Dunyodan
AQSh rasmiylari Eron hujumining asl maqsadini oshkor qildi
AQSh Eronning neft konlarini nazorat qilishni maqsad qilgan. Bu haqda FOX Business telekanaliga bergan intervyusida AQSh Milliy energetika rahbariyati kengashi direktori Jarrod Eygen aytdi.
“Bu oʻyin uzoq davom etadi, chunki biz Eronning ulkan neft zahiralarini terrorchilar qoʻlidan tortib olmoqchimiz. Qisqa muddatda biz duch keladigan qiyinchiliklar uzoq muddatli yutuqlar bilan qoplanadi. Oxir oqibat, biz Hormuz boʻgʻozi muammosi tufayli tashvishlanmaymiz”, – dedi Jarrod Eygen.
Oq uy rasmiylarining qayd etishicha, global energetika bozorlari ulkan “qora oltin” zahiralarini Vashington nazoratiga o‘tkazishdan foyda ko‘radi. Bu borada u ijobiy misol sifatida Venesuelani keltirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, AQShning Chevron kompaniyasi prezident Nikolas Maduro hibsga olinganidan so‘ng qisqa vaqt ichida Venesuelada neftni qayta ishlash hajmini oshirishga muvaffaq bo‘lgan.
Avval xabar qilinganidek, joriy yilning 3 yanvariga o‘tar kechasi AQSh Venesuela poytaxti Karakas va mamlakatning boshqa hududlariga qarshi harbiy hujum boshladi.
Harbiy operatsiya vaqtida Venesuela prezidenti Nikolas Maduro va uning rafiqasi Cilia Flores Karakasdagi saroyidan o‘g‘irlab ketilib, AQShga olib ketilgan. AQSh rasmiylari Maduroni narkotik-terrorizm, giyohvand moddalar kontrabandasi va noqonuniy qurol savdosida ayblamoqda. Biroq tez orada ma’lum bo‘ldiki, Venesuelaga qilingan hujumlar maqsadi nafaqat narkotik moddalar kontrabandasiga qarshi kurash, balki mamlakatning tabiiy boyliklari hamdir. Prezident Donald Trampning oʻzi taʼkidlaganidek, Venesuela muvaqqat hukumati Qoʻshma Shtatlarga 30 milliondan 50 million barrelgacha yuqori sifatli neft yetkazib berishga rozi boʻldi.
Joriy yilning 28-fevralida AQSh va Isroil Eron shaharlarini bombardimon qila boshlaganida, Tehron yadro quroliga ega bo‘lish arafasida ekanini da‘vo qilgan edi. Masalan, urushning birinchi kunida prezident Tramp Eronga qarshi urushdan maqsad “Amerika xalqini yaqinlashib kelayotgan tahdiddan himoya qilish” ekanligini ta’kidladi.
Biroq, o’zgarishlar shuni ko’rsatdiki, maqsad energiya manbalarini nazorat qilishdir. Buni oʻzining ekstremistik qarashlari bilan tanilgan amerikalik siyosatchi Lindsi Gremning “Agar Eron rejimi qulab tushsa, Qoʻshma Shtatlar yangi Yaqin Sharqda global miqyosda pul ishlab oladi” degan bayonoti bilan quvvatlanadi.
Ayni paytda jahon energetika bozorida Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar harakati to‘xtatilishi munosabati bilan narxlar oshib bormoqda. Zero, bo‘g‘oz orqali jahon neftining 20 foizi, suyultirilgan gazning 30 foizi o‘tadi.
Jahon bozorida xom neft narxi 2022 yildan beri birinchi marta 100 dollardan oshdi.
The Wall Street Journal “qora oltin” narxi 215 dollargacha ko’tarilishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda.
Darvoqe, qariyb 10 kundan beri Eronni birga bombardimon qilayotgan AQSh va Isroil hozircha faqat bir masalada kelisha olmayapti.
7 mart kuni Isroil Eronning neft infratuzilmasiga, jumladan, 30 ga yaqin “qora pullar” omboriga hujum qildi. Bu AQSh rasmiylariga yoqmadi.
Axios Tramp maslahatchisidan iqtibos keltirgan holda, “Prezidentga bu hujum yoqmadi. U neftni yoqishni emas, ehtiyotkorlikni qo’llab-quvvatlaydi”, deb aytgan.