Jahon sog‘liqni saqlash tizimida shifokorlar qo‘llaydigan maxsus tizim mavjud. Bu tizim bosh og‘rig‘i ba’zan shunchaki charchoqdan emas, balki zudlik bilan kasalxonaga yotish kerak bo‘lgan holat ekanligini aniqlab beradi.

Agar surunkali yoki keskin bosh og‘rig‘i 50 yoshdan keyin ilk bor kuzatilsa, bu jiddiy xavotirga sababdir. Garvard tibbiyot maktabi tadqiqotlariga ko‘ra, bu yoshdagi to‘satdan boshlangan og‘riqlar chakka arteriti — ko‘rlikka olib kelishi mumkin bo‘lgan qon tomirlar yallig‘lanishi yoki bosh miya o‘smasi xavfini uch barobarga oshiradi.

Og‘riqning birdaniga, xuddi boshda portlash bo‘lgandek keskin va eng yuqori nuqtasiga 1 daqiqa ichida chiqishi xalqaro protokollarda “Thunderclap” deb ataladi. Bu holat yetmish foiz vaziyatda subaraxnoidal qon quyilishi, ya’ni miya anevrizmasining yorilishi belgisi hisoblanadi. Bunday vaziyatda har bir daqiqa g‘animat, og‘riq qoldiruvchi dori ichish esa ichki qon ketishni yashirib, o‘lim xavfini keskin oshiradi. Zudlik bilan tez yordam chaqirish shart.

Kun sayin, haftalab zo‘rayib boradigan og‘riq, ayniqsa isitma, bo‘yin mushaklarining qotib qolishi bilan kechsa, bu meningit yoki ensefalitning klassik belgisidir. Bundan tashqari, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, bu simptom miya ichi abssessi yoki surunkali suyuqlik bosimi o‘zgarishidan darak beradi.

Bosh og‘rig‘iga ko‘ngil aynishi (ayniqsa, qayt qilgandan keyin yengillik sezilmasligi), muvozanat yo‘qotish, ko‘rishning xiralashishi va diqqat tarqoqligi qo‘shilsa, bu bosh ichki bosimi ko‘tarilganligini anglatadi. Shuningdek, miya suyuqligi aylanishining buzilishi yoki o‘sma jarayonlari mana shunday belgi beradi.

Ko‘pchilik yo‘l qo‘yadigan eng katta xato — har qanday bosh og‘rig‘ida tinimsiz analgetiklar qabul qilishdir. Xalqaro tasnifda bu holat dori vositalarini haddan tashqari ko‘p iste’mol qilish oqibatidagi bosh og‘rig‘i deb ataladi.

Agar siz bir oyda 15 kundan ortiq oddiy analgetik yoki 10 kundan ortiq kombinatsiyalashgan dorilar ichsangiz, dorining o‘zi yangi og‘riqni paydo qiluvchi asosiy sababga aylanadi. Organizm doriga tobe bo‘lib qolganda, qonda shifobaxsh modda kamayishi bilan og‘riq qayta boshlanadi. Bunday bemorlarni davolash uchun shifoxona sharoitida detoksikatsiya muolajasi o‘tkaziladi.

Har doim ham dorixonaga yugurish shart emas. Ekspertlar bosh og‘rig‘ining sakson foizdan ortig‘ini tashkil etuvchi zo‘riqish og‘rig‘i uchun quyidagi tabiiy omillarni tavsiya etadi:

Uzoq vaqt davomida boshni oldinga egib, qiyshayib o‘tirish bo‘yin mushaklarini zo‘riqtiradi. Bu miyaga boruvchi qon tomirlarni qisadi. Har 45 daqiqada turib, yengil jismoniy mashqlar bajarish og‘riqni dorisiz ham qoldiradi.

Hafta davomida stressda ishlab, dam olish kuni ko‘p uxlash yoki kofein miqdorini keskin kamaytirish ham bosh og‘rig‘iga sabab bo‘ladi. Bunda issiq vanna, toza havoda sayr va uyqu rejimini buzmaslik eng yaxshi davodir.

Agar bosh og‘rig‘i qon bosimi ko‘tarilishi bilan bog‘liq bo‘lsa, analgetik ichish foyda bermaydi, balki qon bosimini tushiruvchi maxsus dori qabul qilinishi kerak.

Bosh og‘rig‘i — bu organizmning sizga yo‘llayotgan signalidir. Uni tinimsiz dorilar bilan ovozini o‘chirish emas, balki sababini topib davolash salomatlik va uzoq umr ko‘rishning bosh garovidir.

Source link

2026/2027-o‘quv yili uchun oliy ta’lim muassasalariga o‘qishni ko‘chirish jarayonida test sinovlari 5 ta fan bo‘yicha tashkil etiladi. Jami 90 ta test topshirig‘i berilib, eng yuqori natija sifatida 189 ball to‘plash mumkin bo‘ladi.

