Argentina milliy jamoasi hujumchisi JCh-2026 guruh bosqichidan o‘rin olgan Avstriyaga qarshi o‘yinda mundiallardagi 17-golini urdi.

Lionel Messi jahon chempionatlari tarixidagi eng yaxshi to‘purar bo‘lib oldi. Argentina milliy jamoasi hujumchisi JCh-2026 guruh bosqichidan o‘rin olgan Avstriyaga qarshi o‘yinda mundiallardagi 17-golini urdi.

Bungacha u avstriyaliklar darvozasiga penaltini amalga oshira olmay, rekord o‘rnatishni kechiktirgan edi.

Messi Germaniya milliy jamoasi sobiq hujumchisi Miroslav Klozening rekordini yangiladi. Kloze hisobida 16 ta gol bor edi.

Ayni damda faoliyatini davom ettirayotgan futbolchilar orasida Messining eng yaqin ta’qibchisi Kilian Mbappe hisoblanadi. Fransiya milliy jamoasi sardorining mundiallardagi gollari soni 14 tani tashkil qilmoqda.

Jahon chempionatlarida eng ko‘p gol urgan futbolchilar:

17 – Lionel Messi (Argentina)

16 – Miroslav Kloze (Germaniya)

15 – Ronaldo (Braziliya)

14 – Kilian Mbappe (Fransiya)

14 – Gerd Myuller (Germaniya)

13 – Jyust Fonten (Fransiya)

Source link

Ertaga O‘zbekiston milliy jamoasi JChdagi ikkinchi o‘yinini o‘tkazadi. Raqib birinchi turdagidan ham kuchliroq – asosiy favoritlardan biri Portugaliya. Lekin endi biz ham mundiallarda birorta o‘yin o‘tkazmagan debyutant emas, JCh, unda gol urish nimaligini biladigan Osiyoning kuchli jamoalaridan birimiz. Kannavaro xatolar qimmatga tushganini aytdi. Qayerda xato qildik? Portugaliyadek kuchli jamoaga qarshi qaysi nuqtalarga e’tibor qaratishimiz kerak?

Standartlar

Kolumbiyaga qarshi o‘yinda standart vaziyatlardan juda yomon foydalandik. Tan olaylik, biz guruhdagi barcha uch raqibdan kuchsizroqmiz. Hatto Kongo ijrochilari evaziga bizdan nomdorroq. Albatta, bu maydonda hech nimani anglatmaydi, lekin haqiqat shu. Kuchli jamoaga qarshi o‘yinda kuchsizroq jamoalar doim standart vaziyatlarga jiddiy e’tibor qaratadi.

2004 yilgi Yevropa chempionatini eslang. Ko‘pchilik guruhdan chiqishiga ham shubha qilgan Yunoniston oxirida chempion bo‘lib ketgan. Ochilish o‘yinida yunonlarga yengilgan mezbon Portugaliya finalda ham shu raqibga tushgach, qasos o‘tida yonib o‘ynagan, qo‘rqinchli «Da Luj» portugallarga qo‘shimcha kuch bergan. Lekin Figu, Ronaldu, Deku, Pauleta kabi yulduzlar birorta gol ura olmagan. Yunonlar esa burchak zarbasidan gol urib, chempion bo‘lib ketgan. Angelos Xaristiasning o‘sha goli kechagidek yodimda.

Yoki 2012 yilgi YeChL finalini eslang. «Bavariya» o‘z maydonida o‘tgan finalda 20 marta burchak zarbasi tepadi, natija – 0. Chelsi esa 88-daqiqada birinchi marta burchak zarbasi tepib, Drogba hisobni tenglashtiradi. Keyinchalik penaltilar seriyasida inglizlar yutib ketadi.

