Dunyodan
Aqldan ozgandan keyin tinchlik paydo bo’lgan joy
Pavlus Diplomatik muxbirga
Reuters
Bu hafta Xarkivga yaqin bo’lgan Ukraina askarlari
Ukrainada tinchlik bormi?
Bir nechta frenetik va ko’pincha diplomatiya kunlari chalkashgandan so’ng, Donald Trump shunday deb o’ylaydi.
“Biz kelishuvga juda yaqinmiz”, dedi u seshanba kuni jurnalistlarga.
Shu bilan birga, hafta oxirida g’oyat hayajonni uyg’otgan Ukraina Prezidenti Volomasyr Zelensskiy “Ko’pchilik tinchlik yo’lini voqelikka olib boradigan kelajakka yo’l qo’yadigan kelajakka yo’l qo’yadi”, dedi.
Yakshanba kuni Jenevadagi asosiy munozaralar natijalarini ko’rib chiqqandan so’ng, u “muhim natijalarga erishildi”, dedi va “hali ham ko’p ishlarni amalga oshirdi” dedi.
Biroq, Rossiya tomonining evropalik ishtiroki va ruxsatsiz axborot etishmovchiligidan norozilik bilan noroziliklardan tashqari, Rossiya tomonining reaktsiyasi o’chirildi.
Chorshanba kuni Kreml Aide Yuriy Ushakovning so’zlariga ko’ra, Rossiya hukumati so’nggi loyihaning ba’zi elementlari haqida ijobiy bo’lgan, ammo “ularning ko’plari ekspertlar orasida alohida munozaralar talab qilmoqda”.
Alohida-alohida, Prezident Vladimir Putinning vakili Dmitriy Peskov bu kelishuv yaqin deb o’ylash “erta” ekanligini aytdi.
O’tgan chorshanba uzoqroq ko’rinadi. O’sha paytda urushni tugatish uchun AQShning 28-bankining etishmasining etishmovchiligi birinchi o’ringa chiqdi.
Ukraina hududidan voz kechish va o’z harbiy qismini cheklab qo’yganidek, ba’zilari “rus istaklari ro’yxati” deb ta’riflangan reja Kievda tartibsizliklarni keltirib chiqardi va etkazilgan zararni minimallashtirish uchun Evropa diplomatlarini yubordi.
Biroz jihatdan, avgust oyida sodir bo’lgan voqealar, AQSh prezidenti Putin uchun Putinning Putin shahridagi qizil gilamni eshitganidan xavotirlanib, Vashingtonga Trumpning qulog’ini eshitganini takrorlagandek his qildi.
Hafta oxiriga kelib, evropaliklar AQShning “hududiy birjasi muzokaralari” ning “Mintaqaviy muzokaralar” bilan almashtirilgan va xavfsizlikning asosiy tashvishi bilan xavfsizlikni kuchaytirdi.
Ammo Jenevada yakshanba kuni bo’lib o’tgan muzokaralardan qancha ta’sir ko’rsatayotgani noma’lumligicha qolmoqda.
Muzokaralarda “juda samarali” munozaralardan so’ng e’lon qilingan AQSh va Ukraina o’rtasida qo’shma bayonot “Barqaror va adolatli tinchlik” ga olib kelishi kerak.
Sir Keir Starer Evropa liderlaridan biri edi, u taraqqiyot qilinganligini anglatadi.
Ukraina rasmiylari ham yordamni bildirdilar. Tashqi ishlar vazirining birinchi o’rinbosari Sergiy Kislysha atigi 19 ochko bilan taqqoslaganda, uning atigi 19 ochko bilan taqqoslaganda, NATO bilan bo’lgan kelajakdagi munosabatlarini prezident Trump va Prezident Zelenskiy tomonidan hal qilish uchun eng munozarali masalasini qoldirdi.
Ayblovlar doirasida (barmoqlar turli yo’nalishlarda ishora qilingan) asl 28 nuqtai nazarning oqishi haqida, eng so’nggi versiya atrofida sirli parda tashlandi.
