Connect with us

Iqtisodiyot

Nega pul o‘z qiymatini yo‘qotadi?

Published

on


Jamg‘armalar qiymatsizlanib ketmasligi uchun ularni saqlash, mol-mulkni himoya qilish va ko‘paytirish mumkinligi haqida tushuntirib beramiz.

So‘nggi vaqtlarda, ayniqsa oziq-ovqat mahsulotlari va kundalik zarur tovarlar narxlari muntazam oshib borayotganini kuzatmoqdamiz. Bu holat inflyasiya deb nomlanadi va insonlarni jamg‘armalarni qanday saqlash, moliyaviy barqaror kelajakni qanday ta’minlash hamda investitsiya orqali yo‘qotishlardan qanday qochish haqida o‘ylashga undaydi.

Inflyasiya jamg‘armalarning qadrsizlanishiga nima sabab bo‘ladi?

Inflyasiya — bu pulning haqiqiy qiymati pasayib, odatdagi xaridlar yanada qimmatlashadigan jarayon. Ya’ni, ilgari biror mahsulot yoki xizmatlar to‘plamiga yetarli bo‘lgan pul miqdori vaqt o‘tishi bilan yetmay qoladi. Bu hayotning qimmatlashuvi bilan bog‘liq tabiiy iqtisodiy holatdir.

Inflyasiya ko‘plab omillarga bog‘liq bo‘lib, ular orasida xomashyo va transport xarajatlarining oshishi, global iqtisodiy o‘zgarishlar, valyuta kurslarining tebranishi kabi sabablar mavjud. Masalan, elektr energiyasi yoki yoqilg‘i narxining oshishi ishlab chiqaruvchilarning xarajatlari ko‘payishiga olib keladi va bevosita mahsulot va xizmatlar narxiga ta’sir qiladi.

Inflyasiyaning eng sezilarli oqibati shundaki, u hayotning barcha sohalariga bevosita ta’sir qiladi: narxlar oshadi, kreditlar qimmatlashadi, bank omonatlarining daromadi esa ko‘pincha narxlar o‘sish sur’atiga yeta olmay qoladi.

Inflyasiya ayniqsa jamg‘armalarga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Agar pulni yostiq ostida, seyfda yoki an’anaviy bank omonatida saqlasangiz, vaqt o‘tgan sayin uning real qiymati kamayadi. Masalan, bugun 10 million so‘mga xarid qilishingiz mumkin bo‘lgan mahsulot va xizmatlar to‘plamini bir yil, besh yil yoki o‘n yildan keyin ancha kamroq miqdorda xarid qilishingiz mumkin bo‘ladi. Bu — xarid qobiliyatining yo‘qolishidir.

Odatdagi omonat hisobi bo‘yicha olinadigan foizlar ko‘pincha inflyasiya darajasidan past bo‘ladi. Pul ma’lum darajada daromad keltiradi, lekin narxlar bu foizlardan tezroq o‘sadi. Natijada, naqd pul yoki past daromadli omonatlar ko‘rinishida mablag‘ saqlash sekin, ammo muqarrar tarzda jamg‘armalarning qadrsizlanishiga olib keladi.

Nega bugun investitsiya qilish zarur?

Bugungi kunda shunchaki pul saqlash xavfsiz emas. Moliyaviy savodxonlik shuni ko‘rsatadiki, pulni yo‘qotmaslik uchun uni investitsiya qilish zarur. Investitsiya — bu faqat boylar uchun mo‘ljallangan vosita emas, balki o‘z jamg‘armasini saqlab qolmoqchi va ko‘paytirmoqchi bo‘lgan har bir inson uchun muhim moliyaviy vositadir.

Investitsiyalar inflyasiyadan himoya qilish bilan birga, qo‘shimcha daromad manbalarini yaratadi. Pul real iqtisodiyotda — qurilish, ishlab chiqarish, savdo yoki yangi texnologiyalarni rivojlantirishda ishlaydi va foyda keltiradi.

Barqaror va muvaffaqiyatli faoliyat yuritayotgan kompaniya bilan investitsiya imkoniyatlari

Bugungi kunda O‘zbekistonda samarali va shaffof investitsiya yechimlarini taklif qiluvchi zamonaviy kompaniyalar faoliyat yuritmoqda. Ular orasida WAY II kompaniyasi har bir investor uchun biznes sherigiga aylanish imkonini taqdim etadi. Kompaniyaning mavjud takliflaridan biri – bu mamlakatdagi eng yirik kompaniyalar sirasiga kiradigan Akfa Aluminium Group’ga investitsiya kiritish imkoniyatidir.

Bu — yillik 10–15% daromad keltiruvchi shaffof investitsiya vositasidir. WAY II kompaniyasining barcha investitsiya mahsulotlari islomiy moliyalashtirish tamoyillariga to‘la mos keladi, bu Islamic Finance Consulting Board (IFCB) tomonidan tasdiqlangan.

