Iqtisodiyot
AQSh iqtisodiyoti 4,3 foizga o‘sib, prognozlardan oshdi
AQSh YaIM 2025 yil iyul–sentabr oylarida yillik hisobda 4,3 foizga o‘sdi. Iqtisodchilar 3,2 foizlik o‘sishni kutgan edi. Donald Tramp “men va ‘boshqa daholar’ to‘g‘ri chiqqan” deya bayonot berdi hamda bozorlarning sust reaksiyasi uchun FZTni aybladi.
Foto: Liu Jie/Xinhua/IMAGO
Inflatsiya hisobga olingan real YaIM (ya’ni inflatsiyaga moslashtirilgan) 2025 yilning uchinchi choragida yillik hisobda 4,3 foizga o‘sdi. Bu so‘nggi ikki yildagi eng yuqori o‘sish sur’ati. Bunday ma’lumotni AQSh Savdo vazirligi huzuridagi Iqtisodiy tahlil byurosi (BEA) 23 dekabr, seshanba kuni e’lon qildi.
AQSh hukumati iqtisodchilari YaIMning bu qadar sezilarli o‘sishini iste’molchilar xarajatlarining ko‘payishi, eksport va davlat xarajatlari oshishi, shuningdek importning qisqarishi bilan izohladi. Dow Jones agentligi so‘rov o‘tkazgan ekspertlar 3,2 foizlik o‘sishni kutgan edi.
2025 yilning birinchi choragida AQSh YaIM so‘nggi uch yil ichida ilk bor pasaygan. Shundan keyin o‘sishga o‘tgan bo‘lib, ikkinchi chorakning o‘zidayoq sezilarli — 3,8 foizga o‘sgan.
“3-chorakda YaIM 4,3 foizga o‘sdi — bu 3,2 foizlik kutilmalardan ancha yuqori. Bloomberg’ning 61 iqtisodchisidan 60 tasi xato qildi, ‘TRAMP’ va ayrim boshqa daholar esa haq bo‘lib chiqdi”, — deb izoh berdi AQSh prezidenti Donald Tramp TruthSocial ijtimoiy tarmog‘ida.
“Muvaffaqiyat yaxshi boshqaruv va bojlar bilan izohlanadi. Iste’molchilar xarajatlari kuchli, sof eksport sezilarli o‘sdi, import va savdo taqchilligi keskin kamaydi, inflatsiya esa yo‘q”, — deya davom etdi Tramp. Uning so‘zlariga ko‘ra, “Tramp iqtisodiyotining oltin davri to‘liq sur’at bilan boshlanmoqda”.
AQSh fond bozorlari xabarga faqat ozgina o‘sish bilan javob qaytardi: S&P 500 indeksi 0,3 foiz, Dow Jones — 0,2 foiz, Nasdaq — 0,3 foizga ko‘tarildi. CNBC telekanali buni hisobot o‘tgan, allaqachon yakunlangan davrga taalluqli ekani bilan tushuntirdi.
Bozorlarda sezilarli o‘sish bo‘lmagani Trampning keskin reaksiyasiga sabab bo‘ldi. U aybni Federal zaxira tizimi (FZT, markaziy bankka o‘xshash tuzilma) rahbari Jyerom Pauell zimmasiga yukladi. Respublikachining u bilan anchadan beri davom etayotgan ziddiyati bor. Pauell vakolati 2026 yil may oyida tugaydi.
“Hozirgi bozorda yaxshi xabarlar kelganda ham bozor joyida turib qoladi yoki tushadi, chunki Uoll-stritdagi ‘boshlar’ endi oldingiday ishlamay qolgan. Ilgari yaxshi xabar kelsa, bozor o‘sardi. Hozir esa yaxshi xabar kelsa, bozor tushadi, chunki hamma darhol foiz stavkalarini oshiradi, ‘potensial’ inflatsiyani jilovlash uchun, deb o‘ylaydi”, — deb yozdi Tramp TruthSocial’da.
“Bu, aslida, mamlakatimiz rivojlanib, buyuk bo‘lib borayotgan davrlardagidek ajoyib bozorni endi hech qachon ko‘rmaymiz, degani”, — deya davom etdi prezident. — “Yangi FZT raisi bozor o‘sganda stavkalarni pasaytirsin, uni hech qanday sababsiz vayron qilmasin”.
Iqtisodiyot
Dushanba kuni ham dollar kursi pastlaydi
Markaziy bank 2026-yil 7-sentyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 9,7 so‘mga tushib, 11 785,30 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 3,01 so‘mga tushdi va 13 695,70 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 949,95 so‘mni tashkil qildi (+31,7).
Rossiya rubli 136,13 so‘m etib belgilandi (+0,33).
Iqtisodiyot
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
O‘zbekiston bosh konsuli Axror Burxanov «Costco Wholesale» kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashuv o‘tkazdi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.
Muloqot avvalida O‘zbekistonning qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik va hunarmandchilik sohalaridagi eksport salohiyati haqida ma’lumot berildi. Kompaniya vakillariga AQSh bozoriga olib kirishga ruxsat etilgan oliy navli o‘zbek mayizi va quritilgan o‘rik namunalari ham taqdim etildi.
O‘z navbatida, «Costco» vakillari o‘zbek mayizining sifati va tashqi ko‘rinishini yuqori baholab, uni savdo tarmog‘ida sotuvga chiqarish bo‘yicha zarur choralarni ko‘rishga tayyorligini bildirdi.