Ushakovning so’zlariga ko’ra, Ukraina armiyasi Davlat kotibi Dan Driskol (Prezident Trumpning Ukraina jamoasiga yangi qo’shimcha), Ukraina harbiy razvedka rahbari Kirillo Budadanov va Rossiya rasmiylari ishtirok etganiga qaramay, reja batafsil muhokama qilinmagan.
Prezident Trumpning maxsus elchisi Stive Witkoff bilan kelasi hafta Moskvaga etib borishi va Oq uyga qaytadigan Zelenskiyning gaplashishini to’xtatish, diplomatiya sur’atlari sekulyatsiyasini ko’rsatmaydi.
Ro’para
Ammo biz qayerdamiz?
“Biz hozircha biron bir narsa tomon harakat qilmoqdamiz, – deydi Daniel, sobiq AQSh Davlat kotibining Evropa va Evrosiyo ishlari bo’yicha yordamchisi.
“Biz muvaffaqiyatga erishganimiz uchun yoki tezkor yo’lga borganimiz uchun biz bilmaymiz, ammo tezda harakat qilyapmiz.”
Elchining qovurilganida, o’tgan hafta AQShning 28 ochko rejasi “katta tartibsizlik” bo’lganini aytdi, ammo orqasida turtki haqiqat edi.
“Trump ma’muriyatining kreditiga, Trump ma’muriyati yarashishga juda sodiqdir.”
O’tgan hafta Kievda bo’lgan qo’rquv hissi, Prezident Zelenskiyning Ukraina tarixidagi eng qiyin davrlardan biri bo’lib, Ukraina eng qiyin davrlardan biriga duch kelganini kuzatishini kuzatish uchun.
“Jenevada Ukraina delegatsiyasi juda xursand edi”, dedi Kiyevdan “Miroslava Gongadze” Miroslava Gongade “Kiyevdan.
“Jismoniy mashqlar maqsadi oldindan kelishuvni yaratish, ammo 28-band rejasini muzokaralar olib borish va ukrainani muzokara qilish va muzokara qilishga undaydi.”
Ammo, Kievdan qancha qarzi borligini his qilgan bo’lsa, shuni ko’rib chiqish kerakki, Kiyev bu haqda talab qilinganlarning yomoniga qarshi turadi, ammo hali ko’p tashvishlar mavjud.
Ularning oralarida boshliq: oxir-oqibat qanday xavfsizlikka nihoyat o’z hududining nochor bosqini boshlagan va undan ham ko’proq narsani xohlaydigan mamlakat bilan shartnomani uyg’otishimiz mumkinmi?
“Bu erda biz so’rashimiz kerak bo’lgan muhim savol xavfsizlikka ishonch”, deydi Gongaze. “Kim javobgar bo’ladi va chegaralarni kim buzmaydi kimlar bilan bog’liq?
“Agar javob zaif bo’lsa, u Ukrainani yangi inqirozga aylantiradi.”
Reuters
Prezident Trumpning maxsus elchisi Stive Witkoff kelasi hafta Moskvaga etib borishi rejalashtirilgan.
AQShning asl hujjati “ishonchli xavfsizlik” ga javoban, Evropa rahbarlari AQShning “5-moddani aks ettiradi” degan xulosaga kelishadi.
O’tgan hafta AXIOS News veb-sayti U AQShning “Shimoliy Atlantika Shartnomasining 5-moddasi printsiplari printsiplariga binoan ushbu mojaroning holatlariga moslashtirilgan” Shimoliy Atlantika Shartnomasining 5-moddasi printsiplari asosida taqdim etilgan. ”
Rejaning ushbu muhim jihati hali ham davom etmoqda. Seshanba kuni Britaniya-frantsuz-frantsuz boshchiligidagi koalitsiyaning virtual uchrashuvidan so’ng, ishtirokchilar AQSh Davlat kotibi Marko Rubio bilan “Xavfsizlik kun tartibimizni rivojlantirish uchun Qo’shma Shtatlar bilan ishlashni tezlashtirish” ga kelishib oldilar.