Bunday misollar ko‘p. Bir so‘z bilan aytganda, biz burchak zarbalarini, jarimalarni, hatto autlarni ovchi kabi sergak kutishimiz kerak. Kolumbiyaga qarshi o‘yinda standart ijrochilari ham aniqlab olinmagandek tuyuldi. Portugaliya to‘pni bermaydi, ijrochilar juda kuchli, shu sabab standartlarni o‘zgacha qadrlashimiz, ulardan maksimal foydalanishimiz shart. Oddiy autni ham golga aylantirish mumkin. Kumikov davrida «Andijon» buni qanday samarali usulga aylantirib olganini eslang. Chexiya birinchi turda autdan yetkazib berilgan to‘pdan keyin gol urdi. Burchak zarbalari «Arsenal»ni Angliya chempioni qildi!

Yaqinroq masofadan belgilangan jarima zarbalarini to‘g‘ri darvozaga yo‘llasak, samaraliroq bo‘lsa kerak. Chunki tarkibda kuchli zarbaga ega ijrochilar yetarli. Behruzning o‘yin yakunidagi fantastik zarbasini ko‘rdingiz. Abbos, Shukurov, Alijonovlar ham olisdan gol urishga usta.

Markaz

Biz bilan o‘yinda Luis Diasning goliga assistentlik qilgan Gustavo Puerta jamoasi maydon markazidagi ustunlik evaziga g‘alaba qozonganini aytdi. E’tibor bergan bo‘lsangiz, Kolumbiya juda kuchli vingerlari bo‘lsa ham, o‘yin taqdirini hal qilgan dastlabki ikki golini markazdan qilingan hujum natijasida urdi.

Demak, bizda himoya va yarimhimoya o‘rtasidagi bog‘lamlarda muammo bor. Bo‘lmasa markazdagi ijrochilar yomon emas, Mozgovoy O‘zbekiston chempionatining eng yaxshi yarimhimoyachisi, Shukurov tajribali yetakchi. Balki uch markaziy himoyachi bilan o‘ynash to‘g‘ri kelmayotgandir, bilmadim. Nima bo‘lganda ham, Portugaliya bilan o‘yinda markazni kuchaytirishimiz kerak.

Raqibning eng kuchli chizig‘i aynan markaz. Brunu Fernandesh, Vitinya, Bernardu Silva, Ruben Nevesh, Juan Nevesh – nomlarning o‘zi qo‘rqinchli. Bizda ham uzoq yillar markaz eng kuchli nuqtamiz edi, hozir ham ijrochilar yomon emas. Murabbiy bor futbolchilardan to‘g‘ri foydalanishi kerak.

Konsentratsiya

Kolumbiya bilan o‘yinda har qancha g‘alati bo‘lmasin, ikkita golni qarshi hujumda o‘tkazib yubordik. Ikkinchi golda biz hali to‘liq hujumga o‘tishga ham ulgurmagandik, lekin kamida olti kishi hujumda qatnashishga tayyor edi. Mudofaada kamchilik qoldik va Kolumbiya to‘pni olib qo‘ygach, hujumning yakuniy fazasida beshga uch ko‘rinishida ustunlikka ega bo‘ldi. Vaholanki, o‘sha vaqtda hisob bizni qoniqtirar, bunaqa katta kuch bilan oldinga borishimiz shart emasdi.

Uchinchi gol ham shunday urildi. Biz butun jamoa bo‘lib hujumga o‘tdik, raqib qarshi hujumdagi duyelni yutib, gol urdi. Vaholanki 1:2 ham qo‘rqinchli hisob emas, oxirgi daqiqalarda bitta pozitsion hujumdan omadimizni izlaganimiz tuzukroq edi. Karimovning zarbasi golga aylansa, uchinchi golni o‘tkazib yuborganimiz ikki hissa alamli bo‘lardi.

Men futbolchilarni ayblashdan yiroqman, bildirayotgan fikrim oddiy futbol muxlisining xulosalari. Mundialda bir ochko olish ham katta natija. Eng muhimi biz uchinchi turda ham kurashda qolishimiz, chunki Kongo guruhda biz yengishimiz mumkin bo‘lgan jamoa. Portugaliya bilan o‘yinda durang o‘ynash imkoniyatimiz bo‘lsa, gol urish uchun butun jamoa bo‘lib oldinga intilishimiz shart emas deb o‘ylayman. Chunki bu biz uchun hayot-mamot masalasi hal bo‘layotgan musobaqa emas.

