Dunyodan
AQSh Grenlandiyani qo’lga kiritish, jumladan, harbiy maqsadlarda foydalanish imkoniyatlarini muhokama qilmoqda
KO’RING: Tramp va Vens Grenlandiya haqida nima deyishdi
Oq uyning maʼlum qilishicha, AQSh prezidenti Donald Tramp Grenlandiyani qoʻlga kiritish, jumladan, harbiy maqsadlarda foydalanish uchun “bir qator variantlarni” muhokama qilmoqda.
Oq uyning BBCga aytishicha, NATOga aʼzo boʻlgan Daniyaning yarim avtonom hududi boʻlgan Grenlandiyani qoʻlga kiritish “milliy xavfsizlik ustuvorligi” hisoblanadi.
Bu bayonot Yevropa yetakchilari Daniyani prezident Trampning Arktika oroliga bo‘lgan ambitsiyalariga qarshi turishda qo‘llab-quvvatlovchi qo‘shma bayonot e’lon qilganidan bir necha soat o‘tib yangradi.
Prezident Tramp dam olish kunlarida AQSh xavfsizlik nuqtai nazaridan Grenlandiyaga “kerak”ligini yana bir bor ta’kidladi va Daniya bosh vaziri Mette Frederiksenni Qo‘shma Shtatlar tomonidan sodir etilgan har qanday hujum NATOning tugashini anglatishidan ogohlantirdi.
“Prezident va uning jamoasi ushbu muhim tashqi siyosat maqsadini amalga oshirishning turli variantlarini muhokama qilmoqda va, albatta, AQSh kuchlaridan foydalanish har doim Oliy Bosh qo’mondonning ixtiyoriga ko’ra variant”, dedi Oq uy seshanba kuni.
NATO transatlantik harbiy tashkilot bo‘lib, tashqi hujum sodir bo‘lganda ittifoqchilar bir-birlariga yordam berishlari kutilmoqda.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio ham dushanba kuni Kapitoliy tepaligida o‘tkazilgan maxfiy brifingda qonunchilarga Tramp ma’muriyati Grenlandiyaga bostirib kirishni rejalashtirmayotganini, aksincha, Grenlandiyani Daniyadan sotib olishni eslatganini aytdi, deb yozadi Wall Street Journal va boshqa amerikalik ommaviy axborot vositalari.
Seshanba kuni Davlat departamenti matbuot kotibi Bi-bi-si bilan suhbatda Qo’shma Shtatlar “amerikaliklar va Grenlandiya aholisiga foyda keltiradigan uzoq muddatli savdo aloqalarini o’rnatishga ishtiyoqi borligini” aytdi.
Matbuot kotibi qoʻshimcha qildi: “Bizning umumiy dushmanimiz Arktikada tobora faollashib bormoqda. Bu AQSh, Daniya Qirolligi va NATO boʻyicha ittifoqchilarimiz tomonidan tashvishga solmoqda”.
Grenlandiya va Daniya avvalroq janob Rubio bilan AQShning oroldagi da’volarini muhokama qilish uchun shoshilinch muzokaralar o’tkazishni so’raganliklarini bildirgan edi.
Daniya tashqi ishlar vaziri Lars Lokke Rasmussen AQShning bosh diplomati bilan suhbatda “ayrim tushunmovchiliklar”ga barham berish kerakligini aytdi.
Seshanba kuni oltita Yevropa ittifoqchisi Daniyani qo‘llab-quvvatladi.
Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Italiya, Polsha, Ispaniya va Daniya rahbarlari qo‘shma bayonotda: “Grenlandiya o‘z xalqiga tegishli va faqat Daniya va Grenlandiya ikki tomonlama munosabatlarimizga oid masalalarda qaror qabul qilishi mumkin”, dedi.
