Jamiyat
“Akamni olib kelish uchun urushga borgandim”, “Vazifamiz Toretskni ishg‘ol qilish edi” – Rossiya armiyasiga yollangan ikki yigit hikoyasi
“Oskolka tegib, og‘ir yaralandim. Men bilan borgan askarlarning barchasi halok bo‘ldi. 3 kungacha hech kim qidirib kelmadi, oziq-ovqat va suv tamom bo‘lgach sudralib yo‘lga chiqdim”. “Tizzam va ko‘krak qafasimga oskolka kirib ketdi, o‘sha atrofdagi “dom”ning yerto‘lasida 2 kun jon saqladim”. Bu biror romandan parcha emas, Rossiya armiyasiga yollanib, Ukrainaga qarshi urushda qatnashgan samarqandlik ikki yigitning boshidan o‘tkazganlari. Ulardan biri Luhansk, ikkinchisi Toretsk hududidagi harbiy harakatlarda ishtirok etgan.
Jinoyat ishlari bo‘yicha Kattaqo‘rg‘on shahar sudida bir kunda Rossiya armiyasiga yollangan ikki yigitga hukm o‘qildi. Ularning har ikkisi Ishtixon tumanida istiqomat qilgan. Kun.uz sud hujjatlari bilan tanishdi.
“Akamni olib kelish uchun bordim”
N.D. 41 yoshda. 3 nafar farzandning otasi. U 2012 yildan ishlab pul topish uchun Qozog‘iston va Rossiya davlatlariga borib-kelib yurgan. 2023 yil 24 iyul kuni ishlash maqsadida Rossiyaning Tula shahriga borgan.
Tula shahrida ishlab va yashab kelishi davomida N.D. Rossiya qurolli kuchlari safiga yollangan: u 2023 yil 21 noyabrda Tula shahridagi mudofaa ishlar bo‘limida Rossiya armiyasi safida harbiy xizmatni o‘tash uchun 1 yillik shartnoma imzolagan. So‘ngra harbiy qism komandirining buyrug‘i bilan o‘qchi-granatomyotchi yordamchisi lavozimiga tayinlangan. N.D. 2023 yil noyabr oyidan 2024 yil sentabrgacha Luhanskdagi harbiy harakatlarda ishtirok etgan.
N.D. sudda aybiga iqror bo‘lib, urushga akasini olib kelish uchun borganini aytgan.
“2023 yil 24 iyul kuni ishlash maqsadida Rossiyaning Tula shahriga bordim. Sababi, akam Rossiya fuqaroligini olgan, u oila a’zolari bilan Tula shahrida istiqomat qilardi.
Shahardagi qurilish ishlarida ishlab yurgan vaqtimda akamning turmush o‘rtog‘i akam Rossiya va Ukraina o‘rtasida bo‘layotgan jangovar harakatlarida ishtirok etish maqsadida urushga ketganini aytdi. Shundan so‘ng akamni qaytarish maqsadida urushga borishga majbur bo‘ldim.
2023 yil 21 noyabrda Tula shahridagi Mudofaa ishlari bo‘limida bir yillik shartnoma imzoladim. Harbiy qism komandirining buyrug‘i bilan desant-parashyutchi rotasi, o‘qchi-granatomyotchi yordamchisi lavozimiga harbiy xizmatga tayinlandim. Meni harbiy o‘quv mashg‘ulotlaridan o‘tish uchun Luhanskdagi harbiy dala lageriga olib borishdi. 2 oy tayyorgarlikdan o‘tganimizdan keyin urushga kirdik. Men asosan front orti ishlarida, ya’ni okoplar qazish, blindajlar yasash, mudofaa inshootlari qurilishida qatnashdim.
Front chizig‘i biz ishlayotgan hududdan taxminan 30 km uzoqlikda joylashgandi. Harbiy jangovar harakatlarda ishtirok etmaganman. O‘sha vaqtda akam 2024 yil 24 iyun kuni Luhanskning Terney nomli hududida bo‘lib o‘tgan jangda halok bo‘lganini eshitdim.
2024 yil 19 sentabr kuni Luhanskning Vladimirovka posyolkasida blindaj qurish ishlarini amalga oshirayotganimizda Ukraina tomonidan minomyot va boshqa artilleriya snaryad o‘qlari kelib tushdi. Biz o‘rmonga qarab qochmoqchi bo‘ldik. Biroq oskolkalardan jarohatlandim. Men bilan ishlashga kelgan askarlarning barchasi halok bo‘ldi. 3 kungacha hech kim bizni qidirib kelmadi. Oziq-ovqat va suv tamom bo‘lganidan so‘ng sudralib yo‘lga chiqdim va o‘tayotgan askarni ko‘rib qolib, undan yordam so‘radim”, degan N.D. suddagi ko‘rsatmasida.