Men Portugaliyaga qarshi o‘yinda yaxshiroq harakat qilishimizga ishonyapman. Chunki birinchi o‘yinda yigitlar mundial nafasini his qilishdi. Endi ularda tajriba bor. Murabbiy ham xatolarni ko‘rib oldi. Portugaliyaliklar boya aytganimizdek ayollarning dedi-dedisi kabi intrigalar bilan ovora bo‘lib yuribdi. Va Amerikadagi o‘yinda muxlislarimiz ko‘proq bo‘ladi. Bu ham bizga yordam berishi kerak. Biz esa futbolchilarni oxirigacha qo‘llab-quvvatlaymiz. Yigitlar, siz biz uchun eng yaxshisiz. Sizdan ko‘p narsa so‘ramaymiz, oxirgi turda ham pley-offga chiqish imkonin saqlab qolsak, siz chinakam qahramonlik qilgan bo‘lasiz. Raqib safida Ronaldu o‘ynasa nima qilibdi, bizda aynan shunaqa yulduzlarni to‘xtatishni boplaydigan megayulduz bor…

Source link

O‘zbekiston terma jamoasi 17−21 iyun kunlari Honkongda bo‘lib o‘tgan blits bo‘yicha FIDe jamoaviy jahon chempionatida bronza medalini qo‘lga kiritdi.

Foto: Facebook / ChessFIDE

Jamoa tarkibida Javohir Sindarov, Nodirbek Abdusattorov, Nodirbek Ëqqubboyev, Shamsiddin Vohidov, Muhiddin Madaminov, Akjol Rahmatullayev, Afruza Hamdamova va Umida Omonova ishtirok etdi. Terma jamoa kapitani FIDe bo‘yicha sobiq jahon chempioni Rustam Qosimjonov bo‘ldi.

Guruh bosqichida o‘zbekistonliklar ikkinchi o‘rin bilan pley-offga yo‘l oldi. 1/8 finalda O‘zbekiston Ozarboyjonning Odlar Yurdu jamoasini (3:3 va 3,5:2,5) mag‘lub etdi.

Chorakfinalda musobaqaning eng kuchli jamoalaridan biri — WR Chess ortda qoldirildi (3,5:2,5 va 3:3). Uning tarkibida Magnus Karlsen, Fabiano Karuana, Maksim Vashe-Lagrav, Uesli So kabi shaxmat yulduzlari bor edi.

O‘zbekiston yarimfinalda Xitoyning Dragon Chilling jamoasiga yutqazdi (1,5:4,5, 4,5:1,5 va 1,5:4,5).

Uchinchi o‘rin uchun kechgan bahsda Hexamind Chess Team jamoasini mag‘lub etildi (2:4, 3,5:2,5 va 5,5:0,5). Ushbu jamoa tarkibida Alirizo Firuzja, Levon Aronyan, Anish Giri va boshqa kuchli grossmeysterlar bor edi. O‘zbekiston terma jamoasi bronza medallariga sazovor bo‘lib, 30 ming yevro mukofotni qo‘lga kiritdi.

Xitoyning Dragon Chilling jamoasi jahon chempioni bo‘ldi. U finalda Endgame AI jamoasini ikki marta 5:1 hisobida mag‘lub etib, 75 ming yevro mukofot pulini qo‘lga kiritdi.

Jamoaviy bronzadan tashqari, O‘zbekiston shaxmatchilari o‘z taxtasida shaxsiy medallarni ham qo‘lga kiritdi.

Nodirbek Abdusattorov birinchi taxtada eng yaxshi natijani qayd etdi. U 19 partiyada 15,5 ochko to‘plab, 2936 performans ko‘rsatkichi bilan oltin medalga sazovor bo‘ldi. Musobaqa yakunlariga ko‘ra, u blits bo‘yicha live-reytingda 2800 marrasidan oshib o‘tdi va shu tariqa nazorat turlaridan kamida birida bu ko‘rsatkichga erishgan O‘zbekistonning ilk shaxmatchisiga aylandi.

Umida Omonova ayollar taxtasida 12 partiyada 9 ochko to‘plab, kumush medalga sazovor bo‘ldi. Akjol Rahmatullayev ham 21 partiyada 14,5 ochko jamg‘arib, o‘z taxtasida kumush medalni qo‘lga kiritdi.

