Connect with us

Iqtisodiyot

Quyosh paneli o‘rnatgan korxonalardan elektrning xarid narxi pasaytirilishi mumkin

Published

on


O‘z ehtiyoji uchun quyosh paneli o‘rnatgan tadbirkorlarning ortiqcha energiyani davlatga sotishida 1 kWh uchun belgilangan 800 so‘mlik narx 250 so‘mga tushirilishi mumkin. Quyosh paneliga investitsiya kiritib qo‘ygan tadbirkorlar bunga e’tiroz bildirmoqda. O‘zLiDeP masalani atroflicha o‘rganib, mas’ullarni so‘roqqa chaqirishini ma’lum qildi.

O‘zbekistonda quyosh paneli o‘rnatgan tadbirkorlar ehtiyojidan ortiq ishlab chiqargan elektr energiyasini davlatga sotish narxi 1 kWh uchun 800 so‘mdan 250 so‘mgacha pasaytirilishi mumkin.

4 may kuni Liberal-demokratik partiyaning tadbirkorlar bilan uchrashuvida biznes vakillaridan biri shu haqda savol berdi:

“Zavodimizga 350 kW quyosh panellari o‘rnatganmiz. Hozir yana 350 kW qo‘yish niyatidamiz. Hozirgi qonunchilik bo‘yicha orttirilgan elektrni davlatga 800 so‘mdan sotyapmiz. Hozirda ijtimoiy tarmoqlarda shunaqa hujjat loyihasi yuribdi: endi tadbirkorlar orttirilgan elektrni 250 so‘mdan sotishga majbur bo‘lar ekanmiz.


Nimaga davlatdan sotib olsak, 1000 so‘mdan sotib olamiz, agar sotsak 250 so‘mdan sotamiz – qani bu yerda adolat? Shu to‘g‘rimi? […] Endi 250 so‘mdan sotish iqtisodiy tomondan bizga qanchalik to‘g‘ri kelish-kelmasligini o‘ylab qoldik”.

Deputat Bobur Bekmurodov Qonunchilik palatasidagi tegishli qo‘mita bu masala ustida ish olib borishini aytdi.

“Bu masaladan xabarimiz bor, qo‘mitada o‘rganishni boshlaganmiz. Milliardlab pul sarflab, quyosh panellarini o‘rnatgan tadbirkorlar bor. Bundan tashqari, pullarni o‘z vaqtida bermaslik va boshqa byurokratik to‘siqlar ham bor. Birinchidan, biz muammoning ko‘lamini aniqlab olishimiz kerak. Chunki butun respublika bo‘ylab “800 so‘mdan sotar ekanman” degan ishonch bilan, risk qilib shu biznesga pul tikkanlar kam emas. Buning ko‘lamini aniqlab olishimiz kerak. Agar 250 so‘mdan belgilanadigan bo‘lsa, bu qanday ta’sir qiladi? Buni albatta aniqlashimiz kerak.


Ikkinchi navbatda, qo‘mita sifatida nima uchun aynan 250 so‘mligi, buning kalkulyatsiyasini ham ko‘rishimiz kerak. Tadbirkorlardan 250 so‘mdan olsa, boshqa ishlab chiqaruvchilardan necha puldan oladi, oradagi farq mutanosibmi yoki yo‘qmi, degan chuqur masalalar bor. Albatta, bularni o‘rganamiz”, – dedi u.

Bekmurodov panel o‘rnatgan tadbirkorlardan elektr energiyasini 800 so‘mdan sotib olish bo‘yicha davlat uzoq yillik majburiyat olmaganini qo‘shimcha qildi.

O‘zLiDeP raisi Aktam Hayitovning e’tirof etishicha, tadbirkorlar nafaqat avvalboshdan belgilangan “o‘yin qoidalarining o‘zgarishi”, balki mavjud qoidalar doirasida davlat o‘z majburiyatlarini yetarlicha bajarmasligi: xarid qilingan elektr uchun to‘lovni o‘z vaqtida to‘lamasligi muammosi bilan yuzlashib turibdi.

