Sport
Irqchilik ayblovlari va persona non grataga aylangan amaldor. Fransuzlar yana mojaro markazida
Bu safargi mundial – haqoratlash bo‘yicha jahon chempionatiga aylandi.
Fransiya milliy jamoasi bu safargi jahon chempionatida nafaqat maydonda, balki siyosiy arenada ham jang qilishiga to‘g‘ri kelmoqda. Paragvaylik senator Selesta Amarilya ortidan argentinalik siyosatchi Ebe Kasado bilan ham yana bir ziddiyat yuzaga keldi – u Dide Desham shogirdlarini «tarbiyasiz afrikaliklar jamoasi» deb atadi va darhol persona non grata maqomini oldi.
Ispaniyaning sobiq bosh vaziri Mariano Raxoy ham tinch turgani yo‘q, u «Uchranglilar» jamoasida fransuzlar yo‘qligiga urg‘u qaratgan.
Ispaniyadagi keys
Shu kunlarda Ispaniyadagilarning xayoli JCh-2026 yarimfinalida Fransiyaga qarshi kechadigan o‘yinda. Mamlakat sobiq bosh vaziri Mariano Raxoydan ham «Qizil furiya»ning ushbu o‘yindagi imkoniyatlari haqida so‘rashgan. U esa Desham jamoasini maqtadi, ammo «tilidan ilindi».
«Ular bu jahon chempionatida barcha o‘yinlarida g‘alaba qozonmoqda va FIFA reytingida birinchi o‘rinda joylashgan. Ularning tarkibidagi futbolchilar ham juda yuqori darajada. Shu bilan birga, ularning safida birorta fransuz futbolchisi yo‘q. Ular esa juda yaxshi o‘ynashmoqda va dahshatli raqib bo‘lishadi», – degan Raxoy RMC Sport nashriga.
Fransiyaning Ispaniyadagi elchixonasi sobiq bosh vazirning so‘zlarini e’tiborsiz qoldirmadi. Elchixonadagilar Mariano nohaq ekanini isbotlashga qaror qilishdi.
«Bahslashishni istamaymiz, ammo faktlarni eslatib o‘tish joiz. Jamoamizning barcha futbolchilari – fransuzlar. 26 futbolchidan 23 nafari mamlakat hududida tug‘ilgan. Fransiyadan tashqarida dunyoga kelgan uch nafari ham bizning fuqarolarimiz hisoblanadi», – deyiladi elchixona bayonotida.
Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches bu borada munosabat bildirib, ayrimlar hali ham insonning mamlakatga mansubligini familiyasi, tug‘ilgan joyi yoki teri rangi bilan baholashini, boshqalar esa uning mamlakatga sadoqati va uning taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi bilan o‘lchashini ta’kidladi.
«Ispaniya uni sevadigan va uning ravnaqi uchun mehnat qiladigan barchaga tegishli. Ksenofobik bayonotlar bilan mamlakat obro‘siga putur yetkazadiganlarga emas. Fransiya, yarimfinalda ko‘rishamiz. Kuchli jamoa g‘alaba qozonsin, irqchilik esa mag‘lub bo‘lsin», – deya yozdi Sanches.
Ispaniya transport vaziri Oskar Puente ham Raxoyning fikrlarini qattiq qoraladi. U sobiq bosh vazirni Fransisko Franko diktaturasi davri g‘oyalariga moyillikda ayblab, keskin tanqid qildi.
Argentinalik mulozim ayol Mbappega qarshi
Barchasi fransuzlarning jahon chempionati 1/8 finalida Paragvay ustidan g‘alaba qozonishi (1:0) ortidan boshlangandi. O‘sha uchrashuv janubiy amerikaliklarning qasddan qo‘pol o‘ynashi bilan yodda qolgandi, ammo ushbu mintaqadagi siyosatchilar Yevropa jamoasiga nafratini sochish bilan mashg‘ul bo‘lmoqda.
Argentinaning Mendosa provinsiyasi vitse-gubernatori Ebe Kasado ham bu borada yaqqol ajralib turibdi. O‘yin yakunlanishi bilan u paragvayliklarni maqtashga qaror qildi, ammo buni juda g‘alati tarzda ifodaladi.
«Barakalla, Paragvay. Afrikaliklar jamoasi o‘zini juda tarbiyasiz tutdi. Mbappega toqat qila olmayman», – deya yozgan Kasado X ijtimoiy tarmog‘ida.