Shamsiddin Vohidov esa 15 partiyada 8,5 ochko bilan beshinchi taxtada bronza medali sohibiga aylandi.

Source link

Shimoliy Amerikada 23-jahon chempionati uchrashuvlari davom etmoqda. Hali 2-tur davom etmoqda va favoritlar haqida gapirishga erta, biroq o‘yin jihatdan kuchli jamoalar ajralishni boshladi. Ispaniya birinchi turdagi sensatsion durangdan keyin ikkinchi turda Saudiyani osongina yengdi. O‘yin taqdiri 14 daqiqa ichida hal bo‘ldi. Oldingi mundialni maktabda tomosha qilgan Yamal gol urishni boshladi.

Ispaniya yana dominantlik qildi

Men JChning asosiy favoriti Ispaniya deyishda davom etaman. Kabo-Verdega qarshi o‘yindan keyin ham bu fikrim o‘zgarmagandi. Axir ispanlar amaldagi Yevropa chempioni. Bunaqa statusdagi jamoa mundialning har qanaqasiga favoriti bo‘ladi. Zamonamizning Visente del Boskesi bo‘layotgan Luis de la Fuente bir necha yillardan buyon o‘z uslubidan – dominant futbol ko‘rsatishdan chekinmaydi. Yevroda bir guruh maktab bolalarini maydonga tushirgan murabbiy kimsan Fransiya bilan o‘yinda ham shunaqa o‘ynagan.

Benazir ispan futbolining to‘pni saqlab turish, tinimsiz kombinatsion o‘yin ko‘rsatishdek mardonavor an’analarini davom ettirayotgan murabbiy brend kouchlar qatoriga kirmas, lekin futbol nuqtai nazaridan u eng yaxshilardan.

Ispaniya Kabo-Verde bilan ham to‘liq dominantlik qilgan, lekin gol ura olmagandi. Saudiya bilan ham shunday o‘yin ko‘rsatdi, ispanlarda o‘yin o‘xshamasa, boshqa uslubga o‘tish degan tushunchaning o‘zi yo‘q. Ular istalgan raqibni o‘z uslubiga moslashtiradi kerak bo‘lsa.

Uslub o‘zgarmadi, lekin murabbiy barcha chiziqlarda o‘zgarishlar qildi. Hujumning ikki qanotini ham o‘zgartirdi: Oyarsabal o‘z o‘rnida qoldi, qanotlarda «vaziyatlar kushandasi» Ferran Torres va nega hujumda o‘ynaganini hech kim tushunmagan Gavi o‘rniga Yamal hamda agressiv Aleks Bayena tushdi. Yarimhimoyada ham Fabian Ruis o‘rnini Dani Olmo egalladi. Qanot himoyasida Liorenteni Pedro Porro almashtirdi.

O‘zgarishlar foyda berdi, hujumda samaraliroq o‘ynagan ispanlar 15 daqiqa ichida uchta gol urib tashlashdi. Yamal mundiallardagi ilk golini urdi, unga Oyarsabal assist berdi, keyin o‘zi ham ikkita gol urdi. Ikkinchi bo‘lim oldidan murabbiy Yamal va Oyarsabalni keyingi o‘yinga asrab, zaxiraga oldi. Axir Urugvayni yengib birinchi o‘rinni olmasa, keyingi bosqichda Argentina tushib qolishi hech gap emas.

Ikkinchi bo‘limda ispanlar bittagina gol urishdi. Kukurelyaning zarbasi raqibga tegib avtogolga aylandi. Shu o‘rinda «Real» prezidenti Florentino Peresga qoyil qolish kerak. Ispaniya mundialga «Real»dan birorta futbolchi olib ketmagandi, lekin ikkinchi turga kelib «Real» futbolchisining zarbasi gol bo‘lmoqda. Peres qo‘yarda qo‘ymay Kukurelyani musobaqa davomida sotib oldi va endi Ispaniyada «Real» futbolchisi bor! Peres, shubhasiz, zamonaviy futbolning dahosi, boshqacha bo‘lishi mumkin emas. Bu holatga sharhlovchi Hasan Turdialiyev ajoyib ta’rif berdi: Ispaniya «Real»dan futbolchi olmadi, lekin «Real» Ispaniyadan futbolchi oldi.