Sir Keir Starmer Ukrainaga qarshi ko’p millatli “xavfsizlik kuchlari” operatsion operatori to’liq rivojlangan, ammo ular, agar ular zaxira qilinishi kerak, agar u taqdim etishni rejalashtirdilar.
“Biz xavfsizlik betonini tuzishimiz kerak”, dedi elchi.
“Koalitsion bu ajoyib g’oya, ammo u hozirgacha hech qanday natija ko’rsatmadi. Biror sabab shundaki, amerikaliklar buni qo’llab-quvvatlayotganini va ikkitasini bajarishni kutmoqdalar.”
Biz hududda turgan joy yana bir katta noma’lum.
O’tgan haftada 28-bandning rejalari aniq aytilganidek, Qrim, Luxansk va Donetsk “De of Donetskus” va Ukraina kuchlari Kievning nazorati ostida Donetsk viloyatining “Donetsk” ning issiq shogirdlaridan olib tashlanishi kerak.
Bularning barchasi Evropa akkrotida g’oyib bo’ldi. Ukraina “Tadbirkor suveren hududini harbiy vositalar yo’li bilan tiklamaslik” deb nomlangan, dedi u. Barcha hududlar bo’yicha muzokaralar “kontakt chizig’i” yoki hozirgi oldingi chiziqda boshlanadi, deydi gazeta.
Evropaning Jeneva muzokaralaridan chiqarilgan hujjatda Evropa yondashuvi qanday jihatdan aks etgani noma’lum.
Amerika Qo’shma Shtatlari va Ukraina o’rtasidagi qo’shma bayonot ikki mamlakatning ta’kidlashicha, ikki mamlakatning ta’kidlashicha, kelajakdagi har qanday kelishuv Ukrainaning suverenitetini to’liq qo’llab-quvvatlashi kerakligini tasdiqladi.
“To’liq” so’z juda ko’p vaznga ega bo’lib tuyuldi.
Prezident Trumpning Ukraina urushiga Mercurial yondoshgan, Prezident Putinning chuqur o’ylangan sherigi va Prezident Zelenskiyning ichki qiyinchiliklari, bu esa uning uyda turganligini buzadigan korruptsiya mojarosi.
Ammo oxiri yaqin deb o’ylash juda optimistik bo’lishi mumkin.
“Biz hali ham shu jarayonning o’rtasidamiz”, – deydi Atlantika Kengashining norezidentlik qobiliyatlaridan biri Lesli Shidd.
“Albatta, biz hali ham uzoq yo’l bor.”
Ammo Trump ma’muriyatining harakatlarini o’z ichiga olgan zodagonga qaramay, shu jumladan doimiy o’zgarib turadi va ba’zi hollarda, belgilar quyida keltirilgan belgilar, Shidd ma’muriyatning jiddiy ekaniga ishonadi.
“Bu prezidentga o’xshaydi … aslida Ukrainada tinchlik topishni ustuvor vazifa qilishdir. Menimcha, bu aslida juda muhimdir.”
Xurmuz bo‘g‘ozi orqali suzib ketayotgan yuk kemasi snaryadga uchradi. Britaniya harbiylari hodisada kemaning boshqaruv qismi shikastlanganini, biroq qurbonlar va atrof-muhitga zarar yetkazilgani haqida xabar berilmaganini aytdi.
Hodisa Ummon qirg‘oqlaridan 12,5 dengiz mili uzoqlikda sodir bo‘lgan. Hodisa Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi Tehron ruxsatisiz Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadigan kemalar haqida navbatdagi ogohlantirish berganidan bir necha soat o‘tib sodir bo‘lgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan videoda IIMK dengiz floti nomidan radio ogohlantirish eshitilishi mumkin. Unda aytilishicha, Hormuz boʻgʻozi orqali oʻtish faqat Eron ruxsati bilan va belgilangan yoʻnalishlar boʻylab amalga oshirilishi kerak.
