Connect with us

Jamiyat

bolani to‘g‘ri javob berishga o‘rgatmang…

Published

on


Hind faylasufi Oshoning (asl ismi Chandra Moxan Jey) «Ijod», «Sir», «Komillik sarhadlari» deb nomlangan mashhur asarlarini o‘qib, yon daftarimga uning quyidagi fikrlarni yozib qo‘yganman…


Xudosiz dunyo – telba dunyo. Xudosiz odamda hech vaqo – na ma’no, na mohiyat bo‘ladi. U hatto narsa ham emas. XX asr Xudosiz asr bo‘ldi. Tarixda bu asrdan ko‘ra telba asr bo‘lgan emas. Eng og‘ir gunohlar, qirg‘inbarotlar shu asrda sodir etildi.
Eshitmoq, tinglamoq Xudo qasriga kirishning muhim sirlaridan biri.
Donishmandlardan ko‘ra donolikka da’vosi bo‘lmagan oddiy kishilar Xudoga yaqinroq bo‘ladilar
Ijodkor mo‘jiza yaratmaydi, yarata olmaydi ham. U shunchaki vositachi. Mo‘jiza yaratish, ya’ni yo‘qdan bor qilish – Xudoning ishi.
Ijodkor hech kim ko‘rmagan narsani ko‘radi, hech kim eshitmagan sasni eshitadi.
Oqillik yonida bir oz telbalik ham bo‘lishi kerak. Daho darajasiga yetgan kishida ham qay bir imkoniyat uyg‘onmay qolib ketgan bo‘ladi.
Shoh Jahon sherozlik haykaltaroshni huzuriga chorlab, undan g‘oyat go‘zal haykal yaratib berishni iltimos qildi. Haykaltarosh shohga: «Sen yigirma beshta kanizagingni parda ortiga olib kel, men ularning qo‘lini ushlab, bittasini tanlayman va o‘sha tanlaganimning haykalini yasayman. Agar haykal o‘sha kanizakka o‘xshasa, men unga uylanaman, dedi. Haykal bitdi, uni ko‘rib shoh dong qotib qoldi…
Podsho boqqa ishqiboz ekan. Ustozidan maslahat olib, uch yil ter to‘kib, zahmat chekib, go‘zal bog‘ yaratibdi. Ustozi: «Qani bog‘, men uni ko‘rmayapman, qani daraxtlarning yerga to‘kilib yotgan barglari, qani singan, quriy boshlagan shoxchalari? Bu bog‘ haqiqiy emas, sun’iy bog‘ bo‘lib qolibdi», debdi.
Baliq qarmoqqa ilinib, qirg‘oqqa otilganidagina suvning qadriga yetadi.
Inson o‘z menini yaratmaydi, u o‘z «men»i bilan tug‘iladi. «Men»ni yaratish ham Allohning ishi.
Izzat-nafs bor joyda ijod o‘ladi. Izzat-nafs quliga aylangan odam hech qachon ijodkor bo‘lolmaydi.
Fan olamni ikkiga bo‘ladi: anglangan va anglanmagan dunyo. Anglangan narsalar bir vaqtlar anglanmagan narsalar edi. Eynshteyn «Bir kun kelib anglanmagan narsa qolmaydi» degan va keyinchalik bu xatosini o‘zi tuzatgan.
Bilish – bilmaslikka olib keladi.
O‘tmishidan qutulmoqchi bo‘lgan odam kelajagidan ham ayriladi.