Shundan so‘ng uni gospitalga olib ketishgan. N.D. 2024 yil 1 noyabr kuniga qadar davolangan. Harbiy tibbiy komissiya xulosasiga ko‘ra u vaqtincha harbiy xizmatga noloyiq deb topilgan hamda 30 kunga ta’til berilgan. 2024 yil 23 noyabrda esa shartnoma muddati tugagan.
“Davolanib chiqqach 2024 yil 16 noyabr kuni akamning murdasini o‘liklar orasidan qidirib, harbiy jyetonidan aniqlab topdim, faqat suyaklari qolgan ekan. Keyin janoza namozini o‘qib, shu joyga dafn qildim”, degan u sudda.
N.D. 2025 yil 22 mart kuni O‘zbekistonga qaytib kelgan.
“Vazifamiz Toretsk shahrini ishg‘ol qilish edi”
M.Q. 26 yoshda. Hali uylanmagan. U Rossiyada 2021 yilning 15 noyabr kuni ishlash maqsadida Rossiyaning Moskva shahriga borgan. Biroq narkotik modda savdosi jinoyatida ayblangan va 2022 yil avgust oyida 10 yil muddatga ozodlikdan mahrum qilingan.
2024 yil oktyabr oyida jazo o‘tab kelishi vaqtida Rossiya fuqaroligini olish hamda 1,8 mln rubl pul mablag‘i evaziga Ukrainaga qarshi urushda qatnashishga rozi bo‘lib, shartnoma imzolagan. U 2025 yil 6 yanvarga qadar jangovor harakatlarda ishtirok etgan. So‘ng granata portlashidan og‘ir jarohatlanib, 2025 yil 6 aprelga qadar Donetsk shahridagi harbiy gospitalda davolangan.
Q.M. ham sudda aybiga to‘liq iqrorlik bildirgan. U o‘z ko‘rsatmasida shunday degan:
“2021 yil 15 noyabrda ishlash maqsadida Chechenistonga bordim. U yerda taxminan 4 oy turli xil kunlik ishlarda ishladim. 2022 yil fevral oyi oxirlarida Moskva shahrida ishlab kelayotgan qarindoshim telefon orqali aloqaga chiqib, ovqat yetkazib berish xizmatida ishlayotganini, ish yengilligini, haydovchilik guvohnomam borligi uchun yetkazib berish xizmatida ishlashim muammo bo‘lmasligini, oylik ish haqi yaxshiligini aytdi. Qarindoshimning taklifi bilan Moskva shahriga bordim. Bir kun davomida uning kvartirasida yashadim, birgalikda shahar aylandik. Oradan bir kun o‘tib qarindoshim Tula shahrida bir tanishi borligini, uning yoniga birgalikda borib kelishni, borib kelish uchun ijaraga mashina olishini aytdi. U mashinani men haydab borib kelishimni, yo‘l xarajatlarini o‘zi to‘lashini bildirib, iltimos qildi.
2022 yil 1 mart kuni u bilan birgalikda ijaraga olingan mashinada Tula shahriga qarab yo‘lga chiqdik. Yo‘lda nazorat o‘tkazish posti qo‘yilgan ekan. Xodimlar bizni to‘xtatib, shaxsimizga aniqlik kiritish maqsadida mashinadan tushishimizni hamda birga xizmat binosiga borishimizni so‘radi. Men ularning ortidan yo‘lga tushdim, qarindoshim esa mashinada qoldi. Shunda xodimlar holat shubhali ekanini aytishib, bizni tintuv qilishdi. Tintuv davomida qarindoshimning yonidan og‘irligi taxminan 180 gramm bo‘lgan geroin topishdi”, degan Q.M. suddagi ko‘rsatmasida.
Shundan so‘ng sud hukmi bilan ularga nisbatan 10 yil muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan. Q.M. jazoni o‘tash uchun Yekaterinburg shahridagi jazoni ijro etish koloniyasiga yuborilgan. U yerda koloniya rahbariyati tomonidan muntazam Ukrainaga qarshi urushda qatnashish targ‘ib qilib kelingan. Buning uchun 1,8 mln rubl pul, Rossiya fuqaroligini olish, uy-joyga ega bo‘lish kabi imtiyozlar berilishi va’da qilingan.