Shu bilan birga, Ummon Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xalqaro dengiz tashkiloti bilan hamkorlikda kemalar uchun yangi xavfsiz marshrutni ishga tushirdi. Maʼlumotlarga koʻra, ushbu yoʻnalish boʻylab oʻtuvchi kemalar soni tez surʼatlar bilan ortib bormoqda.
Eron bu yo‘nalishni “qabul qilib bo‘lmaydigan va o‘ta xavfli” deb atadi, chunki u o‘z roziligisiz o‘rnatilgan.
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Fors ko‘rfazi mamlakatlari tashqi ishlar vazirlari bilan uchrashuvda AQSh va uning ittifoqchilari Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish erkinligini ta’minlashda davom etishini aytdi. Uning aytishicha, yangi dengiz yo‘llari ochiq qolishi muhim.
Venesuela shimolida sodir bo‘lgan ikki kuchli zilzila oqibatida vayron bo‘lgan binolar va uylar vayronalari ostidan tirik qolganlarni qidirish ishlari davom etmoqda. Rasmiylarga ko’ra, 235 kishi halok bo’lgan va 4300 kishi yaralangan.
“Afsuski, bizda jasadlari tibbiy muassasalarimizga olib ketilgan yoki to’g’ridan-to’g’ri vafot etgan 235 qurbon haqida ma’lumot bor”, dedi payshanba kuni sog’liqni saqlash vaziri Karlos Alvarado davlat televideniyesida.
Chorshanba kuni kechki 7,2 va 7,5 magnitudali zilzilalar ortidan minglab odamlar bedarak yo‘qolganligi sababli qurbonlar soni yanada ortishi kutilmoqda. Ushbu zilzilalar Venesuelada 100 yildan ortiq vaqt davomida sodir bo’lgan eng kuchli zilzilalar qatoriga kirdi va ular butun mintaqada sezildi.
Ushbu fojiaga javoban, AQSh Moliya vazirligi Venesueladagi zilzila oqibatlarini bartaraf etish bilan bog’liq faoliyatga ruxsat berish uchun 23 oktyabrgacha ba’zi sanksiyalardan voz kechishga qaror qildi.
Shu bilan birga, Venesuela shimolidagi shaharlarning vahimaga tushgan aholisi vayronalar orasidan bedarak yo‘qolganlarni qidirish uchun ko‘chalarga chiqdi.
Chang va qonga botgan qurbonlar vayronalar ostidan olib chiqildi. Ular orasida bolalar va hayvonlar ham bor edi.
Venesuela davlat televideniyesi qutqaruv operatsiyasining dramatik lavhalarini namoyish etdi.
Biroq tabiiy ofat yuz bergan hudud aholisi qutqaruv guruhlari yetarli emasligidan noligan. Ba’zilar rasmiylar va’da qilgan og’ir texnika qayerdaligini so’rashdi, aholi va qo’shnilar esa vayronalarni o’zlari olib tashlashga majbur bo’lganidan shikoyat qilishdi.
Uch farzandning onasi Diana Delgado bedarak yo‘qolgan 8 yoshli o‘g‘li haqida “Men farzandim qayerdaligini bilmoqchiman, u vayronalar ostidami yoki evakuatsiya markazidami, bilishni xohlayman”, dedi.
Poytaxt Karakasdan shimolda joylashgan La Guayra qirg‘oq mintaqasi bo‘ronning eng og‘ir qismini ko‘tardi. U yerda mamlakatning asosiy aeroporti joylashgan. Zarar tufayli yopilgan, bu esa yordam yetkazilishini imkonsiz qilgan.
Dunyoning turli burchaklaridan, jumladan, shu yil boshida Venesuelaning o‘sha paytdagi prezidenti Nikolas Maduroni harbiy amaliyotda qo‘lga olgan AQShdan yordam va materiallar takliflari kelib tushdi.
Belarus Rossiya va Ukraina o’rtasidagi urushda qatnashish niyatida emas. Bu haqda Aleksandr Lukashenko Rossiyaning Belarusdagi elchisi Boris Grizlov va Moskva viloyati gubernatori Andrey Vorobyov bilan uchrashuvda gapirdi.