Baholash mezonlariga ko‘ra, barcha talabgorlar uchun majburiy hisoblangan ona tili, matematika va O‘zbekiston tarixi fanlaridan 10 tadan savol taqdim etiladi. Har bir to‘g‘ri javob 1,1 ball bilan baholanadi. Shu tariqa har bir fan bo‘yicha maksimal 11 ball, uchala fan bo‘yicha esa jami 33 ball yig‘ish imkoniyati yaratiladi.

Shuningdek, talabgor tanlagan bakalavriat ta’lim yo‘nalishiga mos ikkita mutaxassislik fanidan ham test topshiradi. Bu fanlar umumiy natijaning asosiy qismini shakllantiradi.

Birinchi mutaxassislik fanidan 30 ta savol beriladi. Har bir savol 3,1 ball bilan baholanib, maksimal natija 93 ballni tashkil etadi.

Ikkinchi mutaxassislik fanidan ham 30 ta savol taqdim etiladi. Bu fan bo‘yicha har bir to‘g‘ri javob uchun 2,1 balldan beriladi va eng yuqori ko‘rsatkich 63 ballga teng bo‘ladi.

Natijada ikki mutaxassislik fani bo‘yicha jami 156 ball to‘plash mumkin. Bu esa umumiy natijaning qariyb 83 foizini tashkil etib, mutaxassislik fanlarining ahamiyati yuqori ekanini ko‘rsatadi.

Yangi tartibga ko‘ra, o‘qishni ko‘chirish uchun test topshiradigan talabgorlar 90 ta savolga javob beradi. Maksimal ball esa 189 etib belgilangan.

Source link

Uning ismi Isfandiyor. Videosi butun dunyoda tarqab ketdi, barcha mashhur nashrlar u haqda haqida yozdi.

“Hozir Meksikada tong otgani yo‘q, – deydi Isfandiyorning otasi Bektosh Hotamov. – Mehmonxonaga telefon qilib, meni uyg‘otishdi, FIFA rasmiylari, BBC, CNN, xullas, men tanigan va tanimagan barcha uchrashmoqchi”.

Amerikadagi brendlar, sport va bolalar kompaniyalari ham bog‘langan.

Nashrlar, asosan, O‘zbekiston haqida, Isfandiyorning futbolga qiziqishi, yurtimizdagi futbol haqida so‘radi. Ota-bola qo‘ldan kelgancha javob berishdi. Eronlik mashhur karikaturachi Hamid Saxari tomonidan tayyorlangan multfilm ham mashhur bo‘ldi.

Aslida hammasi boshqacha bo‘lgan. Hotamovlar oilasi o‘tgan yili Abu-Dabidagi o‘yinga borib kelgach, jahon chempionatiga borishni ham niyat qildi. AQSh vizasi uchun ariza topshirgan.

Elchixonada suhbat o‘tkazgan xodim Bektosh Hotamovni so‘roqqa tutdi:

– Nima ish qilasiz?

– Advokatman, @profiuniversity @profischooluz asoschisiman, 100.00 nafardan ortiq talaba va o‘quvchiga ta’lim berib kelamiz, – dedi B.Hotamov.

Xodim: “to‘xtab turing, men bir maslahatlashib chiqay”, deb ichkariga kirib ketdi. Keyin chiqib, “sizga hozir viza berolmaymiz, lekin rad ham qilolmaymiz, qayta tekshiruv qilishimiz kerak, bizda bu 121-ma’muriy tekshiruv deyiladi” dedi va bir qog‘oz va pasportlarini tutqazdi…

Oradan salkam bir yilga yaqin vaqt o‘tdi. Bektosh Hotamov chempionatga ulgurish uchun qaytadan ariza berish kerak deb o‘yladi. Bu safar bolalarni qoldirib, faqat ayoli bilan hujjat topshirishga qaror qildi. 221G “otkaz” emasligini eshitgach, mail dan elchixonaga xat yozishdi. Qarangki, butun boshli oilaga ruxsat tegdi.

Ular uchta o‘yinni o‘tkazib qaytmoqchi edi, lekin Isfandiyorning videosi ommalashgach, Kolumbiya Savdo, sanoat va turizm vazirligi qoshidagi ProColombia agentligidan aloqaga chiqishdi. Bu agentlik Kolumbiyani dunyoga tanitish bo‘yicha bosh davlat marketing agentligi bo‘lib, o‘yinlar tugagach, oilani Kolumbiyaga taklif qildi, viza va boshqa barcha xarajatlarni qoplashlari, oilaviy bo‘lib kelishni so‘rashdi. Ularning aytishicha, video Kolumbiya bo‘ylab tarqalgan va kolumbiyaliklarning insoniyligi, mehribonligini butun dunyoga ko‘rsatgan.

Rejalar o‘zgarib ketdi. Mehmonxonalar, aviachiptalar hammasiga to‘lab, barcha xarajatlarni qoplashini aytishdi.

