Dunyodan
Xamasning aytishicha, bu G’azo sulh rejasida “ijobiy javob” ni olib kelgan
Reuters
Falastinliklar Isroil shimolidagi “G’azo” shimolidagi “Alshati” shimolidagi qochqinlar lagerida Isroilning vayron qilingan binolarini ko’rishdi
Xamasning aytishicha, bu AQShning yangi mate tasarnonlari va garovga olinganlar to’g’risidagi kelishuvning yangi taklifi va garovga olinganlar to’g’risidagi bitim uchun so’nggi taklifni “ijobiy javob qaytardi” deydi.
Uning bayonotida u “Biz tez orada muzokaralarni kiritishga tayyormiz”. Taklif hali qabul qilinishini tasdiqlamagan.
Juma kunidan oldin Donald Trump Xamas kun davomida javob berishini umid qilayotganini aytdi.
Uning so’zlariga ko’ra, o’sha haftada Isroil 60 kunlik sulh uchun zarur bo’lgan sharoitlarni qabul qilgan, ular davomida siyosiy partiyalar 20 oylik urushni tugatish uchun ishlashadi.
Taklif Isroil qamoqxonalarida bo’lib o’tgan Falastin mahbuslari evaziga 10 nafar garovga olingan 10 nafar garovga olingan 11 nafari garovga olingan.
G’azoda ellikta garovga olingan, ular kamida 20 tasi tirik bo’lishiga ishonishadi.
Xamasning muhim talablaridan biri bu cheksiz oziq-ovqat va tibbiy yordamning qayta tiklanishi va taklif xabar berilmagan, xabarlarga ko’ra, yaqin orada BMT va Qizil Xochni jalb qilish bilan etarli miqdorda kiradi.
Rejada Isroil kuchlarining G’azo qismlaridan asta-sekin olib chiqilishini o’z ichiga oladi.
Avvalambor, Xamas 60 kunlik sulh tugaganidan keyin Isroil havo va er osti operatsiyalarini davom ettirishini kafolatlaydi.
Taklif, urushning oxiri va qolgan garovga olingan garovga qo’yilgan garovga kelganda birinchi kunda boshlanadi.
Xamasning ijobiy javobi kelasi hafta Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxuning Vashingtonga rejalashtirilgan tashrifidan oldin Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxuning Vashingtonga rejalashtirilgan tashrifidan oldin rasmiy va bilvosita muzokaralar tiklashga olib keladi.
Shu bilan birga, Isroil kuchlari G’azo sektori bo’ylab bombalashishda davom etmoqda.
Juma kuni Xamalalan G’azo Sog’liqni saqlash vazirligi rasmiylari Isroil hujumlari so’nggi 24 soat ichida kamida 138 falastinlikni o’ldirganini aytdi.
Mahalliy Nasser kasalxonasiga ko’ra, ikkita chodirda, mahalliy Nasser kasalxonasiga ko’ra, uyning janubiy Xon va Yunis hududidagi uyga ko’chib ketgan odamlarning kamida 15 falastinlik halok bo’ldi.
13 yoshli Molal Al-Fa akasi Mahmud, ular orasida halok bo’ldi.
“Men u erda o’choq bo’ladi va men akamni yo’qotganim uchun allaqachon sulh bo’lishi kerak edi”, dedi u dafn marosimida.
“Der” Ashraf tomonidan o’ldirilgan Adler Muorimar: “Bizning yuraklarimiz buzildi … Biz ularning qon to’kilishini tugatishlarini istaymiz. Biz bu urushni to’xtatishni istaymiz.
Isroil harbiylari hali ish tashlash haqida gapirmagan, ammo uning kuchlari “Hamasning harbiy imkoniyatlarini demontaj qilish uchun o’z kuchlari”.
Keyinchalik, juma kuni qizil xochning so’zlariga ko’ra, G’azo janubidagi Rafa Rafadagi dala kasalxonasida, yo’qolgan o’q bilan urilgan. Uning ahvoli “nomaqbul” voqeadan keyin uning ahvoli barqaror edi, deyiladi Qizil xoch.