Guruhdagi narigi o‘yinda Vozinya boshchilik Kabo-Verde endi Urugvaydan ochko oldi. Bu gal afrikaliklar 90 daqiqa himoyada o‘ynamadi, o‘ziga xos quvlashmachoqda kimsan ikki karra jahon chempioni Urugvayga yengilmadi – 2:2. Oxirgi turda Saudiya va Kabo-Verde katta ehtimol pley-off yo‘llanmasi uchun kurash olib boradi.

«G» guruhi menimcha, eng zerikarli guruh bo‘lmoqda. «Duranglar guruhi»da Eron bu gal Belgiyaga yutqazmaslikni uddaladi. Beyronvand eng yaxshi futbolchi bo‘lgani kim ustunlik qilganini ko‘rsatib turibdi. Uchinchi tur oldidan ikki ochko yomon emas, lekin faqat durang o‘ynab ham guruhdan chiqish qiyin masala. Esingizda bo‘lsa, 2010 yil Yangi Zelandiya guruhdagi uch o‘yinning barchasida durang o‘ynab, turnirda yutqazmagan yagona jamaoga aylangan, lekin guruhda qolib ketgandi.

Aytgancha, Yangi Zelandiya bu gal ham «duranglar guruhi»da. Birinchi turda zerikarli o‘yin ko‘rsatgan Misr 2-turda Yangi Zelandiyani 3:1 hisobida yengdi. Muhammad Saloh bitta gol urib, bitta golli uzatma qayd etdi. Hozircha uning mundialdagi natijasi 1+2.

Olmoniyada kurd qahramon

Birinchi turda Kyurasao darvozasiga gol uraverib zerikkan Germaniya ikkinchi turda jiddiy qarshilikka uchradi. Amad Dialo boshchilik Kot-d’Ivuar nemislardan ochko olishiga sal qoldi. Birinchi bo‘limda «Barselona» sobiq futbolchisi Frank Kessiye Fil suyagi qirg‘og‘idan kelgan jamoasini oldinga olib chiqdi. Nemislar bir soat davomida afrikaliklar darvozasiga yo‘l topa olmadi.

60-daqiqada turkiyalik kurdlardan bo‘lgan «Shtutgart» hujumchisi Deniz Undav maydonga tushgach, barchasi o‘zgardi. 68-daqiqada Undav hisobni tenglashtirdi. Unga afg‘onistonlik muhojirlar farzandi bo‘lgan Nadim Amiri golli uzatma berdi. 90+4-daqiqada Undav g‘alaba golini urdi. Bu g‘alabadan keyin nemislar pley-off yo‘llanmasini naqd qildi.

Guruhdagi ikkinchi o‘yinda Kyurasao Ekvadordan ochko oldi. Bu o‘yinda Kyurasaoning 37 yoshli posboni Eloy Rom 15 ta seyv qilib, qahramon bo‘ldi. Bu bir o‘yinda qayd etilgan seyvlar soni bo‘yicha ham mundiallar rekordi bo‘ldi. 40 yoshli Vozinya barcha qari darvozabonlarni ilhomlantirib yuborgan ko‘rinadi. Nesterov o‘ynayotgan bo‘lsa, biz ham olib ketgan bo‘lardik.

Kechagi kunning oxirgi o‘yinida Yaponiya Tunis darvozasiga javobsiz 4 ta gol urdi. Qit’adoshlarimiz guruhdan chiqish masalasini deyarli hal qildi. Yaponlar bilan birinchi turda durang qayd etgan Niderlandiya sardori Virjil van Deyk yaponlarga to‘g‘ri baho berish kerakligini aytdi. Uning fikricha, osiyoliklar bilan durangdan keyin jamoani jiddiy tanqid qilish to‘g‘ri emas, chunki Yaponiya jahon darajasidagi jamoa.