Bu Lukashenko Kreml Boris Grizlov orqali Belarusni mojaroda faolroq ishtirok etishga undayotganini birinchi marta oshkora tan oldi.
Lukashenko Grizlovga shunday dedi: “Urushga aralashishning hojati yo’q. Boris Vyacheslavovich bizni urushga tortish jarayonini uyushtirmoqda. Bizni bunga undash ham kerak emas”.
Lukashenko bu masalani Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan bir necha bor muhokama qilganini va belaruslar ukrainaliklar bilan jang qilishni istamasligini aytdi.
Shu bilan birga, u Belarus Rossiya mintaqasini, jumladan, Moskva viloyatini iqtisodiy va xavfsizlik sohalarida qo‘llab-quvvatlashga tayyorligini bildirdi.
Wall Street Journal gazetasining yozishicha, Ukraina neftni qayta ishlash zavodlaridagi ish tashlashlar tufayli Belarus Rossiyaga benzin va boshqa neft mahsulotlarini yetkazib bermoqda.
Nashr Rossiya va Yevropaning sobiq va amaldagi rasmiylariga tayanib, Rossiya yil boshidan beri Belarus hududidan Ukrainaga hujum qilish va NATO davlatlariga qarshi gibrid operatsiyalarni o‘tkazish uchun ruxsat so‘raganini xabar qiladi. Manbalarning aytishicha, bu muzokaralarga birinchi navbatda Boris Grizlov rahbarlik qiladi.
Hisobotda, shuningdek, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron may oyida janob Lukashenkoga qo‘ng‘iroq qilib, uni urushga qo‘shilmaslikka chaqirgan.
AQSh Oliy sudi prezident Donald Tramp ma’muriyati mamlakatda qonuniy istiqomat qilayotgan 350 ming gaitilik va 6 ming suriyalikni gumanitar himoyadan zudlik bilan mahrum qilishi mumkinligi haqida qaror chiqardi.
Avvalroq quyi sud prezidentning muhojirlarni vaqtincha himoyalangan maqomdan (TPS) mahrum qilish haqidagi farmonini bloklagan edi. 1990 yilda Kongress tomonidan kiritilgan dastur deportatsiya xavfi ostida bo’lgan muhojirlarni himoya qilishga qaratilgan.
Oliy sud qarori immigratsiya organlariga ko‘proq vakolatlar beradi. Shu nuqtai nazardan, bu qaror Trampning immigratsiya bo‘yicha navbatdagi g‘alabasi sifatida ko‘rilmoqda.
Hozirda 17 mamlakatda 1,3 millionga yaqin odam vaqtinchalik himoyaga ega. Gaitiliklarga bu maqom birinchi marta 2010 yilda dahshatli zilziladan keyin berilgan edi. Mamlakatdagi qurolli guruhlarning zo‘ravonliklari tufayli 1 milliondan ortiq odam o‘z uyini tashlab ketishga majbur bo‘lganidan keyin bu himoya muddati bir necha bor uzaytirildi.
Suriyaliklar bu maqomga 2012-yilda fuqarolar urushi tufayli erishgan.
2025-yil yanvar oyida Oq uyga qaytganidan beri Tramp 17 mamlakatdan 13 tasida TPS maqomini olib tashlashga harakat qildi. Oliy sudning so‘nggi qarori ushbu sa’y-harakatlarni davom ettirish uchun huquqiy asos yaratadi.
Qaror, shuningdek, hali ham TPS maqomiga ega bo’lgan to’rtta davlat vakillariga ham tegishli: Salvador, Livan, Sudan va Ukraina, chunki ularning kafolatlari joriy yilda tugaydi.
Avval xabar qilinganidek, ayni damda Qo‘shma Shtatlar ham siyosiy boshpana so‘ragan xorijlik fuqarolarni qabul qilishni to‘xtatmoqda.
