Jamiyat
Davlat idoralarining omma bilan normal muloqot qilish tajribasi yo‘q
27 iyun matbuot va OAV xodimlari kuni. Kun.uz media-makondagi ayni vaziyat, muammolar haqida gaplashish uchun matbuot vakillarini studiyaga taklif qildi. Jurnalist bo‘lib ishlash har qachongidanda qiyin, mas’uliyat va majburiyatni his etib, haqiqat va adolat o‘rtasida turamiz, deydi yig‘ilganlar. Siyosatshunos fikricha, davlatning media va omma bilan muloqot qilish tajribasi yo‘qligi uchun amaldor va rasmiylar hali-hanuz OAVsiz o‘zini qulay his etmoqda.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Jurnalist bo‘lib ishlash – qismat. OAV xodimlari o‘zi jurnalistikani emas, soha ularni tanlaganini ko‘p aytadi. Matbuot vakili sifatida faoliyat yuritish – bugungi dunyoda har qachongidan-da qiyin, biroq sharafli. O‘zbekistonda ikkinchi ma’muriyat so‘z erkinligi borasida ko‘rsatgulik natijalarga erishganini aytsa-da, vazifalar ancha ekanini ham tan oladi. Kun.uz bilan suhbatlashganlar fikricha, dastavval totalitar, keyin avtoritar tizim ostida yashagan jamiyat uchun hozirgi davr so‘z erkinligiga erishish tomon bir bosqich.
“UzReport TV” telekanali katta muharriri Dilafruz Kulmatovaning aytishicha, jurnalist kuchli qurol.
“Dunyoda ming xil kasb bor, ma’lum o‘qituvchi qaysidir fandan dars beradi, shifokor ham qaysidir soha ustasi bo‘lib, davolaydi. Lekin jurnalist hamma narsani tushunishi kerak, kerak bo‘lsa tibbiyot diagnostikasini ham. Biz kuchli qurolmiz, lekin mas’uliyat va majburiyatimizni doim yodda tutamiz” – Dilafruz Kulmatova, “UzReport TV” telekanali katta muharriri
Siyosatshunos Kamoliddin Rabbimovga ko‘ra, OAVning hukumatga nisbatan jamoatchilik kayfiyatini shakllantirishi va tanqidlarni paydo qilishi – mutlaq normal holat. Tanqid hech kimga yoqmaydi, rivojlangan-demokratik jamiyatlarda har qanday qulaylik qisqa muddatdan so‘ng standartga aylanadi. Hukumat ana shu tanqidlarga ko‘nikishi va normal qabul qilishi kerak, shu bosqichga yetgach ijtimoiy shok holatlari kuzatilmaydi.
Uzoq yillar davlat idorasida matbuot xizmati rahbari bo‘lgan Dildora Hoshimovaning ta’kidlashicha, hamma narsa muloqotdan boshlanadi, matbuot xizmatlari ma’lum idora va OAV o‘rtasida ko‘prik ekanini unutmasligi lozim. Agarda matbuot kotiblari noto‘g‘ri ma’lumot bersa, o‘z idorasidagi jarayondan bexabar bo‘lsa, jurnalistlar bilan tushunarsiz ma’lumotlar almashsa – shu idoraga nisbatan qarashning salbiy shakllanishiga sababchi bo‘lib qoladi.
Suhbatda qatnashganlar fikricha, matbuotda professional kadrlarning yetishmasligi, matbuot xizmatlarining to‘g‘ri muloqotni yo‘lga qo‘yolmagani, rasmiylarning turli ehtimoliy xavflardan qo‘rqishi – bugungi asosiy muammolardan. Matbuot xizmatlari jamoatchilik va odamlar bilan tinimsiz gaplashaverishi kerak, deydi siyosatshunos Rabbimov.