WAY II investitsiya modeli valyuta xatarlaridan himoya qilishni ham nazarda tutadi. Investor mablag‘ni so‘mda kiritgan zahoti, u avtomatik ravishda dollar kursiga bog‘lanadi. Daromad to‘lovlari esa joriy kurs bo‘yicha hisoblanib, investor milliy valyutada, lekin kurs o‘zgarishlari hisobga olingan holda ekvivalent daromadni oladi.

Oddiy qilib aytganda, sizning jamg‘armalaringiz nafaqat inflyasiya va valyuta tebranishi kabi xavflardan himoyalanadi, balki siz uchun ishlay boshlaydi va barqaror daromad olib keladi.

Manzil: Yashnobod tumani, Maxtumquli ko‘chasi, 2/1

Telefon: +998 (78) 555-55-55

Sayt: waygroup.uz

Instagram: @way_ll_group

Facebook: @Way ll Group

Telegram: @wayllgroup

Twitter: @way_ll_group

LinkedIn: @wayllgroup

YouTube: @Way_ll_Group





Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

Markaziy bank 11 ta tijorat bankini jarimaga tortdi

Published

on


Faoliyatini qonunchilik talablariga muvofiq tashkil etmagani, shuningdek inspeksiya va o‘rganishlar davomida aniqlangan kamchiliklar sabab 11 ta bank jarimaga tortildi. Shuningdek, 14 bank va 4 ta to‘lov tashkiloti ogohlantirildi.

Markaziy bankning Bank nazorati qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning fevral oyidagi yig‘ilishlarda 43 ta masala ko‘rib chiqildi va ular bo‘yicha tegishli qarorlar qabul qilindi, deya xabar berdi regulyator axborot xizmati.

Ma’lum bo‘lishicha, ko‘rib chiqilgan masalalarning 30 tasi ro‘yxatga olish va ruxsat berish yo‘nalishiga to‘g‘ri keldi. Jumladan, 3 ta holatda kredit tashkilotlari ustaviga kiritilgan o‘zgartishlar ro‘yxatdan o‘tkazilgan, 1 ta kredit tashkilotlarining ustav fondidagi ulushiga egalik qilish uchun ruxsat berish, 6 ta banklarda audit o‘tkazish huquqini berish uchun auditorlik malaka sertifikatini taqdim etish, 5 ta mikromoliya tashkilotlarini hisob ro‘yxatidan o‘tkazish, 1 ta to‘lov tashkiloti faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyani qayta rasmiylashtirish, shuningdek, 14 ta tijorat banklari kuzatuv kengashi va boshqaruvi a’zolari hamda muhim ahamiyatga ega xodimlarining nomzodlarini ko‘rib chiqish bilan bog‘liq masalalar muhokama qilingan.

Shu bilan birga, kredit tashkilotlarining moliyaviy holatiga doir 13 ta masala ham ko‘rib chiqilgan. Ularda Markaziy bankning ko‘rsatmalari va prudensial me’yorlari talablarining bajarilishi, tijorat banklarida o‘tkazilgan inspeksiya natijalari, bank xizmatlari iste’molchilarining huquqlarini himoya qilish, bank va to‘lov tashkilotlarida kiberxavfsizlik talablariga rioya etish hamda tashkilotlarning moliyaviy xizmatlarini «tartibga solish qumdoni» doirasida sinovdan o‘tkazish masalalari ko‘rib chiqilgan.

Faoliyatini qonunchilik talablariga muvofiq tashkil etmagani, shuningdek inspeksiya va o‘rganishlar davomida aniqlangan kamchiliklar sabab 11 ta bank jarimaga tortildi.

14 bank va 4 ta to‘lov tashkiloti prudensial normativ talablarga rioya etilmaganligi, o‘z faoliyatini qonunchilik hujjatlari talablariga belgilangan tartibda muvofiqlashtirmaganligi hamda o‘rganishlar davomida aniqlangan kamchiliklar uchun ogohlantirildi.

Bundan tashqari, 8 ta bank bo‘yicha ehtimoliy yo‘qotishlarning moliyaviy barqarorlikka salbiy ta’sirini kamaytirish va makroprudensial buferlar shakllantirishni ta’minlash maqsadida aksiyadorlarga oddiy aksiyalar bo‘yicha dividend to‘lash orqali foydani taqsimlamaslik talabi belgilandi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Rossiyadan naqd rubl olib chiqishga yangi cheklovlar joriy etildi

Published

on


Rossiya prezidenti Yevrosiyo iqtisodiy ittifoqi (YeOII)ga a’zo davlatlarga naqd valuta va oltin olib chiqish qoidalarini yanada kuchaytiruvchi farmonni imzoladi. Biznes vakillariga naqd pulni faqat xalqaro aeroportlar orqali olib chiqishga ruxsat beriladi.