Van Deyk boschilik niderlandiyaliklar ikkinchi turda Shvetsiyani 5:1 hisobida yengdi. Shvedlar birinchi turda Tunisni xuddi shunday hisobda yenggandi. Bu guruhda Tunisdan boshqacha barchada keyingi bosqichga chiqish imkoniyati saqlanib qoldi.

Vini hozircha eng zo‘r

Birinchi turda kutilmaganda Marokashni yenga olmagan Braziliya ikkinchi turda Haitini yirik hisobda mag‘lub etdi. Mag‘ribliklarga qarshi qiyin o‘yinda Vinisius Junior chiroyli gol urib, Braziliyaga ochko keltirgandi. Ikkinchi o‘yinda ham Vini Braziliyaning yangi yetakchisi ekanini isbotladi. Mateus Kunyaning ikki goliga assistentlik qildi, keyin o‘zi ham gol urdi. Vini hozircha mundialning eng yaxshi futbolchisi bo‘lib turibdi, chunki biror futbolchi ikki o‘yinda ham bunday yorqin futbol ko‘rsatmadi.

Vini eng yaxshi holatida bo‘lsa, Rafinyaning jarohat olgani ham, Neymar jahon chempionatiga olib kelingani ham sezilmaydi. Axir Braziliyani bu futbolchidan maksimal foydalanishni biladigan Karlo Anchelotti boshqarmoqda. Papa Karlo bor ekan, futbolchilar favqulodda xotirjam tortib qolishadi. Chunki maydonda ishlari o‘xshamasa, maydon chetidagi bobolari, albatta, nimadir qilishini bilishadi. Bunday sovuqqon murabbiy bilan Braziliya chinakam qo‘rqinchli tus olmoqda. Men Vini va jamoasidan bu mundialda ko‘p narsa kutyapman.

Portugaliyada mojaro

Portugaliya milliy jamoasida O‘zbekistonga qarshi o‘yin oldida oddiy bir feyk sabab «Dallas seriali boshlandi». Tarmoqda Joao Neveshning dugonasi ekani aytilgan qizning go‘yoki muxlis bilan yozishmasi virus kabi tarqaldi. Muxlis unga «Yigitingga ayt, to‘pni Ronalduga oshirsin!» degan, qiz esa «Ronaldungga ayt, faoliyatini yakunlasin!» degan go‘yoki qiz. Aslida bu yozishma umuman bo‘lmagan, shunchaki feyk, lekin ko‘pchilik bunga ishonib Nevesh va uning dugonasiga hujum qilishga kirishdi.

Bu feyk ekanidan bexabar Ronalduning xotini Jorjinya Rodriges «Vau, yangi avlod ajoyib», deb munosabat bildirdi. Ronalduning argentinalik xotini bu posti bilan «yong‘inga moy sepdi», endi ko‘pchilik bu aslida feyk ekani bilan qiziqib ham o‘tirmay, bechora Neveshga yopishib ketdi.

Xullas, «dushman lageri»da ana shunaqa gaplar. Portugallar xotinlarning dedi-dedisi bilan ovora bo‘lib turganda, biz ularni jimgina yutib olishimiz kerak…

Source link

Futbol bo‘yicha jahon chempionatlari tarixi nafaqat buyuk g‘alabalar, balki butun dunyoda katta shov-shuvga sabab bo‘lgan turfa voqealarga ham boy. Quyida ana shu eng mashhur, eng bahsli va eng dramatik, hatto fojiali voqealar keltiriladi.

«Marakanaso» – Braziliyaning milliy fojiasi (1950)

Finalga tenglashtirilgan hal qiluvchi o‘yinda Urugvay Braziliyani 2:1 hisobida mag‘lub etdi. O‘shanda Rio-de-Janeyrodagi «Marakana» stadionida 200 mingdan ortiq tomoshabin sukutga cho‘mgan. Og‘ir mag‘lubiyat Braziliyada milliy fojia sifatida qabul qilingan edi.

«Santyago jangi» (1962)

Chili va Italiya o‘rtasidagi bahs haqiqiy mushtlashuvga aylangan. Ikki futbolchi maydondan chetlatilgan, politsiya bir necha bor maydonga tushishga majbur bo‘lgan. Ushbu o‘yin jahon chempionatlari tarixidagi eng qo‘pol uchrashuvlardan biri hisoblanadi.