“Ichkarida o‘yin qoidalari aniq bo‘lishi kerak va mana shu matbuot xizmatidagilar odamlar bilan qayta-qayta gaplashaverishi kerak. Mayli, ular bir xil narsani gapirsin, lekin omma buni asta-sekin qabul qiladi. Masalan, Putinning matbuot kotibiga xohlagan muxolif nashr telefon qiladi, bu normal. Matbuot xizmatida qo‘rqmas, kuchli kadrlar o‘tirishi kerak” – Kamoliddin Rabbimov, siyosatshunos
Ongli, bilimli va o‘z ustida ishlab, dunyo bilan aloqalariga ega OAV vakillarini potensial xavf sifatida ko‘rish kuchaymoqda. Ayniqsa, O‘zbekistonda oxirgi sud ishlarining deyarli barchasi jamoatchilik vakillariga qarshi yakun topyapti. Suhbatda qatnashganlar fikricha, hokimiyatning turli bo‘g‘inlarida matbuotsiz ishlash «komfort»iga o‘tirib olgan.
O‘zbek ekranlarida ham oxirgi yillarda siyosiy tahlil, ma’no-mazmunli media-mahsulotlar ko‘paydi va mavzu tashabbuskorligida mustaqillik bor. Biroq jamiyatning axborotga bo‘lgan ehtiyoji to‘liq qoplanmagan va globalizm davrida axborot odamlarning “barmog‘i uchida” turadi. Mustaqillik davridan 2016 yilgacha bo‘lgan davrda muhim ijtimoiy-siyosiy mavzular tashabbusi O‘zbekistondan chetda shakllantirildi. Biroq bu materiallar O‘zbekistonga qarshi va muxolif pozitsiyada edi. Bundan esa faqat davlat va hukumat yutqazdi, hozirgi davrda ortga yo‘l yo‘q.
Har yili yuzlab yangi OAVlar ochiladi, biroq ularning yashab keta olishi – muhim masala. Afsuski, mustaqil OAVning taqdiri faqat reklama va tijoriy shartnomalarga bog‘liq bo‘lib qolishi – yangi media tashkilotlarning barqarorligini so‘roq ostida qoldirmoqda. Bu o‘rinda beriladigan kontent ko‘p narsani hal qiladi, deydi jurnalistlar.
Suhbatni Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida to‘liq tomosha qilishingiz mumkin bo‘ladi.
Jamiyat
Prezident banklarga har bir mahallada daromadli loyihalarni ko‘paytirishni buyurdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahalla bankirlari ish tizimi tubdan o‘zgarishini ma’lum qildi. Endi bir bankirga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktirilib, biznes faolligi, yangi ish o‘rinlari va aholi daromadini oshirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Shuningdek, banklarga har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlash va daromadli loyihalarni ko‘paytirishni buyurdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Yig‘ilishda mahalla bankirlarining ish uslubi ham tubdan o‘zgarishi belgilandi. Ta’kidlanishicha, joylarda yaxshi tajribalar bor. Masalan, Angor tumani Yangiobod mahallasidagi 2 kilometr zovur usti yopilib, 110 ta servis obekti ishga tushirildi. Natijada mahalla atrofida yashaydigan 1 ming 225 nafar odam ishli va daromadli bo‘ldi.
Arnasoy tumanidagi Baxtli mahallasining bankiri 20 ta xonadonga 50 million so‘mdan kredit ajratib, mehmon uylarini ishga tushirdi. Har bir xonadon bir mavsumda 100 million so‘mgacha daromad olmoqda. Ish yurishib ketgani uchun yana 80 ta oila shunday mehmon uylari tashkil qilishga kirishdi.
Endi banklar har bir mahallaning “o‘sish nuqtasi”ni aniqlab, tashabbuskorlarni topishi va daromadli loyihalarni ko‘paytirishi zarur. Bundan buyon bitta mahalla bankiriga ko‘pi bilan uchta mahalla biriktiriladi.