Bu bayonoti keng tarqalib ketganidan keyin ham ushbu siyosatchi o‘z so‘zlari uchun uzr so‘ramasligini bildirdi. «To‘g‘risini aytsam, bu izohda irqchilik ko‘rmayapman. Agar kimdir uni shunday qabul qilsa, demak, u afrikaliklarni noto‘liq deb hisoblaydi. Kimnidir afrikalik deb atashni – haqorat deb hisoblovchilar diskriminatsiya bilan shug‘ullanayotgan bo‘ladi», – deya javob qaytargan ushbu amaldor.
Bunga javoban Kasado persona non grata deb e’lon qildi: endi u o‘z so‘zlarini qaytarib olmagunicha, Fransiya elchixonasiga tashrif buyurishi va mamlakat rasmiylari bilan tadbirlarda qatnashishi mumkin emas.
«Irqchilik – bu fikr emas, jinoyat. Unga bizning elchixonamizda joy yo‘q», – deya qayd etgan Fransiyaning Argentinadagi elchisi Romen Nadal.
Paragvaydagi mojaro
Paragvaylik senator Selesta Amarilya bilan bo‘lgan voqea eng shov-shuvlisi bo‘lgandi. JCh 1/8 finalidagi o‘sha o‘yindan keyin u Mbappeni «o‘zini zo‘r berib fransuzdek ko‘rsatishga urinadigan, aslida mustamlakadan chiqqan kamerunlik» deb atagandi.
Bu so‘zlar Kiliangacha yetib bordi va u javob qaytarishga qaror qildi. «Siz o‘z lavozimingizga noloyiq bo‘lgan jirkanch ayolsiz», – degandi futbolchi.
Shundan keyin Selesta Kilianning o‘zini «gender zo‘ravonlik»da aybladi va sudga berish bilan tahdid qildi. Lekin senatorni vatanida ham qo‘llab-quvvatlashmadi.
Avvaliga uning bayonoti Paragvay hukumati tomonidan qoralandi. Ko‘p o‘tmay bu ish rasmiy rezolyutsiya bilan mustahkamlandi. Le Parisien ma’lumotiga ko‘ra, senatorni irqchilikda ayblash to‘g‘risidagi qaror parlament yuqori palatasida deyarli besh soatlik muhokamalardan so‘ng qabul qilingan. Yakuniy hujjatda Senat kamsitishning har qanday shaklini «mutlaqo rad etishi» bildirilgan.
Shavkat Mirziyoyev shaxmatchilar bilan uchrashuvda Javohir Sindorov, Muhiddin Madaminov va Shamsiddin Vohidovning Olimpiadadagi o‘yinlarini alohida e’tirof etdi.
Prezident Javohir Sindorovga murojaat qilib, bir necha oy avval uning Nomzodlar turniridagi tarixiy g‘alabasi nishonlanganini esladi. Olimpiadada ham Javohir Sindorov sovuqqonlik va barqarorlik ko‘rsatib, kuchli raqiblar oldida ortga chekinmagani ta’kidlandi.
«Endi oldingda yana bir ulkan marra — jahon toji uchun bellashuv turibdi. Bugun ortingda nafaqat jamoadoshlaring va ustozlaring, balki qirq millionga yaqin O‘zbekiston xalqi turibdi. Biz senga ishonamiz!» — dedi davlat rahbari.
Yirik musobaqada ilk bor ishtirok etgan Muhiddin Madaminov hal qiluvchi kunda ukrainalik Roman Dextyarovni qora donalarda mag‘lub etdi.
Uning g‘alabasi jamoaga oltin medal uchun zarur ochkoni olib keldi. Prezident uning g‘ayrati va g‘alabalari muxlislar ko‘nglidan joy olganini ta’kidladi.
Shamsiddin Vohidov ham umumiy natijaga munosib hissa qo‘shdi. U amaldagi jahon chempioni Gukeshga qarshi qora donalarda tengma-teng kurashib, o‘z salohiyatini namoyon etdi.
Prezident oltin medal jamoaning har bir a’zosi mehnati va hissasi natijasi ekanini ta’kidladi.
«Bu oltin medalda jamoaning har bir a’zosining mashaqqatli mehnati va ulkan hissasi bor», — dedi Prezident.
Davlat rahbari shaxmatchilar haqida hali kitoblar yozilishi, filmlar yaratilishi va ularning o‘yin uslubi darsliklarga kirishiga ishonch bildirdi.