Shu bilan birga, tibbiy xayriya MSF, Isroil kuchlari tomonidan Xon janubidagi Janubiy Yunonistonning ko’ylagichi yuklovchisini kutib, Isroil kuchlari tomonidan o’ldirilganini aytdi. MSF hodisani shaharda Nasser kasalxonasidagi jamoa sifatida keltirdi. IDF hali izoh bermadi.
“100 kundan ortiq Falastinliklarning tizimli va qasddan ochlik uchun G’azodagi” MSF “MSF” MSFda favqulodda koordinatori. “Bu qirg’in hozir to’xtashi kerak.”
Kyla Herrmannsen / BBC
Sobiq garovga olingan Kiegel Tel-Avivdagi miting aytib berdi, bu hali ham asirlikda bo’lganlarning barchasini ozod qilish uchun “keng qamrovli muomala” kerak.
Isroil, Isroilning atigi 60 km (40 milya), qolgan garovga olingan oilalar va ularning tarafdorlari Trumpni “kelishuvga undash” deb isitib, miting o’tkazgan.
Yaqin atrofdagi plygistonda ular AQSh bayrog’i va “hamma erkinlik” so’zini o’z ichiga olgan ulkan banner qurdilar.
Tadbirga murojaat qilish, Isroil-amerikalik Itay Chenning otasi Ruby Chen edi. 19 yoshli askar Xamasdagi boshchiligida 2023 yil 7 oktyabrda o’ldirilgan, u urushni keltirib chiqargan va uning jasadi garovga olingan deb G’azoga qaytarilgan.
“Men Bosh vazir Netanyaxuning keyingi hafta AQShga borishga va barcha garovga olishlarni olib keladigan bitimni qaytarib oldim”, dedi Chen. “Isroil va Xamas o’rtasida yakuniy batafsil bitim bo’lishi kerak.”
Fevral oyida 484 kunlik mahbusdan keyin fevral oyida ozod qilingan Isroil amerikasi kestirib kesteli ham gapirdi.
“Kibbutz Kim Azadagi ko’plab do’stlarim asirlikda qolmoqda”, dedi u. “Faqat har tomonlama bitim ularni uyga olib kelishi va Yaqin Sharq uchun yaxshiroq kelajakni yaratishi mumkin.”
Aksariyat isroilliklarning asosiy tashvishi – qolgan garovga olinganlar taqdiri va agar sulh kasalligining taqdiri, ular bilan nima sodir bo’lishi mumkin, va Netanyaxu G’azoda havo hujumlarini kuchaytirishni buyuradi.
Ushbu oilalar uchun ikkala tomon ham partiyalar bitimga rozi bo’lishlariga va uzoq davom etishiga umid qilish uchun ko’p sabablar mavjud. Biroq, avvalgi harakatlar muvaffaqiyatsiz bo’lganidan keyin bunday bo’lmasligi mumkin.
Payshanba kuni Netanyaxu, Isroil-G’azo chegarasi yaqinidagi Kibbutz Nir ozini, 2023 yil 7 oktyabrda jami 76 kishining 76 yoshida bo’lgan jamoalarga tashrif buyurganida, qolgan barcha garovga olingan barcha garovga qo’yilgan barcha garovga olingan.
“Avvalo, barcha garovga olinganlarning barchasini bajarishni ta’minlash uchun chuqur majburiyatni his etamiz”, dedi u. “Biz ularni yana qaytarib olamiz.”
Biroq, u urushni tugatishga va’da bermadi. U garovga olinganlar qo’yib yuborilib, Xamas armiyasi va boshqaruv qobiliyati yo’q qilinmaguncha sodir bo’lar edi, deb ta’kidladi.
Isroil kuchlari 2023 yil 7 oktyabrdagi hujumga javoban G’azoda kampaniyani boshladilar. Hujum 1200 kishini o’ldirdi va 251 nafar kishini garovga oldi.
G’azoda kamida 57,130 kishi vafot etdi, shu payt, hududning Xamasran sog’liqni saqlash vazirligi.