Foto: Nikolay Gyngazov / Global Look Press

2026 yil 1 apreldan boshlab jismoniy shaxslar Rossiyadan YeOII Bojxona ittifoqiga a’zo davlatlar — Armaniston, Belarus, Qozog‘iston va Qirg‘izistonga 100 ming dollardan ortiq summaga teng naqd rublni olib chiqishi mumkin bo‘lmaydi. Tegishli farmonni Rossiya prezidenti Vladimir Putin 25 mart, chorshanba kuni imzoladi.

Yakka tartibdagi tadbirkorlar va yuridik shaxslar uchun esa naqd pulni poyezd yoki avtomobil orqali olib chiqish taqiqi summa miqdoridan qat’i nazar amal qiladi. Ular naqd rublni faqat Rossiyaning xalqaro aeroportlari orqali olib chiqishi mumkin bo‘ladi.

1 apreldan jismoniy va yuridik shaxslar, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlar mablag‘larning kelib chiqishini bank hisobvaraqlari bo‘yicha ko‘chirmalar bilan tasdiqlashi va ularning xorijda qanday maqsadlarda ishlatilishini ko‘rsatgan holda deklaratsiya to‘ldirishi shart bo‘ladi.

Prezident farmoni, shuningdek, Rossiyadan 100 grammdan og‘ir oltin quymalarini olib chiqishga nisbatan ham cheklovlar joriy qiladi.

2026 yil 1 maydan boshlab YeOII davlatlariga bunday quymalarni yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar faqat Sheremetevo, Domodedovo, Vnukovo va Knevichi aeroportlari orqali, Rossiya Asilmetall va qimmatbaho toshlar nazorati palatasining maxsus ruxsati bilan olib chiqishi mumkin bo‘ladi.

Jismoniy shaxslar uchun esa yangi cheklovlar nafaqat YeOII davlatlariga, balki boshqa mamlakatlarga nisbatan ham qo‘llanadi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Xorijiy valyutalarda pasayish ro‘y berdi

Published

on



Xorijiy valyutalarda pasayish ro‘y berdi



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi

Published

on


Markaziy bank 11 ta bankni jarimaga tortdi. 

Markaziy bankning Bank nazorati qo‘mitasi 2026-yil fevral oyida 7 marotaba yig‘ilish o‘tkazib, banklar, kredit va to‘lov tashkilotlari faoliyatiga oid 43 ta masalani muhokama qildi. 

 Asosan: 

– ro‘yxatga olish va ruxsat berish masalalari, 

– banklar va kredit tashkilotlarining moliyaviy holati, 

– prudensial me’yorlar va Markaziy bank ko‘rsatmalariga rioya etilishi, 

– inspeksiya tekshiruvlari natijalari, 

– iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, 

– bank va to‘lov tashkilotlarida kiberxavfsizlik talablari, 

– «tartibga solish qumdoni» doirasidagi sinov jarayonlari ko‘rib chiqildi. 

 Aniqlangan kamchiliklar natijasida: 

– 11 ta bankga nisbatan jarima sanksiyalari qo‘llanildi. 

– 14 ta bank va 4 ta to‘lov tashkiloti chora va sanksiyalar qo‘llanilishi to‘g‘risida ogohlantirildi. 

Shuningdek: 

– 8 ta bankga nisbatan moliyaviy barqarorlikni ta’minlash maqsadida oddiy aksiyalar bo‘yicha dividendlar to‘lash orqali foydani taqsimlamaslik talabi belgilandi va makroprudensial buferlarni shakllantirish topshirildi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Banklardan dollarni hujjatsiz sotib olish miqdori oshishi mumkin

Published

on


O‘zbekistonda banklar hujjatsiz 500 dollargacha valyuta sotishi taklif etildi. 

Markaziy bank va Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti tomonidan tegishli o‘zgartishlar loyihasi ishlab chiqildi.

Hozirda tijorat banklari mijozlar 100 dollardan ortiq miqdorda valyuta sotib olmoqchi bo‘lsa, ularni tekshirish choralarini ko‘rishi shart. Yangi taklifga ko‘ra, ushbu limit 500 dollargacha oshirilishi rejalashtirilmoqda.

Shuningdek, bank hisobvarag‘i ochmasdan amalga oshiriladigan operatsiyalarda mijozni tekshirish majburiy bo‘lgan miqdor ham o‘zgartirilishi mumkin. Amalda bu chegara 500 BHMga teng bo‘lsa, yangi taklifda u qat’iy summa — 175 million so‘m etib belgilanmoqda.

Mazkur hujjat hozircha loyiha bo‘lib, u muhokama bosqichida. Qabul qilinib, rasmiy e’lon qilingan taqdirda, uch oy o‘tib kuchga kirishi belgilangan. Muhokama 4 aprelgacha davom etadi. 



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.