Suhbat davomida pista, grek yong‘og‘i, bodom, golubika, gilos, uzum, anor va boshqa yangi hamda quritilgan mevalarni yetkazib berish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
Shuningdek, uchrashuvda o‘zbekistonlik eksportchilarni AQShdagi qadoqlash va markirovkalash korxonalari bilan bog‘lash, shuningdek, kelgusi yil fevral oyida o‘tkaziladigan mahsulotlar taqdimotida ishtirok etishga ko‘maklashish masalalari ham muhokama qilindi.
Bundan tashqari, o‘zbek tekstili, milliy kulolchilik buyumlari, idish-tovoq va qo‘l mehnati asosida tayyorlangan dekorativ mahsulotlarni «Costco» orqali sotish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi.
Kompaniya vakillari raqobatbardosh mahsulotlar aniqlangan taqdirda, ularni global xarid jamoalariga taqdim etishdan manfaatdor ekanini qayd etdi.
Iqtisodiyot
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
Davlat bojxona xizmati organlari faoliyati takomillashtiriladi. «Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona ma’murchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Prezident Farmoni (PF–174-son, 27.08.2026-y.) qabul qilindi.
Farmonga ko‘ra, 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan «Yangi O‘zbekiston bojxonasi – 2030» strategiyasi (Strategiya) tasdiqlandi hamda quyidagilar Strategiyaning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilandi:
– bojxona jarayonlarida tadbirkorlik subyektlariga va jismoniy shaxslarga qulay shart-sharoitlar yaratish;
– bojxona organlari infratuzilmasini yaxshilash va sun’iy intellekt texnologiyalarini keng joriy etish orqali raqamlashtirish darajasini yuqori bosqichga olib chiqish;
– bojxona ma’murchiligini yanada takomillashtirish va boshqalar.
2026 yil 1 sentyabrdan quyidagi talablar bekor qilinadi:
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida importni amalga oshirishda xorijiy hamkorga oldindan to‘lov o‘tkazish cheklovi;
– tashqi savdo shartnomasini tuzmasdan invoys asosida eksportni amalga oshirishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash;
– tovarlar eksportini milliy valyutada amalga oshirishda oldindan to‘lovni ta’minlash yoki to‘lovning kafolatli shakllarini (akkreditiv, bank kafolati, sug‘urta polisi) taqdim etish;
– oziq-ovqat mahsulotlarini sinovdan o‘tkazish uchun mahsulot namunasi yetarli bo‘lmaganda, sanitariya-epidemiologik xulosani rasmiylashtirish;
– bojxona rasmiylashtiruvi jarayonida biologik aktiv va yangi kimyoviy moddalar, oziq-ovqat qo‘shimchalari, polimer, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini olib kirish uchun ruxsatnoma, shuningdek, dori vositalari hamda tibbiy jihozlar davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnomani taqdim etish.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda yetti oylik bozor xizmatlari hajmi 802,5 trln so‘mga yetdi
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonda ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi 802,5 trln so‘mni tashkil etdi.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan real hisobda 16,7 foizga oshgan.
Ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi asosiy turlar bo‘yicha quyidagicha:
savdo xizmatlari — 202,0 trln so‘m;
yashash va ovqatlanish xizmatlari — 149,7 trln so‘m;
moliyaviy xizmatlar — 125,8 trln so‘m;
transport xizmatlari — 121,5 trln so‘m;
aloqa va axborotlashtirish xizmatlari — 61,6 trln so‘m;
ta’lim sohasidagi xizmatlar — 27,2 trln so‘m;
ko‘chmas mulk bilan bog‘liq xizmatlar — 19,4 trln so‘m;
shaxsiy xizmatlar — 14,1 trln so‘m;
sog‘liqni saqlash sohasidagi xizmatlar — 13,9 trln so‘m;
me’morchilik, muhandislik izlanishlari, texnik sinovlar va tahlil sohasidagi xizmatlar — 10,7 trln so‘m;
kompyuterlar va maishiy tovarlarni ta’mirlash bo‘yicha xizmatlar — 9,2 trln so‘m;
ijara xizmatlari — 9,0 trln so‘m;
boshqa xizmatlar — 38,3 trln so‘m.
Iqtisodiyot
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Milliy statistika qo‘mitasiga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan 75,2 trln so‘mlik oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Bu ko‘rsatkich 2025-yilning mos davriga nisbatan 12 foizga oshgan. Hududlar kesimida eng yuqori natija Toshkent shahrida qayd etilgan — 13,9 trln so‘m.
Keyingi o‘rinlarda Toshkent viloyati 10,7 trln so‘m va Samarqand viloyati 10,1 trln so‘m bilan joylashgan. Andijon va Farg‘ona viloyatlarining har birida 5,6 trln so‘mlik oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarilgan.
Buxoro viloyatida oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 4,7 trln so‘m, Qashqadaryoda 4,6 trln so‘m, Namanganda 4,5 trln so‘mni tashkil etgan.
Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Navoiy viloyatida ko‘rsatkich bir xil — 3,2 trln so‘mdan. Xorazm viloyatida 2,4 trln so‘m, Sirdaryo va Surxondaryo viloyatlarining har birida 2,3 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilgan. Jizzax viloyatida esa yirik korxonalar tomonidan 2,1 trln so‘mlik oziq-ovqat mahsuloti ishlab chiqarilgan.
-
Siyosat4 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Mahalliy3 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat5 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Jamiyat4 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat4 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Sport5 days ago
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi
-
Jamiyat2 days ago
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
-
Iqtisodiyot2 days agoPrezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