Eron Milliy Xavfsizlik Oliy Kengashi kotibi Ali Larijoniyning aytishicha, AQSh va Isroil hujumlari boshlanganidan beri hech bir islomiy davlat Eronni qo’llab-quvvatlamagan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, mintaqaviy xavfsizlikni ta’minlash va tashqi tahdidlarga qarshi kurashish uchun islom olami birlashishi zarur.
Ali Larijoniy olti banddan iborat maktubida Eron qarshilik ko‘rsatishda davom etayotgani va islomiy hukumatning o‘z xalqini qo‘llab-quvvatlamaslik harakati Islomning mohiyatiga zid ekanini ta’kidladi.
“Ba’zi davlatlar bundan ham uzoqroqqa borib, Eron Amerika bazalariga, Amerika va Isroil manfaatlariga hujum qilgani uchun bizning dushmanimiz, deb da’vo qilmoqda! Mamlakatlaringizdagi Amerika bazalari Eronga qarshi hujumlar boshlaganini kuzatib o’tiramizmi?!”
Ular bahona izlaydilar. Bugun bu jangning bir tomonida AQSh va Isroil, boshqa tarafda musulmon Eron va qarshiliklar. Siz qaysi tarafdasiz?” dedi Ali Larijoniy.
U islom olamining kelajagini qayta ko‘rib chiqishga chaqirib, “AQSh hech qachon sizga sodiq bo‘lmaydi, Isroil esa sizning dushmaningizdir” dedi.
28 fevral kuni ertalab AQSh va Isroil Eronga qarshi harbiy amaliyotlarni boshladi. Ushbu hujum natijasida Eron oliy rahbari Ali Xomanaiy halok bo’ldi. Bunga javoban Eron Fors ko‘rfazidagi Amerika nishonlariga, jumladan Birlashgan Arab Amirliklari va Qatarga hujum qildi.
Reuters agentligiga ko‘ra, Eron Hindistondan qo‘lga olingan tankerni ozod qilishni talab qilgan.
Eron kemalarning Hormuz boʻgʻozida xavfsiz harakatlanishi uchun muzokaralar doirasida fevral oyida Hindiston tomonidan qoʻlga olingan uchta tankerni ozod qilishni talab qilgan edi. Bu haqda Reuters xabar berdi.
Rasmiy manbalarga ko‘ra, Tehron kemaning qo‘yib yuborilishini Hindistonga tegishli yoki Hindistonga bog‘langan kemalar Fors ko‘rfazi bo‘ylab xavfsiz tranzit qilish imkoniyati bilan bog‘lamoqda.
Ma’lumotnoma: “Asphalt Star”, “Al Jaffia” va “Stella Ruby” tankerlari 5 fevral kuni Hindiston suvlarida langar qo‘ydi. Ushbu kemalar shaxsiy ma’lumotlarni yashirish yoki soxtalashtirish va noqonuniy kemadan kemaga o’tkazishda gumon qilinmoqda. Hozirda uch tanker Mumbay yaqinida hibsga olingan.
Eron hukumati, shuningdek, Hindistondan ma’lum dori-darmonlar va tibbiy asbob-uskunalar yetkazib berishni so’radi, dedi rasmiylar. Dushanba kuni Eronning Nyu-Dehlidagi elchisi Hindiston Tashqi ishlar vazirligi vakillari bilan hozirgi vaziyatni muhokama qildi.
Xalqaro Amnistiya tashkiloti Eronning Minob tumanidagi Shajaray Toiba maktabida kamida 170 kishining hayotiga zomin boʻlgan portlash uchun Qoʻshma Shtatlar masʼul ekanini aytdi.
Xalqaro tashkilotlar xulosasiga ko‘ra, AQSh harbiylari bu hujumda asosan bolalar o‘limiga sabab bo‘lgan “Tomaxavk” raketalaridan foydalangan.
Xalqaro Amnistiya tashkiloti sun’iy yo‘ldoshdan olingan suratlar, videoyozuvlar va ekspertlar bilan suhbatlarni sinchiklab tahlil qilib, shunday xulosaga keldi.
