Siyosat
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Markaziy Osiyodagi chegaralarni tinch yoʻl bilan tartibga solish boʻyicha rezolyutsiyani qabul qildi
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Oʻzbekiston, Qirgʻiziston va Tojikiston hamkorligida “Chegaradagi kelishmovchiliklarni tinch yoʻl bilan hal qilish” nomli tarixiy rezolyutsiyani rasman qabul qildi.
Markaziy Osiyoda avvallari beqaror boʻlgan chegaralarni demarkatsiya qilishda erishilgan muvaffaqiyatlarga eʼtibor qaratilayotgan hujjat 40 dan ortiq davlat tomonidan hammualliflik qilgan, deyiladi Qirgʻiziston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi bayonotida.
Ushbu rezolyutsiyadan ko‘zlangan asosiy maqsad Markaziy Osiyoning uchta davlati erishgan innovatsion diplomatik yutuqlarni xalqaro hamjamiyat bilan baham ko‘rishdan iborat. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomi va xalqaro huquq me’yorlariga qat’iy amal qilgan holda, mintaqa qo‘shnilari murakkab hududiy nizolarni barqaror muloqot, tizimli muzokaralar va o‘zaro kelishilgan ikki tomonlama mexanizmlar orqali muvaffaqiyatli hal etishdi. Qarorda taʼkidlanganidek, Markaziy Osiyo erishgan yutuqlar butun xalqaro hamjamiyat uchun konstruktiv namuna boʻlib xizmat qilishi, yaxshi qoʻshnichilik munosabatlari namunasi boʻlishi, dunyo tinchligi va xavfsizligini taʼminlashga qoʻshayotgan aniq hissasini namoyish etadi.
Tashqi ishlar vazirligining qoʻshimcha qilishicha, ushbu rezolyutsiyaning global miqyosda qabul qilinishi mintaqa davlatlarining oʻnlab yillar davomida mavjud boʻlgan nozik hududiy nizolarni sof diplomatik yoʻllar orqali mustaqil hal etish qobiliyatini xalqaro maʼqullashdir.
Bu rezolyutsiya ko‘p yillik intensiv ikki va uch tomonlama sa’y-harakatlardan so‘ng qabul qilindi. O‘zbekiston va Qirg‘iziston o‘rtasidagi chegara bahsi tarixan 1378 kilometrni tashkil etadi va 2017 yilgacha chegaraning qariyb 85 foizi bahsli bo‘lib kelgan. O‘zbekiston Prezidenti tashabbusi bilan bir qator o‘zaro yon berishlar natijasida mojaro to‘liq hal qilindi. 2022 yil noyabr oyida Bosh vazir Abdulla Alipov Gobasoy daryosi boʻylab transchegaraviy suv xavfsizligini taʼminlash, Qirgʻiziston hududi bilan oʻralgan Oʻzbekiston anklavi Soʻk viloyati aholisi uchun soddalashtirilgan tranzit yoʻlagi tashkil etish boʻyicha muhim tafsilotlarni yakunladi. Jarayon 2023-yilning yanvarida Bishkekda yakuniga yetdi va Prezident Shavkat Mirziyoyev va Qirg‘iziston Prezidenti Sadir Japarov o‘rtasida ratifikatsiya qilingan chegara shartnomasini rasman almashishdi.
Xuddi shunday diplomatik yutuq Qirg‘iziston va Tojikiston o‘rtasida ham amalga oshirildi. Chegara hududidagi o’nlab bahsli hududlarda mahalliylashtirilgan qurolli to’qnashuvlar tez-tez sodir bo’ldi. Prezident Japarov yaqinda bergan intervyusida Prezident Mirziyoyev Qirg‘iziston va Tojikiston rahbarlarini muzokaralar stoliga o‘tkazishda hal qiluvchi vositachi rol o‘ynaganini aniq e’tirof etdi va uzoq muddatli barqarorlikni ta’minlash uchun har ikki tomonga zarur murosaga kelishni maslahat berdi.
Ushbu maslahatlashuvlardan so’ng davlat rahbarlari chegaralarni aniqladilar. 2025-yil 13-mart kuni Qirg‘iziston va Tojikiston prezidentlari keng qamrovli chegara shartnomasini imzoladilar. 1006,84 kilometr umumiy chegaraning 486,94 kilometri so‘nggi uch yillik maslahatlashuvlar davomida muvaffaqiyatli xaritalash va kelishib olindi va bu jarayon samarali yakunlandi.
2025-yil 31-mart kuni Xo‘jand shahrida bo‘lib o‘tgan oliy darajadagi uchrashuv chog‘ida uch davlat o‘rtasidagi diplomatik jarayon yakunlandi. Prezident Shavkat Mirziyoyev, Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon va Qirg‘iziston Prezidenti Sadir Japarov O‘zbekiston, Qirg‘iziston va Tojikiston chegaralarining aniq uch nuqtasini qonuniy ravishda belgilovchi Uch tomonlama shartnomani imzoladilar. Muzokaralar muvaffaqiyatli yakunlanganidan so‘ng, uch davlat rahbarlari mintaqaviy integratsiyaning yangi davrini boshlab bergan uch mamlakatning geografik tutashgan joyida o‘rnatilgan ramziy Do‘stlik monumentini amalda ochdi.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