“Bu bilan tizimli shug‘ullanish uchun qo‘mitamizning kuchi yetarli. Fraksiyamiz bilan birgalikda bu borada parlament nazorati eshituvini tashkil qilsak-da, keyin kattaroq darajaga ham olib chiqamiz. Ungacha buni yuridik nuqtayi nazardan chuqurroq o‘rganamiz: shartnomalar qanday tuzilgan, tomonlarning mas’uliyati qanday bo‘lgan?” – dedi Aktam Hayitov.

Ma’lumot uchun, 2021 yilda qabul qilingan prezident qaroriga asosan, jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan o‘z ehtiyojlari uchun o‘rnatiladigan quvvati 1 MVtgacha bo‘lgan quyosh, shamol va biogaz elektr stansiyalarida ishlab chiqarilgan elektr energiyasining o‘z ehtiyojidan ortiqcha qismi davlat tomonidan (kafolatlangan tarzda II tarif guruhi iste’molchilari uchun belgilangan tarifning 80 foizi miqdorida) iste’molchi xohishiga ko‘ra kamida 10 yil muddat davomida xarid qilinishi belgilangan.

2025 yil oktyabr oyida Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan hujjat loyihasida yuqoridagi 80 foizlik normani 70 foizga tushirish ko‘zda tutilgan edi.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

“Xohlagan ekinni ekish mumkin” – Yangi tartib fermerga nima beradi?

Published

on


Qishloq xo‘jaligi yerlarini ijaraga berishning yangi tartibi joriy yilda butun respublika miqyosida tatbiq etildi. Unga ko‘ra, paxta va g‘alla yetishtiruvchi fermerlar yerining yarmini ixtiyoriy tarzda davlatga topshirsa, qolgan yarmining normativ qiymati 50 foizini to‘lab 49 yilga ijaraga oladi va xohlagan ekinini ekishi mumkin bo‘ladi.

Xo‘sh, bu tizim qanday ishlaydi va fermerlar uchun qanchalik qulay? Kun.uz mavzu yuzasidan Toshkent viloyati hokimligi huzuridagi Ijaraga berilgan yerlarga xizmat ko‘rsatish direksiyasi rahbari Oqilbek Mustafoyev bilan suhbatlashdi.

— 68-sonli farmondagi eng asosiy jihat – paxta-g‘alla yo‘nalishidagi fermerlar yerining 50 foiziga nisbatan ijara huquqidan ixtiyoriy voz kechsa, qolgan yerining ijara huquqini “erkin ekish” turiga o‘zgartirishlari mumkin. Bu nimani anglatadi?

— Bu farmon qishloq xo‘jaligi bilan shug‘ullanayotgan tadbirkorlarga, fermerlarga o‘zi xohlagan ekin turini ekishi, o‘zi erkin shartnomaviy munosabatga kirishining huquqiy asosini yaratib berdi.

O‘tgan yilgi 3 fevraldagi farmonda 20 foizini fermerning o‘zining ixtiyoriga qoldirish, ya’ni yerning normativ qiymati 50 foizini to‘lagan holda qoldirish sharti belgilangan edi. 68-sonli farmon bilan bu 50 foizga ko‘tarildi. Ya’ni 50 foizini o‘z ixtiyori bilan topshiradi, qolgan 50 foizini normativ qiymatining yarmini davlatga to‘lagandan keyin, unga o‘ziga yana qaytadan 49 yilga rasmiylashtirib beriladi.

O‘tgan bir yil davomida, 18-sonli farmon qabul qilingandan keyin, yerga bo‘lgan munosabat o‘zgardi. Fermerga qo‘yiladigan reja, uni nimadir ektirishga majburlash yoki boshqa narsalardan voz kechildi. Bugungi kunda yerni ushbu farmon asosida E-auksion orqali sotib olgan yoki o‘z yerining bir qismidan voz kechgan tadbirkorlar bugungi kunda yerga resurs sifatida, undan foydalanish imkoniyatini kengligi nuqtayi nazaridan qarayapti.

Yangi tartibda tadbirkor o‘zi xohlagan eksportbop, bozorda talab bor mahsulotni yetishtirib, ko‘paytirishiga asosiy e’tibor berilgan. Buning natijasida katta investitsiya kiryapti qishloq xo‘jaligiga, yangi ish o‘rinlari yaratilyapti. Va odamlarning dunyoqarashi bugun o‘zgaryapti desam, mubolag‘a bo‘lmaydi.