Jeff Xyorstning «arvoh goli» (1966)

Angliya–G‘arbiy Germaniya finalida to‘p darvoza chizig‘ini to‘liq kesib o‘tganmi yoki yo‘qmi, degan bahs haligacha davom etadi. O‘shanda gol hisobga olingan va Angliya yagona jahon chempionligini qo‘lga kiritgan edi.

Pelening ko‘z yoshlari (1970)

Braziliya uchinchi marta chempion bo‘lib, abadiy Jyul Rime kubogini qo‘lga kiritdi. Pelening yig‘lagan holdagi surati futbol tarixining eng mashhur kadrlaridan biriga aylangan.

Argentina–Peru 6:0 (1978)

Argentina finalga chiqishi uchun aynan to‘rtta gol farqi bilan g‘alaba qozonishi kerak edi. Ular oltita gol urdi. Keyinchalik bu o‘yin atrofida kelishuv bo‘lgani haqida turli taxminlar paydo bo‘ldi.

Braziliya–Shvetsiya o‘yinida hakamning erta hushtagi (1978)

Braziliya gol urgan paytda hakam o‘yin tugaganini bildirib hushtak chaldi. Gol bekor qilingan va bu qaror katta bahslarga sabab bo‘lgan.

«Xixon sharmandaligi» (1982)

G‘arbiy Germaniya Avstriyani 1:0 hisobida yutib, ikkala jamoa ham keyingi bosqichga chiqdi. Goldan keyin hujumlar deyarli bo‘lmagan. Mazkur voqeadan so‘ng FIFA guruh bosqichining so‘nggi o‘yinlarini bir vaqtda o‘tkazish qoidasini joriy qildi.

Shumaxerning Battistonni nokaut qilishi (1982)

Germaniya darvozaboni Xarald Shumaxer fransuz hujumchisi Patrik Battistonga kuchli zarba berib, uning tishlarini sindirgan. Hayratlanarlisi, hakam hech qanday jazo bermagan.

Maradonaning g‘irrom goli (1986)

Argentina–Angliya chorak finalida Diyego Maradona qo‘li bilan gol urdi. Hakam buni ko‘rmagan va gol hisobga olingan edi. Keyinchalik Maradona bu golni «Xudoning qo‘li» deb atagan.

«Asr goli» (1986)

Oradan atigi to‘rt daqiqa o‘tib, Maradona naq besh nafar futbolchini aldab o‘tib, futbol tarixidagi eng go‘zal gollardan birini urgan edi.

 Rojer Millaning raqsi (1990)

38 yoshli kamerunlik hujumchi burchak bayrog‘i oldidagi raqslari bilan butun dunyoga mashhur bo‘lib ketgan.

Roberto Bajoning hal qiluvchi penaltini o‘tkazib yuborishi (1994)

Italiya–Braziliya finalida Bajo to‘pni osmonga tepgan va Braziliya chempion bo‘lgan. Bu kadr futbol tarixidagi eng alamli lahzalardan biri hisoblanadi.

Maradonaning doping mojarosi (1994)

O‘shanda Argentina afsonasi musobaqadan chetlatildi. Bu Maradonaning Jahon chempionatlaridagi faoliyatining achinarli yakunlaridan biri bo‘lgandi.

Andres Eskobarning o‘limi (1994)

Kolumbiyalik himoyachi o‘z darvozasiga gol urgandan so‘ng mamlakatga qaytgach, o‘ldirib ketildi. Bu futbol tarixidagi eng dahshatli voqealardan biri hisoblanadi. Andres Eskobar 27 yoshda edi.

Qotilning ismi Umberto Munos Kastro bo‘lib, kolumbiyalik boy va jinoiy dunyo bilan aloqador bo‘lgan aka-uka Gallonlarning haydovchisi va qo‘riqchisi edi. 1994-yil 2 iyul kuni Medelin shahridagi restoran oldida Eskobar bilan janjaldan so‘ng u futbolchiga olti marta o‘q uzgan.