Bolani to‘g‘ri javob berishga o‘rgatmang. Qanday javob berishni o‘zi qidirib topsin.
Jamiyat alohida qarashga ega kishilarni yoqtirmaydi, ulardan qo‘rqadi. Hamma an’anaviy fikrlasin, o‘zgacha bo‘lmasin, savol beraverib, boshimizni qotirmasin, deyishadi. Jamiyat shunday fikrlaydigan, savoli yo‘q, tanqidiy tafakkursiz odamlardan iborat bo‘lsa, unda ular podaga aylanadi. Podani podachining tayog‘i boshqaradi. Tayoq zarbidan qo‘rqqan sigirlar to‘dadan ajralmaydi, to‘da qayoqqa yursa – shu yoqqa yuradi. Bunday jamiyatning rivojlanishi qiyin.
Insoniyat tarixidagi barcha buyuk zotlar o‘z jamiyati qoliplariga sig‘magan shaxslardir. Qahramonlarning aksariyati qo‘rqoq bo‘lishga jur’ati yetmagan kishilardir.
Nikohdan o‘tish – jamiyatning talabi ekan, uni bajar, albatta. Ammo nikohdan o‘tgach, xayolingga «U endi meniki», degan fikrni yo‘latma. U biror buyum emaski, seniki bo‘lsa. Sen ayolga xo‘jayinlik qilishni boshlasang, u ham senga xo‘jayinlik qilishni boshlaydi. Oqibatda na unda va na senda sevgi qoladi (boshqa bir kitobda o‘qiganim: «Ayolni Ayol maqomida hurmatlang, xotin darajasiga tushirib qo‘ymang»).
Ona qornidagi hayot. Homilaga nima kerak bo‘lsa, hammasi muhayyo. Hech narsaga ehtiyoj yo‘q. G‘am-tashvish yo‘q. Ona homilasi uchun taom yeydi, homilasi uchun nafas oladi. Yashash uchun bundan qulay boshqa hech joy yo‘q. Ammo ona qornida yashash – bu yashash emas. Hayot hamisha tashqi olamda.
Kiyimning yirtig‘ini yopish uchun unga qancha ko‘p yamoq solinsa, yirtiqligi shuncha ko‘p oshkor bo‘ladi.
Rivojlanishdan so‘ng turg‘unlik yuzaga keladi. Bu esa yangi rivojlanish zaruratini keltirib chiqaradi.
Sharq botin haqida o‘ylaydi, G‘arb esa bugunni.
Eng zo‘r texnologiya yaxshi niyatli odamlar qo‘liga tushsa baxt keltiradi. Yomonlar qo‘liga tushsa kulfat olib keladi.
Odam hamisha o‘ziga o‘zi savol berib turishi kerak. Jasoratli odamlargina shunday qila oladilar.
Insonda faqat bitta – o‘z «men»ini yo‘qotib qo‘yish qo‘rquvi bor. Har qanday sharoitda o‘zini idora qilishga qodir kishilarda qo‘rquv bo‘lmaydi.
Miyangizni ishlating, uni yoriting, bu yorishuvdan bahra oling. Ammo… unda butunlay qolib ketmang.
Siz o‘zingizni bilimdon deb hisoblaysizmi? Ko‘p narsani bilishingizga ishonasiz. Ammo boshqa bir bilimdon kishiga duch kelganingizda sizning bilimingiz erib, bug‘ga aylanib ketadi.

