Siyosat
Nega O’zbekiston uni kechiktirishda davom etmoqda
Ijroiya buyrug’iga binoan “Davlat xizmatining protsesslari va aktivlari to’g’risida” gi qonun joriy yiliga ko’ra ishlab chiqilishi rejalashtirilgan. Bu vazifa Akmal Burxanov boshchiligidagi Korruptsiyaga qarshi agentlikka tayinlangan. Biroq, ular iyul oyining o’rtalarida kelishgandan so’ng, hali qoralama belgilari yo’q. Kun.UZ ekspertlar bilan sakkiz yil davomida qoldirilgan qonunning ahamiyati haqida gapirdi va boshqa dolzarb muammolar muhokama qilindi.
{:::: T (}
6 soniya davomida o’tkazib yuboring
Men o’tkazib yuboraman
2017 yildan beri O’zbekiston davlat xizmatchilari tomonidan daromadlar va aktivlar deklaratsiyasi to’g’risidagi qonun qabul qilinishini kutdi. Bu yil 5 martda korruptsiyaga qarshi kurash muammolariga bag’ishlangan so’nggi davlat yig’ilishida yakuniy muddat yakunlandi. Qonun loyihasi may oyida tayyorlandi. Bu ijro etuvchi buyurtma tomonidan rasmiylashtirildi.
Biroq, iyul keldi va hali qonuniy alomatlar yo’q. Nega kechikish kerak? Nega bu qonun shunchalik muhim? Joriy yilning yanvar oyida kuchga kirgan foizlar harakati qanchalik samarali? Kun.uz ushbu savollarni siyosiy tahlilchi Hamid Smir Sodiq va huquqshunos Javavaher Rustamovni ko’tardi. Quyida ularning suhbati haqida umumiy nuqtai nazar:
“Hukumat amaldorlarining moliya nazorat qilinishi kerak.”
Suhbat boshida Xamid Sodiq nima uchun davlat xizmatchilari o’z daromadlari va aktivlarini e’lon qilishlari zarurligini tushuntirdi.
Uning so’zlariga ko’ra, zamonaviy boshqaruv kuchga ega bo’lgan tamoyilga asoslanadi. Va shu bilan birga, ular bilan bog’liq resurslar va moliya.
“Faylasuf Jon Lokk” Liberalizm asoslarini qo’ydi. Ilgari kuch butunlay shoh, imperator yoki xanga tegishli edi.
“Bu pulning odamlarga tegishli bo’lgan kontseptsiyani yaratdi. Odamlar davlat xizmatchilarini yollashadi. Shuning uchun ular davlat mablag’lari bilan ishlaydiganlar uchun, ammo xalqning xizmatkorlari emas.
“Shunday qilib, ular o’z maoshlaridan boshqa pul yo’q. Fesul tizimlarda hukmdorlar o’zlarining maoshlaridan ko’ra boyliklari kutilgan edi. Ammo fuqarolik siyosatda ishtirok etadigan va ularning kuchi va moliyalarini boshqarishga haqli.
“Shunday qilib, kuch bir amaldorda emas. Shuning uchun pullar odamlarga tegishli va oila a’zolarining daromadlari va aktivlarini, shuningdek, davlat xizmatchilari va aktivlarini kuzatib borish kerak”, deb tushuntirdi Sodiq.
Uning ta’kidlashicha, O’zbekistondagi qonunlarni qabul qilishni kechiktirishning nazariy sabablaridan biri bu kuchning elektr energiyasini taqsimlashni amalga oshiradigan siyosiy institutlarning ortiqcha kontsentratsiyasi hisoblanadi.
“Qonunning maqsadi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishdan iborat.”
Huquqshunos Javonser Rustamovning so’zlariga ko’ra, qonunning yo’qligi uchta asosiy omilga tegishli edi: siyosiy irodaning yo’qligi, rivojlanmagan huquqiy baza va texnik imkoniyatlar etarli emas.
“Birinchidan, demokratiya va siyosiy institutlar tuzilishi bilan bog’liq siyosiy institutlar masalasi mavjud. Biroq, uchta omillar o’zaro bog’liq bo’lib, o’z-o’zidan ishlay olmaydilar.
Ikkinchidan, huquqiy fond tayyor emas edi. Korruptsiyaga qarshi birinchi qonun faqat 2017 yilda o’tdi. Oldinda bunday qonun yo’q edi. Keyin davlat xizmatlari aktsiyasi qabul qilindi. Foizlar qonuni 2024 yilda kuchga kirdi.
“Hamid aytganidek, bu qonun ba’zi islohotlarni amalga oshirmasdan kuchsiz emas. Agar biz 2017 yoki 2020 yilda belgilangan ikki oylik muddat ichida loyihani amalga oshirishga harakat qilsak, biz buni amalga oshira olmadik, – tushuntirdi Rustamov.
