Iqtisodiyot
Tadbirkorlar uchun imtiyozlar jamlangan yagona reyestr ishlab chiqiladi
Hukumatning 2026-yil 29-apreldagi 211-sonli qarori bilan tadbirkorlar uchun imtiyoz va preferensiyalarning yagona reyestrini shakllantirish tartibi tasdiqlandi. Yangi nizom Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ushbu ma’lumotlarni jamlash va yangilashni nazarda tutadi.
Mazkur hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar uchun mavjud barcha imtiyozlar yagona tizimga joylashtiriladi. Shu bilan birga, imtiyoz va preferensiyalar haqidagi ma’lumotlar Iqtisodiyot va moliya vazirligining «subsidiya.mf.uz» platformasida shakllantirilib, o‘zaro integratsiya orqali portal orqali bepul taqdim etiladi.
Yangi tartibga muvofiq, davlat organlari o‘zlari taqdim etadigan imtiyozlar haqidagi ma’lumotlarni mazkur reyestrga joylashtirishi shart.
Bu ma’lumotlar qatoriga imtiyozning nomi va turi, uni taqdim etish asosi bo‘lgan normativ-huquqiy hujjat, amal qilish muddati va qo‘llanilish doirasi kiradi.
Shuningdek, imtiyoz qaysi sohalarga taalluqli ekani, kimlar foydalanishi mumkinligi va boshqa muhim ma’lumotlar ham ochiq e’lon qilinadi.
Nizomga ko‘ra, reyestrga kiritiladigan ma’lumotlar to‘liq va haqqoniy bo‘lishi shart. Bu esa davlat organlaridan mas’uliyatni yanada oshirishni talab qiladi.
Iqtisodiyot
Pay fondlari reyestrini yuritish tartibi tasdiqlandi
Adliya vazirligi pay fondlarining yagona reyestrini yuritish tartibi to‘g‘risidagi idoraviy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi. Mazkur hujjat 29-aprel kuni 3825-raqam bilan rasmiy ro‘yxatdan o‘tgan.
Yangi tartib pay fondlarining reyestrini shakllantirish, yuritish va unga o‘zgartirish kiritish mexanizmlarini belgilaydi. Shuningdek, pay fondlarini reyestrdan chiqarish hamda ularga oid ma’lumotlarni taqdim etish tartibi ham aniq ko‘rsatib berilgan.
Qonunchilikka muvofiq, pay fondi investitsiya faoliyatini amalga oshirish maqsadida kamida ikki nafar investorning pul mablag‘lari birlashtirilishi asosida tashkil etiladi. Ushbu mablag‘lar ishonchli boshqaruvga topshiriladi.
Pay fondi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi tomonidan yagona reyestrga kiritilganidan so‘ng rasman tashkil etilgan deb hisoblanadi. Shu bilan birga, tegishli ma’lumotlar agentlikning rasmiy veb-saytida e’lon qilinadi.
Reyestrga kiritish uchun pay fondining ishonchli boshqaruvchisi belgilangan hujjatlar to‘plamini taqdim etadi. Ular qatorida ariza, ishonchli boshqaruv shartnomasi nusxasi va boshqa zarur materiallar bor.
Agentlik ariza kelib tushganidan so‘ng 7 ish kuni ichida qaror qabul qiladi. Bunday tizim orqali bozor ishtirokchilari haqidagi ma’lumotlar markazlashtiriladi.
Ma’lumot uchun: Pay fondi — jismoniy va yuridik shaxslarning mablag‘larini birlashtirib, professional boshqaruv orqali investitsiya qilishga qaratilgan moliyaviy instrument hisoblanadi. Fond aktivlari aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa moliyaviy vositalarga joylashtiriladi. Investorlar fonddagi o‘z ulushiga mutanosib ravishda daromad oladi.
Iqtisodiyot
1-maydan dollar kursi qanchaga yetishi ma’lum bo‘ldi
Markaziy bank 2026-yil 1-maydan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,19 so‘mga tushib, 11 937,60 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 47,09 so‘mga tushdi va 13 961,02 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 119,34 so‘m bo‘ldi (-51,42).
Rossiya rubli 159,47 so‘m etib belgilandi (-0,17).
Iqtisodiyot
YaIM o‘tgan yilga nisbatan 8,7 foizga o‘sgan
2026-yilning yanvar–mart oylari yakunlari O‘zbekiston iqtisodiyoti barqaror o‘sish trayektoriyasini saqlab qolayotganini ko‘rsatmoqda. Milliy statistika qo‘mitasi hisob-kitoblariga ko‘ra, yalpi ichki mahsulot hajmi 447,9 trillion so‘mni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 8,7 foizga o‘sgan. Bu ko‘rsatkich iqtisodiyotda ichki talab va ishlab chiqarish faolligi yuqori darajada saqlanayotganidan dalolat beradi.