(A.Meliboyevning «Siz yozmagan kitob»idan)

 



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Jamiyat

Nyu Yorkda o‘zbek tadbirkori o‘lim tahdidiga uchramoqda

Published

on


Nyu Yorkda Kun.uz bilan gaplashgan tadbirkor Parviz Muhammadqulovga ko‘ra, AQSh kongressi a’zosi Den Goldman bilan uning qahvaxonasida sodir bo‘lgan voqea o‘lim tahdidiga ulandi. Ma’lum bo‘lishicha, tadbirkor qahva haqini olmasligini aytib, kongressmenga pulini qaytarib jo‘natgan. Sababi – yahudiy siyosatchining harakatlari Parviz va uning jamoasi, ayniqsa elektoratiga ma’qul emas. Biroq pulning qaytgani xabarini olgan Goldman tadbirkorni antisemitizmda ayblagan. Bugun Parvizga 100 dan ortiq ochiq xatlar kelib, uni o‘ldirishlari yozilgan.

Iyun oyining oxirida AQSh kongressi a’zosi, nyu yorklik siyosatchi Den Goldman qizi bilan o‘zbekistonlik tadbirkor Parviz Muhammadqulovga tegishli Poetica Coffee qahvaxonasiga keladi. Xaridni amalga oshirib, chiqib ketadi. Lekin qahvaxona ishchisi uning kelgani haqida Parvizga xabar berib, kongressmen qoldirgan choychaqani olmasligini aytadi. Tadbirkor qahva haqini ham qo‘shib jo‘natishlarini hamda qaytib qahvaxonaga kelmasligini ilova qilishlarini so‘raydi.

Shunda Goldman olgan qahva haqi hamda choychaqa o‘ziga qaytariladi. Xabarni ko‘rgan siyosatchi esa tadbirkorni antisemitizm, odam ajratishda ayblaydi. Nyu Yorkda Kun.uz bilan gaplashgan Muhammadqulovga ko‘ra, Goldman voqeani haddan ziyod bo‘rttirgan va o‘zining yaqinlashayotgan saylovi oldidan piariga aylantirgan. Rostdan ham qator AQSh ommaviy axborot vositalari voqea yuzasidan materiallar tayyorlagan, ularda siyosatchi chiqib qahvaxonani antisemitizmda ayblagan.

“Xizmat ko‘rsatilgan, aslida kim yoki qaysi dinda bo‘lishining umuman ahamiyati yo‘q. Biz o‘z kongressmenimizning ishlaridan norozimiz, chunki u aynan men yashaydigan 10-tumandan saylangan vakil. Biz unga pochtadan yozamiz, xat jo‘natamiz, murojaat qilamiz, aslo javob qaytarmaydi. Biz soliq to‘lovchilarmiz, Goldman bizning fikrimizni inobatga olmasdan, Isroilga yordam berishni ma’qullab, ovoz beradi. Bu bizning, qo‘shnilarimning, tumandoshlarimning pozitsiyasi emas-ku. Men ham unday insonlarga xizmat ko‘rsatishni istamayman”, – deydi o‘zbek tadbirkori.

Ma’lum bo‘lishicha, Goldman televizordagi chiqishlari bilan cheklanmagan. Qahvaxona oldida namoyishlar o‘tkazilgan. Bu uyushtirilgan namoyish edi fikrimcha, deydi Parviz.

“Biz 18 tacha odamni sanadik, ularning katta ehtimol bilan ishlari shu. Chunki e’tibor bersak, aynan shu odamlar boshqa joylarda ham namoyishlarda yurishibdi. Hattoki, kelgan politsiyachilar soni namoyishchilardan ko‘p edi. Men umuman namoyishlarga qarshi emasman, bu insonning birlamchi huquqlaridan, qilaverishsin. Lekin yoritgani kelgan media bir tomonlama yoritdi, ichkarida bizning tarafda bo‘lgan yahudiylarni ko‘rsatmadi”, deya qo‘shimcha qiladi Muhammadqulov.

Tadbirkorga ko‘ra, oradan vaqt o‘tgach, unga xatlar kela boshlagan. Bugungacha kamida 100 ga yaqin xatlar, pochta orqali xabarlar, anonim xabarlar olgan. Ularda musulmonlarga o‘lim, tadbirkorni o‘ldirish yoki mashinasini portlatish va boshqa tahdidlar yozilgan edi. Parviz ijtimoiy tarmoqlar, ayniqsa Instagramʼdagi sahifasini o‘chirishga qaror qiladi. Oilam va o‘g‘lim bilan rasmlarim bor edi, shuning uchun o‘chirishga majbur bo‘ldim, deydi u.

Tadbirkor allaqachon AQSh huquq-tartibot idoralariga murojaat qilgan, politsiya va kerakli departamentlar ish olib bormoqda. Hozirgacha bir kishi hibsga olingan. Har kuni politsiya nimalar qilayotgani haqida menga xabarlar yo‘llaydi, telefon qiladi, deydi Muhammadqulov.