U bunday qonunlarning asosiy maqsadi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish va kuchli odamlardan himoyasizlikni himoya qilish ekanligini ta’kidladi. “Ammo bu ruh joriy loyihada emas”, deya qo’shimcha qildi u.
“Ushbu qonunni qabul qilishdan qo’rqishning hojati yo’q.”
Hamid Sodiqning so’zlariga ko’ra, qonunning muhim maqsadi hokimiyat balansini saqlashdir. Uning ta’kidlashicha, kuch eng katta kuchdir va tabiiyki moliyaviy va boshqa resurslarni jalb qiladi, shuning uchun uni cheklash uchun tartibga solish kerak.
“Siyosat fenty va ko’pxotmallik o’rtasida farq qiladi. Ushbu deklaratsiya qonunlari orasida bu deklaratsiyalarni jalb qiladi. Bu nimani anglatadi, oligarxlar katta iqtisodiy va moliyaviy kuchlarga ega bo’lgan odamlardir. Ular juda katta muammo emas.
“Boshqa tomondan, ko’podarlar juda katta boylik to’plagan siyosatchi.” Polila “siyosatni anglatadi va” GAX “poytaxtlar bilan bog’liq. Bu eng xavfli raqamlar, chunki ular eng xavfli raqamlardir.
“Ular katta boylik to’planishganda, ular kuchli ommaviy axborot vositalarini boshqarish, jinoiy tarmoqlarga bog’lanib, aylanib yuradigan milliardlab odamlarni bog’lash orqali chegaralarga ko’proq ta’sir ko’rsatadilar.
“Menimcha, bu qonunni berishdan qo’rqish kerak emas. Tayyorgarlik cheksiz bo’lishi shart emas. Agar siz shaffoflik bilan shug’ullana olmasangiz, qanday nuqtai nazarda?
Suhbat davomida ma’ruzachilar ushbu masalani hal qilishda funktsional siyosiy tizimlarning, shuningdek, amaldorlar qiziqishi masalalari, O’zbekistondagi ushbu masalaning holati va korruptsiyaga qarshi agentliklarni bajarish muhimligini ham muhokama qildilar.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар раҳбарлари кенгашининг навбатдаги йиғилиши ҳамда «ШҲТ плюс» форматидаги учрашувда иштирок этиш учун Бишкек шаҳрига келди.
«Манас» халқаро аэропортида давлатимиз раҳбарини Қирғиз Республикаси Вазирлар Маҳкамаси Раиси – Президент Администрацияси раҳбари Адилбек Қасималиев ва бошқа расмийлар кутиб олди.
Бугун Ўзбекистон Президенти қатор икки томонлама учрашувлар ўтказади ҳамда VI Бутунжаҳон кўчманчилар ўйинларининг очилиш маросимида иштирок этади.
Bishkek shahrida o‘tayotgan Shanxay hamkorlik tashkiloti sammiti doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin bilan muzokaralari bo‘lib o‘tdi.
Uchrashuv avvalida davlatimiz rahbari Xitoy yetakchisiga O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan yo‘llagan samimiy tabrigi hamda O‘zbekiston – Xitoy ko‘p qirrali munosabatlarini mustahkamlashga qo‘shayotgan shaxsiy hissasi uchun minnatdorlik bildirdi.
Kelgusi yilda mamlakatlarimiz o‘rtasida diplomatik aloqalar o‘rnatilganiga 35 yil to‘ladi. Ushbu qutlug‘ sanani keng nishonlash bo‘yicha tadbirlar dasturini tayyorlash taklif etildi.
So‘nggi yillarda ikki tomonlama munosabatlar sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarildi. Barcha darajalarda aloqalar izchil mustahkamlanib, siyosiy muloqot, savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy va texnologik hamkorlik rivojlanmoqda, madaniy-gumanitar almashinuvlar kengaymoqda.
Tomonlar tashqi siyosat idoralari o‘rtasidagi tizimli strategik muloqotni davom ettirish va parlamentlararo aloqalarni yanada chuqurlashtirish muhimligini ta’kidladilar. O‘zbekiston “yagona Xitoy” siyosati hamda “uch yovuz kuch”ga qarshi qat’iy kurashni doimiy qo‘llab-quvvatlashi qayd etildi.
Savdo-iqtisodiy va investitsiyaviy hamkorlikka alohida e’tibor qaratildi. O‘tgan yili ikki mamlakat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 18 milliard dollarga yaqinlashdi. Kelgusida uning yanada o‘sishiga ishonch bildirildi.
Yaqin yillarda tovar ayirboshlash hajmini 30 milliard dollarga yetkazish bo‘yicha yangi marrani belgilash taklif etildi. Shu maqsadda sanoat va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini o‘zaro yetkazib berishni ko‘paytirish hamda O‘zbekiston korxonalarining Xitoyda o‘tkaziladigan savdo ko‘rgazmalarida faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar davom ettiriladi.