Qo’shma bayonotni imzolagan Yevropa davlatlari, xuddi Qo’shma Shtatlar kabi, ular Arktika xavfsizligiga qiziqish bildirishlarini ta’kidladilar va bunga NATO ittifoqchilari, jumladan, Qo’shma Shtatlar “birgalikda” erishishlari kerakligini aytdi.
Shuningdek, “Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi tamoyillarini, jumladan, suverenitet, hududiy yaxlitlik va milliy chegaralar daxlsizligini qo‘llab-quvvatlash”ga chaqirdi.
Grenlandiya Bosh vaziri Yens Frederik Nilsen bu bayonotni olqishlab, “hurmatli muloqot”ga chaqirdi.
“Muloqot Grenlandiya maqomi xalqaro huquq va hududiy yaxlitlik tamoyilidan kelib chiqqanligini hurmat qilgan holda oʻtishi kerak”, – dedi Nilsen.
Grenlandiyaning kelajagi haqidagi savol AQShning Venesuelaga harbiy aralashuvi ortidan yana paydo bo‘ldi, bu vaqt davomida elita kuchlar mamlakat prezidenti Nikolas Maduroni hibsga olib, Nyu-Yorkda giyohvand moddalar va qurol-yarog‘ savdosida aybladi.
Hujumning ertasiga Trampning yuqori martabali yordamchisining rafiqasi Keti Miller ijtimoiy tarmoqlarda Amerika bayrog‘i ranglarida chizilgan Grenlandiya xaritasini “SOON” so‘zi bilan e’lon qildi.
Dushanba kuni uning turmush o’rtog’i Stiven Miller “AQSh hukumatining rasmiy pozitsiyasi Grenlandiya Qo’shma Shtatlar tarkibiga kirishi kerakligini” aytdi.
Miller CNN telekanaliga bergan intervyusida Amerika Qo’shma Shtatlarining Grenlandiyani qo’shib olish uchun kuch ishlatish imkoniyatini istisno qilmasligini bir necha bor so’rashgan va u shunday javob bergan: “Hech kim Grenlandiya kelajagi uchun AQSh bilan jang qilmoqchi emas”.
Getty Images
2025 yil mart oyida 1000 ga yaqin grenlandiyaliklar Trampning oldingi tahdidiga norozilik bildirishdi
57 ming aholiga ega Grenlandiya 1979 yildan beri keng avtonomiyaga ega, ammo mudofaa va tashqi siyosat Daniya qoʻlida.
Grenlandiyaliklarning aksariyati Daniyadan mustaqillikni qo’llab-quvvatlaydi, ammo so’rovlar orolda allaqachon harbiy bazasiga ega bo’lgan Qo’shma Shtatlar tarkibiga kirishga qarshi ekanligini ko’rsatadi.
“Erkin dunyo yetakchisining Daniya va Grenlandiya ustidan kulib, biz haqimizda xuddi biz ularga da’vo qilayotgandek gapirayotganini eshitib dahshatga tushdim”, dedi mamlakat g‘arbidagi Ilulissatlik 27 yoshli inuit Morgan Angajou BBCga.
“Bizga allaqachon grenlandiyaliklar da’vo qilmoqda. Qaraalit Nunaat Grenlandiya o’lkasi degani”, – deydi Morgan.
Uning qo‘shimcha qilishicha, bundan keyin nima bo‘lishi, Grenlandiya bosh vaziri Maduro kabi taqdirga duchor bo‘ladimi yoki hatto Qo‘shma Shtatlar “mamlakatimizga bostirib kirishi”dan xavotirda.
Anonim amerikalik mulozimning Reuters agentligiga aytishicha, AQSh variantlari Grenlandiyani to’g’ridan-to’g’ri sotib olish yoki hudud bilan erkin birlashish shartnomasini tuzishni o’z ichiga oladi.
Missuri shtatidan respublikachi senator Erik Shmidt seshanba kuni BBC bilan suhbatda milliy xavfsizlik jihatiga urg‘u berdi.