Joriy yilning boshida Qo’shma Shtatlar 75 davlat fuqarolariga immigratsion vizalar berishni to’xtatdi.
2025-yil sentabrida Tramp ma’muriyati chet elliklar uchun immigratsion bo‘lmagan vizalar, jumladan B1/B2 turistik vizalar berish tartib-taomillarini kuchaytirdi.
2025-yil may oyida Oq uy Qo‘shma Shtatlarda o‘qish uchun ariza topshirgan barcha xalqaro talabalar ijtimoiy tarmoqlardagi ma’lumotlar tekshiruvidan o‘tkazilishini e’lon qildi. Vashington AQShning butun dunyodagi elchixonalariga majburiy tekshiruvga tayyorgarlik ko’rish maqsadida yangi talaba vizalari uchun rejalashtirilgan suhbatlarni bekor qilishni buyurdi.
2025-yilning 4-iyunida Tramp ma’muriyati Afg‘oniston, Chad, Kongo, Ekvatorial Gvineya, Gaiti, Somali va Eron kabi 12 davlat fuqarolari uchun AQSh eshiklarini yopdi va ikki hafta o‘tib, AQShga kirishi taqiqlangan davlatlar ro‘yxatiga yana 36 davlat qo‘shildi.
Buyuk Britaniya qiroli Charlz III Bukingem saroyining 10 yillik rekonstruksiya ishlaridan keyin ko‘chib o‘tmaydi. Bu haqda qirollik vakili xabar berdi.
Deyarli ikki asr davomida Britaniya monarxining asosiy qarorgohi bo‘lib kelgan Bukingem saroyi bundan buyon monarxning doimiy qarorgohi bo‘lmaydi.
Qirollik ma’murlari, shuningdek, Charlz III 2024/25 moliyaviy yilida 12,9 million funt sterling (17 million AQSh dollari) soliq to’laganini aniqladi. Ushbu indeks birinchi marta ommaga taqdim etilmoqda. Bu Qirollik oilasini Buyuk Britaniyadagi eng yaxshi 100 soliq to’lovchilar qatoriga kiritadi.
Qirollik oilasi 2022-yilda qirolicha Yelizaveta II vafotidan keyin moliyaviy ahvoli keskin tanqid qilinganidan keyin shaffofroq bo‘lishga va’da bergani aytiladi.
Qirollik oilasining Bukingem saroyiga ko’chib o’tmaslik qarori 369 million funt sterlinglik ta’mirlash ishlari yakunlanishi arafasida paydo bo’ldi. Qayta tiklash ishlari doirasida eskirgan elektr tarmoqlari, quvurlar va isitish tizimi to‘liq yangilanmoqda.
Charlz III o’zining uzoq vaqtdan beri Londondagi qarorgohi Klarens Xausda yashashni davom ettiradi.
Qirollik g’aznachisi Jeyms Chalmers Bukingem saroyi qirollik oilasining asosiy qarorgohi bo’lib qolishini aytdi. U yerda davlat tashriflari, tantanali marosimlar va boshqa rasmiy tadbirlar davom ettiriladi.
“Bu monarxiyaning uyi va Oliy hazratlari Londonda bo’lganida, qirollik bayrog’i saroy tomida hilpirab turadi”, dedi janob Chalmers.
Janubiy Koreya guruhdan chiqa olmagani mojaro keltirib chiqardi
Jahon banki bilan uzoq muddatli Mamlakat dasturi ishlab chiqiladi
Prezident Mirziyoyev Jahon banki delegatsiyasini iqtisodiy tuzilmaviy islohotlar masalalari bo‘yicha qabul qildi
-
Jamiyat4 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan4 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Jamiyat3 days agoVatanparvar jurnalistlarni o‘zimga do‘st va maslakdosh deb bilaman
-
Iqtisodiyot5 days ago
O‘zbekiston banklari aktivlari 962,8 trln so‘mga yetdi
-
Jamiyat4 days agoMehnat inspeksiyasi Adiz Boboyevga ogohlantirish yubordi