Amaldagi qo‘shma investitsiya loyihalari portfeli qariyb 60 milliard dollarni tashkil etmoqda. O‘zbekistonda 6 mingdan ortiq qo‘shma korxona faoliyat yuritmoqda.
Energetika, kimyo sanoati, metallurgiya, qurilish materiallari va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish, transport va infratuzilma, qishloq xo‘jaligi hamda yuqori texnologiyalar sohalarida sanoat kooperatsiyasining istiqbolli yo‘nalishlari belgilandi. Raqamli iqtisodiyot, tog‘-kon sanoati, mineral resurslarni o‘zlashtirish va qayta ishlash sohalaridagi “o‘sish nuqtalari” kengaytiriladi.
Texnologik sheriklikning yorqin namunasi sifatida “BYD” kompaniyasi bilan elektromobillar ishlab chiqarish bo‘yicha hamkorlik qayd etildi. Ishlab chiqarish quvvatlari va mahalliylashtirish darajasini oshirish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Xitoy kompaniyalariga O‘zbekiston hududlaridagi qo‘shma sanoat zonalarida ishlab chiqarish korxonalarini tashkil qilishda yanada faol ishtirok etish taklif qilindi.
Xitoyning yetakchi moliya institutlari bilan hamkorlikni yanada rivojlantirish va ularning mamlakatimizdagi loyihalardagi ishtirokini kengaytirishdan manfaatdorlik bildirildi.
Energetika sohasidagi hamkorlik yuqori baholandi. O‘zbekiston an’anaviy va muqobil energetika sohalaridagi sheriklikni kengaytirish hamda Xitoy kompaniyalarini tinch atom loyihalariga jalb etishdan manfaatdor.
Hududlararo almashinuvlar faol rivojlanmoqda. O‘zbekistonning barcha viloyatlari Xitoy provinsiyalari bilan faol hamkorlik qilib, ko‘pgina qo‘shma loyihalarni amalga oshirmoqda. May oyida Sian shahrida uchinchi Hududlar forumi bo‘lib o‘tdi.
Transport sohasidagi o‘zaro bog‘liqlikni rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi. “Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston” strategik temir yo‘lini qurish ishlari samarali davom ettirilmoqda. Mazkur yo‘nalish Yevroosiyo transport ekotizimining muhim bo‘g‘iniga aylanishi hamda “Bir makon, bir yo‘l” tashabbusi doirasidagi o‘zaro bog‘liqlikni yanada kuchaytirishiga ishonch bildirildi.
Muzokaralar davomida turizm va gumanitar almashinuvlarni kengaytirish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tildi. Vizasiz tartib amal qilmoqda, ikki mamlakat shaharlari o‘rtasidagi aviaqatnovlar geografiyasini kengaytirish va parvozlar sonini ko‘paytirish rejalari muhokama qilindi.
O‘zbekiston va Xitoy madaniyat markazlarini ochish bo‘yicha izchil ishlar olib borilmoqda. Yil yakuniga qadar Xitoyda O‘zbekiston madaniyati kunlarini o‘tkazish rejalashtirilgan. 2027-2029-yillarga mo‘ljallangan madaniy tadbirlar dasturini qabul qilish taklif etildi.
Ilm-fan, ta’lim va kadrlar tayyorlash sohalaridagi hamkorlik muntazamlik kasb etgan. “Lu Ban ustaxonalari” va Konfutsiy institutlari faoliyati hamda hududlarda qo‘shma ta’lim loyihalarini rivojlantirish ishlari davom ettiriladi.
Xitoy tilini o‘rganishni, oliy ta’lim muassasalari o‘rtasidagi ta’lim dasturlarini yanada kengaytirish hamda yurtimiz yoshlarining Xitoyda tahsil olishi uchun kvotalarni oshirishdan manfaatdorlik bildirildi.
Kosmosni o‘zlashtirish hamkorlikning istiqbolli yo‘nalishlari qatorida qayd etildi.
“Xitoy – Markaziy Osiyo” formatidagi mintaqaviy sheriklikni yanada chuqurlashtirish va uning kelgusi yilda Xitoyda bo‘lib o‘tadigan uchinchi sammitiga tayyorgarlik ko‘rish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekiston Prezidenti Xitoy Raisini mamlakatimizga tashrif bilan kelishga taklif etdi. Uchrashuv har doimgidek ishonch, ochiqlik va do‘stlik ruhida o‘tdi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Bishkek shahrida o‘tayotgan ShHT sammiti tadbirlari doirasida BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Suhbat avvalida BMT Bosh kotibi davlatimiz rahbari va O‘zbekiston xalqini mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligi bilan samimiy tabriklab, tinchlik-osoyishtalik, farovonlik va ravnaq tiladi.