“Menimcha, ular hozir muzokaralar olib bormoqda. “Umid qilamanki, Yevropa kuchli Amerika yaxshi ekanini va bu G’arb sivilizatsiyasi uchun yaxshi ekanini tushunadi”.
Respublikachi senator Shmidt BBCga shunday dedi: “AQSh Grenlandiyani qo’lga kiritishda oldinga siljishi muhim”.
2019-yilda Tramp o‘zining birinchi muddatida Grenlandiyani Arktikadagi strategik AQSh markazi sifatida sotib olish g‘oyasini ilgari surdi va bu “asosan katta ko‘chmas mulk bitimi” ekanligini aytdi.
Muz erishi va yangi savdo yo‘llari imkoniyatlari ortib borayotgani sababli, foydalanilmagan noyob tuproq konlari joylashgan orolga Rossiya va Xitoyning qiziqishi ortib bormoqda.
Prezident Tramp mart oyida Qo‘shma Shtatlar hududni egallab olish uchun “kerak bo‘lgani qadar borishini” aytgan edi.
O‘tgan yozda Kongressda o‘tkazilgan tinglovda Pentagon zarur bo‘lsa, Grenlandiyani qurolli bosib olish rejalari bormi, degan savolga Mudofaa vaziri Pit Xegset “Bizda har qanday favqulodda vaziyat uchun rejalarimiz bor”, dedi.
Prezident Trampning Shimoliy Amerikadagi ikkinchi muddatining burilishlari va burilishlarini kuzatib boring, muxbir Entoni Tsyurcherning haftalik US Politics Unspun axborot byulleteni. Buyuk Britaniya o’quvchilari bu erda ro’yxatdan o’tishlari mumkin. Buyuk Britaniyadan tashqaridagi odamlar bu erda ro’yxatdan o’tishlari mumkin.
Dunyodan
Rossiyada muhojirlar uchun patent olish va ularni uzaytirish uchun yangi shartlar belgilandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin mehnat muhojirlari Rossiyada yashovchi o‘zlari va qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarni hech bo‘lmaganda kunlik ish haqi bilan ta’minlashni talab qiluvchi qonunni imzoladi.
Qonunga ko‘ra, chet el fuqarosi patent olganida, u nafaqat o‘zi, balki voyaga yetmagan barcha farzandlari uchun ham belgilangan miqdorda shaxsiy daromad solig‘ini (NDFL) oldindan to‘lashi kerak.
Ushbu talab tadbirkorlik faoliyatidan qat’i nazar, jismoniy shaxslarga mahalliy yoki shaxsiy xizmatlar ko’rsatadigan chet el fuqarolariga ham tegishli.
Agar bu talablar bajarilmasa, immigrantning patenti yoki ishlash uchun ruxsatnomasi uzaytirilmaydi. Shundan so’ng, agar Rossiyada vaqtincha qolish uchun boshqa qonuniy asos bo’lmasa, ular 15 kun ichida voyaga etmagan bolalari bilan mamlakatni tark etishlari kerak.
Shuningdek, qonunga ko’ra, chet ellik voyaga etmagan bolaning Rossiyada vaqtincha bo’lish muddati uning ota-onasiga berilgan patentning amal qilish muddatidan (uzaytirish yoki qayta rasmiylashtirish) oshmasligi kerak. Biroq, bu muddat 18 yoshga to’lgunga qadar amal qiladi, buning uchun siz NDFL uchun ma’lum miqdorni oldindan to’lashingiz kerak.
Bola 18 yoshga to’lganda va Rossiyada qolish uchun boshqa qonuniy sabab bo’lmasa, u 30 kun ichida mamlakatni tark etishi yoki ushbu muddat ichida patent olish uchun ariza topshirishi va tegishli avans to’lovini amalga oshirishi kerak.