Yosh shaxmatchilarni tayyorlash imkoniyatlarini kengaytirish uchun Toshkent xalqaro shaxmat akademiyasining Samarqand, Xorazm va Farg‘onada uchta mintaqaviy filiali tashkil etiladi. Akademiyada oliy toifali murabbiylarni tayyorlash ham yo‘lga qo‘yiladi.
FIDE reytingida 1 ming 500 dan yuqori ball to‘plagan shaxmatchilarning xususiy klublarda o‘qish xarajatlarining yarmi davlat tomonidan qoplanadi. Bu yosh iste’dodlarning tayyorgarligini davom ettirishiga qo‘shimcha imkoniyat yaratadi.
Mamlakatimizda “O‘zbekiston Grand Chess” milliy brendi ostida xalqaro turnirlar muntazam o‘tkazib boriladi. Bu shaxmatchilarimizga kuchli raqiblar bilan o‘z yurtimizda bellashish imkonini beradi.
Prezidentimiz Yangi Toshkentda 500 kishilik o‘yin zali, yotoqxona va sport maydonchalariga ega zamonaviy shaxmat saroyini barpo etishni taklif qildi.
O‘zbekiston delegatsiyasi Yaponiyadagi Osiyo o‘yinlarining bugungi kunini oltin va kumush medallarni qo‘lga kiritish bilan boshladi.
Shahriyor Mahkamov baydarkachilar o‘rtasida 500 metr masofaga kechgan yakkalik poygalarida marrani birinchi bo‘lib zabt etib, Osiyo o‘yinlari chempioniga aylandi.
Terma jamoamizning yana bir a’zosi Arina Tanatmisheva esa kumush medalni qo‘lga kiritdi. U 500 metr masofaga kechgan yakkalik dasturida marraga ikkinchi bo‘lib yetib keldi.
Shuningdek, kanoeda eshkak eshish bo‘yicha O‘zbekiston jamoasi a’zolari Vladlen Denisov hamda Nilufar Zokirova juftligi kumush medalni qo‘lga kiritdi.
Hozirgacha o‘tkazilgan musobaqalardan so‘ng, O‘zbekiston delegatsiyasi turnir jadvalida 4-o‘ringa ko‘tarilib oldi. Jami 34 ta medal qo‘lga kiritildi: 8 ta — oltin, 17 ta — kumush, 9 ta — bronza.
Aichi-Nagoya-2026 musobaqalarida medallar jamg‘arish bo‘yicha Xitoy peshqadamlik qilmoqda, Yaponiya — ikkinchi, Janubiy Koreya — uchinchi o‘rinda.
O‘zbekiston U-23 terma jamoasining Osiyo o‘yinlari yarim finalidagi raqibi ma’lum bo‘ldi.
Chorak finalda Yaponiya terma jamoasi KXDRni 1:0 hisobida mag‘lub etib, yarim finalga yo‘l oldi.
Shu tariqa, O‘zbekiston U-23 terma jamoasi final yo‘llanmasi uchun musobaqa mezboni Yaponiyaga qarshi maydonga tushadi.
Uchrashuv 30-sentyabr kuni Toshkent vaqti bilan soat 15:30 da “Nagai” stadionida boshlanadi.
Samarqandda o‘tayotgan 46-Butunjahon shaxmat olimpiadasining 10-turi O‘zbekistonning birinchi jamoasi uchun muvaffaqiyatli yakunlandi.
Nodirbek Abdusattorov, Javohir Sindarov, Nodirbek Yoqubboyev va Muhiddin Madaminov ishtirok etgan O‘zbekiston-1 jamoasi Armanistonni mag‘lub etdi.
Abdusattorov, Sindarov va Madaminov o‘z raqiblaridan ustun keldi. Shu tariqa, O‘zbekiston-1 jamoasi 18 ochko bilan musobaqada yetakchilikni saqlab qoldi.
O‘zbekiston-2 jamoasi Hindistonga imkoniyatni boy berdi. O‘zbekiston-3 esa Isroilga qarshi keskin bahsda kichik hisobda mag‘lub bo‘ldi.
Xotin-qizlar o‘rtasidagi 10-turda O‘zbekiston-1 jamoasi Peru vakillarini yirik hisobda mag‘lub etdi.
27-sentyabr kuni Olimpiadaning so‘nggi — 11-tur bahslari o‘tkaziladi. Uning yakunlariga ko‘ra, g‘olib va sovrindor jamoalar aniqlanadi.
