Siyosat
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Markaziy Osiyodagi chegaralarni tinch yoʻl bilan tartibga solish boʻyicha rezolyutsiyani qabul qildi
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Oʻzbekiston, Qirgʻiziston va Tojikiston hamkorligida “Chegaradagi kelishmovchiliklarni tinch yoʻl bilan hal qilish” nomli tarixiy rezolyutsiyani rasman qabul qildi.
Markaziy Osiyoda avvallari beqaror boʻlgan chegaralarni demarkatsiya qilishda erishilgan muvaffaqiyatlarga eʼtibor qaratilayotgan hujjat 40 dan ortiq davlat tomonidan hammualliflik qilgan, deyiladi Qirgʻiziston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi bayonotida.
Ushbu rezolyutsiyadan ko‘zlangan asosiy maqsad Markaziy Osiyoning uchta davlati erishgan innovatsion diplomatik yutuqlarni xalqaro hamjamiyat bilan baham ko‘rishdan iborat. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi va xalqaro huquq me’yorlariga qat’iy amal qilgan holda, mintaqa qo‘shnilari murakkab hududiy nizolarni barqaror muloqot, tizimli muzokaralar va o‘zaro kelishilgan ikki tomonlama mexanizmlar orqali muvaffaqiyatli hal etishdi. Qarorda taʼkidlanganidek, Markaziy Osiyo erishgan yutuqlar butun xalqaro hamjamiyat uchun konstruktiv namuna boʻlib xizmat qilishi, yaxshi qoʻshnichilik munosabatlari namunasi boʻlishi, dunyo tinchligi va xavfsizligini taʼminlashga qoʻshayotgan aniq hissasini namoyish etadi.
Tashqi ishlar vazirligining qoʻshimcha qilishicha, ushbu rezolyutsiyaning global miqyosda qabul qilinishi mintaqa davlatlarining oʻnlab yillar davomida mavjud boʻlgan nozik hududiy nizolarni sof diplomatik yoʻllar orqali mustaqil hal etish qobiliyatini xalqaro maʼqullashdir.
Bu rezolyutsiya ko‘p yillik intensiv ikki va uch tomonlama sa’y-harakatlardan so‘ng qabul qilindi. O‘zbekiston va Qirg‘iziston o‘rtasidagi chegara bahsi tarixan 1378 kilometrni tashkil etadi va 2017 yilgacha chegaraning qariyb 85 foizi bahsli bo‘lib kelgan. O‘zbekiston Prezidenti tashabbusi bilan bir qator o‘zaro yon berishlar natijasida mojaro to‘liq hal qilindi. 2022 yil noyabr oyida Bosh vazir Abdulla Alipov Gobasoy daryosi boʻylab transchegaraviy suv xavfsizligini taʼminlash, Qirgʻiziston hududi bilan oʻralgan Oʻzbekiston anklavi Soʻk viloyati aholisi uchun soddalashtirilgan tranzit yoʻlagi tashkil etish boʻyicha muhim tafsilotlarni yakunladi. Jarayon 2023-yilning yanvarida Bishkekda yakuniga yetdi va Prezident Shavkat Mirziyoyev va Qirg‘iziston Prezidenti Sadir Japarov o‘rtasida ratifikatsiya qilingan chegara shartnomasini rasman almashishdi.
Xuddi shunday diplomatik yutuq Qirg‘iziston va Tojikiston o‘rtasida ham amalga oshirildi. Chegara hududidagi o’nlab bahsli hududlarda mahalliylashtirilgan qurolli to’qnashuvlar tez-tez sodir bo’ldi. Prezident Japarov yaqinda bergan intervyusida Prezident Mirziyoyev Qirg‘iziston va Tojikiston rahbarlarini muzokaralar stoliga o‘tkazishda hal qiluvchi vositachi rol o‘ynaganini aniq e’tirof etdi va uzoq muddatli barqarorlikni ta’minlash uchun har ikki tomonga zarur murosaga kelishni maslahat berdi.
Ushbu maslahatlashuvlardan so’ng davlat rahbarlari chegaralarni aniqladilar. 2025-yil 13-mart kuni Qirg‘iziston va Tojikiston prezidentlari keng qamrovli chegara shartnomasini imzoladilar. 1006,84 kilometr umumiy chegaraning 486,94 kilometri so‘nggi uch yillik maslahatlashuvlar davomida muvaffaqiyatli xaritalash va kelishib olindi va bu jarayon samarali yakunlandi.