“Taklifga e’tiroz bildirgan shaxslarga nisbatan turli xil ko‘rinishda bosimlar bo‘lardi. 2024 yil 8 oktyabrda ana shunaqa bosimlar natijasida Ukrainaga qarshi urushda qatnashishga rozi bo‘lib, 1 yillik shartnoma tuzdim. 2024 yil 19 noyabr kuni men bilan birga 30 nafar mahkumni jangovar tayyorgarlikdan o‘tkazish uchun shahar chetida joylashgan poligonga olib borishdi. Ushbu poligonda 21 kun bo‘ldik. Bizga harbiy xizmatchilar avtomatdan jangovar sharoitlarda foydalanish, granata uloqtirish kabi mashg‘ulotlarni o‘tishdi.
2024 yil 25 dekabr kuni bizni jangovar transportlarda Toretsk shahriga olib borishdi. Jangovar harakatlar olib borilayotgan hududga 15 km masofa qolganida transportlardan tushib, qolgan masofani piyoda bosib o‘tdik. Bizning harbiy harakatlardagi vazifamiz oldingi chiziqlarda piyoda harakatlanib, Toretsk shahrini ishg‘ol qilish edi.
2025 yil 6 yanvarda bizga berilgan buyruq asosida 3 nafar sherigim bilan harakatlanib ketayotganimizda Ukraina armiyasi uchuvchisiz qurilmadan granata tashladi. Granata mening yonimga tushdi. Uning mayda bo‘laklari tizzam va ko‘krak qafasimga kirib ketishi oqibatida jarohatlandim. So‘ngra sheriklarimning yordami bilan o‘sha atrofdagi “dom”ning yerto‘la qismiga yetib borib, u yerda 2 kun davomida jon saqlab turdim. Shundan so‘ng harbiy komandirlarning topshirig‘i bilan meni Donetsk shahridagi harbiy gospitalga olib borishdi”, degan Q.M. sudda.
Yigit 2025 yil 6 aprelga qadar gospitalda davolangan. Harbiy gospitalda rentgen apparati bo‘lmagani sababli o‘sha kuni Q.M.ni boshqa shifoxonaga rentgen tekshiruvi o‘tkazish uchun olib borishgan. Ammo u vaziyatdan foydalanib, qochishni uddalagan. So‘ngra taksida bir necha kunda Moskva shahriga yetib borgan.
M.Q. 11 aprelda yordam so‘rab O‘zbekistonning Moskva shahridagi elchixonasiga murojaat qilgan. 24 aprel kuni esa elchixona tomonidan rasmiylashtirib berilgan “O‘zbekistonga qaytish uchun guvohnoma” bilan O‘zbekistonga qaytib kelgan.
Jazo
N.D. Jinoyat kodeksining 154-1-moddasi (Chet davlatlarning harbiy xizmatiga, xavfsizlik, politsiya, harbiy adliya organlari yoki shunga o‘xshash boshqa organlariga xizmatga kirish, yollanish) 2-qismi, Q.M. esa 154-moddasi (Yollanish) 1-qismida nazarda tutilgan jinoyatni sodir etganlikda aybli deb topilgan. N.D.ga 3 yil, M.Q.ga Jinoyat kodeksining 57-moddasini qo‘llagan holda 4 yil muddatga ozodlikni cheklash jazosi tayinlangan.
Toshkent shahrida Serra-Leonedan kurerlik jo‘natmasi orqali olib kirilgan 728 gramm kokain musodara qilindi. Giyohvandlik vositasi avtoehtiyot qismlari ichiga yashirilgan bo‘lib, uni qabul qilib olgan shaxs qo‘lga olindi.
Foto: Videodan kadr / DXX
Davlat xavfsizlik xizmati hamda Bojxona organlari xodimlari tomonidan «Xavfsiz va sog‘lom yurt» keng qamrovli tezkor-profilaktik tadbirlari doirasida giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi navbatdagi tezkor operatsiya o‘tkazildi.
Ma’lum qilinishicha, Serra-Leone davlatidan yuborilgan kurerlik jo‘natmasini Toshkent shahrining Yakkasaroy tumanidagi xususiy kurerlik xizmati orqali qabul qilib olmoqchi bo‘lgan Yashnobod tumanida yashovchi, 1983 yilda tug‘ilgan, muqaddam sudlangan shaxs ushlangan.
Tekshiruv davomida avtoehtiyot qismlari ichiga yashirilgan 728 gramm kokain borligi aniqlanib, giyohvandlik vositasi protsessual tartibda musodara qilindi.
Shuningdek, gumonlanuvchining yashash xonadoni ko‘zdan kechirilganda, zip-paketlarga joylangan kukunsimon moddalar hamda tarkibida narkotik moddalar mavjud bo‘lgan shirinliklar ashyoviy dalil sifatida olindi.