Suhbat davomida o‘zbek tadbirkori AQShdagi bugungi hayot, hozirgi ma’muriyatning siyosati, O‘zbekiston haqida fikrlari bilan ham bo‘lishdi.

Ma’lumot uchun, tadbirkor Muhammadqulov bundan 20 yil avval, ya’ni 2006 yilda Green card orqali AQShga ko‘chib o‘tgan. Shu yil 20 yil muddatda esa faqat bir martagina vataniga borib-qaytgan. O‘zbekiston o‘zgardi, ko‘p yaxshi ishlar qilindi deyishadi, yaqinda borib o‘z ko‘zim bilan ko‘rmoqchiman, deydi u.

Nyu York, AQShdan Kun.uz uchun maxus tayyorlandi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

O‘zbekistonda davlat xizmatlari tizimi yanada soddalashtiriladi

Published

on


Prezidentning yangi qaroriga muvofiq, O‘zbekistonda davlat xizmatlarini ko‘rsatish tizimi yanada takomillashtirilib, fuqarolar uchun bir qator yangi qulayliklar yaratiladi. Hujjatda ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish, notarial xizmatlar, shaxsiy ma’lumotlarni yangilash, davlat xizmatlarini raqamlashtirish va reklama sohasini tartibga solishga oid muhim o‘zgarishlar belgilangan.

Prezidentning «Aholiga ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlarini takomillashtirish hamda fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori qabul qilindi. Hujjat davlat xizmatlarini soddalashtirish, ortiqcha byurokratik to‘siqlarni qisqartirish va raqamli xizmatlarni kengaytirishga qaratilgan.

Qarorga muvofiq, 2027 yil 1 yanvardan ko‘chmas mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tartibi takomillashtiriladi. Shuningdek, ayrim holatlarda davlat ro‘yxatidan o‘z vaqtida o‘tkazilmagan huquqlar uchun ma’muriy javobgarlik yengillashtiriladi hamda meros yoki hadya tartibida olingan turar joyni sotishda soliqqa oid qo‘shimcha qulayliklar joriy etiladi.

2026 yil 1 oktyabrdan boshlab shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi yoki tug‘ilgan sanasi o‘zgarganda, ushbu ma’lumotlar davlat axborot tizimlarida avtomatik ravishda yangilanadi. Bu ortiqcha hujjat yig‘ish va turli idoralarga alohida murojaat qilish ehtiyojini kamaytiradi.

Shuningdek, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ko‘chmas mulkka taqiqlar, shaxs nomidagi telefon raqamlari, ularga ulangan pulli xizmatlar hamda bank kartalari haqida ma’lumot olish imkoniyatlari kengaytiriladi. Notarial harakatlar haqida ham fuqarolarga avtomatik xabarnomalar yuborish tizimi joriy etiladi.

Qaror bilan reklama sohasida ham yangi talablar belgilandi. Xususan, mobil aloqa orqali reklama qo‘ng‘iroqlari va SMS-xabarlarini faqat fuqaroning oldindan bergan roziligi bilan yuborishga ruxsat etiladi. Bundan tashqari, reklamani tungi vaqtda tarqatishga cheklovlar kiritiladi.

Hujjatda belgilangan chora-tadbirlarni amalga oshirish bo‘yicha mas’ul vazirlik va idoralarga aniq muddatlar belgilangan bo‘lib, ularning ijrosini muvofiqlashtirish va nazorat qilish bosh vazir zimmasiga yuklatilgan.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Navoiyda IIB tergovchisi pora olishda qo‘lga tushdi

Published

on


Navoiy viloyatining Qiziltepa tumanida Ichki ishlar bo‘limi tergovchisi xizmat mavqeidan foydalanib, ashyoviy dalil sifatida olib qo‘yilgan mobil telefonni qaytarib berish evaziga pora olgan vaqtida qo‘lga tushdi. Holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, dastlabki tergov harakatlari olib borilmoqda.