“Ushbu voqea AQSh harbiylari hujum vaqtida tinch aholiga zarar yetkazilishining oldini olish uchun zarur choralarni ko‘ra olmaganini ko‘rsatadi, bu xalqaro gumanitar huquqning jiddiy buzilishi hisoblanadi”, — deya ta’kidladi xalqaro inson huquqlari tashkiloti.
Ta’kidlanishicha, bu urush jinoyati aybdorlari javobgarlikka tortilishi kerak.
Xalqaro Amnistiya tashkiloti direktori Erika Gevara Rosasning aytishicha, yuzlab begunoh bolalarning o‘limiga sabab bo‘lgan hujum AQSh razvedkasi uchun sharmandalikdir.
Al-Jazira telekanali, AQSh va Isroil Eronga qarshi keng ko’lamli hujumlar uyushtirayotgan bir paytda, AQSh rasmiylari xalqaro qonunlarni ochiqdan-ochiq mensimasliklariga e’tibor qaratdi.
“Xalqaro tashkilotlar nima deyishidan qat’iy nazar, Qo’shma Shtatlar havo kuchlaridan foydalangan holda tarixdagi eng dahshatli va aniq (harbiy) operatsiyani o’tkazmoqda”, – dedi Mudofaa vaziri Pit Xegset jurnalistlar bilan bo’lib o’tgan brifingda. “Biz aloqadorlikning ahmoqona qoidalarini, muvaffaqiyatsiz davlat qurilishini, demokratiyani o’rnatishga urinishlarni yoki siyosiy qoidalarga asoslangan urushni hisobga olmaymiz. Biz faqat g’alaba qozonish uchun kurashamiz.”
Amerika xalqi va Demokratik partiya vakillari Tramp ma’muriyatidan bolaning o‘limiga sabab bo‘lgan hujumga aniqlik kiritishni talab qilmoqda. Ammo hozircha Oq uy rasmiylari faqat tekshiruv o‘tkazilishini aytishdi.
Avval xabar qilinganidek, BMT Inson huquqlari bo‘yicha Oliy komissari Volker Turk ham Minob tumanidagi maktabdagi portlashda bir o‘quvchining o‘limi yuzasidan tezkor, adolatli va halol tergov o‘tkazishga chaqirgan edi.
Bungacha Reuters va New York Times kabi yetakchi ommaviy axborot vositalari ham hujumga AQShning aloqador bo‘lishi mumkinligi haqida xabar bergan edi.
28 fevralda AQSh va Isroil Eronga qarshi urush boshlagan kuni Shajaray Toiba maktabi bombardimon qilindi. O‘quv kunida uyushtirilgan hujumda kamida 170 nafar o‘quvchi va o‘qituvchi halok bo‘ldi, maktab binosi butunlay vayron bo‘ldi.
Eron davlat gazetalari AQSh va Isroil tomonidan sodir etilgan hujumda 7 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan 180 ga yaqin o‘quvchi qiz halok bo‘lgani va yana o‘nlab kishilar yaralangani haqida xabar berdi.
Tahlilchilarning aytishicha, Eronda begunoh talabalarning portlashi xalqaro huquq normalarini davlat hokimiyatiga muvofiq qoʻllash ikkiyuzlamachilik ekanligini koʻrsatdi.
Pokiston Kobulga havo hujumlarini boshladi; 400 dan ortiq qurbonlar haqida xabar berilgan
Source link
Yaqin Sharqdagi keskin vaziyat fonida Isroil koʻplab mintaqaviy davlatlar, jumladan, hali rasman diplomatik aloqalar oʻrnatmagan davlatlar bilan alohida va intensiv muzokaralar olib borayotgani maʼlum boʻldi. Qo’shma Shtatlar bu jarayonda faol ishtirok etmoqda, Quddus, Ar-Riyod va Bayrut kabi bir qancha markazlarda parallel muloqot olib borilmoqda.