BMT va uning institutlari bilan hamkorlikni yanada kengaytirish va mustahkamlash masalalari muhokama qilindi.
Davlatimiz rahbari Antoniu Guterrishning O‘zbekiston va BMT o‘rtasidagi ko‘p qirrali hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shayotgan shaxsiy hissasini yuqori baholadi. Bosh kotibning tashkilot tizimini isloh qilishga qaratilgan tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashini aytdi.
Faol muloqot va o‘zaro tashriflar hamda O‘zbekistonning BMTning saylanadigan organlari faoliyatidagi ishtiroki kengayib borayotgani mamnuniyat bilan qayd etildi. So‘nggi yillarda mamlakatimiz tashabbusi bilan BMT Bosh Assambleyasining 15 ta rezolyusiyasi qabul qilindi.
Antoniu Guterrish O‘zbekistonning Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishda katta yutuqlarga erishayotganini olqishladi. Bu boradagi hamkorlikni yanada faol davom ettirishga tayyorlik tasdiqlandi.
Suhbat davomida xalqaro va mintaqaviy kun tartibining dolzarb masalalari yuzasidan fikr almashildi. Bo‘lajak qo‘shma tadbirlar rejasi ham ko‘rib chiqildi.
Bishkek shahrida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Pokiston Islom Respublikasi Bosh vaziri Shahboz Sharif bilan uchrashdi.
Suhbat avvalida davlatimiz rahbari Pokistonni Shanxay hamkorlik tashkilotiga raislikni qabul qilayotgani bilan samimiy tabrikladi.
Joriy yilning fevral oyida Islomobodga amalga oshirilgan tarixiy tashrif va bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuvlar munosabatlarimizni yangi sifat bosqichiga ko‘targani alohida qayd etildi.
Muloqot davomida savdo-iqtisodiy, investitsiyaviy, transport va logistika bo‘yicha hamkorlik ko‘lamini yanada kengaytirish borasida fikr almashildi.
Uchrashuvda hududlararo hamkorlik va gumanitar yo‘nalishdagi aloqalarni rivojlantirish masalalariga ham e’tibor qaratildi. Xususan, joriy yilda Xiva shahrida Hududlararo forum o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘rilayotgani hamda Pokistonda O‘zbekiston madaniyati va kinosi kunlarini tashkil etish rejalashtirilayotgani qayd etildi.
To‘qimachilik, tibbiyot, farmatsevtika, qishloq xo‘jaligi va boshqa muhim sohalardagi loyihalarni jadallashtirish maqsadida qo‘shma “yo‘l xaritasi”ni qabul qilishga kelishib olindi.
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Xitoy tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi.
Mirziyoyeva Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasi Siyosiy byurosi a’zosi, XKP MQ Tashqi ishlar bo‘yicha komissiyasi devoni rahbari, Xitoy tashqi ishlar vaziri janob Van I bilan uchrashuv samimiy va do‘stona ruhda o‘tganini bildirgan.
O‘zbekiston va Xitoy o‘rtasidagi strategik sheriklik yangi bosqichga ko‘tarilib, keng imkoniyatlar eshiklari ochilmoqda. Shu nuqtai nazardan savdo, iqtisodiyot, investitsiya va madaniy aloqalar kabi ustuvor yo‘nalishlardagi munosabatlar rivojini muhokama qilish alohida ahamiyat kasb etdi.
Suhbat chog‘ida tomonlar global masalalar bo‘yicha umumiy qarashlarni shakllantirishga alohida to‘xtaldi.
Saida Mirziyoyeva Van Iga iliq va mazmunli suhbat uchun minnatdorlik bildirdi.
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
Шавкат Мирзиёев Бишкекда кутиб олинди
Bu yilgi Mustaqillik bayrami ijtimoiy tarmoqlarda chin ma’noda portladi!
-
Sport3 days ago
EChL 2026/2027. Umumiy guruh bosqichi taqvimi e’lon qilindi
-
Jamiyat3 days ago
Ko‘ksaroyda O‘zbekiston va Hindiston yetakchilariningg tarixiy muzokaralari bo‘lib o‘tdi
-
Sport3 days ago
Akademik eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni bo‘ldi
-
Jamiyat2 days ago
Qonunchilikdagi noaniqliklar tadbirkor foydasiga talqin qilinadi
-
Siyosat4 days ago
Prezidentning Mustaqillik bayrami tabrigidan o‘rin olgan asosiy fikrlari
-
Siyosat2 days ago
Pokiston bosh vaziri bilan uchrashuv o‘tkazildi
-
Mahalliy8 hours ago
«Enamdan qolgan dalalar» (Esse)
-
Siyosat3 days ago
Saida Mirziyoyeva Pekinda Va I bilan muloqot o‘tkazdi