Ikki haftada tashabbuskor, zamonaviy fikrlaydigan oliygoh bitiruvchilari va yosh mutaxassislar orasidan 400 nafar yangi mahalla bankiri tanlab olinadi. Ular bir oy davomida namunali mahallalarga olib borilib, tajriba o‘rganadi.
Joriy yil oilaviy tadbirkorlik loyihalari uchun qo‘shimcha 2 trillion so‘m imtiyozli resurs berildi. “Og‘ir” mahallalar uchun kredit stavkasi 17,5 foizdan 12 foizga tushirildi.
Endi mahalla bankirlari o‘zi topgan loyihasi uchun ushbu resursdan foydalanishi mumkin bo‘ladi. Bu tizimni 1 avgustdan amaliyotga joriy etish vazifasi qo‘yildi.
Mahalla bankirlariga biznes faollikni oshirish, tadbirkorlik, ish o‘rni va aholi daromadini ko‘paytirish bo‘yicha KPI belgilanadi. Tuman va shahar hokimlari mahalla raislari bilan birga har bir mahalla bankiriga yil yakunigacha aniq buyurtma shakllantirib beradi.
Davlat banklari bu yil 100 tadan mahallani ixtisoslashtirish tashabbusi bilan chiqqan. O‘tgan yili 9 ta davlat banki ishtirokida mahallalarda agrosanoatni rivojlantirish uchun “Agrostar” kompaniyalari tashkil qilingan edi.
Endi banklar mahallani ixtisoslashtirish bilan cheklanib qolmasdan, “Agrostar”larni jalb qilgan holda “yetishtirish – qayta ishlash – saqlash – qadoqlash – sotish” zanjirini yaratadi. Bir oyda dastur qilib, 1 mingta mahallada ish boshlash topshirildi.
Jamiyat
Mahalla raisiga bog‘cha va maktab qurish uchun yerni auksionga chiqarish vakolati beriladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahalla raislariga yangi vakolatlar berilishini ma’lum qildi. Endi ular hududda xususiy bog‘cha, maktab, klinika va sport inshootlari qurish uchun yerlarni auksionga chiqarish, shuningdek, “mahalla yettiligi” ishini muvofiqlashtirish huquqiga ega bo‘ladi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Mahallalarda soliq tushumlari, jinoyatchilikni jilovlash va aholi muammolarini hal etish bo‘yicha mas’ullarga savollar qo‘yildi. Davlat rahbari mahalla odamlar uchun chinakam “ishonch, tayanch va imkoniyatlar markazi” bo‘lishi zarurligini ta’kidladi.
Yangi Quva mahallasi misolida aholini ish bilan ta’minlash va daromadini oshirish bo‘yicha yangi tartib ko‘rsatib o‘tildi. Ushbu mahallada 51 nafar ishsiz fuqaro bor, ularning 4 nafari agrotexnikumni bitirgan va xonadonida 10 sotixdan tomorqasi mavjud.
Mahalla raisi tomorqada gul ko‘chatiga ixtisoslashgan yengil konstruksiyali issiqxona qurish uchun mahalla bankiriga buyurtma beradi. Qolgan ishsiz aholi bo‘yicha ham mahalla raisi kim tadbirkor bo‘lmoqchi, qaysi oila daromadini oshirmoqchi, kimga kredit, uskuna yoki yer kerakligini aniqlab, bankirga aniq vazifa qo‘yadi.
Yangi Quva mahallasida bog‘cha yetishmasligi sabab 50 nafar bola qo‘shni mahallaga qatnayapti, hududda esa 70 sotix bo‘sh yer bor. Shu munosabat mahallalarda xususiy bog‘cha, maktab, klinika va sport inshootlari qurish uchun yerni auksionga chiqarish vakolati ham mahalla raisiga beriladi.