Yangi qonunga ko’ra, Rossiya Ichki ishlar vazirligiga chet elliklarning daromadlari va NDFLning belgilangan avans to’lovlari amalga oshirilganligini tekshirish vakolati berildi. Shuningdek, vaqtinchalik propiska yoki propiska olgan xorijliklarning davlat migratsiya axborot tizimi orqali soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganligini nazorat qilish mumkin bo‘ladi.
Kyushu yaqinida kuchli zilzila sodir bo’ldi. Bu haqda Osiyo OAVlari mamlakatning Yaponiya meteorologiya agentligiga asoslanib xabar berdi.
Zilzila magnitudasi: 7,1 Sana va vaqt: Bugun, 28-iyul, mahalliy vaqt bilan 16:27 atrofida Joylashuvi: Kumamoto prefekturasi yaqinida Zilzila o‘chog‘ining chuqurligi 10 km.
NHK telekanali zilziladan keyin sunami xavfi e’lon qilinganini ma’lum qildi.
Isroil atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri Yidit Shirman Nil timsohini ko’payuvchi yovvoyi hayvon deb e’lon qildi. Bu chora Isroil qamoqxona maʼmuriyatiga falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanish imkonini beradi.
Euronews xabariga ko‘ra, vazirlik huquqshunoslari bu qarorga qarshi chiqishgan.
Mamlakat Tabiat va milliy bog‘lar vazirligi ham yovvoyi hayvonlarni faqat ilmiy va o‘quv maqsadlarida saqlash mumkinligi haqida bayonot berdi.
2025-yil dekabrida Isroil hukumatining radikal aʼzosi va Davlat xavfsizlik vaziri Itamar Ben Gvir falastinlik mahbuslar saqlanayotgan qamoqxonalarni qoʻriqlash uchun timsohlardan foydalanishni taklif qildi.
Tashabbus egalari timsohlardan AQSh va Janubiy Amerika mamlakatlaridagi qamoqxonalarni qo‘riqlashda foydalanilayotganini da’vo qilishdi. Biroq huquqshunoslarning aytishicha, amaliyot vaqti-vaqti bilan kuzatilgan bo‘lsa-da, muntazam ravishda amalga oshirilmagan.
Inson huquqlari tashkilotlari Isroilni xavfsizlik nuqtai nazaridan falastinliklarni aybsiz qamoqqa tashlaganlikda tanqid qilmoqda. Bu amaliyot, ayniqsa, 2023-yil 7-oktabrdan keyin kuchaydi.
BBC maʼlumotlariga koʻra, Gʻarbiy Sohildagi deyarli har bir oila vakillari Isroil qamoqxonalarida vaqt oʻtkazgan. Harbiy asirlar Isroilning ichki qismida saqlanayotganligi sababli, ularning qarindoshlari ularning qayerda ekanligi haqidagi xabarlarga ega emaslar.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotiga ko’ra, 1967 yildan beri Isroil 800 mingdan ortiq falastinlikni sababsiz yoki mayda ayblar bilan hibsga olgan.
“Isroil harbiy bosqinchi rejimi bosib olingan Falastin hududlarini ochiq qamoqxonalarga aylantirdi”, – dedi BMT maxsus ma’ruzachisi Francheska Albanese.
Hibsga olingan falastinliklarning ko‘pchiligining bolalar bo‘lishi xavotirga sabab bo‘lmoqda.
Xalqaro Amnistiya inson huquqlari tashkiloti Isroil qamoqxonalarida falastinlik mahbuslarga nisbatan qiynoqlar, jismoniy va jinsiy zo‘ravonliklardan xavotir bildirdi.
Tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻyicha direktor oʻrinbosari Sara Xasash Negev choʻlidagi Sde Teyman qamoqxonasida falastinlik mahbuslarga nisbatan gʻayriinsoniy muomala va qiynoqlarga oid dalillar borligini aytdi.
Mart oyida Isroil parlamenti (Knesset) terrorchilik hujumlarida ayblangan falastinliklar uchun o‘lim jazosini standart jazo sifatida belgilovchi qonunni qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Falastinlik qochqinlar agentligi rahbari va Yevropa davlatlari, jumladan, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya vakillari qonunni demokratik tamoyillarga zid deb qoraladi.