— Endi paxta va g‘alla yetishtiruvchi fermerlar yerining yarmini topshirsa, qolgan yarmiga davlat rejasi asosida paxta yo g‘alla ekishi majburiy emas, to‘g‘rimi?

— Shunday. Hech qanaqa reja qo‘yilmaydi. Faqat ularga asosiy qo‘yilgan talab – yerning bonitetini tushirib yubormaslik, yerdan to‘laqonli foydalanish.

Agar yerga investitsiya kiritib, zamonaviy sug‘orish tizimlarini, bugungi zamon talabiga muvofiq yangi urug‘, yo nav, yo bog‘larni tashkil qilsa, 68-farmon bilan ularga qo‘shimcha ravishda imtiyozlar, ya’ni turli iqtisodiy yordamlar ajratilyapti. Masalan, tomchilatib sug‘orish tizimini qiladigan bo‘lsa, bir gektariga 15-16 million so‘mgacha subsidiya ajratilyapti. Yoki sertifikatlangan zotli ko‘chatlar ekadigan bo‘lsa, uning ham 50 foizi qoplab beriladi. Chorvachilik bilan shug‘ullansa, unda chorvaga alohida… Umuman, qishloq xo‘jaligini rivojlantirish uchun farmon-qarorlar bilan yangi-yangi yo‘nalishlar ochib berilyapti.

Suhbatni to‘liq shaklda yuqoridagi video orqali, Kun.uz’ning YouTube sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

25-iyundan valyutalar qanchaga yetishi e’lon qilindi

Published

on


Markaziy bank 2026-yil 25-iyundan valyutalarning yangi kursini belgiladi. 

AQSh dollari 7,36 so‘mga oshib, 12 024,40 so‘m etib belgilandi.

Yevro kursi 69,76 so‘mga tushdi va 13 642,88 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 843,35 so‘m bo‘ldi (-55,19).

Rossiya rubli 160,41 so‘m etib belgilandi (-0,22).



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Prezident raisligida videoselektor boshlandi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida videoselektor yig‘ilishi boshlandi. 

Davlatimiz rahbari asosiy masalaga o‘tishdan avval o‘tgan hafta yuksak saviyada o‘tkazilgan beshinchi Toshkent xalqaro investitsiya forumi yakunlariga to‘xtaldi. Forum doirasida xorijiy hamkorlar bilan 43 milliard dollarlik 177 ta kelishuvga erishilganini ta’kidladi. 

«Har bir kelishuv loyihaga, ish o‘rniga, yuqori qo‘shilgan qiymatga aylanishi shart», — dedi Prezidentimiz. 

 Mutasaddilarga xorijiy investorlar ko‘targan 120 ta taklifning yechimi bo‘yicha qaror kiritish topshirildi. 

Umuman, tarmoq rahbarlari va hokimlar investitsiya sifati va samaradorligi bo‘yicha yondashuvlarini o‘zgartirishi kerakligi ko‘rsatib o‘tildi. 

So‘nggi besh yilda yurtimizga kiritilgan jami investitsiyaning yarmi 4 ta hududga to‘g‘ri kelgan. Lekin jalb qilingan sarmoyaning iqtisodiyotga qaytimi bo‘yicha hududlar o‘rtasidagi tafovut katta. 

Masalan, 1 million so‘mlik investitsiya Farg‘onaning yalpi hududiy mahsulotiga qo‘shimcha 273 ming so‘mlik, Samarqandda 262 ming so‘mlik qo‘shilgan qiymat beryapti. Lekin Buxoroda bu atigi 117 ming so‘m. Ya’ni hududga olib kelinayotgan investitsiya samarasi boshqa hududlardan 2 karra past.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

12 ta tarmoqqa 37 ta sohaviy ilmiy institut va OTM biriktirildi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida qurilish materiallari tarmog‘ida amalga oshirilayotgan ishlar va kelgusidagi ustuvor vazifalarga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishi bo‘lib o‘tmoqda.