Davlat rahbari mahalla raisi ijtimoiy muammolarni hal qilish, tozalikni ta’minlash va daromadni ko‘paytirishga xizmat qiladigan loyihalarda tashabbuskor bo‘lishi zarurligini ta’kidladi.
Bunday loyihalar uchun “mahalla yettiligi”ga 10 million so‘mdan grant ajratiladi. Agar 8 ming 992 ta mahallaning har birida bittadan shunday loyiha amalga oshirilsa, hududlardagi muhit sezilarli o‘zgaradi. Ushbu maqsadlar uchun jami 240 milliard so‘m resurs shakllantiriladi.
Mahalla raisi o‘z hududining haqiqiy boshqaruvchisi bo‘lishi shart. Buning uchun u hokim yordamchisi, xotin-qizlar faoli, yoshlar yetakchisi, ijtimoiy xodim, profilaktika inspektori, soliqchi va mahalla bankirining haftalik hamda oylik ish rejasini tasdiqlab beradi. Rais “yettilik” a’zolariga aniq vazifa qo‘yib, ulardan so‘rov qilib boradi.
Shuningdek, “yettilik” faoliyatini metodik qo‘llab-quvvatlash va hududdagi muammolarga ilmiy yondashish uchun Mahallani rivojlantirish milliy instituti tashkil etiladi. U “yettilik”ni o‘qitadi, mahallalardagi dolzarb masalalarga ilmiy yechimlar ishlab chiqadi.
Jamiyat
Mahallada ishni to‘g‘ri tashkil qilmagan 152 nafar rahbar ishdan olindi
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tgan yig‘ilishda mahallalar faoliyati keskin tanqid qilinib, ayrim hududlarda aholini ish bilan ta’minlash va kichik loyihalarni amalga oshirishdagi sustkashliklar ko‘rsatib o‘tildi. Yil boshidan 152 nafar rahbar lavozimidan ozod etilgani, 700 nafariga intizomiy chora ko‘rilgani ma’lum qilindi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Davlat rahbari bu yil infratuzilmani yaxshilash, odamlar va tadbirkorlar uchun sharoit yaratish maqsadida tumanlarga o‘rtacha 250 milliard so‘mdan, mahallalarga esa 5,5 milliard so‘mdan mablag‘ berilganini ta’kidladi.
“Lo‘nda aytganda, hududdagi masalalarni hal qilish uchun hokimda ham, mahalla raisida ham, umuman, “yettilik”ning har bir vakilida resurs va vakolat bor. Yetishmayotgan jihat – mas’uliyat va tashabbuskorlik”, dedi prezident.
Tahlillar ayrim mahallalarda muammolar vaqtida hal etilmayotganini ko‘rsatgan. “Tashabbusli budjet” dasturi doirasida joriy yil 7,5 trillion so‘m ajratilgan bo‘lsa-da, 2 ming 136 ta mahallada birorta loyiha g‘olib chiqmagan. Davlat rahbari mahalladagi hamjihatlik, daxldorlik va tashabbuskorlik aynan shunday amaliy natijalar bilan o‘lchanishini ta’kidladi.
Yig‘ilishda mahallalarda kichik loyihalarni ko‘paytirish va aholini ishli qilish masalalari tanqidiy tahlil qilindi. So‘nggi olti oyda banklar tomonidan kichik loyihalar uchun 18,5 trillion so‘m resurs ajratildi.
Mazkur mablag‘lar hisobidan 110 mingta mikroloyiha amalga oshirilib, 259 ming odam ishli bo‘ldi. Lekin 47 ta mahallada bor-yo‘g‘i 2 tadan mikroloyiha ishga tushirilgan.
Ayrim tumanlarda amalga oshirilayotgan loyihalarda kambag‘al oilalar ishtiroki 15 foizga ham yetmayapti. Qorao‘zak, Marhamat, Mirishkor, Nurobod va Termiz tumanlari misolida bu boradagi sustkashliklar ko‘rsatib o‘tildi.