2025-yil 31-mart kuni Xo‘jand shahrida bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuv chog‘ida uch davlat o‘rtasidagi diplomatik jarayon yakunlandi. Prezident Shavkat Mirziyoyev, Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon va Qirg‘iziston Prezidenti Sadir Japarov O‘zbekiston, Qirg‘iziston va Tojikiston chegaralarining aniq uch nuqtasini qonuniy ravishda belgilovchi Uch tomonlama shartnomani imzoladilar. Muzokaralar muvaffaqiyatli yakunlanganidan so‘ng, uch davlat rahbarlari mintaqaviy integratsiyaning yangi davrini boshlab bergan uch mamlakatning geografik tutashgan joyida o‘rnatilgan ramziy Do‘stlik monumentini amalda ochdi.
Minskka rasmiy tashrif doirasida Prezidentlar Shavkat Mirziyoyev va Aleksandr Lukashenko norasmiy uchrashuv o‘tkazdilar.
Belarus yetakchisi davlatimiz rahbarini samimiy qutlab, tashrif uchun minnatdorlik bildirdi. Prezidentlar bo‘lajak muzokaralar kun tartibi yuzasidan fikr almashdilar.
Tashrif arafasida bo‘lib o‘tgan tadbirlar, shu jumladan, ikki mamlakat ishbilarmon doiralari ishtirokidagi Hududlararo forum yakunlari yuqori baholandi.
Tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov Jazoir Xalq Demokratik Respublikasining O‘zbekistondagi Favqulodda va Muxtor Elchisi etib tayinlangan Jamila Achorning ishonch yorliqlari nusxasini qabul qildi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Uchrashuvda ikki davlat Oʻzbekiston delegatsiyasining joriy yil iyun oyida Jazoirga rasmiy tashrifi chogʻida erishilgan kelishuvning ijrosi holatini koʻrib chiqdi.
Ikki davlat rahbarlari, shuningdek, savdo, sarmoya, taʼlim, madaniyat va boshqa oʻzaro manfaatli sohalardagi hamkorlikni kengaytirishga intilishlarini tasdiqladilar.
Jamila Ashur may oyida O‘zbekistondagi diplomatik missiyasini tugatgan Muhammad Irki o‘rnini egalladi. U 2024 yilning yanvaridan beri Jazoirning xorijdagi diplomatik vakolatxonalarini boshqarib kelayotgan edi.
AQShning Rossiyadagi sobiq elchisi, Stenford universiteti professori Maykl Makfol DW nashriga bergan intervyusida Ukrainadagi urush va uning oqibatlari, AQSh va Rossiya prezidentlari haqida mulohazalari bilan o‘rtoqlashdi.
2012-2014-yillarda Rossiyada AQSh elchisi sifatida faoliyat yuritgan Maykl Makfol prezident Vladimir Putinni kuchsiz, zaif shaxs deb atagan.
«Kuchli va aqlli inson turli manbalardan ma’lumot oladi va shu ma’lumotlardan kelib chiqib qaror qabul qiladi. U esa (Putin nazarda tutilmoqda – tahr.) buni uddalay olmaydi. Muqobil ma’lumotlarni tinglamaydi, o‘qimaydi va ularga ko‘ra o‘z qarorlariga tuzatish kiritmaydi. Unda muqobil ma’lumotning o‘zi yo‘q. Bunga men elchi bo‘lgan paytlarimdayoq yaqqol guvoh bo‘lgandim. Unga doim Federal xavfsizlik xizmati (FSB) va Tashqi razvedka xizmati (SVR) qizil papkalar taqdim etib turadi. U DWni ko‘rmaydi, boyagi papkalardan boshqa hech narsani o‘qimaydi. Butun atrofidagilar esa unga faqat u eshitishni xohlagan gaplarni aytishadi. Bu kuch-qudrat emas, zaiflikdir», – deydi professor Maykl Makfol.
Sobiq diplomat fikricha, Putin hammadan va har narsadan qo‘rqadi. Muxolifatchi Aleksey Navalniyning hibsga olinishi va o‘limi buni tasdiqlaydi.