Iqtisodiy o‘sishning tarmoqlar kesimidagi tahlili shuni ko‘rsatadiki, xizmatlar sohasi asosiy drayver sifatida ajralib turibdi. Ushbu sektor 8,8 foizga o‘sib, yalpi ichki mahsulot o‘sishiga eng katta – 4,9 foiz punkt hissa qo‘shgan. Ayniqsa, savdo, yashash va ovqatlanish xizmatlari (15,5 foiz), shuningdek, transport, axborot va aloqa sohalari (14,4 foiz)dagi yuqori o‘sish ichki iste’mol va logistika faolligining kuchayganini ko‘rsatadi. Bu holat xizmatlar iqtisodiyotining mamlakatda tobora muhim ahamiyat kasb etayotganini anglatadi.
Sanoat tarmog‘ida ham ijobiy dinamika saqlanib, 8 foizlik o‘sish qayd etildi. Uning yalpi ichki mahsulot o‘sishiga qo‘shgan hissasi 2,2 foiz punktni tashkil etgan. Bu ishlab chiqarish hajmlarining barqaror kengayayotgani va sanoat sektori iqtisodiyotning muhim ustunlaridan biri bo‘lib qolayotganini ko‘rsatadi.
Qurilish sohasi esa eng yuqori o‘sish sur’atlaridan birini namoyon etdi – 15 foiz. Uning yalpi ichki mahsulot o‘sishiga hissasi 0,9 foiz punktni tashkil etgan. Bu mamlakatda infratuzilma loyihalari va uy-joy qurilishi faol davom etayotganini, investitsiya jarayonlari jonlanganini ko‘rsatadi.
Qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligida 5,1 foizlik o‘sish kuzatildi. Garchi bu ko‘rsatkich boshqa sohalarga nisbatan pastroq bo‘lsa-da, tarmoq barqaror rivojlanishni saqlab qolmoqda va iqtisodiyotga ijobiy hissa qo‘shmoqda.
Shuningdek, mahsulotlarga sof soliqlar hajmining 8,2 foizga oshgani davlat budjeti tushumlari va iqtisodiy faollik o‘sishi bilan bog‘liq jarayonlarni aks ettiradi.
Umuman olganda, 2026-yil boshidagi makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar O‘zbekiston iqtisodiyoti diversifikatsiyalashgan tarzda o‘sib borayotganini ko‘rsatadi. Xizmatlar sohasi yetakchi drayverga aylanib, sanoat va qurilish bilan birga iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlamoqda. Bu esa mamlakatda ichki talab, investitsiya va ishlab chiqarish o‘rtasidagi muvozanat saqlanayotganini anglatadi.
Biroq, kelgusi davrda ushbu o‘sishni saqlab qolish uchun tarmoqlar o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlash, ayniqsa qishloq xo‘jaligi va sanoatda samaradorlikni oshirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda qurilish ishlari hajmi bo‘yicha qaysi viloyat yetakchi?
2026-yilning yanvar–mart oylarida O‘zbekistonda jami 63 trln 954,7 mlrd so‘mlik qurilish ishlari bajarildi. Bu ko‘rsatkich 2025-yilning shu davriga nisbatan 15,5 foizga oshgan.
Qayd etilishicha, qurilish ishlari hajmida eng katta ulush Toshkent shahriga to‘g‘ri keldi. Poytaxtda 17 trln 308,2 mlrd so‘mlik qurilish ishlari amalga oshirilib, o‘sish sur’ati 108,9 foizni tashkil etdi.
Toshkent viloyatida 6 trln 614,2 mlrd so‘mlik ishlar bajarildi. Shuningdek, Farg‘ona viloyatida 4 trln 699,6 mlrd so‘m, Buxoro viloyatida 4 trln 618,5 mlrd so‘mlik qurilish hajmi qayd etildi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasida qurilish ishlari 3 trln 313,4 mlrd so‘mni tashkil etdi. Bu yerda o‘sish sur’ati 176 foizga yetgani e’tiborli.
Andijon viloyatida 3 trln 307,4 mlrd so‘mlik ishlar bajarilib, o‘sish 113,5 foizni tashkil qildi. Jizzax viloyatida esa 1 trln 733,6 mlrd so‘m va 119,4 foizlik o‘sish qayd etildi.
Namangan (3 trln 005,8 mlrd), Samarqand (3 trln 723,2 mlrd) va Surxondaryo (3 trln 207,5 mlrd) viloyatlarida ham barqaror o‘sish kuzatildi.
Navoiy viloyatida 3 trln 164,0 mlrd so‘mlik qurilish ishlari bajarilib, o‘sish 125 foizni tashkil etdi. Xorazm viloyatida esa 3 trln 409,6 mlrd so‘m va 128,4 foizlik o‘sish qayd etildi.