1995-yilda sud Umbertoni aybdor deb topib, 43 yil qamoq jazosiga hukm qildi. Kolumbiya qonunchiligidagi o‘zgarishlar va «yaxshi xulq-atvor» uchun berilgan imtiyozlar tufayli jazo avval qisqartirildi, keyin esa u 2005-yilda – atigi 11 yil qamoqda o‘tirgach, ozodlikka chiqqan. Bu qaror Andres Eskobar oilasi va Kolumbiya jamoatchiligi tomonidan qattiq tanqid qilingan.

Buyurtmachi aniqlanganmi? Bu masala hanuzgacha bahsli. Ko‘pchilik gumonni narkobiznes bilan bog‘liq bo‘lgan Santyago Gallonga qaratdi. Munos Kastro aybini tan olgan bo‘lsa-da, o‘z rahnamolariga qarshi guvohlik bermagan. Shuning uchun qotillikning haqiqiy buyurtmachisi rasman aniqlanmagan.

Ronaldoning sirli kasalligi (1998)

O‘shanda finaldan oldin Ronaldo tutqanoq xurujiga uchradi. Fransiya 3:0 hisobida g‘alaba qozondi. Bu voqea atrofida turli fitna nazariyalari paydo bo‘lgan o‘shanda.

Senegalning Fransiyani mag‘lub etishi (2002)

Amaldagi chempion Fransiya musobaqani mag‘lubiyat bilan boshlagan. Bu Jahon chempionatlari tarixidagi eng katta shov-shuvlardan biri bo‘lgan.

Janubiy Koreyaning bahsli yurishi (2002)

Italiya va Ispaniyaga qarshi o‘yinlarda hakamlar qarorlari qattiq tanqid qilindi. Ko‘pchilik koreyslarning yarim finalga chiqishini bahsli deb hisoblaydi.

Zidanning bosh bilan zarbasi (2006)

Finalda fransuzlar sardori Zayniddin Zidan Marko Materatssiga boshi bilan zarba bergan va qizil kartochka olgan. Bu uning futboldagi so‘nggi o‘yini edi.

«Nyurnberg jangi» (2006)

Portugaliya–Niderlandiya bahsida 16 ta sariq va 4 ta qizil kartochka ko‘rsatilgan. Bu rekord haligacha yangilanmadi.

Lampardning hisobga olinmagan goli (2010)

Germaniyaga qarshi bahsda Frenk Lampard urgan to‘p darvoza chizig‘ini kesib o‘tgan bo‘lsa-da, gol hisoblanmagan. Keyinchalik bu voqea gol chizig‘i texnologiyasini joriy etishga turtki bergan.

Luis Suaresning qo‘li bilan qutqarishi (2010)

Urugvaylik hujumchi G‘anaga qarshi o‘yinning oxirgi daqiqasida aniq golni qo‘li bilan qaytardi. G‘ana penaltini ura olmagan va Afrikaning ilk yarim final orzusi amalga oshmay qolgan.

De Yongning «karate zarbasi» (2010)

Niderlandiyalik Nayjel de Yong finalda Xabi Alonsoni ko‘ksiga tepgan, ammo qizil kartochka olmagan.

Braziliyaning 1:7 hisobida mag‘lub bo‘lishi (2014)

O‘z maydonida o‘ynayotgan Braziliya yarim finalda Germaniyadan 1:7 hisobida mag‘lub bo‘lgan. Bu natija millionlab muxlislar uchun chinakam shok edi.

Luis Suaresning tishlashi (2014)

Urugvaylik hujumchi Italiya himoyachisi Jorjo Kellinini tishlab olgan. U to‘rt oyga futboldan chetlatilgan.

Argentina – Fransiya finali (2022)

Ko‘pchilik mutaxassislar bu finalni tarixdagi eng yaxshi final deb baholaydi. Lionel Messi va Kyulian Mbappe o‘rtasidagi duel: 3:3 hisobi, penaltilar seriyasi va Messining orzusi amalga oshishi butun dunyo futbol muxlislarini hayratga solgan edi.

Akbar Fathullayev

Source link