Davlat xavfsizlik xizmati hamda Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti xodimlari tomonidan korrupsiyaga qarshi kurashish yo‘nalishida o‘tkazilgan tezkor tadbirda Qiziltepa tumani IIB Tergov guruhi katta tergovchisining qonunga zid harakatlari fosh etildi.

Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, joriy yilning 1 iyul kuni ichki ishlar organlari tomonidan telefoni xotirasida taqiqlangan diniy materiallar bo‘lishi ehtimoli bilan 2003 yilda tug‘ilgan fuqaroning iPhone 17 Pro Max rusumli telefoni olib qo‘yilgan.

Tergovchi mazkur telefonni egasiga qaytarib berish evaziga ikki nafar vositachi orqali 1000 AQSh dollari olgan vaqtida tezkor tadbir ishtirokchilari tomonidan qo‘lga olindi.

Hozirda mazkur holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan bo‘lib, dastlabki tergov harakatlari davom etmoqda.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Nikoh shartnomasi qanday tartibda tuziladi?

Published

on


Nikoh shartnomasi er va xotinning nikoh davrida hamda nikoh bekor qilingan taqdirda ularning mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilab beruvchi kelishuv hisoblanadi. Qonunchilikka ko‘ra, ushbu shartnoma nikohdan oldin yoki nikoh davomida tuzilishi mumkin, ammo u albatta yozma shaklda rasmiylashtirilib, notarial tartibda tasdiqlanishi shart.

Mutaxassislar ta’kidlashicha, nikoh shartnomasi bo‘lajak er-xotin yoki nikohda bo‘lgan shaxslar o‘rtasidagi mulkiy munosabatlarni huquqiy jihatdan tartibga solishga xizmat qiladi.

Amaldagi tartibga ko‘ra, nikoh shartnomasi nikoh davlat ro‘yxatidan o‘tkazilguniga qadar ham, nikoh rasmiylashtirilganidan keyin ham tuzilishi mumkin.

Agar shartnoma nikoh davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishidan oldin imzolangan bo‘lsa, u nikoh davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab yuridik kuchga kiradi.

Shuningdek, nikoh shartnomasi faqat yozma shaklda tuzilishi va notarius tomonidan tasdiqlanishi lozim. Notarial tasdiqlanmagan shartnoma qonunchilikda belgilangan talablarga javob bermaydi.

Nikoh shartnomasi er-xotinning mol-mulki, undan foydalanish, uni tasarruf etish hamda boshqa mulkiy huquq va majburiyatlarini oldindan belgilash imkonini beradi.



Source link

Continue Reading

Jamiyat

Asakada savdo rastasida yong‘in sodir bo‘ldi

Published

on


Andijon viloyatining Asaka tumanida joylashgan savdo rastasida tungi vaqtda yong‘in sodir bo‘ldi. Yong‘in-qutqaruv ekipajlari voqea joyiga qisqa vaqt ichida yetib borib, yong‘inni bartaraf etdi. Hodisa oqibatida jabrlanganlar yo‘q.

Favqulodda vaziyatlar vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, yong‘in haqidagi xabar 16 iyul kuni soat 23:43 da 112 tizimi orqali kelib tushgan. Hodisa Andijon viloyati, Asaka tumani, Marg‘iloniy ko‘chasida joylashgan savdo rastasida sodir bo‘lgan.

Xabar olingach, yong‘in-qutqaruv ekipajlari soat 23:48 da hodisa joyiga yetib borgan. Yong‘in 17 iyul kuni soat 00:10 da to‘liq o‘chirilgan.

Yong‘in oqibatida savdo rastasining taxminan 60 kvadrat metr maydondagi shift va tom qismi, shuningdek, kiyim-kechak mahsulotlari yonib zararlangan.

Hodisa natijasida tan jarohati olganlar qayd etilmagan.

Ayni paytda yong‘inning kelib chiqish sababi hamda yetkazilgan moddiy zarar miqdori aniqlanmoqda.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.