Sirdaryo viloyatida hajm nisbatan past — 1 trln 206,0 mlrd so‘m bo‘lsa-da, o‘sish sur’ati 115,6 foizni tashkil etdi. Qashqadaryo viloyatida 3 trln 275,4 mlrd so‘mlik ishlar bajarildi.
Iqtisodiyot
Energiyani tejash maqsadida gaz va svet iste’moliga cheklov kiritish taqiqlandi
O‘zbekistonda elektr energiyasi va tabiiy gazni iste’molchilarni tarmoqdan ajratish va cheklov kiritish hisobidan tejashga yo‘l qo‘yilmaydi. Bu – prezident farmonida belgilab qo‘yildi. Farmon bilan, energiya samaradorligi va tejamkorligini oshirish bo‘yicha yangi choralar tasdiqlandi. Xususan, “Energiya samaradorligi – farovon hayot garovi” umummilliy harakati yo‘lga qo‘yilmoqda.
2026 yilda energiya samaradorligini oshirishga doir prezident farmoni qabul qilindi.
Hujjatda belgilanishicha, elektr energiyasi va tabiiy gazni iste’molchilarni tarmoqdan ajratish va cheklov kiritish hisobidan tejashga yo‘l qo‘yilmaydi.
2026 yil 1 iyuldan vazirlik va idoralar, davlat tashkilotlari va ijtimoiy soha muassasalari hamda davlat ishtirokidagi korxonalarning yangi quriladigan, rekonstruksiya (modernizatsiya) qilinadigan va mukammal ta’mirlanadigan bino va inshootlarida energiya samaradorligining “S” va undan yuqori toifasiga ega bo‘lish talabi kiritiladi.
Har yili energiya sarfi belgilangan normativlardan keskin oshib ketgan davlat obektlarida xalqaro standartlar va energiya servis mexanizmlari asosida energiya samaradorligini tubdan yaxshilash dasturlari amalga oshiriladi.
Energiya samaradorligi milliy agentligiga energiya servis kompaniyalari (ESKO) tomonidan davlat buyurtmalari asosida ko‘rsatiladigan energiya servis xizmatlari uchun kafolatlangan to‘lovlarni amalga oshirish huquqi beriladi. To‘lovlar Energiya samaradorligini rag‘batlantirish va qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasidan to‘lanadi.
2026 yil 1 oktyabrga qadar obektlar kesimida katta hajmdagi ma’lumotlar (Big Data), biznes-tahlil (Business Intellegence) va sun’iy intellekt texnologiyalari asosida energiya iste’molini va samaradorlik ko‘rsatkichlarini tahlil qilib borish amaliyoti yo‘lga qo‘yiladi.
Shuningdek, har yarim yilda iqtisodiyotning energiya sig‘imini hisoblash va tegishli ma’lumotlarni e’lon qilib borish amaliyoti ham joriy qilinadi.
Kundalik hayotda energiyani tejash va energiya samaradorligini oshirish ko‘nikmalarini singdirishga qaratilgan “Energiya samaradorligi – farovon hayot garovi” umummilliy harakati yo‘lga qo‘yiladi hamda aholi o‘rtasida targ‘ibot va tashviqot ishlari amalga oshiriladi.
Oliy ta’limdagi o‘quv dasturlariga energiya samaradorligi va tejamkorligini o‘rgatuvchi mavzular kiritiladi. Maktabgacha, umumiy o‘rta, o‘rta maxsus, kasbiy va oliy ta’lim tashkilotlarida tegishlicha tarbiyalanuvchi, o‘quvchi va talabalarda energiya tejamkorligi bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarni shakllantirishga qaratilgan tadbirlar tashkil etib boriladi.
-
Siyosat3 days agoToshkentda yirik hududlarda issiq suv taʼminoti 5 kunga toʻxtatilganini maʼlum qildi
-
Jamiyat4 days agoJomboyda mast haydovchi YTH sodir etdi
-
Dunyodan5 days ago
AQSh Eronga qarshi urush uchun har soniyada 11,5 ming dollar sarflamoqda
-
Mahalliy2 days ago
Gulga shaydo onaxon, kitob “ovchisi” va chemodansiz sayyoh…
-
Siyosat3 days agoFransiya va Oʻzbekiston taʼlim va madaniyat yoʻli bilan aloqalarni chuqurlashtirmoqda – Elchi Valid Xouk
-
Dunyodan4 days agoPrezident Tramp delegatsiya parvozini bekor qildi
-
Mahalliy2 days ago
Jurnalistlar o‘rnini robotlar egallaydimi? Samarqanddagi “Media haftalik“da bilib olasiz!
-
Dunyodan5 days ago
Prezident Putinning reytingi nega bunchalik pasayib ketdi?