Xullas, Isfandiyor O‘zbekiston termasi jamoasi uchun yig‘lab, dovrug‘ qozondi.

Akbar Anvarov

Source link

Bugun, 20 iyun kuni O‘zbekiston maktablarida 2026/2027 o‘quv yili uchun 1-sinfga onlayn-qabul jarayoni boshlandi.

Soat 10:00 dan boshlab elektron arizalarni Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining my.maktab.uz platformasi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz orqali yuborish mumkin. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.

Onlayn qabul bo‘yicha savollar yuzasidan 71-203-07-04, 71-203-04-03 telefon raqamlari hamda @mymaktabuz_bot Telegram-boti orqali murojaat qilish mumkin.

Eslatib o‘tamiz, bu yil maktabga 7 yoshga to‘lgan, ya’ni 2019 yil 31 dekabrgacha tug‘ilgan bolalar qabul qilinadi.

1-sinfga qabul ikki bosqichda amalga oshiriladi: 20 iyundan 31 iyulgacha arizalar biriktirilgan hudud (mikrohudud) bo‘yicha maktablarga qabul qilinadi. Keyin esa 1-31 avgust kunlari mikrohududdan tashqari maktablarga qabul jarayoni davom etadi.

Maktab mikrohududlari chegaralari tuman va shahar hokimlari qarori bilan belgilanadi. my.maktab.uz portali orqali yashash manzili asosida biriktirilgan maktabni tekshirish mumkin.

Vazirlikning qabul jarayonlari yuzasidan o‘tkazilgan jonli efirida 2026/27 o‘quv yilida 1-sinflarga 795 mingdan ortiq bola qabul qilinishi ma’lum qilingandi.

Source link

Poytaxtimizda yuqori saviyada bo‘lib o‘tgan beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi mamlakat iqtisodiyoti uchun nafaqat yirik kelishuvlar, balki raqamli texnologiyalarning namoyish maydoniga ham aylandi.

Forum doirasida tashkil etilgan xalqaro ko‘rgazmada Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi o‘zining innovatsion stendi bilan ishtirok etdi. Markaz mutaxassislari tomonidan taqdim etilgan raqamli ekotizim va yangi Investitsion portal chet ellik biznes vakillarida katta qiziqish uyg‘otdi.

Ko‘rgazmaga tashrif buyurgan xorijlik investorlar va yirik xalqaro korporatsiyalar vakillari Markaz stendida O‘zbekistonning raqamli infratuzilmasi bilan yaqindan tanishish imkoniga ega bo‘ldilar. Aytish joizki, ma’lumotlarni saqlash va qayta ishlash xavfsizligi, kiberhimoya hamda tizimlarning barqarorligi xalqaro sarmoyadorlar uchun eng muhim kafolatlardan biridir.

Aynan shu jihati davlat va biznes o‘rtasidagi muloqotni to‘liq raqamlashtirgan, yuzlab xizmatlarni masofaviy shaklga keltirgan tizim sifatida alohida e’tirof etildi.

Markazning yetakchi mutaxassislari har bir xorijlik mehmonga ushbu qulay platformalardan amaliyotda qay tartibda foydalanish, tizimlarning ishlash algoritmlari va ular taqdim etadigan iqtisodiy samaradorlik xususida batafsil ma’lumot berishdi.

Ko‘rgazmaning eng qizg‘in muhokama qilingan va xorijlik sarmoyadorlarni o‘ziga jalb etgan asosiy yangiligi — «Investitsion portal» bo‘ldi.

Markazning yetakchi mutaxassislari mehmonlarga portal orqali O‘zbekistonga investitsiya jalb qilish uchun qanday yo‘l tutish lozimligini, kompaniya nomini zahiralashdan tortib, MChJ yoki qo‘shma korxona ochish, litsenziyalar olish, yer maydonlarini auksiondan sotib olish va soliq masalalarini masofadan hal etish jarayonlari qay tartibda amalga oshirilishini qadamma-qadam tushuntirib berishdi.

Elektr, gaz, suv kabi infratuzilma tarmoqlariga ulanishdan tortib, erkin iqtisodiy zonalardan joy ajratilishigacha bo‘lgan barcha jarayonlarning raqamli formatga o‘tkazilgani O‘zbekistonning xalqaro biznes reytinglardagi o‘rnini keskin yuqoriga ko‘tarishi shubhasiz.

Beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi nafaqat tayyor mahsulotni namoyish etdi, balki O‘zbekistonning zamonaviy tendensiyalarga moslasha olayotgan, ochiq va xavfsiz raqamli davlatga aylanganini amalda isbotladi. Ko‘rgazma maydonidagi bevosita muloqotlar va xorijliklarning yuqori qiziqishi yaqin istiqbolda mamlakatimizga raqamli kanallar orqali yangi kapital oqimi kirib kelishini ta’minlaydi.

Source link