Achinarlisi, 960 ta kambag‘al oila yashaydigan 32 ta mahallada birorta ham ehtiyojmand odam doimiy ishga joylashtirilmagan. 883 ta mahallada esa bankirlar xonadonbay yurib, loyiha qilmagan, tadbirkorlar bilan uchrashmagan.
Shuning uchun yil boshidan mahallada ishni to‘g‘ri tashkil qilmagan 152 nafar rahbar ishdan olindi, yana 700 nafariga intizomiy chora ko‘rildi.
Jamiyat
Mahallalar budjetiga tushadigan mablag‘lar ko‘paytiriladi
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahallalar moliyaviy mustaqilligini oshirishga qaratilgan yangi choralarni e’lon qildi. Ularga qo‘shimcha soliq tushumlari va boshqa manbalar hisobidan bu yil 1,6 trillion so‘m, kelasi yildan esa 2 trillion so‘mgacha mablag‘ qoldirilishi rejalashtirilmoqda.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Mahallalar budjetini mustahkamlash bo‘yicha yangi tashabbuslar ilgari surildi. Joriy yil mahallalar budjetiga 600 milliard so‘m mablag‘ qolishi reja qilingan edi.
Iyun oyidagi Prezident farmoni bilan mahallada qoladigan yer va mol-mulk solig‘ining ulushi 10 foizdan 15 foizga oshirildi. Sanitariya qoidalarini buzganlik va noqonuniy qurilish uchun jarimalarning 10 foizi mahallaga tushadigan bo‘ldi.
Shuningdek, 5 ming kvadrat metrgacha bo‘sh binolarni mahallaning o‘zi sotuvga chiqarishiga ruxsat berildi. Buning hisobidan mahallalar budjetiga yana 405 milliard so‘m tushadi.
Endi mahalladagi noturar obektlardan tushgan yer va mulk solig‘ining 5 foizi ham mahallaning o‘ziga beriladi. Bu orqali mahallalar ixtiyorida yiliga yana 400 milliard so‘m mablag‘ qoladi.
Yil davomida eng ko‘p tadbirkorlarni ro‘yxatga olgan, eng ko‘p yangi ish o‘rni yaratgan, tushum darajasi eng yuqori bo‘lgan va eng ko‘p qo‘shimcha soliq bazasi topgan 200 ta mahallaga 2 milliard so‘mdan mukofot beriladi.
Umuman, yangi tashabbuslar hisobiga mahallalar budjetiga tushum bu yil 1 trillion 600 milliard so‘mga, kelasi yildan esa 2 trillion so‘mga yetadi.
Jamiyat
Har bir hokimga bittadan mahallani obodonlashtirish vazifasi yuklatildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev mahallalarda obodonlashtirish ishlarini umummilliy harakatga aylantirish va eng namunali mahallalarni soliq imtiyozlari bilan rag‘batlantirishni taklif etdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 16 iyul kuni “mahalla yettiligi” faoliyatini yangicha tashkil qilish bo‘yicha ustuvor vazifalar yuzasidan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi.
Ta’kidlanishicha, har bir viloyat hokimi, uning o‘rinbosarlari va viloyat tashkilotlari rahbarlari bittadan tumanni, tumanlardagi mas’ullar esa bittadan mahallani olib, bir oy davomida ozodalik va obodonlashtirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlarni tashkil etadi.
Mahallada obodonchilik ishlarini tashkil etish bo‘yicha Bosh vazir boshchiligida respublika shtabi tuziladi. Hududiy shtablarga hokimlar rahbarlik qiladi. Bu ishlar bir oylik aksiya emas, balki yil bo‘yi ishlaydigan umummilliy harakatga aylantirilishi zarurligi ta’kidlandi.