«Uchinchidan, mening fikrimcha, u o‘ta mafkuralashgan odam. U, mana to‘rt yarim yildirki, (Ukrainaga qarshi) dahshatli urushni davom ettirib kelmoqda. Bunday ishga faqat sog‘lom aql bilan ish tutmaydigan odamgina qo‘l urishi mumkin. Putinning g‘oyasi shundan iboratki, u go‘yoki tarixda nom qoldiradigan qahramon. Bunday ishlarni ratsional fikrlay olmaydigan insongina qilishi mumkin», – deb hisoblaydi Makfol.
Siyosatshunos olim AQShning Ukrainaga ko‘magi masalasiga to‘xtalar ekan, prezident Donald Tramp Putinni kuchli shaxs deb o‘ylab xatoga yo‘l qo‘yayotganini ta’kidlagan.
«Donald Tramp – murakkab shaxs. Bizning davlatimiz hozir Ukrainani 100 foiz qo‘llab-quvvatlayotgani yo‘q va bundan juda uyalaman. Ukrainani tashlab qo‘yganimizdan xijolatdaman. Trampgacha harbiy dastak, iqtisodiy yordam bor edi, lekin u buni to‘xtatishga qaror qildi… Shaxsan men buni (Ukrainani qo‘llab-quvvatlash nazarda tutilmoqda – tahr.) nafaqat demokratiya va erkinlik g‘oyalarini yoqlaganim uchun, balki bu bizning milliy manfaatlarimizga daxldor bo‘lgani uchun ham qilishimiz shart deb hisoblayman. Agar biz Rossiya qo‘shinini Ukrainada to‘xtata olsak, Estoniyada yoki NATOning boshqa bir davlatida u askarlar bilan jang qilishimizga hojat qolmaydi… Tramp esa demokratiyalar va diktaturalar o‘rtasida kurash ketyapti deb hisoblamaydi. Uning fikricha, kuchli rahbarlar va zaif rahbarlar bor. Uning nazarida, Putin – kuchli inson, u esa kuchlilarga yordam berishni yaxshi ko‘radi. Shuni alohida ta’kidlamoqchimanki, men shaxsan Putinni zaif inson deb bilaman», – deydi suhbatdosh.
Maykl Makfol G‘arb 30 yil oldin Rossiyaga nisbatan siyosatda xatoga yo‘l qo‘ygan deb hisoblaydi. Unga ko‘ra, Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin G‘arb Rossiyadagi demokratik institutlarni dastaklagan holda, Yaponiya va Germaniyaga ko‘rsatilganidek Moskvaga ham keng ko‘lamli ko‘mak ko‘rsatishi kerak edi.
Siyosatshunosning ta’kidicha, keyin ham Rossiyani to‘xtatish uchun imkoniyat saqlanib qolgan. Jumladan, 2008 yilda hali Rossiya kuchli pozitsiyani egallamagan vaqtda Ukraina va Gruziyani NATOga qabul qilish orqali uni tiyib turish mexanizmini joriy etish mumkin edi.
AQShning Rossiyadagi sobiq elchisi Maykl Makfol Ukrainaning g‘alabasi Vashingtonning strategik manfaatlariga uyg‘un degan xulosani ilgari surgan.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Islom sivilizatsiyasi I Xalqaro forumi ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatida bugungi murakkab geosiyosiy sharoitda ilm-fan, ta’lim va ma’naviyat insoniyatni birlashtiruvchi eng muhim omil ekanini ta’kidladi.
Davlat rahbari forumning O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkazilayotgani chuqur tarixiy va ramziy ahamiyatga ega ekanini qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, dunyoning qirqdan ortiq mamlakatidan olimlar, xalqaro tashkilotlar, davlat va jamoat arboblari ishtirok etayotgan mazkur anjuman islom sivilizatsiyasining boy ilmiy va ma’naviy merosiga qiziqish ortib borayotganidan dalolat beradi.
Prezident bugungi kunda mojarolar, ekstremizm, islomofobiya va madaniyatlar o‘rtasida qarama-qarshilikni kuchaytirishga qaratilgan urinishlar avj olayotganini ta’kidlab, bunday sharoitda islomiy qadriyatlar tinchlik, hamjihatlik va taraqqiyot uchun muhim asos bo‘lib xizmat qilishini qayd etdi.
Murojaatda O‘zbekiston hududi asrlar davomida jahon ilm-fani va ma’naviyatining eng yirik markazlaridan biri bo‘lgani alohida ta’kidlandi. Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino, Mirzo Ulug‘bek, Alisher Navoiy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy kabi allomalarning merosi butun insoniyatning umumiy boyligi sifatida e’tirof etildi.