Yaponiya ayollarning uzoq umr ko‘rishi bo‘yicha yana dunyoda birinchi o‘rinni egalladi
Yaponiya ayollarning umr ko‘rish davomiyligi bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lib qolmoqda. Yaponiya Sogʻliqni saqlash vazirligi maʼlumotlariga koʻra, yapon ayollarining oʻrtacha umr koʻrishi 2025-yilda 87,33 yoshni tashkil qiladi.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Yaponiya 41 yil davomida ayollarning o’rtacha umr ko’rish davomiyligi bo’yicha dunyoda yetakchilik qilmoqda.
Yaponiyalik erkaklarning o‘rtacha umri 81,35 yoshni tashkil qilgan. Bu borada Shvetsiya, Norvegiya, Italiya va boshqa bir qancha davlatlarni ortda qoldirib, dunyoda ettinchi o‘rinda turadi.
Bir necha yil oldin, COVID-19 pandemiyasi Yaponiyada o’rtacha umr ko’rishning biroz qisqarishiga olib keldi. Biroq, 2023 yildan boshlab bu ko’rsatkich yana o’sish nuqtasiga yetdi va pandemiyadan oldingi darajadan ham yuqori.
Suriya hukumati Isroil bilan ziddiyatni istamaydi va Isroil bilan xavfsizlik kelishuviga erishmoqchi, dedi Suriya prezidenti Ahmad al-Sharah Al-Jazira telekanaliga.
“Biz Isroil bilan to’qnashuvni istamaymiz va bundan manfaatdor ham emasmiz. Isroil bilan muvaffaqiyatli xavfsizlik kelishuvi Suriya bosib olingan Golan tepaliklariga bo’lgan huquqidan voz kechmasdan turib, dunyo tinchligiga yo’l ochadi”, – dedi al-Sharah.
Prezident Suriya va Isroildan tashqari barcha davlatlar kelishuv imzolashni taklif qilib, Damashq Livan ishlariga harbiy aralashuvni istamasligini aytdi. “Biz mintaqada urush zonasining kuchayishidan xavotirdamiz. “Biz Livanga harbiy aralashish niyatimiz yo’q”, dedi u.
Janob Al-Sharah Damashq Livan hukumatining kuch ishlatish va harbiy harakatlar bo‘yicha o‘z ixtiyori bilan foydalanish huquqini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Prezident “Livandagi har qanday tartibsizlik Suriyaga bevosita ta’sir qiladi”, deya qo‘shimcha qildi.
Aprel oyi o‘rtalarida al-Shara Turkiyaning Antaliya shahrida bo‘lib o‘tgan diplomatik forumda Damashq Isroil bilan Suriya janubidan Isroil qo‘shinlarini olib chiqishni o‘z ichiga olgan xavfsizlik bo‘yicha kelishuvga erishish niyatida ekanini aytdi. Uning aytishicha, bunday kelishuv Suriya hukumatiga Isroil bilan bosib olingan Golan tepaliklari yuzasidan muzokaralarni boshlash imkonini beradi.
O‘zbekiston mahsulotlari AQShning eng yirik savdo tarmog‘i orqali Amerika bozoriga chiqishi mumkin
Prezident 7 milliy dastur haqida e’lon qildi
Prezidentning bojxona xizmatiga oid farmoni qabul qilindi
-
Siyosat3 days ago
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
-
Jamiyat4 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Mahalliy3 days ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Jamiyat3 days ago
BYD CHAZOR UzPride – O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan maxsus taklif
-
Jamiyat3 days ago
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Siyosat5 days ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi
-
Siyosat4 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Sport4 days ago
«Beradigan boshqa narsam qolmadi» — Messi Argentina terma jamoasidagi faoliyatini yakunladi