Hozirda mazkur shaxsga nisbatan Jinoyat kodeksining 246-moddasi 2-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan bo‘lib, tergov harakatlari davom etmoqda.
Xitoyda ishlab chiqarilgan ayrim bolalar o‘yinchoqlari savdodan chiqarildi.
Jizzax shahridagi savdo nuqtalaridan birida o‘tkazilgan nazorat xaridlari davomida Xitoyda ishlab chiqarilgan ayrim bolalar o‘yinchoqlarida xavfsizlik talablariga nomuvofiqliklar aniqlandi.
Texnik jihatdan tartibga solish sohasida nazorat inspeksiyasining Jizzax hududiy bo‘limi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmasi mutaxassislari tomonidan o‘tkazilgan o‘rganishlarda Mesh Squezee Ball savdo belgili, stressga qarshi o‘rgimchak shaklidagi yumshoq o‘yinchoqlardan namunalar olinib, laboratoriya sinovlaridan o‘tkazildi.
Sinov natijalariga ko‘ra, mazkur mahsulotlarda o‘tkir hid mavjudligi hamda formaldegid miqdori belgilangan me’yorlardan yuqoriligi aniqlandi.
Mutaxassislarning qayd etishicha, formaldegid moddasi inson salomatligiga, xususan, nafas yo‘llari, ko‘z va teriga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, allergik holatlarni kuchaytirishi mumkin.
Shuningdek, tekshiruv davomida mahsulot yorliqlarida zarur ma’lumotlar davlat tilida aks ettirilmagani ham qayd etildi. Aniqlangan holatlar «Bolalar o‘yinchoqlarining xavfsizligi to‘g‘risidagi umumiy texnik reglament» talablariga zid deb topildi.
Aniqlangan kamchiliklar yuzasidan savdo subyektlariga tegishli ko‘rsatmalar berilib, mahsulotlarni savdodan chiqarish va realizatsiyasini to‘xtatish bo‘yicha choralar ko‘rildi.
Andijon va Sirdaryo viloyatlarida hokim yordamchilari ishtirokida imtiyozli mablag‘larni firibgarlik yo‘li bilan o‘zlashtirish holatlari aniqlandi. Holatlar yuzasidan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.
Bosh prokuratura huzuridagi departament tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvlar davomida bir nechta hududda imtiyozli mablag‘larni talon-toroj qilish bilan bog‘liq holatlar fosh etildi.
Jumladan, departamentning Oltinko‘l tumani bo‘limi aniqlagan holatga ko‘ra, «U.T.» va «Q.A.» MChJning mas’ul shaxslari, Qayirma mahallasi hokim yordamchisi hamda boshqa shaxslar o‘zaro til biriktirib, fuqarolarga issiqxona faoliyatini kengaytirish uchun ajratilgan 442,3 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritgan. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, xizmat ko‘rsatuvchi korxonalar amalda bajarmagan ishlar hujjatlarda bajarilgan deb rasmiylashtirilgan.
Yana bir holat Sirdaryo viloyatining Mirzaobod tumanida aniqlangan. Unda Toshkent mahallasi sobiq hokim yordamchisi va boshqa shaxslar ushbu mahallada yashovchi sakkiz nafar fuqaroga ajratilgan 248 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini ta’minotchi korxonalar orqali talon-toroj qilganlikda gumon qilinmoqda.
Shuningdek, Departamentning Andijon shahri bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tekshiruvda «L.A.» MChJ rahbari va Farobiy mahallasi sobiq hokim yordamchisi fuqarolarga ajratilgan 163 million so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini firibgarlik yo‘li bilan o‘zlashtirganlikda gumon qilinmoqda.
Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan tergov harakatlari davom ettirilmoqda.
O‘zbekistonda qurilishi tugallanmagan va belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarni ko‘chirish holatlarining oldini olish maqsadida qonunchilik kuchaytirilmoqda. Buning uchun mas’ul shaxslarga jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Foto: Oliy Majlis Qonunchilik palatasi
Qonunchilik palatasi majlisida mazkur masalaga oid qonun loyihasi ko‘rib chiqilib, deputatlar tomonidan qabul qilindi va Senatga yuborildi.
Qayd etilishicha, so‘nggi yillarda mamlakatda shaharsozlik sohasini takomillashtirish bo‘yicha izchil islohotlar amalga oshirilayotgan bo‘lsa-da, ayrim hollarda qurilishi tugallanmagan hamda rasman foydalanishga topshirilmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning noqonuniy ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yilmoqda.
Mutasaddilarning ta’kidlashicha, bunday holatlar aholi xavfsizligiga jiddiy tahdid tug‘dirishi mumkin. Shu bois sohada faoliyat yuritayotgan sub’yektlar mas’uliyatini oshirish va huquqbuzarliklarning oldini olishga qaratilgan huquqiy mexanizmlarni kuchaytirish zarur.
Qonun loyihasiga muvofiq, Jinoyat kodeksiga ko‘p kvartirali uylar qurilishi uchun mas’ul shaxslar yoki mansabdor shaxslar tomonidan foydalanishga qabul qilinmagan uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yganlik uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.
Shuningdek, Shaharsozlik kodeksiga buyurtmachilar va pudratchilar zimmasiga belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘ymaslik choralarini ko‘rish majburiyatini yuklovchi normalar kiritilishi nazarda tutilgan.
Muhokamalar davomida deputatlar qonun loyihasining dolzarbligi va ahamiyatini ta’kidlab, uni yanada takomillashtirish yuzasidan qator taklif va tavsiyalar bildirdi. Yakunda qonun loyihasi Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan qabul qilinib, Senatga yuborildi.
Toshkent shahrida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida noqonuniy muomalada bo‘lgan qariyb 3,2 kilogramm giyohvandlik vositalari musodara qilindi. Holatlar yuzasidan bir necha nafar gumonlanuvchi qo‘lga olinib, ularga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atildi.
«Xavfsiz va sog‘lom yurt» keng qamrovli tezkor-profilaktik tadbirlari doirasida Davlat xavfsizlik xizmati Toshkent shahar boshqarmasi hamda poytaxt IIBB xodimlari hamkorligida giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanmasiga qarshi qator tezkor tadbirlar o‘tkazildi.
Dastlabki holatda Bektemir tumani hududida harakatlanayotgan Gentra rusumli avtomashina to‘xtatilib tekshirildi. Avtomashinada Yashnobod tumanida yashovchi, 1998 yilda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro bo‘lgan. Tekshiruv chog‘ida transport vositasi salonidan bir nechta zip-paketlarga qadoqlangan och sariq rangli kukunsimon moddalar topildi.
Tezkor tadbir davomida gumonlanuvchilar avvaldan yashirib qo‘ygan xufiya joy hamda ijaraga olgan xonadon ko‘zdan kechirildi. U yerdan ham kukunsimon moddalar, elektron tarozilar va giyohvandlik vositalarini qadoqlashda foydalaniladigan anjomlar aniqlandi.
Ekspertiza xulosasiga ko‘ra, musodara qilingan moddalar 1,2 kilogramm geroin va 100 gramm mefedron ekani tasdiqlangan. Ma’lum qilinishicha, mazkur ikki shaxs ham muqaddam giyohvandlik vositalari bilan bog‘liq jinoyatlari uchun sudlangan.
Yana bir tezkor tadbirda Shayxontohur tumanida yashovchi, 1982 yilda tug‘ilgan, muqaddam sudlangan fuqaroning yashash xonadonidan 47 gramm gashish va 34 gramm opiy musodara qilindi.
Tergov harakatlari davomida uni narkotik moddalar bilan ta’minlab kelgani gumon qilinayotgan Olmazor tumanida yashovchi 1980 va 1985 yillarda tug‘ilgan ikki nafar fuqaro ham ushlandi. Ularning avtomashinalari va yashash xonalari tekshirilganda, 1,8 kilogramm gashish hamda 12 gramm opiy aniqlanib, protsessual tartibda rasmiylashtirib olindi.
Har ikki holat yuzasidan gumonlanuvchilarga nisbatan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan. Ayni paytda tergov harakatlari davom etmoqda.
Serra-Leonedan yuborilgan kokain Toshkentda ushlandi
JCh kundaligi. Argentinada yana kambek, finalda 30 daqiqalik tanaffus
Xitoyda ishlab chiqarilgan ayrim o‘yinchoqlar savdodan chiqarildi
-
Sport5 days agoIspaniya Belgiyani yengib, yarimfinalga chiqdi
-
Jamiyat4 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Sport5 days agoAngliya-Norvegiya bahsi boshlanish vaqti kechiktirilishi mumkin
-
Dunyodan4 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Siyosat3 days ago
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qatar amiriga ta’ziya bildirdi
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat5 days agoDori narxini sun’iy oshirgan yuzlab dorixonalar aniqlandi
-
Sport4 days agoJCh kundaligi. Yana fantastik o‘ynagan Jud, yana qiynalgan Argentina va Emboloda ahmoqona qizil