Mehnatga yarasha rag‘bat bo‘lishi kerakligi ta’kidlandi. Shu bois, yil yakuni bilan ko‘p qavatli uylardagi “Eng orasta xonadon”, mahalladagi “Eng fayzli hovli”, hududdagi “Eng obod ko‘cha”, tuman va viloyatdagi “Eng namunali mahalla” nominatsiyalari joriy etiladi.
Tanlov g‘oliblari bo‘lgan ko‘p qavatli uylardagi kvartiralar uchun mol-mulk solig‘idan, hovli-joylar uchun esa yer solig‘idan imtiyoz beriladi.
Yaxshi tajriba yaratgan “mahalla yettiligi” mukofotlanadi, ularning ish uslubi boshqa hududlarga namuna qilib ko‘rsatiladi. Mahallalardagi ilg‘or tajribalarni keng yoritish zarurligi ham qayd etildi.
Hududlarda temir yo‘l atrofini obodonlashtirish ishlari boshlangan. Birgina Toshkent – Xiva yo‘nalishidagi temir yo‘l bo‘yida 285 ta mahalla bor, ushbu yo‘nalish 45 ta tumandan o‘tadi.
Qolgan viloyat hokimlariga ham bir haftada hududidan o‘tgan magistral yo‘llar va temir yo‘l bo‘ylari, ular atrofidagi uy-joy va tijorat obektlarini to‘liq xatlovdan o‘tkazish vazifasi qo‘yildi.
Ikki haftada ushbu hududlarni namunali qiyofaga keltirish bo‘yicha katta dastur ishlab chiqib, amaliy natijaga erishish topshirildi.
“Mahalla – xalqqa eng yaqin boshqaruv bo‘g‘ini. Odamlarning kundalik masalalari shu yerning o‘zida, ortiqcha ovoragarchiliksiz hal bo‘lishi kerak”, dedi prezident.
Hozir “yettilik” orqali 100 ga yaqin xizmat ko‘rsatilmoqda. Endi barcha davlat xizmatlari bosqichma-bosqich mahallaga tushiriladi.
Namangan viloyatiga tashrif chog‘ida Norin tumanidagi Yangi Namangan mahallasi misolida samarali tajriba yo‘lga qo‘yilgan. Bu yerda Axborot va xizmat markazi tashkil etilib, 8 ta olis mahalla aholisi uchun bir joyda 980 ta davlat xizmati ko‘rsatilmoqda.
Xovos tumanidagi Qahramon mahallasida ham Vengriyaning “aqlli qishloq” tajribasi asosida shunday markaz tashkil etilmoqda.
Yil yakunigacha Norin va Xovos tajribalarini Qo‘ng‘irot, Konimex, Boysun, Qamashi, Qo‘shrabot, Tuproqqal’a, G‘ijduvon, Forish, Beshariq, Jalaquduq va Ohangaron tumanlarida joriy etish topshirildi. Urganch shahridagi Olimpiya mahallasida yo‘lga qo‘yilgan “aqlli mahalla” tajribasi esa har bir viloyatning 10 tadan mahallasida tatbiq qilinadi.
-
Jamiyat5 days agoBektemir tumanida «zakladchik»lar qo‘lga olindi
-
Dunyodan5 days ago
Frantsiyada ko’pchilik qo’rqqan narsa yuz berdi.
-
Siyosat3 days ago
Prezident Shavkat Mirziyoyev Qatar amiriga ta’ziya bildirdi
-
Sport5 days agoAngliya Norvegiyani turnirdan chiqarib yubordi
-
Jamiyat4 days agoToshkent metrosiga yana 3 ta zamonaviy poyezd qo‘shildi
-
Sport4 days agoInfantino yana JCh ishtirokchilari sonini oshirish g‘oyasi haqida gapirdi
-
Jamiyat4 days agoEnergetika tizimidagi ayrim rahbarlar ishdan olindi
-
Dunyodan5 days ago
NATO 2026-yilda Ukrainaga 70 milliard yevro miqdorida yordam ajratmoqchi