Yig‘ilishda hokimlar har bir tumanda qaysi tarmoqni rivojlantirish, qaysi loyihalarga investitsiya jalb qilish orqali eng yuqori iqtisodiy samaraga erishish mumkinligini aniq hisob-kitob qilishi zarurligi ta’kidlandi.

Davlat rahbari bu borada qarorlar chuqur tahlil va ilmiy yondashuv asosida qabul qilinishi kerakligini qayd etdi. Shu maqsadda iqtisodiyotning 12 ta tarmog‘iga 14 ta «aql markazi», shuningdek 37 ta sohaviy ilmiy institut va oliy ta’lim muassasasi biriktirildi.

Qurilish materiallari sohasiga «aql markazi» sifatida Makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti, Raqobat siyosati va iste’molchilar huquqlari markazi, Materialshunoslik instituti hamda Toshkent arxitektura-qurilish universiteti biriktirildi.

Mazkur tashkilotlar bozorda yangi turdagi qurilish materiallariga bo‘lgan talabni o‘rganadi, ushbu ehtiyojni qondirish uchun qaysi hududda qanday loyihalarni amalga oshirish mumkinligini tahlil qiladi.

Shuningdek, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish imkoniyatlari, soha uchun zarur mutaxassislar tayyorlash yo‘nalishlari va investitsiya samaradorligi bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi.

Yig‘ilishda barcha tarmoq rahbarlariga «aql markazlari», ilmiy institutlar va oliygohlar bilan hamkorlikda har bir tuman salohiyatini chuqur tahlil qilish vazifasi qo‘yildi. Ular hududlarning resurslari, iqtisodiy imkoniyatlari va bozor ehtiyojlaridan kelib chiqib, yalpi hududiy mahsulot o‘sishiga kuchli turtki beradigan loyihalar paketini shakllantirishi lozim.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

O‘zbekistonning qurilish materiallarida importga deyarli ehtiyoji qolmadi

Published

on


Prezident Shavkat Mirziyoyev qurilish materiallari sohasini quruvchilar ishonchiga sazovor bo‘lgan, sifat, standart, assortiment va narx bo‘yicha kompleks yechimlar taklif etadigan tarmoqqa aylantirish zarurligini ta’kidladi.

Qayd etilishicha, o‘n yil avval mahalliy qurilish materiallari deganda asosan qum-shag‘al, g‘isht, sement, oyna va shifer tushunilgan. Bu mahsulotlar qurilishda foydalaniladigan materiallarning bor-yo‘g‘i 35–40 foizini tashkil etar edi.

So‘nggi o‘n yil davomida sohaga 12 milliard dollar investitsiya kiritilib, 4 mingdan ortiq zamonaviy korxona ishga tushirildi. Natijada qurilish materiallari sanoati mamlakat iqtisodiyotining muhim drayverlaridan biriga aylandi.

O‘tgan yillar davomida sement, oyna, bazalt, keramik buyumlar, gazoblok va quruq qorishmalar kabi 20 dan ortiq asosiy mahsulot turlari bo‘yicha ichki talabni to‘liq qoplaydigan ishlab chiqarish quvvatlari shakllantirildi.

Shu bilan birga, issiqlik saqlovchi materiallar, kompozit mahsulotlar, ekologik pardozlash vositalari va pol qoplamalari kabi yuqori qo‘shilgan qiymatga ega yangi yo‘nalishlar ham jadal rivojlanmoqda.

Bugungi kunda yangi uy-joylar va sanoat obyektlari qurilishi uchun zarur bo‘lgan materiallarning 98 foizi mamlakatning o‘zida ishlab chiqarilmoqda. Bu ko‘rsatkich sohada mahalliylashtirish darajasi sezilarli oshganini ko‘rsatadi.

Mahalliy ishlab chiqarishning kengayishi sohaning iqtisodiy ko‘rsatkichlarida ham aks etdi. Oxirgi o‘n yilda qurilish materiallari ishlab chiqarish hajmi 7 trillion so‘mdan 53 trillion so‘mgacha oshdi. Tarmoq eksporti esa o‘tgan yil yakunlariga ko‘ra 1,2 milliard dollarga yetdi.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.