Prezident Yangi O‘zbekistonda Uchinchi Renessans poydevorini barpo etish ilm-fan, innovatsiyalar, zamonaviy ta’lim va inson intellektual salohiyatini rivojlantirishga asoslanayotganini bildirdi.
Shuningdek, mamlakatda islom sivilizatsiyasi merosini o‘rganish, tarixiy obidalarni tiklash, yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash va fundamental tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylangani qayd etildi.
Prezidentning ta’kidlashicha, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi qisqa vaqt ichida Sharq va G‘arb, o‘tmish va kelajak, an’analar hamda zamonaviy ilm-fanni bog‘laydigan intellektual ko‘prikka aylandi.
Shavkat Mirziyoyev forum turli davlatlar, universitetlar, muzeylar, kutubxonalar va ilmiy markazlarning intellektual salohiyatini birlashtiruvchi yangi global hamkorlik platformasi bo‘lishiga ishonch bildirdi. U O‘zbekiston fundamental tadqiqotlar, xalqaro konferensiyalar, qo‘shma nashrlar va gumanitar loyihalarni amalga oshirish uchun barcha zarur sharoitlarni yaratib berganini ta’kidladi.
Murojaat so‘ngida Prezident ilm va ma’rifat tinchlik hamda barqaror taraqqiyotning eng mustahkam poydevori ekanini yana bir bor qayd etib, forum ishtirokchilarini ushbu ezgu maqsadlar yo‘lida hamkorlikni yanada kuchaytirishga chaqirdi.
Siyosat
Prezident Mirziyoyev strategik hamkorlikni kengaytirish maqsadida BlackRock kompaniyasi rahbarlari bilan uchrashdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 7 iyul kuni BlackRock kompaniyasi boshqaruvi aʼzosi va boshqaruvchi direktori Adebayo Ogunlesi bilan uchrashib, Oʻzbekiston bilan hamkorlikni kengaytirish masalalarini muhokama qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident matbuot xizmati xabariga koʻra, ikki davlat oʻrtasida yoqilgʻi-energetika sohasiga alohida eʼtibor qaratgan holda strategik sheriklikni mustahkamlash chora-tadbirlari koʻrib chiqildi. Uchrashuvda BlackRock kompaniyasining O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan loyihalarini amalga oshirish borasidagi yutuqlar ham qayd etildi.
Janob Shavkat Mirziyoyev jahon sarmoyaviy kompaniyalari bilan kelajakdagi hamkorlikning ayrim ustuvor yo‘nalishlarini belgilab berdi. Xususiylashtirish jarayonlarida hamkorlikni oshirish, O‘zbekistonning sarmoyaviy jozibadorligini mustahkamlash, mamlakat moliya bozorini rivojlantirish, neft-kimyo sanoatidagi loyihalarni ilgari surish, sun’iy intellekt texnologiyalariga qo‘shma sarmoya kiritish shular jumlasidandir.
BlackRock dunyodagi eng yirik investitsiya boshqaruv kompaniyalaridan biri bo’lib, aktivlarni boshqarish, investitsiya va moliyaviy maslahat xizmatlarini taqdim etadi. 2026 yilda kompaniya boshqaruv ostida taxminan 14 trillion dollar aktivlarga ega edi.
Shavkat Mirziyoyev Minskda Lukashenko bilan norasmiy uchrashuv o‘tkazdi
kamida 25 kishi halok bo’ldi
Dollarning bir necha kunlik ko‘tarilishi to‘xtadi
-
Iqtisodiyot2 days agoNeft mahsulotlari zaxiramiz 2−3 oy uchun yetarli – Energetika vazirligi
-
Sport4 days ago
Ikki nafar futbolchimiz Portugaliyaning “Braga” klubiga o‘tdi
-
Jamiyat4 days agova’dalar, sirlar va xonavayron bo‘layotgan odamlar (2-qism)
-
Jamiyat5 days ago
Sergelida aholi ko‘paygan, infratuzilmani shunga mos rivojlantirish zarur
-
Jamiyat2 days ago«Tashabbusli budjet»ning 11-mavsumi 15 iyuldan start oladi
-
Dunyodan2 days ago
Rossiya Kiyevga urush boshlanganidan beri eng yirik hujumni boshladi
-
Sport2 days ago«Portugaliyaga uchta sovrin olib keldim»
-
Jamiyat3 days agoShayxontohurda ikki qavatli do‘konda yong‘in sodir bo‘ldi