgan, bu esa yordam yetkazilishini imkonsiz qilgan.
Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan, shu yil boshida Venesuelaning o‘sha paytdagi prezidenti Nikolas Maduroni harbiy amaliyotda qo‘lga olgan AQShdan yordam va materiallar takliflari kelib tushdi.
Belarus Rossiya va Ukraina o’rtasidagi urushda qatnashish niyatida emas. Bu haqda Aleksandr Lukashenko Rossiyaning Belarusdagi elchisi Boris Grizlov va Moskva viloyati gubernatori Andrey Vorobyov bilan uchrashuvda gapirdi.
Bu Lukashenko Kreml Boris Grizlov orqali Belarusni mojaroda faolroq ishtirok etishga undayotganini birinchi marta oshkora tan oldi.
Lukashenko Grizlovga shunday dedi: “Urushga aralashishning hojati yo’q. Boris Vyacheslavovich bizni urushga tortish jarayonini uyushtirmoqda. Bizni bunga undash ham kerak emas”.
Lukashenko bu masalani Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan bir necha bor muhokama qilganini va belaruslar ukrainaliklar bilan jang qilishni istamasligini aytdi.
Shu bilan birga, u Belarus Rossiya mintaqasini, jumladan, Moskva viloyatini iqtisodiy va xavfsizlik sohalarida qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini bildirdi.
Wall Street Journal gazetasining yozishicha, Ukraina neftni qayta ishlash zavodlaridagi ish tashlashlar tufayli Belarus Rossiyaga benzin va boshqa neft mahsulotlarini yetkazib bermoqda.
Nashr Rossiya va Yevropaning sobiq va amaldagi rasmiylariga tayanib, Rossiya yil boshidan beri Belarus hududidan Ukrainaga hujum qilish va NATO davlatlariga qarshi gibrid operatsiyalarni o‘tkazish uchun ruxsat so‘raganini xabar qiladi. Manbalarning aytishicha, bu muzokaralarga birinchi navbatda Boris Grizlov rahbarlik qiladi.
Hisobotda, shuningdek, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron may oyida janob Lukashenkoga qo‘ng‘iroq qilib, uni urushga qo‘shilmaslikka chaqirgan.
1-iyuldan valyutalarning yangi kursi belgilandi
Eldor Shomurodovning goli JCh–2026 guruh bosqichidagi eng chiroyli deb topildi
Al Kaponedan Gulnora Karimovagacha: “Kir pullar” qanday yuviladi?
-
Dunyodan2 days agoEron Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtayotgan kemalarni ogohlantirdi
-
Siyosat5 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Dunyodan4 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Sport5 days agoDo‘stlar sharafiga Lamin Yamal deb nomlangan bola – jahon futbol yulduzi haqida
-
Sport5 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Iqtisodiyot5 days ago
Ertaga dollar tushib, yevro biroz ko‘tariladi
-
Iqtisodiyot3 days ago“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston kivilarni asosan Erondan import qilmoqda