“Israel Hayom” nashrining yozishicha, bu muzokaralar oddiy diplomatik munosabatlar emas. Ularning asosiy maqsadi urushdan keyingi yangi mintaqaviy xavfsizlik va hamkorlik tizimini shakllantirishdir. Boshqacha aytganda, bu nafaqat bugungi harbiy tahdidlarni bartaraf etish, balki Yaqin Sharqning kelajakdagi siyosiy va iqtisodiy modeliga ham tegishli.
Bahslar Eronning mintaqadagi ta’sirini cheklash masalasiga qaratilgan. Isroil va uning ittifoqchilari Tehronning kelajakda strategik tahdidga aylanishining oldini olish uchun keng qamrovli tizim yaratishni maqsad qilgan.
Bu tizim AQShning siyosiy va harbiy “qalqoni” ostida ishlay oladi. Unda xavfsizlik va mudofaa kelishuvlari, iqtisodiy hamkorlik loyihalari, Isroil va arab davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarni normallashtirish ko‘zda tutilgan.
Muzokaralarda iqtisodiy masalalar ham katta o‘rin tutadi. Xususan, Fors ko‘rfazi mamlakatlarini Yevropa bilan bog‘lovchi savdo-transport yo‘lagini yaratish, neft va gazni tashish uchun yangi energiya yo‘nalishlarini rivojlantirish rejalashtirilmoqda.
Kun tartibidagi yana bir mavzu – Isroil va ko’plab arab davlatlari o’rtasidagi munosabatlarni yaxshilashga yordam bergan Ibrohim kelishuvlarining kengayishi. Rasmiylarning aytishicha, bu jarayonga yangi davlatlar qo’shilishi mumkin, nomzodlardan biri sifatida Livan ham tilga olinadi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Eron bir qator vositachilar, jumladan, Ummon, Rossiya va Fransiya orqali ehtimoliy o‘t ochishni to‘xtatish masalasini muhokama qilmoqchi.
Biroq Qo‘shma Shtatlar buning uchun boyitilgan uranni topshirish, yadroviy rivojlanish dasturlarini cheklash va Hormuz bo‘g‘ozini yopmaslik kabi qattiq shartlarni qo‘ygan.
Amerika manbalarining aytishicha, bu signallarni yuborayotgan shaxslar har doim ham qaror qabul qilish qudratiga ega emas, chunki Islom inqilobi soqchilari korpusi urush sharoitida asosiy qarorlarni qabul qiladi.
Shu bilan birga, xalqaro tahlilchilarga ko‘ra, Erondagi hozirgi vaziyat rasmiy bayonotlardan jiddiyroq bo‘lishi mumkin. Bu uning harbiy faolligi yaqin kunlarda pasayish ehtimolini oshiradi.
Boshqacha aytganda, Yaqin Sharq shunchaki urush emas, balki yangi tartib uchun kurashdir. Isroil va uning ittifoqchilari urushdan keyingi mintaqani qayta shakllantirmoqchi boʻlsa, Eron oʻz taʼsirini saqlab qolishga intilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, Ibrohim kelishuvlari 2020-yilda AQSh vositachiligida imzolangan diplomatik kelishuv bo‘lib, Isroil va ko‘plab arab davlatlari o‘rtasidagi munosabatlarni normallashtirishga qaratilgan.
Kelishuv Yaqin Sharqda ko‘p yillik mojarolardan so‘ng Isroil va arab dunyosi o‘rtasidagi munosabatlarni yaxshilash yo‘lidagi muhim qadam ekani aytiladi.
Asosiy ishtirokchi davlatlar BAA va Bahrayn, keyin Marokash va Sudan edi.
Eron islomiy mamlakatlarga chaqirmoqda
O‘zbekiston ayollar milliy jamoasi JCh yo‘llanmasini qo‘lga kiritolmadi
Eron Hindistondan qo’lga olingan tankerni ozod qilishni talab qildi
-
Turk dunyosi3 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat18 hours ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Iqtisodiyot3 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Dunyodan5 days ago
Iroq g‘arbida AQShning yonilg‘i quyuvchi samolyoti urib tushirildi
-
Iqtisodiyot19 hours agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Dunyodan18 hours ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Iqtisodiyot2 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot2 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar